သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရခိုင္ပဋိပကၡကိုင္တြယ္ပံု လံုၿခဳံေရးေကာင္စီေဆြးေႏြးပြဲမွာ သေဘာတူ


ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း မစၥတာ ကိုဖီ အာနန္ (ဒီဇင္ဘာ ၂၀၁၆)

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ လူ႔ေဘာင္ အသိုင္းအဝိုင္း ၂ ခုၾကားျဖစ္ပြားတဲ့ ပဋိပကၡကို ေျဖရွင္းႏို္င္ေရး ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ လက္တြဲေဆာင္ရြက္ဖို႔ အဆင္သင့္ရွိတယ္လို႔ မေန႔က လံုျခံဳေရးေကာင္စီမွာ က်င္းပသြားတဲ့ အလြတ္သေဘာအစည္းအေဝးမွာ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ အဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံေတြက ေျပာၾကားသြားပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ လက္႐ွိအလွည့္က်ဥကၠ႒ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အစီအစဥ္နဲ႔ ေသာၾကာေန႔တုန္းက New York ၿမိ ဳ႕ ကုလသမဂၢ႐ံုးခ်ဳပ္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္အႀကံေပး ေကာ္မ႐ွင္ဥကၠ႒ Kofi Annan ပါဝင္ၿပီး ျမန္မာ အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ လံုျခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႔ဝင္ေတြ အလြတ္သေဘာ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံဘက္ျခမ္းကို ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ၾကရတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ ဒုကၡသည္ေတြ မိမိတို႔ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ေရးအတြက္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္အႀကံေပးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ကို ဦးေဆာင္တဲ့ မစၥတာ ကိုဖီ အာနန္ က တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြကို စခန္းေတြမွာ ျပန္ထားတာမ်ဳိးမဟုတ္ပဲနဲ႔ မိမိတို႔ေနအိမ္ေတြမွာ ျပန္လည္ေနထိုင္ေအာင္ အေသအျခာ လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔ ကိုဖီ အာနန္က ျမန္မာအစိုးရက အခုလို တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

“ဒီကိစၥဟာ လြယ္ကူတဲ့ကိစၥေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ကို ဒုကၡသည္ စခန္းထဲမွာ မထားေတာ့ဘူးဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ဘက္ အာမခံခ်က္ျပႏိုင္မွာသာ သူတို႔ကလည္း လံုၿခံဳၿပီး ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ ဘ၀ ရရွိမယ္လို႔ ယံုၾကည္မွာသာ ျပန္လာႏိုင္ၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ကို ၿမိဳ႕ရြာေတြထဲမွာ ၀င္ထြက္သြားလာခြင့္ျပဳရမွာျဖစ္သလို သူတို႔ ဘ၀ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးေတြမွာလည္း ကူညီေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။”

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ အလွည့္က် ဥကၠဌ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အစီအစဥ္နဲ႔ မေန႔ ေသာၾကာေန႔က နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ ကုလသမဂၢရံုးခ်ဳပ္မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ Arria-formula meeting အလြတ္သေဘာ ေဆြးေႏြးပြဲအတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ ဥကၠဌ လည္းျဖစ္ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္းလည္းျဖစ္တဲ့ မစၥတာ ကိုဖီ အာနန္ က ျမန္မာအစိုးရကို အဲဒီလို တိုက္တြန္းခဲ့တာပါ။

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအဖဲြ႔ဝင္ေတြနဲ႔ အလြတ္သေဘာေဆြးေႏြးပြဲမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္အႀကံေပးေကာ္မ႐ွင္ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ အစီရင္ခံစာပါခ်က္ေတြကို ေကာ္မ႐ွင္ဥကၠ႒ Mr. Kofi Annan က အဓိက ႐ွင္းျပခဲ့ပါတယ္။

“လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အခ်က္အလက္ေတြအမ်ားအျပား အစီရင္ခံစာထဲမွာ ပါပါတယ္။ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရး ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး ကအစ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ လႈပ္ရွားသြားလာခြင့္ရွိေရး ေတြအပါအ၀င္ မူဆလင္ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းအတြင္း အဓိကျပႆနာျဖစ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ လုပ္ငန္း၊ ဒီလို လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းႏွစ္ခုစလံုးပါ၀င္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးရမယ့္ ကိစၥရပ္မ်ားအျပားကို ေျဖရွင္းဖို႔လိုတာ ဒီအစီရင္ခံစာထဲမွာ ထည့္သြင္းထားတာ ေတြ႔ၾကမွာပါ။”

သူတို႔ရဲ႕ အႀကံေပးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ရဲ႕ အႀကံျပဳထားခ်က္အတိုင္း ရခိုင္ျပႆာနေျဖရွင္းေရးမွာ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းေတြအေနနဲ႔ ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ အဆင္သင့္ရွိလိမ့္မယ္လို႔လည္း မစၥတာ ကိုဖီ အာနန္က ေျပာပါတယ္။

“ဒီကေန႔ က်ေနာ္တို႔ ေဆြးေႏြးခ်က္အရဆိုရင္ အမ်ားလက္ခံႏိုင္တဲ့ လမ္းျပေျမပံုတခု ခ်မွတ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းဘက္က ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ လက္တြြဲေျဖရွင္းဖို႔ အဆင္သင့္ ျပင္ထားတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္အႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီအစဥ္ခံစာေပၚ အေျခခံၿပီးေတာ့ အားလံုးသေဘာတူညီတဲ့ လမ္းျပေျမပံု ေရးဆြဲဖို႔ လုပ္ေဆာင္ၾကမယ္။ က်ေနာ္တို႔ အႀကံျပဳထားတဲ့အခ်က္ေတြအတိုင္း အေၾကာင္းအရာကိစၥရပ္အမ်ဳိးစံုကို အတူတူ ညွိႏႈိင္းလုပ္ေဆာင္သြားမယ္။ အေျခအေနေတြတည္ၿငိမ္သြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ ေဆြးေႏြးပြဲအတြင္း အားလံုးရဲ႕ သေဘာတူညီ ခ်က္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ မစၥတာ ကိုဖီ အာနန္က အခုလိုေျပာပါတယ္။

“အၾကမ္းဖက္မႈ ရပ္တန္႔ေရး၊ လုပ္ေနသူေတြအတြက္ လူသားျခင္းစာနာေထာက္ထားမႈအကူအညီေတြရရွိေရး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဘက္ျခမ္းကို ထြက္ေျပးသြားၿပီး မိမိသေဘာဆႏၵအရျပန္လာခ်င္ၾကတဲ့လူေတြ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိ ေနရပ္ျပန္လာႏိုင္ေအာင္ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေရး - စတဲ့ ေရတိုအတြက္ လုပ္ဖို႔လိုအပ္တဲ့ ဒီအခ်က္ေတြကို ဒီကေန႔ ေဆြးေႏြးပြဲအတြင္းမွာ အားလံုးက သေဘာတူ ၾကတယ္ဆိုတာကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေတြ႔ရပါတယ္။”

အလားတူပဲ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ျပႆနာေတြခ်ဳပ္ၿငိမ္းၿပီး ဒုကၡသည္ေတြ မိမိတို႔ေနအိမ္မွာ ျပန္လည္ေနထိုင္ခြင့္ရေရးနဲ႔ လိုအပ္တဲ့အကူအညီေတြရရွိေရး စီစဥ္လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔လိုအပ္ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးပြဲမွာပါ၀င္တဲ့ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ၿဗိတိန္သံအမတ္ႀကီး Matthew Rycroft ကလည္းေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာေနထိုင္ၾကသူေတြအားလံုးအတြက္ ဒီကိစၥရပ္ေတြကိုအၿပီး တိုးတက္မႈေတြျဖစ္ေပၚေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔မွာ အခြင့္အေရးေတြရွိေနၿပီးလို႔ က်ေနာ္ယံုၾကည္ပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာလည္း ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံက အဓိက အခန္းက႑ကေန တာ၀န္ယူထားသူဆိုေတာ့ ဒီအခြင့္အေရးကို မိမိရရ အသံုးခ်ႏိုင္ဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႔၀င္ေတြနဲ႔ အတူတကြအနီးအကပ္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္သြားၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။”

ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျပင္သစ္သံအမတ္ႀကီး Francois Delattre ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းက ပဋိပကၡအေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက အေျခအေနဟာ အထူးစိုးရိမ္ရတဲ့အေနအထားမွာရွိပါတယ္။ လူေပါင္း ၅ သိန္း ၂ ေသာင္းေလာက္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရသလို ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ေက်းရြာေတြလဲ ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရၿပီးေတာ့ - စနစ္တက် လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြျဖစ္ေနတာပါ။ ဒီလူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈက က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ မ်က္စိေရွ႕မွာျဖစ္ေနတာပါ။”

ကုလသမဂၢရဲ႕ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔က စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္သြားၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အေရအတြက္ဟာ ၅ သိန္းေက်ာ္ ရွိသြားၿပီလို႔ ေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG