သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

site logo
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဂမ္ဘီယာ-ျမန္မာအမႈ ICJ ဒုတိယအႀကိမ္ ၾကားနာမႈ ၿပီးဆံုး


ICJ

[[ ZAWGYI / UNICODE ]]

ဂမ္ဘီယာ-ျမန္မာ အမႈ ICJ ဒုတိယအႀကိမ္ၾကားနာမႈ ၿပီးဆံုး

နယ္သာလန္ႏုိင္ငံ သည္ဟိဂ္ၿမဳိ႕က ICJ တရားရုံးမွာ ဂမ္ဘီယာနဲ႔ျမန္မာအမႈ ဒုတိယအႀကိမ္ ၾကားနားပြဲကေတာ့ ေဖေဖၚဝါရီ(၂၈) တနလၤာေန႔မွာ ၿပီးဆုံးသြားၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆုံးပိတ္ ေလွ်ာက္လဲခဲ့တဲ့ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံရဲ႕ ဥပေဒအက်ဳိးေဆာင္က အခ်က္(၃)ခ်က္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ တရားရုံးကုိ ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြ အပါအဝင္ ၾကားနာမႈ အျပည့္အစုံနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဗီြအိုေအ ျမန္မာပုိင္းဌာနမွဴး ဦးသန္းလြင္ထြန္းကို ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္က ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး ။ ။ ဦးသန္းလြင္ထြန္း ခင္ဗ်ာ၊ ေဖေဖၚဝါရီ ၂၈ ရက္ တနလၤာေန႔မွာပဲ ICJ တရား႐ုံးမွာ ေနာက္ဆုံးေန႔ အျဖစ္နဲ႔ ဂမ္ဘီယာဖက္က ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေတြထဲမွာ ဘယ္လို ထူးျခားတဲ့အခ်က္ေတြ ပါတာ ေတြ႔ရပါလဲခင္ဗ်။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ ေျပာရရင္ေတာ့ ဘာမွ မထူးျခားဘူးလို႔ပဲ ေျပာရမွာေပါ့ေနာ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒါကလဲ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ အစကတည္းကိုကလည္း ဂမ္ဘီယာဖက္က ေရွ႕ေန တေယာက္ထဲကပဲ ျပန္ၿပီး ေခ်ပသြားတယ္။ အဆုံးသတ္ကိုေတာ့ ဂမ္ဘီယာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ ေခါင္းေဆာင္က နိဂုံးခ်ဳပ္ ေလွ်ာက္လဲတာေပါ့ေလ။ ဂမ္ဘီယာဖက္က ဥပေဒ အက်ဳိးေဆာင္က စစခ်င္းမွာ ဘာေျပာလဲဆိုေတာ့ အခုၾကားနာပြဲေတြမွာ ျမန္္မာဖက္ကလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ေသာၾကာေန႔က အခ်က္(၄)ခ်က္ အေပၚမွာပဲ မူတည္ၿပီးေတာ့ - အခ်က္(၄)ခ်က္ဆိုတာက ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို Genocide က်ဴးလြန္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စြဲဆိုပိုင္ခြင့္ မရွိဘူးတို႔ ၊ အလားတူပဲ Genocide Convention အပိုဒ္(၈)မွာပါတဲ့ ကိစၥကို ျမန္မာက လက္မွတ္ မထိုးထားဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒါ ICJ အေနနဲ႔လည္း လက္ခံၿပီး ၾကားနာပုိင္ခြင့္ မရွိဘူးေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဂမ္ဘီယာကိုယ္ႏႈိက္ကလည္း .. နံပါတ္(၁)က နစ္နာတဲ့ ႏိုင္ငံ မဟုတ္ဘူးေပါ့။ အဲဒါမ်ဳိးေတြ။ ေနာက္တခုက Proxy လို႔ ေခၚတဲ့ ၾကားကုိယ္စားလွယ္ အေနနဲ႔ .. OIC ရဲ႕ ၾကားကုိယ္စားလွယ္ အေနနဲ႔ စြဲေပးတယ္ဆိုတဲ့ကိစၥ၊ ေနာက္ ဂမ္ဘီယာနဲ႔ ျမန္မာၾကားထဲမွာလည္း တကယ္တမ္း ေျခေျချမစ္ျမစ္ အျငင္းပြားေနတာ မရွိပဲနဲ႔ အခုတရား႐ုံးကို တက္လာတာက ဒီလိုမ်ဳိး လုပ္လို႔မရဘူး အဆင့္ေက်ာ္ေနတယ္ ဆိုတာမ်ဳိးေပါ့ေနာ္။ အဲဒီလို(၄)ခ်က္ကိုပဲ အဓိက ထားၿပီးေတာ့ ျမန္မာဖက္ကလည္း ေသာၾကာေန႔မွာ ဒါကို ထပ္တလဲလဲ ေျပာသြားတာ ရွိတာေပါ့။ နည္းနည္း အေသးစိတ္ေလးေတြ ထပ္ေျပာတာကလြဲလို႔ေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဂမ္ဘီယာဖက္က အခုေနာက္ဆုံး ေခ်ပတဲ့အခါမွာလည္း ျမန္မာဖက္က ေျပာတာေတြက ဘာမွ အသစ္အဆန္းေတြ မပါဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔ အေနနဲ႔ ခပ္တိုတိုတုပ္တုပ္ပဲ ေျပာစရာရွိတာေတြ ေျပာမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ... က်ေနာ္ အေစာက ေျပာခဲ့တဲ့အတုိင္းပဲ အသစ္အဆန္း မပါဘူးလို႔ပဲ ေျပာၾကရမွာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့လည္း တခ်ဳိ႕ အခ်က္ကေလးေတြေတာ့ ရွိတာေပါ့။ နည္းနည္း ထူးျခားတဲ့ အခ်က္ေလးေတြ ေပါ့။

ေမး ။ ။ ဒီေနရာမွာေပါ့ေလ Genocide Convention မွာပါတဲ့ အပိုဒ္(၈)ကို ျမန္မာက လက္မွတ္ မထုိးထားဘူးဆိုေတာ့ ဒီအခ်က္အေပၚမွာေရာ ဂမ္ဘီယာနဲ႔ျမန္မာၾကားမွာ ဘယ္လို အျပန္အလွန္ ျငင္းခုံတာေတြ ရွိပါသလဲခင္ဗ်။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ေစာေစာက ေျပာခဲ့သလိုပဲ၊ ျမန္မာက သူက ခၽြင္းခ်က္ထားတယ္။ အပိုဒ္(၈)ကို ခၽြင္းခ်က္ အေနနဲ႔ လက္မွတ္မထိုးပဲထားတယ္ဆိုေတာ့ အပုိဒ္(၉)ကိုလည္း ၿခဳံငံုမိတယ္ ဆိုၿပီး ျမန္မာက ေျပာတာကိုး။ ဒါေပမဲ့လည္း ဂမ္ဘီယာကလည္း သူ႔နဂို ျငင္းထားတဲ့အတုိင္းပဲ အပိုဒ္(၈)ဆုိတာက ကုလသမဂၢရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြကိုပဲ ဆိုလိုတာ ICJ ကို သီးသီးသန္႔သန္႔ ေျပာတာမဟုတ္ဘူးေပါ့။ အပိုဒ္(၉)မွာက Genocide Convention ကို ခ်ဳိးေဖါက္တဲ့ ကိစၥေတြ ရွိခဲ့ရင္ ၊ အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံေတြ အေနနဲ႔ ICJ ကို ဦးတုိက္ေလွ်ာက္ထားႏိုင္တယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ အတိအက် ေရးထားတယ္။ ျမန္မာက ဒီအပိုဒ္(၉)ကို လက္ခံထားတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ICJ မွာ ဒီအမႈကို ၾကားနာဖို႔ လက္ခံပိုင္ခြင့္ ရွိတယ္ဆုိတဲ့ သေဘာမ်ဳိးပဲ ျပန္ျငင္းတာပါပဲ ။ အဲဒီေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ တေခါက္ ၂၀၁၉ ဒီဇင္ဘာမွာ စစခ်င္း တရားစြဲတုန္းကလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔က ဒီအခ်က္ကို ေျပာဖူးတယ္၊ ေျပာတယ္ ဆိုေပမယ့္လည္း အဲဒီတုန္းက ICJ က အလားတူပဲ အေၾကာင္းျပၿပီး ျငင္းၿပီးသား ျဖစ္တယ္ေပါ့။ ေနာက္ ျမန္မာဖက္က ေျပာတဲ့အထဲမွာ ထူးျခားခ်က္ တခုေလးပဲပါတာ ဘာလဲဆိုေတာ့ (ထပ္တိုးလာတာက) ဒါက စာခ်ဳပ္အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံေတြ အေနနဲ႔ေပါ့ေနာ္ ၊ ဒီ ခၽြင္းခ်က္တခုကို လက္မွတ္ထုိးတယ္ဆိုတာက ဒါ ေသခ်ာစဥ္းစားၿပီးေတာ့ ၊ သူ႔ရဲ႕ သေဘာထားကို ျမင္ေစခ်င္လို႔ ခၽြင္းခ်က္ကို လက္မွတ္ထိုးခဲ့တယ္ေပါ့။ အဲဒီေတာ့ လက္မွတ္ထိုးတဲ့ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ခၽြင္းခ်က္ သေဘာထားကို ေလးစားဖို႔ လိုမယ္ဆိုၿပီး ICJ ကုိ ေျပာတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဂမ္ဘီယာဖက္က ဒါက အသစ္အဆန္းေပါ့ေနာ္။ စာခ်ဳပ္ထဲမွာပါတဲ့ အတိအက် ေရးထားတဲ့ အခ်က္ေတြကို ပိုၿပီးစဥ္းစားမလား ၊ ခၽြင္းခ်က္ကို လက္မွတ္ထိုးထားပါတယ္ဆိုတဲ့ ကိုယ့္အဓိပၸါယ္နဲ႔ကိုယ္ ယူၿပီးေတာ့ ျပန္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံရဲ႕အေရးကို အေလးထားၿပီးေတာ့ စဥ္းစားၾကည့္ရမွာလား ဆိုတာကေတာ့ ထူးဆန္းေနပါတယ္ဆိုၿပီး သူက ျပန္ေျပာတာေပါ့။

အလားတူပဲ အဓိက သူ ေျပာသြားတဲ့ကိစၥမွာလည္း ဂမ္ဘီယာက OIC အစၥလမ္မစ္ အဖြဲ႔ရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ အေနနဲ႔ တရားစြဲေပးတယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥမွာလည္း .. ဒါက ျမန္မာျပည္ဟာ ဂမ္ဘီယာကို သက္သက္မဲ့ ကေလးတေယာက္လို ႏွိမ္ၿပီး ဆက္ဆံတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဂမ္ဘီယာက အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပိုင္ႏိုင္ငံေပါ့။ တကယ္လို႔ OIC တို႔လို တိုင္ပင္တဲ့ အဖြဲ႔ေတြ အေနနဲ႔ Recommendation လို႔ေခၚတဲ့ ... ဒါေလး လုပ္ပါလားဆိုၿပီး ေျပာတယ္ဆုိရင္ေတာင္မွပဲ အဆုံးသပ္မွာ ဂမ္ဘီယာဟာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ သူ႔သေဘာနဲ႔သူပဲ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ရွိတယ္၊ လုပ္မွာ ဆိုတာမ်ဳိး။ အဲဒီေတာ့ သူက ဘယ္အဖြဲ႔ကိုမွ ကိုယ္စားျပဳၿပီး လုပ္တာမဟုတ္ဘူး။ သူကိုယ္စားျပဳၿပီး လုပ္တာက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဂ်ီႏိုဆုိဒ္ ကြန္ဗန္းရွင္းအေပၚမွာ ခ်ဳိးေဖါက္ေနမႈကိုပဲ သူ႔ရဲ႕ တာဝန္ခံမႈနဲ႔ ကိုယ္စားျပဳၿပီးေတာ့ ဒီကိစၥကို တရား႐ုံးတင္လာတာ ဆုိၿပီး သူက ေျပာတယ္။

အလားတူပဲ ေနာက္ထပ္ ထူးဆန္းတဲ့အခ်က္ကေလးကေတာ့ ဒီဂမ္ဘီယာက ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ ၊ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္မွာရွိတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ စခန္းေတြကို သြားလည္တယ္။ သြားလည္တဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒီမွာ ကိုယ္စားလွယ္လာတာကို ဒုကၡသည္ေတြက လမ္းမေတြေပၚ တန္းစီၿပီးေတာ့ " ဂမ္ဘီယာ .. ဂမ္ဘီယာ.."ဆိုၿပီးေတာ့ ေအာ္ဟစ္ ေၾကြးေၾကာ္ၿပီးေတာ့ ႀကဳိဆိုၾကတယ္တဲ့။ အဲဒါလည္း ဗီဒီယိုနဲ႔တကြ ရွိပါတယ္ေ့ပါေနာ္။ ဒါကိုလည္း သူက သက္ေသအျဖစ္နဲ႔ ျပတယ္။ ဒါကဘာလဲဆိုေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ကိုယ္တိုင္ကလည္း သူတို႔ကို ကိုယ္စားျပဳေနတာက ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံဆိုတာ သိထားၿပီးသားပါလို႔ သူက ထည့္ေျပာတာကိုး။ အဓိကေတာ့ ဒါပါပဲ။

ေမး ။ ။ ဆိုေတာ့ အခုဒီတေခါက္ ICJ ၾကားနာပဲြမႈဟာ ဂမ္ဘီယာနဲ႔ျမန္မာႏိုင္ငံၾကား ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အမႈကို ဒုတိယအႀကိမ္ ၾကားနာမႈျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ဒုတိယအႀကိမ္ ၾကားနာမႈ တခုလုံးကို ၿခဳံၿပီးေတာ့ ဦးသန္းလြင္ထြန္းအေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ား သုံးသပ္လုိပါသလဲ။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီလို ေယဘုယ် အားျဖင့္ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေစာေစာက ေမးခြန္းထဲမွာကိုက ဂမ္ဘီယာနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံၾကား ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အမႈဆိုၿပီးေတာ့ သုံးသြားတာ ေတြ႔တယ္။ အဲဒီေတာ့ ျမန္မာက ေျပာခ်င္ေနတာက ဂမ္ဘီယာနဲ႔ ျမန္မာၾကားထဲမွာ ဘာအမႈမွ မရွိဘူးလို႔ ေျပာခ်င္တာကိုး။ ဂမ္ဘီယာအေနနဲ႔ သူက သူ႔ဖာသူ ကုလသမဂၢရဲ႕အစီရင္ခံစာေတြ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း FFM လို႔ေခၚတဲ့ အခ်က္အလက္စုံစမ္းေရး ေကာ္မရွင္က ထုတ္တဲ့ ထုတ္ျပန္စာေတြကို ကုိးကားၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို စြပ္စြဲတယ္။ အေရးယူရမယ္လို႔ ေျပာေနတယ္။ ျမန္မာကက်ေတာ့ ဒီဂမ္ဘီယာရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ေတြကို ကန္႔ကြက္ထားတယ္။ အဲဒီ အစီရင္ခံစာ ေတြကလည္း တဖက္သတ္ ထုတ္ထားတဲ့ အစီရင္ခံစာေတြလို႔ ေျပာထားတယ္။

ေနာက္ၿပီး ဒါက တဖက္နဲ႔တဖက္ ေျခေျချမစ္ျမစ္ ျငင္းခုံထားတဲ့ ကိစၥ မဟုတ္ဘူးေပါ့ေနာ္။ အျငင္းပြားမႈအထိ မျဖစ္ပဲနဲ႔ ဒါကို အမႈအေနနဲ႔ တင္လာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီအမႈကို မေျမာက္ေၾကာင္း ျမန္မာဖက္က ကန္႔ကြက္ထားတယ္။ ဒီကန္႔ကြက္ခ်က္ကို ႏွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္ ေခ်ပေနၾကတာ။ အဲဒီေတာ့ ဒီတေခါက္ ၾကားနာမႈေတြက အဲဒါပဲ။ ျမန္မာဖက္ကေတာ့ ဒီကိစၥဟာ အမႈ မေျမာက္ေၾကာင္း ဂမ္ဘီယာဖက္က လုပ္ပိုင္ခြင့္ မရွိသလုိ၊ ICJ ကလည္း ၾကားနာခြင့္ မရွိဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ကနဦး ျငင္းခုန္/ ျငင္းပယ္တဲ့ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ျဖစ္တယ္။ အဲဒါကို ဂမ္ဘီယာဖက္က ျပန္ေခ်ပၿပီးေတာ့ ႏႈတ္တိုက္ ျပန္ေလွ်ာက္လဲတာ။

ေမး ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ ၊ ဒီအမႈ တခုလုံးရဲ႕ ေရွ႕အလားအလာကေရာ ဘယ္လိုေတြ ရွိလာႏိုင္မွာပါလဲ ။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ ဘာပဲေျပာေျပာ ဒီကိစၥကို ႏွစ္ဖက္စလုံး ၾကားနာၿပီးၿပီ။ ၾကားနာၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒါ ICJ တရားရုံးအေနနဲ႔ တစုံတရာေတာ့ အဆုံးအျဖစ္ ေပးရေတာ့မွာေပါ့။ ဆုံးျဖတ္ေပးရမယ္ဆိုတဲ့ခါက်ေတာ့ တရားရုံးက ဒါေတြ ဒါေတြ လုပ္ေပးပါဆိုၿပီး ေျပာရေတာ့တာကိုး။ အဲဒီေတာ့ တရားရုံးက လုပ္ေပးရမယ့္ အခ်က္(၃)ခ်က္ကို ဂမ္ဘီယာဖက္က ေတာင္းဆိုတယ္။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုေတာ့ - (၁) ျမန္မာဖက္က တင္ျပလာတဲ့ ကနဦး ျငင္းဆိုခ်က္ ေလွ်ာက္ထားမႈကို တရားရုံးက ပယ္ခ်ေပးဖို႔ ၊ (၂) ဂမ္ဘီယာဖက္က ျပန္လွန္ တင္ျပတဲ့ အေၾကာင္းခ်က္ေတြကို လက္ခံေပးဖို႔။ (၃) ဂမ္ဘီယာက တင္ျပတဲ့ အေၾကာင္းခ်က္ေတြဟာ ခိုင္လုံတဲ့အတြက္ ဒီအမႈကို ဆက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္သြားေပးဖို႔ အဆုံးအျဖတ္ေပးပါဆိုၿပီး ေျပာတယ္။ ဆိုေတာ့ ဂမ္ဘီယာေျပာတဲ့ ဒီ(၃)ခ်က္စလုံးကို ICJ က လက္ခံလုိက္ၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ ဒါ အမႈေျမာက္သြားၿပီေပါ့။ အမႈေျမာက္သြားတဲ့အခါက်ရင္ ေနာက္လာမယ့္ကိစၥေတြက ဘာေတြလဲဆုိေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ ဒီရိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚကို မ်ဳိးတုံးသတ္ျဖတ္မႈေတြ ရွိသလား၊ တကယ္ေရာျဖစ္သလား ဘာျဖစ္သလဲဆိုတဲ့ အျပန္အလွန္ စစ္ေဆးရမွာေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးပါ။ အခ်ိန္ကေတာ့ ယူရမွာပဲ။

ေမး ။ ။ ဒီ ႏွစ္ဖက္ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အမႈ ေျမာက္တယ္ မေျမာက္ဘူးဆိုတာ ဘယ္ေတာ့ ဆုံးျဖတ္မလဲဆိုတဲ့ ရက္အပိုင္းအျခားကိုေရာ ေၾကညာတာမ်ဳိး ရွိပါသလား။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်ဖို႔ကေတာ့ မေၾကညာဘူးခင္ဗ်။ ဒီေန႔ အဆုံးသတ္မွာေတာ့ ICJ ရဲ႕ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္က ေျပာသြားတာကေတာ့ ဒါ အားလုံး ... ႏႈတ္အားျဖင့္ တင္ျပတာေတြေရာ ၊ စာရြက္စာတမ္းအားျဖင့္ တင္ျပတာေတြေရာ တရားရုံးအေနနဲ႔ မွတ္တမ္းနဲ႔တကြ လက္ခံထားတယ္။ ဒါေတြကို သူတို႔ deliberate ေပါ့၊ deliberation ဆိုတာကေတာ့ ေသခ်ာအျပန္အလွန္ ဆင္ျခင္သုံးသပ္မယ္။ ၿပီးရင္ ဒီၾကားထဲမွာ လိုအပ္တဲ့ တခ်ဳိ႕ကိစၥရွိလာရင္ ေမးမယ္ေပါ့။ သင့္ေတာ္တဲ့ တခ်ိန္က်လို႔ရွိရင္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို အေၾကာင္းၾကားပါမယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ပုံမွန္အားျဖင့္ေတာ့ ဒါမ်ဳိးက တပတ္ေလာက္ေတာ့ ၾကာလိမ့္မယ္ ထင္တာပဲ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ရက္ အေတာ္ၾကာၾကာကေန တခ်ဳိ႕ဟာဆိုရင္လည္း တပတ္ ႏွစ္ပတ္ေလာက္ ၾကာတတ္တယ္ ဆုိေတာ့ အတိအက်ေတာ့ ေျပာဖို႔ခက္တယ္။

ဒါေပမဲ့ ဒီေန႔ ဂမ္ဘီယာဖက္က ေျပာသြားတဲ့ကိစၥမွာေတာ့ ထူးျခားတဲ့ စြပ္စြဲမႈ တခုရွိတယ္။ ျမန္မာဖက္ကေနၿပီးေတာ့ ဒီအမႈ ရုံးေတာ္မွာ ၾကားနာခြင့္ မရွိဘူးတို႔ဘာတို႔ ညာတို႔ေျပာၿပီးေတာ့ တင္ေနတာကို သူက ဘယ္လိုစြပ္စြဲလည္း ဆိုေတာ့ .. ဒါဟာ အခ်ိန္ကို တမင္သက္သက္ ၾကန္႔ၾကာေအာင္ လုပ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒီေနရာမွာ သူတို႔ ေထာက္ျပတာက ဥပမာအားျဖင့္ ေရျပင္ပိုင္နက္တုိ႔ဘာတို႔ ႏွစ္ႏို္င္ငံၾကား အျငင္းပြားတဲ့ကိစၥေတြဆိုရင္ ဒီ ICJ ကို တင္လာတာေတြ ရွိတယ္။ အဲလို အမႈမ်ဳိးက်ေတာ့ ရုတ္တရက္ လူေတြ နစ္နာသြားတာတုိ႔ ၊ ခ်က္ခ်င္း လူေတြေသေၾကတာတို႔ ဒုကၡေရာက္တာတို႔ဘာတို႔ ခ်က္ခ်င္း မေပၚလြင္ဘူး။ အခ်ိန္ယူၿပီး အျပန္လွန္ ျငင္းေနလို႔ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုဆိုရင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဖက္မွာ လူ ၆ သိန္းေလာက္ရွိတဲ့ ရုိဟင္ဂ်ာေတြ အတြက္ ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီကိစၥႀကီးက သူတို႔ဘဝ ေတြအတြက္ စုိးရိမ္စရာေတြျဖစ္တယ္။ အႏၱရာယ္ေတြ ရွိတယ္။ အခ်ိန္ၾကာတာနဲ႔အမွ် ျပႆနာေတြက ပိုဆိုးလာႏိုင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီကိစၥဟာ ျမန္မာက လုပ္သလိုမ်ဳိး အခ်ိန္ဆဲြ မေနပဲနဲ႔ ICJ အေနနဲ႔ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ အမႈကိုလက္ခံ ၊ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ၾကားနာဆုံးျဖတ္ ေပးပါဆိုၿပီး သူက ေလွ်ာက္လဲခဲ့တယ္ခင္ဗ်။

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ဦးသန္းလြင္ထြန္းခင္ဗ်ာ။

ေကာင္းပါၿပီ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

======================

{{ UNICODE }}

ဂမ်ဘီယာ-မြန်မာ အမှု ICJ ဒုတိယအကြိမ်ကြားနာမှု ပြီးဆုံး

နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိဂ်မြို့က ICJ တရားရုံးမှာ ဂမ်ဘီယာနဲ့မြန်မာအမှု ဒုတိယအကြိမ် ကြားနားပွဲကတော့ ဖေဖေါ်ဝါရီ(၂၈) တနင်္လာနေ့မှာ ပြီးဆုံးသွားပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ဆုံးပိတ် လျှောက်လဲခဲ့တဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအကျိုးဆောင်က အချက်(၃)ချက် ဆောင်ရွက်ပေးဖို့ တရားရုံးကို တောင်းဆိုခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒီအချက်တွေ အပါအဝင် ကြားနာမှု အပြည့်အစုံနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဗွီအိုအေ မြန်မာပိုင်းဌာနမှူး ဦးသန်းလွင်ထွန်းကို ကိုဉာဏ်ဝင်းအောင်က မေးမြန်းထားပါတယ်။

မေး ။ ။ ဦးသန်းလွင်ထွန်း ခင်ဗျာ၊ ဖေဖေါ်ဝါရီ ၂၈ ရက် တနင်္လာနေ့မှာပဲ ICJ တရားရုံးမှာ နောက်ဆုံးနေ့ အဖြစ်နဲ့ ဂမ်ဘီယာဖက်က လျှောက်လဲချက်တွေထဲမှာ ဘယ်လို ထူးခြားတဲ့အချက်တွေ ပါတာ တွေ့ရပါလဲခင်ဗျ။

ဦးသန်းလွင်ထွန်း ။ ။ ဟုတ်ကဲ့ ပြောရရင်တော့ ဘာမှ မထူးခြားဘူးလို့ပဲ ပြောရမှာပေါ့နော်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒါကလဲ လျှောက်လဲချက် အစကတည်းကိုကလည်း ဂမ်ဘီယာဖက်က ရှေ့နေ တယောက်ထဲကပဲ ပြန်ပြီး ချေပသွားတယ်။ အဆုံးသတ်ကိုတော့ ဂမ်ဘီယာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်က နိဂုံးချုပ် လျှောက်လဲတာပေါ့လေ။ ဂမ်ဘီယာဖက်က ဥပဒေ အကျိုးဆောင်က စစချင်းမှာ ဘာပြောလဲဆိုတော့ အခုကြားနာပွဲတွေမှာ မြန်မာဖက်ကလည်း ပြီးခဲ့တဲ့ သောကြာနေ့က အချက်(၄)ချက် အပေါ်မှာပဲ မူတည်ပြီးတော့ - အချက်(၄)ချက်ဆိုတာက ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို Genocide ကျူးလွန်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ စွဲဆိုပိုင်ခွင့် မရှိဘူးတို့ ၊ အလားတူပဲ Genocide Convention အပိုဒ်(၈)မှာပါတဲ့ ကိစ္စကို မြန်မာက လက်မှတ် မထိုးထားဘူးပေါ့နော်။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ဒါ ICJ အနေနဲ့လည်း လက်ခံပြီး ကြားနာပိုင်ခွင့် မရှိဘူးပေါ့နော်။ နောက်ပြီးတော့ ဂမ်ဘီယာကိုယ်နှိုက်ကလည်း .. နံပါတ်(၁)က နစ်နာတဲ့ နိုင်ငံ မဟုတ်ဘူးပေါ့။ အဲဒါမျိုးတွေ။ နောက်တခုက Proxy လို့ ခေါ်တဲ့ ကြားကိုယ်စားလှယ် အနေနဲ့ .. OIC ရဲ့ ကြားကိုယ်စားလှယ် အနေနဲ့ စွဲပေးတယ်ဆိုတဲ့ကိစ္စ၊ နောက် ဂမ်ဘီယာနဲ့ မြန်မာကြားထဲမှာလည်း တကယ်တမ်း ခြေခြေမြစ်မြစ် အငြင်းပွားနေတာ မရှိပဲနဲ့ အခုတရားရုံးကို တက်လာတာက ဒီလိုမျိုး လုပ်လို့မရဘူး အဆင့်ကျော်နေတယ် ဆိုတာမျိုးပေါ့နော်။ အဲဒီလို(၄)ချက်ကိုပဲ အဓိက ထားပြီးတော့ မြန်မာဖက်ကလည်း သောကြာနေ့မှာ ဒါကို ထပ်တလဲလဲ ပြောသွားတာ ရှိတာပေါ့။ နည်းနည်း အသေးစိတ်လေးတွေ ထပ်ပြောတာကလွဲလို့ပေါ့။ အဲဒီတော့ ဂမ်ဘီယာဖက်က အခုနောက်ဆုံး ချေပတဲ့အခါမှာလည်း မြန်မာဖက်က ပြောတာတွေက ဘာမှ အသစ်အဆန်းတွေ မပါဘူးပေါ့နော်။ အဲဒီတော့ သူတို့ အနေနဲ့ ခပ်တိုတိုတုပ်တုပ်ပဲ ပြောစရာရှိတာတွေ ပြောမယ်ဆိုပြီးတော့ ... ကျနော် အစောက ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်းပဲ အသစ်အဆန်း မပါဘူးလို့ပဲ ပြောကြရမှာပေါ့နော်။ ဒါပေမဲ့လည်း တချို့ အချက်ကလေးတွေတော့ ရှိတာပေါ့။ နည်းနည်း ထူးခြားတဲ့ အချက်လေးတွေ ပေါ့။

မေး ။ ။ ဒီနေရာမှာပေါ့လေ Genocide Convention မှာပါတဲ့ အပိုဒ်(၈)ကို မြန်မာက လက်မှတ် မထိုးထားဘူးဆိုတော့ ဒီအချက်အပေါ်မှာရော ဂမ်ဘီယာနဲ့မြန်မာကြားမှာ ဘယ်လို အပြန်အလှန် ငြင်းခုံတာတွေ ရှိပါသလဲခင်ဗျ။

ဦးသန်းလွင်ထွန်း ။ ။ စောစောက ပြောခဲ့သလိုပဲ၊ မြန်မာက သူက ချွင်းချက်ထားတယ်။ အပိုဒ်(၈)ကို ချွင်းချက် အနေနဲ့ လက်မှတ်မထိုးပဲထားတယ်ဆိုတော့ အပိုဒ်(၉)ကိုလည်း ခြုံငုံမိတယ် ဆိုပြီး မြန်မာက ပြောတာကိုး။ ဒါပေမဲ့လည်း ဂမ်ဘီယာကလည်း သူ့နဂို ငြင်းထားတဲ့အတိုင်းပဲ အပိုဒ်(၈)ဆိုတာက ကုလသမဂ္ဂရဲ့ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတွေကိုပဲ ဆိုလိုတာ ICJ ကို သီးသီးသန့်သန့် ပြောတာမဟုတ်ဘူးပေါ့။ အပိုဒ်(၉)မှာက Genocide Convention ကို ချိုးဖေါက်တဲ့ ကိစ္စတွေ ရှိခဲ့ရင် ၊ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ အနေနဲ့ ICJ ကို ဦးတိုက်လျှောက်ထားနိုင်တယ် ဆိုပြီးတော့ အတိအကျ ရေးထားတယ်။ မြန်မာက ဒီအပိုဒ်(၉)ကို လက်ခံထားတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ ICJ မှာ ဒီအမှုကို ကြားနာဖို့ လက်ခံပိုင်ခွင့် ရှိတယ်ဆိုတဲ့ သဘောမျိုးပဲ ပြန်ငြင်းတာပါပဲ ။ အဲဒီတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ တခေါက် ၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာမှာ စစချင်း တရားစွဲတုန်းကလည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့က ဒီအချက်ကို ပြောဖူးတယ်၊ ပြောတယ် ဆိုပေမယ့်လည်း အဲဒီတုန်းက ICJ က အလားတူပဲ အကြောင်းပြပြီး ငြင်းပြီးသား ဖြစ်တယ်ပေါ့။ နောက် မြန်မာဖက်က ပြောတဲ့အထဲမှာ ထူးခြားချက် တခုလေးပဲပါတာ ဘာလဲဆိုတော့ (ထပ်တိုးလာတာက) ဒါက စာချုပ်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ အနေနဲ့ပေါ့နော် ၊ ဒီ ချွင်းချက်တခုကို လက်မှတ်ထိုးတယ်ဆိုတာက ဒါ သေချာစဉ်းစားပြီးတော့ ၊ သူ့ရဲ့ သဘောထားကို မြင်စေချင်လို့ ချွင်းချက်ကို လက်မှတ်ထိုးခဲ့တယ်ပေါ့။ အဲဒီတော့ လက်မှတ်ထိုးတဲ့နိုင်ငံတွေရဲ့ ချွင်းချက် သဘောထားကို လေးစားဖို့ လိုမယ်ဆိုပြီး ICJ ကို ပြောတယ်။ အဲဒီတော့ ဂမ်ဘီယာဖက်က ဒါက အသစ်အဆန်းပေါ့နော်။ စာချုပ်ထဲမှာပါတဲ့ အတိအကျ ရေးထားတဲ့ အချက်တွေကို ပိုပြီးစဉ်းစားမလား ၊ ချွင်းချက်ကို လက်မှတ်ထိုးထားပါတယ်ဆိုတဲ့ ကိုယ့်အဓိပ္ပါယ်နဲ့ကိုယ် ယူပြီးတော့ ပြန်ထားတဲ့ နိုင်ငံရဲ့အရေးကို အလေးထားပြီးတော့ စဉ်းစားကြည့်ရမှာလား ဆိုတာကတော့ ထူးဆန်းနေပါတယ်ဆိုပြီး သူက ပြန်ပြောတာပေါ့။

အလားတူပဲ အဓိက သူ ပြောသွားတဲ့ကိစ္စမှာလည်း ဂမ်ဘီယာက OIC အစ္စလမ်မစ် အဖွဲ့ရဲ့ ကိုယ်စားလှယ် အနေနဲ့ တရားစွဲပေးတယ်ဆိုတဲ့ ကိစ္စမှာလည်း .. ဒါက မြန်မာပြည်ဟာ ဂမ်ဘီယာကို သက်သက်မဲ့ ကလေးတယောက်လို နှိမ်ပြီး ဆက်ဆံတယ်ပေါ့နော်။ ဂမ်ဘီယာက အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်နိုင်ငံပေါ့။ တကယ်လို့ OIC တို့လို တိုင်ပင်တဲ့ အဖွဲ့တွေ အနေနဲ့ Recommendation လို့ခေါ်တဲ့ ... ဒါလေး လုပ်ပါလားဆိုပြီး ပြောတယ်ဆိုရင်တောင်မှပဲ အဆုံးသပ်မှာ ဂမ်ဘီယာဟာ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ဖြစ်တဲ့အတွက် သူ့သဘောနဲ့သူပဲ လုပ်ပိုင်ခွင့် ရှိတယ်၊ လုပ်မှာ ဆိုတာမျိုး။ အဲဒီတော့ သူက ဘယ်အဖွဲ့ကိုမှ ကိုယ်စားပြုပြီး လုပ်တာမဟုတ်ဘူး။ သူကိုယ်စားပြုပြီး လုပ်တာက ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ ဂျီနိုဆိုဒ် ကွန်ဗန်းရှင်းအပေါ်မှာ ချိုးဖေါက်နေမှုကိုပဲ သူ့ရဲ့ တာဝန်ခံမှုနဲ့ ကိုယ်စားပြုပြီးတော့ ဒီကိစ္စကို တရားရုံးတင်လာတာ ဆိုပြီး သူက ပြောတယ်။

အလားတူပဲ နောက်ထပ် ထူးဆန်းတဲ့အချက်ကလေးကတော့ ဒီဂမ်ဘီယာက ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်တွေက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်မှာရှိတဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် စခန်းတွေကို သွားလည်တယ်။ သွားလည်တဲ့အခါကျတော့ အဲဒီမှာ ကိုယ်စားလှယ်လာတာကို ဒုက္ခသည်တွေက လမ်းမတွေပေါ် တန်းစီပြီးတော့ " ဂမ်ဘီယာ .. ဂမ်ဘီယာ.."ဆိုပြီးတော့ အော်ဟစ် ကြွေးကြော်ပြီးတော့ ကြိုဆိုကြတယ်တဲ့။ အဲဒါလည်း ဗီဒီယိုနဲ့တကွ ရှိပါတယ်ေ့ပါနော်။ ဒါကိုလည်း သူက သက်သေအဖြစ်နဲ့ ပြတယ်။ ဒါကဘာလဲဆိုတော့ ရိုဟင်ဂျာတွေ ကိုယ်တိုင်ကလည်း သူတို့ကို ကိုယ်စားပြုနေတာက ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဆိုတာ သိထားပြီးသားပါလို့ သူက ထည့်ပြောတာကိုး။ အဓိကတော့ ဒါပါပဲ။

မေး ။ ။ ဆိုတော့ အခုဒီတခေါက် ICJ ကြားနာပွဲမှုဟာ ဂမ်ဘီယာနဲ့မြန်မာနိုင်ငံကြား ဖြစ်ပွားနေတဲ့ အမှုကို ဒုတိယအကြိမ် ကြားနာမှုဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ ဒုတိယအကြိမ် ကြားနာမှု တခုလုံးကို ခြုံပြီးတော့ ဦးသန်းလွင်ထွန်းအနေနဲ့ ဘယ်လိုများ သုံးသပ်လိုပါသလဲ။

ဦးသန်းလွင်ထွန်း ။ ။ အဲဒီလို ယေဘုယျ အားဖြင့် ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ စောစောက မေးခွန်းထဲမှာကိုက ဂမ်ဘီယာနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကြား ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အမှုဆိုပြီးတော့ သုံးသွားတာ တွေ့တယ်။ အဲဒီတော့ မြန်မာက ပြောချင်နေတာက ဂမ်ဘီယာနဲ့ မြန်မာကြားထဲမှာ ဘာအမှုမှ မရှိဘူးလို့ ပြောချင်တာကိုး။ ဂမ်ဘီယာအနေနဲ့ သူက သူ့ဖာသူ ကုလသမဂ္ဂရဲ့အစီရင်ခံစာတွေ ဒါမှမဟုတ်ရင်လည်း FFM လို့ခေါ်တဲ့ အချက်အလက်စုံစမ်းရေး ကော်မရှင်က ထုတ်တဲ့ ထုတ်ပြန်စာတွေကို ကိုးကားပြီးတော့ မြန်မာနိုင်ငံကို စွပ်စွဲတယ်။ အရေးယူရမယ်လို့ ပြောနေတယ်။ မြန်မာကကျတော့ ဒီဂမ်ဘီယာရဲ့ ပြောကြားချက်တွေကို ကန့်ကွက်ထားတယ်။ အဲဒီ အစီရင်ခံစာ တွေကလည်း တဖက်သတ် ထုတ်ထားတဲ့ အစီရင်ခံစာတွေလို့ ပြောထားတယ်။

နောက်ပြီး ဒါက တဖက်နဲ့တဖက် ခြေခြေမြစ်မြစ် ငြင်းခုံထားတဲ့ ကိစ္စ မဟုတ်ဘူးပေါ့နော်။ အငြင်းပွားမှုအထိ မဖြစ်ပဲနဲ့ ဒါကို အမှုအနေနဲ့ တင်လာတဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီအမှုကို မမြောက်ကြောင်း မြန်မာဖက်က ကန့်ကွက်ထားတယ်။ ဒီကန့်ကွက်ချက်ကို နှစ်ဖက် အပြန်အလှန် ချေပနေကြတာ။ အဲဒီတော့ ဒီတခေါက် ကြားနာမှုတွေက အဲဒါပဲ။ မြန်မာဖက်ကတော့ ဒီကိစ္စဟာ အမှု မမြောက်ကြောင်း ဂမ်ဘီယာဖက်က လုပ်ပိုင်ခွင့် မရှိသလို၊ ICJ ကလည်း ကြားနာခွင့် မရှိဘူးဆိုတဲ့ အကြောင်းတွေကို ကနဦး ငြင်းခုန်/ ငြင်းပယ်တဲ့ လျှောက်လဲချက်ဖြစ်တယ်။ အဲဒါကို ဂမ်ဘီယာဖက်က ပြန်ချေပပြီးတော့ နှုတ်တိုက် ပြန်လျှောက်လဲတာ။

မေး ။ ။ ဟုတ်ကဲ့ ၊ ဒီအမှု တခုလုံးရဲ့ ရှေ့အလားအလာကရော ဘယ်လိုတွေ ရှိလာနိုင်မှာပါလဲ ။

ဦးသန်းလွင်ထွန်း ။ ။ အဲဒီတော့ ဘာပဲပြောပြော ဒီကိစ္စကို နှစ်ဖက်စလုံး ကြားနာပြီးပြီ။ ကြားနာပြီးတဲ့အခါကျတော့ ဒါ ICJ တရားရုံးအနေနဲ့ တစုံတရာတော့ အဆုံးအဖြစ် ပေးရတော့မှာပေါ့။ ဆုံးဖြတ်ပေးရမယ်ဆိုတဲ့ခါကျတော့ တရားရုံးက ဒါတွေ ဒါတွေ လုပ်ပေးပါဆိုပြီး ပြောရတော့တာကိုး။ အဲဒီတော့ တရားရုံးက လုပ်ပေးရမယ့် အချက်(၃)ချက်ကို ဂမ်ဘီယာဖက်က တောင်းဆိုတယ်။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့ - (၁) မြန်မာဖက်က တင်ပြလာတဲ့ ကနဦး ငြင်းဆိုချက် လျှောက်ထားမှုကို တရားရုံးက ပယ်ချပေးဖို့ ၊ (၂) ဂမ်ဘီယာဖက်က ပြန်လှန် တင်ပြတဲ့ အကြောင်းချက်တွေကို လက်ခံပေးဖို့။ (၃) ဂမ်ဘီယာက တင်ပြတဲ့ အကြောင်းချက်တွေဟာ ခိုင်လုံတဲ့အတွက် ဒီအမှုကို ဆက်ပြီး ဆောင်ရွက်သွားပေးဖို့ အဆုံးအဖြတ်ပေးပါဆိုပြီး ပြောတယ်။ ဆိုတော့ ဂမ်ဘီယာပြောတဲ့ ဒီ(၃)ချက်စလုံးကို ICJ က လက်ခံလိုက်ပြီ ဆိုရင်တော့ ဒါ အမှုမြောက်သွားပြီပေါ့။ အမှုမြောက်သွားတဲ့အခါကျရင် နောက်လာမယ့်ကိစ္စတွေက ဘာတွေလဲဆိုတော့ မြန်မာပြည်မှာ ဒီရိုဟင်ဂျာတွေ အပေါ်ကို မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုတွေ ရှိသလား၊ တကယ်ရောဖြစ်သလား ဘာဖြစ်သလဲဆိုတဲ့ အပြန်အလှန် စစ်ဆေးရမှာတွေကတော့ အများကြီးပါ။ အချိန်ကတော့ ယူရမှာပဲ။

မေး ။ ။ ဒီ နှစ်ဖက် လျှောက်လဲချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမှု မြောက်တယ် မမြောက်ဘူးဆိုတာ ဘယ်တော့ ဆုံးဖြတ်မလဲဆိုတဲ့ ရက်အပိုင်းအခြားကိုရော ကြေညာတာမျိုး ရှိပါသလား။

ဦးသန်းလွင်ထွန်း ။ ။ အဲ ဆုံးဖြတ်ချက် ချဖို့ကတော့ မကြေညာဘူးခင်ဗျ။ ဒီနေ့ အဆုံးသတ်မှာတော့ ICJ ရဲ့ တရားသူကြီးချုပ်က ပြောသွားတာကတော့ ဒါ အားလုံး ... နှုတ်အားဖြင့် တင်ပြတာတွေရော ၊ စာရွက်စာတမ်းအားဖြင့် တင်ပြတာတွေရော တရားရုံးအနေနဲ့ မှတ်တမ်းနဲ့တကွ လက်ခံထားတယ်။ ဒါတွေကို သူတို့ deliberate ပေါ့၊ deliberation ဆိုတာကတော့ သေချာအပြန်အလှန် ဆင်ခြင်သုံးသပ်မယ်။ ပြီးရင် ဒီကြားထဲမှာ လိုအပ်တဲ့ တချို့ကိစ္စရှိလာရင် မေးမယ်ပေါ့။ သင့်တော်တဲ့ တချိန်ကျလို့ရှိရင် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အကြောင်းကြားပါမယ်လို့ ပြောတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့်တော့ ဒါမျိုးက တပတ်လောက်တော့ ကြာလိမ့်မယ် ထင်တာပဲ။ များသောအားဖြင့် ရက် အတော်ကြာကြာကနေ တချို့ဟာဆိုရင်လည်း တပတ် နှစ်ပတ်လောက် ကြာတတ်တယ် ဆိုတော့ အတိအကျတော့ ပြောဖို့ခက်တယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့ ဂမ်ဘီယာဖက်က ပြောသွားတဲ့ကိစ္စမှာတော့ ထူးခြားတဲ့ စွပ်စွဲမှု တခုရှိတယ်။ မြန်မာဖက်ကနေပြီးတော့ ဒီအမှု ရုံးတော်မှာ ကြားနာခွင့် မရှိဘူးတို့ဘာတို့ ညာတို့ပြောပြီးတော့ တင်နေတာကို သူက ဘယ်လိုစွပ်စွဲလည်း ဆိုတော့ .. ဒါဟာ အချိန်ကို တမင်သက်သက် ကြန့်ကြာအောင် လုပ်တယ်ပေါ့နော်။ ဒီနေရာမှာ သူတို့ ထောက်ပြတာက ဥပမာအားဖြင့် ရေပြင်ပိုင်နက်တို့ဘာတို့ နှစ်နိုင်ငံကြား အငြင်းပွားတဲ့ကိစ္စတွေဆိုရင် ဒီ ICJ ကို တင်လာတာတွေ ရှိတယ်။ အဲလို အမှုမျိုးကျတော့ ရုတ်တရက် လူတွေ နစ်နာသွားတာတို့ ၊ ချက်ချင်း လူတွေသေကြေတာတို့ ဒုက္ခရောက်တာတို့ဘာတို့ ချက်ချင်း မပေါ်လွင်ဘူး။ အချိန်ယူပြီး အပြန်လှန် ငြင်းနေလို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုဆိုရင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဖက်မှာ လူ ၆ သိန်းလောက်ရှိတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေ အတွက် ဆိုလို့ရှိရင် ဒီကိစ္စကြီးက သူတို့ဘဝ တွေအတွက် စိုးရိမ်စရာတွေဖြစ်တယ်။ အန္တရာယ်တွေ ရှိတယ်။ အချိန်ကြာတာနဲ့အမျှ ပြဿနာတွေက ပိုဆိုးလာနိုင်တယ်။ အဲဒီတော့ ဒီကိစ္စဟာ မြန်မာက လုပ်သလိုမျိုး အချိန်ဆွဲ မနေပဲနဲ့ ICJ အနေနဲ့ မြန်မြန်ဆန်ဆန် အမှုကိုလက်ခံ ၊ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ကြားနာဆုံးဖြတ် ပေးပါဆိုပြီး သူက လျှောက်လဲခဲ့တယ်ခင်ဗျ။

ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဦးသန်းလွင်ထွန်းခင်ဗျာ။

ကောင်းပါပြီ။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG