သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အေမရိကန္ရဲ႕ ပထမဆံုး အမ်ိဳးသမီး ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒


အေမရိကန္ရဲ႕ ပထမဆံုး အမ်ိဳးသမီး ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒
please wait

No media source currently available

0:00 0:11:17 0:00

အေမရိကန္သမိုင္းမွာ ပထမဆုံးနဲ႔ တဦးတည္းေသာ အမ်ိဳးသမီး ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဒီမိုကရက္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ နန္စီပလိုစီ ဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ဦးေဆာင္ႏိုင္မႈ စြမ္းရည္ကို လက္ေတြ႕ျပခဲ့တဲ့၊ စံနမူနာယူသင့္တဲ့ သူတေယာက္အျဖစ္ အမ်ား အသိအမွတ္ျပဳ ခံရသူ ျဖစ္ပါတယ္။

[Unicode]

အမေရိကန်ရဲ့ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ (အမျိုးသမီးကဏ္ဍ)

အမေရိကန်သမိုင်းမှာ ပထမဆုံးနဲ့ တဦးတည်းသော အမျိုးသမီး အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဒီမိုကရက် လွှတ်တော်အမတ် နန်စီပလိုစီ ဟာ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ဦးဆောင်နိုင်မှု စွမ်းရည်ကို လက်တွေ့ပြခဲ့တဲ့၊ စံနမူနာယူသင့်တဲ့ သူတယောက်အဖြစ် အများ အသိအမှတ်ပြု ခံရသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၀ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမှာ လက်ရှိ ဒုသမ္မတ Kamala Harris ရွေးကောက်မခံရခင် အချိန်အထိ သူဟာ အမေရိကန် သမိုင်းမှာ အစိုးရတာဝန် အမြင့်ဆုံး ထမ်းဆောင်ရတဲ့ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဖြစ်ပါတယ်။ တိုင်းပြည်အတွက် အရေးပါတဲ့ ဥပဒေချမှတ်မှုတွေမှာ အဓိက ဦးဆောင်ပါဝင်ခဲ့တဲ့ အောက်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း နန်စီပလိုစီ အကြောင်း တစေ့တစောင်းကို ဒီသီတင်းပတ် အမျိုးသမီး ကဏ္ဍမှာ မခင်ဖြူထွေးက စုစည်း တင်ဆက်ထားပါတယ်။

အမေရိကန်လွှတ်တော်မှာ အောက်လွှတ်တော်အမတ် သက်တမ်း ၃၅ နှစ်ကျော်လာပြီဖြစ်တဲ့ Nancy Pelosi ဟာ အောက်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လွှတ်တော်သက်တမ်း ၄ ကြိမ် တာဝန်ယူခဲ့သလို၊ အောက်လွှတ်တော် ဒီမိုကရက်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် နှစ်ပေါင်း ၂၀ တာဝန် ထမ်းခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် သမ္မတ George W. Bush လက္ထက္မွာ ပထမဆုံးအမျိုးသမီး အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပြီး သမ္မတ Barack Obama လက်ထက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ လွှတ်တော်သက်တမ်း ၂ ကြိမ် အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီနောက် ၂၀၁၉ ခုနှစ် သမ္မတဟောင်း Donald Trump လက်ထက်ကနေ ဒီနှစ် ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်၊ သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒန် လက်ထက်အထိ နောက်ထပ် သက်တမ်း ၂ ကြိမ် တာဝန်ယူခဲ့တာပါ။

သိပ်မကြာခင်ကပဲ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်တွေကနေ အနားယူလိုက်တဲ့ နန်စီပလိုစီ ဟာ အမေရိကန်သမိုင်းမှာတော့ ပထမဆုံး နဲ့ တဦးတည်းသော အမျိုးသမီး အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွက် အရေးပါတဲ့ ဥပဒေ ချမှတ်မှုတွေတိုင်းမှာ နန်စီပလိုစီ မပါခဲ့တာ မရှိဘူးလို့ ပြီးခဲ့တဲ့ လွှတ်တော် သက်တမ်းမှာ ဒီမိုကရက် အများစုခေါင်းဆောင် တာဝန်ယူခဲ့သူ အောက်လွှတ်တော်အမတ် Chuck Schumer က ပြောပါတယ်။

“လူတိုင်း တတ်နိုင်တဲ့ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ဥပဒေ ချမှတ်နိုင်ခဲ့တဲ့အကြောင်း ပြောရင် Nancy Pelosi အကြောင်း မပါဘဲ မပြီးပါဘူး။ အမေရိကန် ကယ်ဆယ်ရေး အစီအစဉ်အကြောင်း ပြောရင်လည်း သူ ပါ ပါတယ်။ အခြေခံ အဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ဥပဒေ အကြောင်း ပြောမလား။ အမျိုးသမီးတွေအပေါ် အကြမ်းဖက်မှု အဆုံးသတ်ရေးဥပဒေ၊ အလုပ်သမားတိုင်း တန်းတူ မျှတတဲ့ လုပ်အားခလစာ ရရှိရေး Lilly Ledbetter ဥပဒေအကြောင်းပဲ ပြောမလား။ အမေရိကန်စစ်တပ်တွင်း လိင်တူ စုံမက်သူတွေ စစ်မှုထမ်းခွင့် ကိစ္စလား။ အကြောင်းအရာပေါင်း များစွာ ပြောကြတဲ့အခါ Nancy D’Alesandro Pelosi ဆိုတဲ့နာမည် မပါဘဲ မပြီးပါဘူ။ ဒါတွေအားလုံးကို သူ စွမ်းဆောင်ခဲ့တာပါ။”

ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့က လွှတ်တော်မှာ နန်စီပလိုစီ ရဲ့ ပုံ ချိတ်ဆွဲတဲ့ အခမ်းအနားအတွင်း အောက်လွှတ်တော် ခေါင်းဆောင်ဟောင်း Chuck Schumer ပြောသွားတာပါ။ အရင်က လွှတ်တော်တွင်း အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌတွေရဲ့ ရုပ်ပုံတွေကို ဂုဏ်ပြု ချိတ်ဆွဲထားတဲ့ အခန်းထဲမှာ အားလုံးက အမျိုးသားတွေ ဖြစ်ပြီး အခုတော့ အမျိုးသမီးတယောက် ပါဝင်လာနိုင်ခဲ့ပါပြီ။ ဒီလိုနေရာမှာ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဖြစ်ရတာ ဂုဏ်ယူသလို၊ နောက်ဆုံး မဖြစ်ဖို့ လိုတယ်လို့ နန်စီပလိုစီ က ဒီပွဲမှာ ပြောသွားပါတယ်။

“ကျမတို့ လွှတ်တော်အမတ်တွေ ရဲရဲဝံ့ဝံ့နဲ့ ကျမကို အမျိုးသမီး လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခဲ့တာကို အင်မတန် ဂုဏ်ယူပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ရဲဝံ့ပြတ်သားမှုကြောင့် ခုလို ဖြစ်လာတာပါ။ စောစောက ခေါင်းဆောင်တယောက် ပြောသွားသလိုပဲ အနာဂတ်မှာလည်း လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာမယ့် အမျိုးသမီးတွေ ဒီလွှတ်တော်တွင်းမှာ ရှိနေပါတယ်။ ကျမ အနေနဲ့ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဖြစ်ရလို့ ဂုဏ်ယူသလို၊ နောက်ဆုံး အမျိုးသမီး မဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါမှသာ တကယ်ကိုကောင်းမွန်တဲ့ အောင်မြင်မှုလို့ ပြောနိုင်မှာပါ။”

နန်စီပလိုစီ ဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံရေးမှာ အမျိုးသမီး လွှတ်တော်အမတ်တွေ၊ အမျိုးသမီး ခေါင်းဆောင်တွေ အများအပြား ပေါ်ထွက်လာအောင် ရှေ့ဆောင် ကြိုးပမ်းခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှာ ပထမဆုံး အောက်လွှတ်တော်အမတ် သူ စဖြစ်လာချိန်ကစလို့ အမေရိကန် လွှတ်တော်တွင်းမှာ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ပါဝင်မှုများလာအောင် ကြိုးပမ်းခဲ့ရတဲ့ အကြောင်းတွေကို အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်နဲ့ နောက်ဆုံး ကျင်းပခဲ့တဲ့ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့က သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ နန်စီပလိုစီ က အမှတ်တရ အလေးပေး ပြောသွားပါတယ်။

“ကျမ လွှတ်တော်ကို ရောက်တဲ့အချိန်တုန်းက အမျိုးသမီးအမတ် ၂၃ ယောက်ပဲ ရှိပါတယ်။ လွှတ်တော်အမတ် ၄၃၅ ယောက်ထဲမှာ ဒီမိုကရက် အမျိုးသမီး ၁၂ ယောက်နဲ့ ရီပတ်ဘလစ်ကန် အမျိုးသမီး ၁၁ ယောက် ရှိပါတယ်။ အမျိုးသားက ၄၀၀ ကျော်တောင် ရှိပြီး အမျိုးသမီးက ၂၃ ယောက်ဆိုတော့ ဒီလိုတော့ မဖြစ်သင့်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ကျမတို့ ဒါကို မဖြစ်မနေ ပြောင်းရမယ်ဆိုပြီး ဆုံးဖြတ် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြတယ်။ အမျိုးသမီးတွေ ပိုများလာအောင် စည်းရုံးမှဖြစ်မယ်။ အမျိုးသမီး လွှတ်တော်အမတ်တွေ ဝင်ပြိုင်နိုင်အောင် ရန်ပုံငွေတွေ ရှာမှဖြစ်မယ်။ လွှတ်တော်တွင်းမှာ အမျိုးသမီးတွေ ရှိဖို့လိုတယ်။ တကယ်လည်း လုပ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ယုံကြည်မှုတွေ ရှိလာအောင် လုပ်ရပါတယ်။”

ဒီလိုကြိုးပမ်းခဲ့တဲ့ နန်စီပလိုစီ အာက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကနေ အနားယူချိန်မှာတော့ အမေရိကန် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းမှာ အမျိုးသမီး လွှတ်တော်အမတ် ၁၅၀ နီးပါးအထိ ရှိလာခဲ့ပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုရှိအောင်၊ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်တွေ တက်လာအောင် နန်စီပလိုစီ က ရှေ့ ကနေ ဦးဆောင် လမ်းပြခဲ့တယ်လို့ ဟာဝိုင်အီအခြေစိုက် Asia-Pacific Center for Security Studies (APCSS) လုံခြုံရေး လေ့လာမှုဆိုင်ရာ အာရှ-ပစိဖိတ်စင်တာက ပါမောက္ခ ဒေါ်မီမီဝင်းဘတ်က ပြောပါတယ်။

“နမ်စီပလိုစီဟာ အမေရိကန်သမိုင်းမှာသာမက ကမ္ဘာ့သမိုင်းမှာပါ သမိုင်းဝင် ဖြစ်သွားတာပေါ့နော်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အမေရိကားကို လူတွေက အမြဲတမ်း ကြည့်နေကြတဲ့အခါ ကျတော့ သူက ပထမဆုံး လွှတ်တော်မှာ သမိုင်းဝင် အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သွားတာ။ သူကိုယ်နှိက်ကလည်း အမျိုးသမီးတွေကို ပံ့ပိုးပေးတယ်။ သူလည်း အမြဲတမ်းပြောတယ်။ သူပြောတဲ့ စကားတခုအရမ်းကြိုက်တာက “Be confident” ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်ပါ။ ပြီးရင် ကိုယ့်ရဲ့ power (စွမ်းအား) ကိုလည်း သိပါ။ အမျိုးသမီးတွေမှာ power ရှိတယ်။ သူ အမြဲတမ်း ပြောတယ်။ Don’t Agonize, Organize. ဝေဒနာလုပ် ခံစားနေတာထက် ကိုယ့်ဟာကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပြီးတော့ စည်းရုံးကြ။ စည်းရုံးကြတော့မှပဲ ရမယ်။ အဲ့လိုမျိုး သူကိုယ်နှိက်က လူတွေအတွက် စံပြ ဖြစ်သွားတယ်။ ပြီးတော့ နောက်ကတက်လာတဲ့ အမျိုးသမီးတွေ အများကြီးအတွက်လည်း အကူအညီပေးတယ်။ အဲ့ဒီလို နှစ်ခုလုံး လုပ်တဲ့အခါမှာ လွှတ်တော်ထဲမှာ အမျိုးသမီးတွေ အများကြီး ပါလာတယ်။ သူက အမေရိကားမှာတင်မကပေါ့နော်။ တကမ္ဘာလုံးကို ပြသွားတာက အမျိုးသမီးတွေ ဘယ်လို power ရှိတဲ့အကြောင်း၊ အမျိုးသမီးတွေ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်တာ၊ အမျိုးသမီးတွေ လုပ်နိုင်တဲ့အကြောင်းပေါ့။ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ စွမ်းရည်ကို သူပြသွားတာပါ။”

ကိုယ့်တယောက်တည်း ရှေ့ရောက်နေလို့ မပြီးဘဲ ကိုယ်လိုပဲ အမျိုးသမီး ခေါင်းဆောင်တွေ ပေါ်ထွက်လာအောင် လုပ်ဖို့ အရေးကြီးတယ် ဆိုတာကို နန်စီပလိုစီ လမ်းပြခဲ့သလိုပဲ တခြား အမျိုးသမီးတွေလည်း စံနမူနာယူသင့်တယ်လို့ ဒေါ်မီမီဝင်းဘတ်က ပြောပါတယ်။

“အမျိုးသမီးတွေ ပါဝင်လာဖို့အတွက် အရှေ့မှာ ရောက်နေတဲ့ အမျိုးသမီးတွေမှာ တာဝန်ရှိတယ်။ ကျမတို့ဆီမှာ ပြောတာ ရှိတယ်။ Lift as you climb. အနောက်က လူတွေကိုလည်း ကိုယ်က ဆွဲခေါ်သွားရမယ်။ ကိုယ်လည်း အပေါ်တက်ရင်းနဲ့ သူတို့ကိုလည်း တခါတည်း ဆွဲခေါ်သွားရမယ်။ အဲ့ဒါမှ ကိုယ့်အတွက်လည်း ကောင်းတယ်။ society (လူ့အသိုင်းအဝိုင်း) တခုအတွက်၊ community (လူ့အဖွဲ့အစည်း) တခုအတွက်လည်း ကောင်းတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ ဆိုတော့ နိုင်ငံရေးလို့ပြောရင် မြန်မာ့လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းမှာ အမျိုးသမီးနဲ့ မဆိုင်သလို အများကြီး သူတို့စိတ်ထဲမှာ ရှိနေတတ်တယ်။ အမှန်မှာတော့ နန်စီပလိုစီ လည်း ပြောပါတယ်။ Every issue is women issue. လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းထဲက ကိစ္စရပ်တိုင်းဟာ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ အမြဲတမ်း ဆိုင်တယ်။ ဆိုတော့ သူပြောတာ အရမ်းမှန်တယ်။ အခုဆိုရင် အမျိုးသမီးတွေ ခေါင်းဆောင်နေရာမှာ ကိုယ်တင်သာမက နောက်မှာရှိနေတဲ့ အမျိုးသမီးတွေ တိုးတက်လာဖို့အတွက် လမ်းညွှန်ပြသ ပေးရတယ်။ ပံ့ပိုးပေးရတယ်။ အဲ့လိုဆိုရင် တနေ့မှာ အားလုံး တန်းတူညီမျှတဲ့၊ ၅၀-၅၀ ကိုယ်စားပြုမှု ဆိုတာ ရလာပါလိမ့်မယ်။”

နန်စီပလိုစီ ဟာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ သာမက ကမ္ဘာတဝန်း လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ ဒီမိုကရေစီ ထွန်းကားရေးအတွက် ရှေ့တန်းက ရပ်တည်ပြောဆိုသူ တဦးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေးကို အားပေး ထောက်ခံသူဖြစ်ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်က အမေရိကန် ပါတီကြီးနှစ်ရပ်စလုံးက လွှတ်တော်အမတ်တွေ ပါဝင်တဲ့အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်တိုင် သွားရောက်ခဲ့ဖူးပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းတာကို ရှုတ်ချပြီး ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားမှုတွေကို ထိထိရောက်ရောက် ကူညီပံ့ပိုးနိုင်မယ့် ပြဌာန်းချက်တွေ ပါဝင်တဲ့ အမေရိကန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေး ဥပဒေ NDAA ကို လွှတ်တော်တွင်း သူ့ဦးဆောင်မှုအောက်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က ပြဌာန်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

“သူက အမြဲတမ်း မျှတတဲ့ အမျိုးသမီးပေါ့နော်။ အဲ့ဒါကြောင့်လဲ သူ့ရဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုအောက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ကူညီထောက်ပံ့ဖို့ ပါဝင်တဲ့ NDAA ဥပဒေ အောင်မြင်သွားတယ်။ နောက်ပြီးတော့ ဒေါ်စု ကိုလည်း သူက အရမ်းလေးစားတယ်။ တခြား အမျိုးသမီး ခေါင်းဆောင် တယောက်ကိုလည်း ကူညီပေးပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သူ အမြဲတမ်း တက်တက်ကြွကြွ လုပ်ပေးပါတယ်။ ဆိုတော့ မြန်မာနိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားတွေအတွက်လည်း ကျေးဇူးတင်သင့်တဲ့ သူတယောက်ပါ။”

အမေရိကန်သမ္မတဟောင်း ဘရက်အိုဘားမား ကတော့ နန်စီ ပလိုစီ ဟာ အမေရိကန်သမိုင်းမှာ အကောင်းဆုံး စွမ်းဆောင်နိုင်တဲ့ အတော်ဆုံး လွှတ်တော်အမတ် လို့ ဂုဏ်ပြုပြောဆိုပါတယ်။ ပြင်သစ်သမ္မတ Emmanuel Macron ကလည်း နန်စီ ပလိုစီဟာ အောက်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ထူးခြားပြောင်မြောက်တဲ့ ဦးဆောင်မှု ပေးနိုင်သူ ဖြစ်ရုံမက ဒီမိုကရေစီ စံတန်ဖိုးတွေကို ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ လို့ ချီးကျူး ပြောဆိုပါတယ်။

"ခင်ဗျားဟာ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံကြီးမှာ အောက်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရုံ သက်သက်မဟုတ်ဘဲ ဒီမိုကရေစီ စံတန်ဖိုးတွေကို အထူး ကာကွယ်ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲတွေကို လေးစားဖို့၊ ဒီမိုကရေစီတန်ဖိုးတွေကို ကာကွယ် ထိန်းသိမ်းဖို့ စကားနဲ့ရော လက်တွေ့ပါ ကိုယ်တိုင် လုပ်ဆောင် ပြခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။”

အမေရိကန်ခေါင်းဆောင်တွေ သာမက ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်တွေကပါ လေးစား အသိအမှတ်ပြုရတဲ့ နန်စီပလိုစီ ဟာ လူမှု အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း အမျိုးသမီးတွေနဲ့ပတ်သက်တဲ့ တွေးခေါ် ယူဆမှုတွေ ပြောင်းလဲလာအောင် လုပ်ခဲ့တဲ့သူပါပဲလို့ ဒေါ်မီမီဝင်းဘတ်က လည်း ပြောပါတယ်။ ဒါဟာ နောင်လာနောက်သားတွေ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးငယ်တွေအတွက် သူချန်ရစ်တဲ့ အမွေတခုပါပဲလို့ ဒေါ်မီမီဝင်းဘတ်က ပြောပါတယ်။

“သူထားသွားတဲ့ အမွေအနှစ်က ခုနကပြောခဲ့သလိုပါပဲ သူပြသွားတာက အမျိုးသမီးတွေ လုပ်နိုင်တယ်။ ဦးဆောင်နိုင်တယ်။ သူတို့မှာ ဦးဆောင်နိုင်တဲ့ အရည်အချင်းတွေ အများကြီးရှိတယ်လို့ သူက ပြသွားတာ။ နောက်ပြီးတော့ အမျိုးသမီးတွေ အတွက်လည်း သူက စံပြပုဂ္ဂိုလ် အဖြစ် ပြခဲ့တယ်။ အခုဆိုရင် Speaker of the House အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌလို့ ပြောလိုက်လို့ရှိရင် အရင်တုန်းကဆိုရင် အမျိုးသားပဲ ခေါင်းထဲမှာ ဝင်လာတယ်။ အခုကျတော့ အမျိုးသမီး ပါ ဝင်လာပြီ။ အဲ့ဒီဟာက အမျိုးသမီးတွေ မိန်းခလေးငယ်တွေ သူတို့ဘာဖြစ်ချင်လဲ ဆိုတဲ့ သူတို့ရဲ့ dream ပေါ့။ သူတို့အနာဂတ်အတွက် အိပ်မက် မက်တဲ့အခါမှာ ဒါက အရမ်းအရေးကြီး ပါတယ်။ စိတ်သွားရာ ကိုယ်ပါ။ ကိုယ့်စိတ်က သိလာပြီး ငါ ဒီလိုမျိုး လုပ်နိုင်တယ် လုပ်ချင်တယ်ဆိုရင် လုပ်ဖို့ ဖြစ်လာနိုင်ပြီ။ ဒါဟာ သူထားခဲ့တဲ့ အမွေအနှစ်လို့ ပြောလို့ရတယ်။ လူတွေရဲ့ mindset တွေးခေါ်ယူဆမှုတွေ ပြောင်းအောင် လုပ်ပေးလိုက်တာပါ။”

မေရီလန်းပြည်နယ် ဘောလ်တီမိုးမြို့မှာ ၁၉ ၄၀ ခုနှစ် မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့မှာ မွေးဖွားခဲ့တဲ့ နန်စီပလိုစီ ဟာ နိုင်ငံရေး အစဉ်အလာရှိတဲ့ မိသားစုကနေ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်ပါတယ်။ ဖခင်ဖြစ်သူ Thomas D’Alesandro Jr ဟာ အောက်လွှတ်တော်အမတ် တဦး ဖြစ်ခဲ့သလို ဘောလ်တီမိုးမြို့ရဲ့ မြို့တော်ဝန်အဖြစ် ၁၂ နှစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူပါ။ အလားတူ အစ်ကိုဖြစ်သူဟာလည်း ဘောလ်တီမိုး မြို့တော်ဝန်အဖြစ် ၄ နှစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့တာမို့ နန်စီပလိုစီ အနေနဲ့လည်း မိသားစု အစဉ်အလာကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းခဲ့သူလို့ ပြောရမှာပါ။

အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်တွေကနေ အနားယူချိန်မှာ နန်စီပလိုစီ ဟာ အသက် ၈၂ နှစ်ရှိပါပြီ။ လွှတ်တော်မှာ အကြီးအကဲ တာဝန်တွေ ဆက်မယူတော့ ပေမဲ့လည်း သူကိုယ်စားပြုတဲ့ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် (၁၂) ရဲ့ လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ်တော့ ဆက်လက် တာဝန် ထမ်းဆောင်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သူမတူတဲ့ စွမ်းဆောင်မှုတွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ဦးဆောင်နိုင်မှု စွမ်းရည်တွေကို အများသိအောင် ပြသခဲ့တဲ့ နန်စီပလိုစီ ဟာ အမေရိကန် အမျိုးသမီးတွေသာမက ကမ္ဘာတဝန်းက အမျိုးသမီးတွေ အတွက်ပါ စံနမူနာယူစရာ အမျိုးသမီး ခေါင်းဆောင်တဦး အဖြစ် သမိုင်းဝင် ကျန်ရစ်မယ့်သူ ဆိုတာ တင်ပြရင်း ဒီသီတင်းပတ် အမျိုးသမီးကဏ္ဍကို ဒီမှာပဲရပ်နားခွင့် ပြုပါ။ ကျမ ခင်ဖြူထွေးပါရှင်။

================

[Zawgyi]

အေမရိကန္ရဲ႕ ပထမဆံုး အမ်ိဳးသမီး ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ (အမ်ိဳးသမီးက႑)

အေမရိကန္သမိုင္းမွာ ပထမဆုံးနဲ႔ တဦးတည္းေသာ အမ်ိဳးသမီး ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဒီမိုကရက္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ နန္စီပလိုစီ ဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ဦးေဆာင္ႏိုင္မႈ စြမ္းရည္ကို လက္ေတြ႕ျပခဲ့တဲ့၊ စံနမူနာယူသင့္တဲ့ သူတေယာက္အျဖစ္ အမ်ား အသိအမွတ္ျပဳ ခံရသူ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၂၀ သမၼတေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ လက္ရွိ ဒုသမၼတ Kamala Harris ေ႐ြးေကာက္မခံရခင္ အခ်ိန္အထိ သူဟာ အေမရိကန္ သမိုင္းမွာ အစိုးရတာဝန္ အျမင့္ဆုံး ထမ္းေဆာင္ရတဲ့ ပထမဆုံး အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းျပည္အတြက္ အေရးပါတဲ့ ဥပေဒခ်မွတ္မႈေတြမွာ အဓိက ဦးေဆာင္ပါဝင္ခဲ့တဲ့ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ေဟာင္း နန္စီပလိုစီ အေၾကာင္း တေစ့တေစာင္းကို ဒီသီတင္းပတ္ အမ်ိဳးသမီး က႑မွာ မခင္ျဖဴေထြးက စုစည္း တင္ဆက္ထားပါတယ္။

အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္မွာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ သက္တမ္း ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္လာၿပီျဖစ္တဲ့ Nancy Pelosi ဟာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒အျဖစ္ လႊတ္ေတာ္သက္တမ္း ၄ ႀကိမ္ တာဝန္ယူခဲ့သလို၊ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ဒီမိုကရက္ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ တာဝန္ ထမ္းခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ သမၼတ George W. Bush လကၳကၼြာ ပထမဆုံးအမ်ိဳးသမီး ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒အျဖစ္ ေ႐ြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခံခဲ့ရၿပီး သမၼတ Barack Obama လက္ထက္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ လႊတ္ေတာ္သက္တမ္း ၂ ႀကိမ္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီေနာက္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ သမၼတေဟာင္း Donald Trump လက္ထက္ကေန ဒီႏွစ္ ၂၀၂၃ ဇန္နဝါရီလ ၃ ရက္၊ သမၼတ ဂ်ိဳးဘိုင္ဒန္ လက္ထက္အထိ ေနာက္ထပ္ သက္တမ္း ၂ ႀကိမ္ တာဝန္ယူခဲ့တာပါ။

သိပ္မၾကာခင္ကပဲ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ တာဝန္ေတြကေန အနားယူလိုက္တဲ့ နန္စီပလိုစီ ဟာ အေမရိကန္သမိုင္းမွာေတာ့ ပထမဆုံး နဲ႔ တဦးတည္းေသာ အမ်ိဳးသမီး ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအတြက္ အေရးပါတဲ့ ဥပေဒ ခ်မွတ္မႈေတြတိုင္းမွာ နန္စီပလိုစီ မပါခဲ့တာ မရွိဘူးလို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ လႊတ္ေတာ္ သက္တမ္းမွာ ဒီမိုကရက္ အမ်ားစုေခါင္းေဆာင္ တာဝန္ယူခဲ့သူ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Chuck Schumer က ေျပာပါတယ္။

“လူတိုင္း တတ္ႏိုင္တဲ့ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ဥပေဒ ခ်မွတ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ေျပာရင္ Nancy Pelosi အေၾကာင္း မပါဘဲ မၿပီးပါဘူး။ အေမရိကန္ ကယ္ဆယ္ေရး အစီအစဥ္အေၾကာင္း ေျပာရင္လည္း သူ ပါ ပါတယ္။ အေျခခံ အေဆာက္အအုံဆိုင္ရာ ဥပေဒ အေၾကာင္း ေျပာမလား။ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ အဆုံးသတ္ေရးဥပေဒ၊ အလုပ္သမားတိုင္း တန္းတူ မွ်တတဲ့ လုပ္အားခလစာ ရရွိေရး Lilly Ledbetter ဥပေဒအေၾကာင္းပဲ ေျပာမလား။ အေမရိကန္စစ္တပ္တြင္း လိင္တူ စုံမက္သူေတြ စစ္မႈထမ္းခြင့္ ကိစၥလား။ အေၾကာင္းအရာေပါင္း မ်ားစြာ ေျပာၾကတဲ့အခါ Nancy D’Alesandro Pelosi ဆိုတဲ့နာမည္ မပါဘဲ မၿပီးပါဘူ။ ဒါေတြအားလုံးကို သူ စြမ္းေဆာင္ခဲ့တာပါ။”

ဒီဇင္ဘာလ ၁၄ ရက္ေန႔က လႊတ္ေတာ္မွာ နန္စီပလိုစီ ရဲ႕ ပုံ ခ်ိတ္ဆြဲတဲ့ အခမ္းအနားအတြင္း ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း Chuck Schumer ေျပာသြားတာပါ။ အရင္က လႊတ္ေတာ္တြင္း ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ေတြရဲ႕ ႐ုပ္ပုံေတြကို ဂုဏ္ျပဳ ခ်ိတ္ဆြဲထားတဲ့ အခန္းထဲမွာ အားလုံးက အမ်ိဳးသားေတြ ျဖစ္ၿပီး အခုေတာ့ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ ပါဝင္လာႏိုင္ခဲ့ပါၿပီ။ ဒီလိုေနရာမွာ ပထမဆုံး အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္ရတာ ဂုဏ္ယူသလို၊ ေနာက္ဆုံး မျဖစ္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ နန္စီပလိုစီ က ဒီပြဲမွာ ေျပာသြားပါတယ္။

“က်မတို႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ ရဲရဲဝံ့ဝံ့နဲ႔ က်မကို အမ်ိဳးသမီး လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒အျဖစ္ ေ႐ြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခဲ့တာကို အင္မတန္ ဂုဏ္ယူပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ရဲဝံ့ျပတ္သားမႈေၾကာင့္ ခုလို ျဖစ္လာတာပါ။ ေစာေစာက ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ ေျပာသြားသလိုပဲ အနာဂတ္မွာလည္း လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ျဖစ္လာမယ့္ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဒီလႊတ္ေတာ္တြင္းမွာ ရွိေနပါတယ္။ က်မ အေနနဲ႔ ပထမဆုံး အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္ရလို႔ ဂုဏ္ယူသလို၊ ေနာက္ဆုံး အမ်ိဳးသမီး မျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါမွသာ တကယ္ကိုေကာင္းမြန္တဲ့ ေအာင္ျမင္မႈလို႔ ေျပာႏိုင္မွာပါ။”

နန္စီပလိုစီ ဟာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံေရးမွာ အမ်ိဳးသမီး လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ၊ အမ်ိဳးသမီး ေခါင္းေဆာင္ေတြ အမ်ားအျပား ေပၚထြက္လာေအာင္ ေရွ႕ေဆာင္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္မွာ ပထမဆုံး ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ သူ စျဖစ္လာခ်ိန္ကစလို႔ အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္တြင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ပါဝင္မႈမ်ားလာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ရတဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ တာဝန္နဲ႔ ေနာက္ဆုံး က်င္းပခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလ ၂၂ ရက္ေန႔က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ နန္စီပလိုစီ က အမွတ္တရ အေလးေပး ေျပာသြားပါတယ္။

“က်မ လႊတ္ေတာ္ကို ေရာက္တဲ့အခ်ိန္တုန္းက အမ်ိဳးသမီးအမတ္ ၂၃ ေယာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၄၃၅ ေယာက္ထဲမွာ ဒီမိုကရက္ အမ်ိဳးသမီး ၁၂ ေယာက္နဲ႔ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ အမ်ိဳးသမီး ၁၁ ေယာက္ ရွိပါတယ္။ အမ်ိဳးသားက ၄၀၀ ေက်ာ္ေတာင္ ရွိၿပီး အမ်ိဳးသမီးက ၂၃ ေယာက္ဆိုေတာ့ ဒီလိုေတာ့ မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ က်မတို႔ ဒါကို မျဖစ္မေန ေျပာင္းရမယ္ဆိုၿပီး ဆုံးျဖတ္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပိုမ်ားလာေအာင္ စည္း႐ုံးမွျဖစ္မယ္။ အမ်ိဳးသမီး လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ ဝင္ၿပိဳင္ႏိုင္ေအာင္ ရန္ပုံေငြေတြ ရွာမွျဖစ္မယ္။ လႊတ္ေတာ္တြင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ရွိဖို႔လိုတယ္။ တကယ္လည္း လုပ္ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ ယုံၾကည္မႈေတြ ရွိလာေအာင္ လုပ္ရပါတယ္။”

ဒီလိုႀကိဳးပမ္းခဲ့တဲ့ နန္စီပလိုစီ အာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ တာဝန္ကေန အနားယူခ်ိန္မွာေတာ့ အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ေပါင္းမွာ အမ်ိဳးသမီး လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၁၅၀ နီးပါးအထိ ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယုံၾကည္မႈရွိေအာင္၊ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္ေတြ တက္လာေအာင္ နန္စီပလိုစီ က ေရွ႕ ကေန ဦးေဆာင္ လမ္းျပခဲ့တယ္လို႔ ဟာဝိုင္အီအေျခစိုက္ Asia-Pacific Center for Security Studies (APCSS) လုံၿခဳံေရး ေလ့လာမႈဆိုင္ရာ အာရွ-ပစိဖိတ္စင္တာက ပါေမာကၡ ေဒၚမီမီဝင္းဘတ္က ေျပာပါတယ္။

“နမ္စီပလိုစီဟာ အေမရိကန္သမိုင္းမွာသာမက ကမာၻ႔သမိုင္းမွာပါ သမိုင္းဝင္ ျဖစ္သြားတာေပါ့ေနာ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အေမရိကားကို လူေတြက အၿမဲတမ္း ၾကည့္ေနၾကတဲ့အခါ က်ေတာ့ သူက ပထမဆုံး လႊတ္ေတာ္မွာ သမိုင္းဝင္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ျဖစ္သြားတာ။ သူကိုယ္ႏွိက္ကလည္း အမ်ိဳးသမီးေတြကို ပံ့ပိုးေပးတယ္။ သူလည္း အၿမဲတမ္းေျပာတယ္။ သူေျပာတဲ့ စကားတခုအရမ္းႀကိဳက္တာက “Be confident” ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယုံၾကည္ပါ။ ၿပီးရင္ ကိုယ့္ရဲ႕ power (စြမ္းအား) ကိုလည္း သိပါ။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ power ရွိတယ္။ သူ အၿမဲတမ္း ေျပာတယ္။ Don’t Agonize, Organize. ေဝဒနာလုပ္ ခံစားေနတာထက္ ကိုယ့္ဟာကို ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ၿပီးေတာ့ စည္း႐ုံးၾက။ စည္း႐ုံးၾကေတာ့မွပဲ ရမယ္။ အဲ့လိုမ်ိဳး သူကိုယ္ႏွိက္က လူေတြအတြက္ စံျပ ျဖစ္သြားတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေနာက္ကတက္လာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ အမ်ားႀကီးအတြက္လည္း အကူအညီေပးတယ္။ အဲ့ဒီလို ႏွစ္ခုလုံး လုပ္တဲ့အခါမွာ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ အမ်ားႀကီး ပါလာတယ္။ သူက အေမရိကားမွာတင္မကေပါ့ေနာ္။ တကမာၻလုံးကို ျပသြားတာက အမ်ိဳးသမီးေတြ ဘယ္လို power ရွိတဲ့အေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္တာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ လုပ္ႏိုင္တဲ့အေၾကာင္းေပါ့။ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ စြမ္းရည္ကို သူျပသြားတာပါ။”

ကိုယ့္တေယာက္တည္း ေရွ႕ေရာက္ေနလို႔ မၿပီးဘဲ ကိုယ္လိုပဲ အမ်ိဳးသမီး ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေပၚထြက္လာေအာင္ လုပ္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္ ဆိုတာကို နန္စီပလိုစီ လမ္းျပခဲ့သလိုပဲ တျခား အမ်ိဳးသမီးေတြလည္း စံနမူနာယူသင့္တယ္လို႔ ေဒၚမီမီဝင္းဘတ္က ေျပာပါတယ္။

“အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါဝင္လာဖို႔အတြက္ အေရွ႕မွာ ေရာက္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ တာဝန္ရွိတယ္။ က်မတို႔ဆီမွာ ေျပာတာ ရွိတယ္။ Lift as you climb. အေနာက္က လူေတြကိုလည္း ကိုယ္က ဆြဲေခၚသြားရမယ္။ ကိုယ္လည္း အေပၚတက္ရင္းနဲ႔ သူတို႔ကိုလည္း တခါတည္း ဆြဲေခၚသြားရမယ္။ အဲ့ဒါမွ ကိုယ့္အတြက္လည္း ေကာင္းတယ္။ society (လူ႔အသိုင္းအဝိုင္း) တခုအတြက္၊ community (လူ႔အဖြဲ႕အစည္း) တခုအတြက္လည္း ေကာင္းတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးလို႔ေျပာရင္ ျမန္မာ့လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ မဆိုင္သလို အမ်ားႀကီး သူတို႔စိတ္ထဲမွာ ရွိေနတတ္တယ္။ အမွန္မွာေတာ့ နန္စီပလိုစီ လည္း ေျပာပါတယ္။ Every issue is women issue. လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းထဲက ကိစၥရပ္တိုင္းဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ အၿမဲတမ္း ဆိုင္တယ္။ ဆိုေတာ့ သူေျပာတာ အရမ္းမွန္တယ္။ အခုဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြ ေခါင္းေဆာင္ေနရာမွာ ကိုယ္တင္သာမက ေနာက္မွာရွိေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ တိုးတက္လာဖို႔အတြက္ လမ္းၫႊန္ျပသ ေပးရတယ္။ ပံ့ပိုးေပးရတယ္။ အဲ့လိုဆိုရင္ တေန႔မွာ အားလုံး တန္းတူညီမွ်တဲ့၊ ၅၀-၅၀ ကိုယ္စားျပဳမႈ ဆိုတာ ရလာပါလိမ့္မယ္။”

နန္စီပလိုစီ ဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ သာမက ကမာၻတဝန္း လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ထြန္းကားေရးအတြက္ ေရွ႕တန္းက ရပ္တည္ေျပာဆိုသူ တဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးကို အားေပး ေထာက္ခံသူျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က အေမရိကန္ ပါတီႀကီးႏွစ္ရပ္စလုံးက လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ ပါဝင္တဲ့အဖြဲ႕ကို ဦးေဆာင္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကိုယ္တိုင္ သြားေရာက္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းတာကို ရႈတ္ခ်ၿပီး ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားမႈေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ကူညီပံ့ပိုးႏိုင္မယ့္ ျပဌာန္းခ်က္ေတြ ပါဝင္တဲ့ အေမရိကန္ အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေရး ဥပေဒ NDAA ကို လႊတ္ေတာ္တြင္း သူ႔ဦးေဆာင္မႈေအာက္မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ျပဌာန္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

“သူက အၿမဲတမ္း မွ်တတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေပါ့ေနာ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္လဲ သူ႔ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မႈေအာက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကူညီေထာက္ပံ့ဖို႔ ပါဝင္တဲ့ NDAA ဥပေဒ ေအာင္ျမင္သြားတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေဒၚစု ကိုလည္း သူက အရမ္းေလးစားတယ္။ တျခား အမ်ိဳးသမီး ေခါင္းေဆာင္ တေယာက္ကိုလည္း ကူညီေပးပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူ အၿမဲတမ္း တက္တက္ႂကြႂကြ လုပ္ေပးပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားေတြအတြက္လည္း ေက်းဇူးတင္သင့္တဲ့ သူတေယာက္ပါ။”

အေမရိကန္သမၼတေဟာင္း ဘရက္အိုဘားမား ကေတာ့ နန္စီ ပလိုစီ ဟာ အေမရိကန္သမိုင္းမွာ အေကာင္းဆုံး စြမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အေတာ္ဆုံး လႊတ္ေတာ္အမတ္ လို႔ ဂုဏ္ျပဳေျပာဆိုပါတယ္။ ျပင္သစ္သမၼတ Emmanuel Macron ကလည္း နန္စီ ပလိုစီဟာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ အျဖစ္ ထူးျခားေျပာင္ေျမာက္တဲ့ ဦးေဆာင္မႈ ေပးႏိုင္သူ ျဖစ္႐ုံမက ဒီမိုကေရစီ စံတန္ဖိုးေတြကို ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူ လို႔ ခ်ီးက်ဴး ေျပာဆိုပါတယ္။

"ခင္ဗ်ားဟာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံႀကီးမွာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္႐ုံ သက္သက္မဟုတ္ဘဲ ဒီမိုကေရစီ စံတန္ဖိုးေတြကို အထူး ကာကြယ္ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြကို ေလးစားဖို႔၊ ဒီမိုကေရစီတန္ဖိုးေတြကို ကာကြယ္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ စကားနဲ႔ေရာ လက္ေတြ႕ပါ ကိုယ္တိုင္ လုပ္ေဆာင္ ျပခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။”

အေမရိကန္ေခါင္းေဆာင္ေတြ သာမက ကမာၻ႔ေခါင္းေဆာင္ေတြကပါ ေလးစား အသိအမွတ္ျပဳရတဲ့ နန္စီပလိုစီ ဟာ လူမႈ အသိုင္းအဝိုင္းအတြင္း အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေတြးေခၚ ယူဆမႈေတြ ေျပာင္းလဲလာေအာင္ လုပ္ခဲ့တဲ့သူပါပဲလို႔ ေဒၚမီမီဝင္းဘတ္က လည္း ေျပာပါတယ္။ ဒါဟာ ေနာင္လာေနာက္သားေတြ အထူးသျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးငယ္ေတြအတြက္ သူခ်န္ရစ္တဲ့ အေမြတခုပါပဲလို႔ ေဒၚမီမီဝင္းဘတ္က ေျပာပါတယ္။

“သူထားသြားတဲ့ အေမြအႏွစ္က ခုနကေျပာခဲ့သလိုပါပဲ သူျပသြားတာက အမ်ိဳးသမီးေတြ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ဦးေဆာင္ႏိုင္တယ္။ သူတို႔မွာ ဦးေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္လို႔ သူက ျပသြားတာ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္လည္း သူက စံျပပုဂၢိဳလ္ အျဖစ္ ျပခဲ့တယ္။ အခုဆိုရင္ Speaker of the House ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒လို႔ ေျပာလိုက္လို႔ရွိရင္ အရင္တုန္းကဆိုရင္ အမ်ိဳးသားပဲ ေခါင္းထဲမွာ ဝင္လာတယ္။ အခုက်ေတာ့ အမ်ိဳးသမီး ပါ ဝင္လာၿပီ။ အဲ့ဒီဟာက အမ်ိဳးသမီးေတြ မိန္းခေလးငယ္ေတြ သူတို႔ဘာျဖစ္ခ်င္လဲ ဆိုတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ dream ေပါ့။ သူတို႔အနာဂတ္အတြက္ အိပ္မက္ မက္တဲ့အခါမွာ ဒါက အရမ္းအေရးႀကီး ပါတယ္။ စိတ္သြားရာ ကိုယ္ပါ။ ကိုယ့္စိတ္က သိလာၿပီး ငါ ဒီလိုမ်ိဳး လုပ္ႏိုင္တယ္ လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ လုပ္ဖို႔ ျဖစ္လာႏိုင္ၿပီ။ ဒါဟာ သူထားခဲ့တဲ့ အေမြအႏွစ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ လူေတြရဲ႕ mindset ေတြးေခၚယူဆမႈေတြ ေျပာင္းေအာင္ လုပ္ေပးလိုက္တာပါ။”

ေမရီလန္းျပည္နယ္ ေဘာလ္တီမိုးၿမိဳ႕မွာ ၁၉ ၄၀ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂၆ ရက္ေန႔မွာ ေမြးဖြားခဲ့တဲ့ နန္စီပလိုစီ ဟာ ႏိုင္ငံေရး အစဥ္အလာရွိတဲ့ မိသားစုကေန ဆင္းသက္လာသူျဖစ္ပါတယ္။ ဖခင္ျဖစ္သူ Thomas D’Alesandro Jr ဟာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ တဦး ျဖစ္ခဲ့သလို ေဘာလ္တီမိုးၿမိဳ႕ရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္အျဖစ္ ၁၂ ႏွစ္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူပါ။ အလားတူ အစ္ကိုျဖစ္သူဟာလည္း ေဘာလ္တီမိုး ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္အျဖစ္ ၄ ႏွစ္ တာဝန္ထမ္းခဲ့တာမို႔ နန္စီပလိုစီ အေနနဲ႔လည္း မိသားစု အစဥ္အလာကို ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းခဲ့သူလို႔ ေျပာရမွာပါ။

ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ တာဝန္ေတြကေန အနားယူခ်ိန္မွာ နန္စီပလိုစီ ဟာ အသက္ ၈၂ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ လႊတ္ေတာ္မွာ အႀကီးအကဲ တာဝန္ေတြ ဆက္မယူေတာ့ ေပမဲ့လည္း သူကိုယ္စားျပဳတဲ့ ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ မဲဆႏၵနယ္ (၁၂) ရဲ႕ လႊတ္ေတာ္အမတ္အျဖစ္ေတာ့ ဆက္လက္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သူမတူတဲ့ စြမ္းေဆာင္မႈေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ဦးေဆာင္ႏိုင္မႈ စြမ္းရည္ေတြကို အမ်ားသိေအာင္ ျပသခဲ့တဲ့ နန္စီပလိုစီ ဟာ အေမရိကန္ အမ်ိဳးသမီးေတြသာမက ကမာၻတဝန္းက အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္ပါ စံနမူနာယူစရာ အမ်ိဳးသမီး ေခါင္းေဆာင္တဦး အျဖစ္ သမိုင္းဝင္ က်န္ရစ္မယ့္သူ ဆိုတာ တင္ျပရင္း ဒီသီတင္းပတ္ အမ်ိဳးသမီးက႑ကို ဒီမွာပဲရပ္နားခြင့္ ျပဳပါ။ က်မ ခင္ျဖဴေထြးပါရွင္။

XS
SM
MD
LG