သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအေရး လႊမ္းမိုးေနမယ့္ အာဆီယံအစည္းအေဝး 


The Association of Southeast Asian Nations, ASEAN, members attend a meeting during the Foreign Ministers Interface Meeting with ASEAN Intergovernmental Commission on Human Rights (AICHR) representatives in Phnom Penh, Cambodia, Tuesday, Aug. 2, 2022. (AP

အာဆီယံနဲ႔ အေမရိကန္ အပါအ၀င္ မိတ္ဖက္ ၁၁ ႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြရဲ႔ အစည္းအေ၀းမွာ ျမန္မာ့အေရးဟာလည္း ႏိုင္ငံတကာ ျပႆနာေတြနဲ႔အတူ လႊမ္းမိုးေနလိမ့္မယ္လို႔ အကဲခတ္ေတြ ခန္႔မွန္းေနၾကပါတယ္။ ဗြီအိုေအ ခမာသတင္းဌာနက Hul Reaksmey ဖႏြမ္းပင္ၿမိဳ႕ေတာ္က သတင္းေပးပုိ႔ထားတာကုိ ကုိေဇာ္မုိးေက်ာ္ ကေျပာျပပါမယ္။  

ျမန္မာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအေရး လႊမ္းမိုးေနမယ့္ အာဆီယံအစည္းအေဝး

{{Zawgyi/Unicode}}
အေရွ႔ေတာင္အာရွ ႏိုင္ငံမ်ားအသင္း အာဆီယံနဲ႔ အေမရိကန္ အပါအ၀င္ မိတ္ဖက္ ၁၁ ႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြရဲ႔ အစည္းအေ၀းမွာ ျမန္မာ့အေရးဟာလည္း ႏိုင္ငံတကာ ျပႆနာေတြနဲ႔အတူ လႊမ္းမိုးေနလိမ့္မယ္လို႔ အကဲခတ္ေတြ ခန္႔မွန္းေနၾကပါတယ္။ မၾကာေသးခင္က ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူ ၄ ဦးကို ကြပ္မ်က္လိုက္တဲ့အတြက္ ျပည္တြင္းျပည္ပ အာ႐ုံစိုက္ခံေနရခ်ိန္မွာ ျမန္မာ့အေရးဟာ အဓိက ေဆြးေႏြးစရာ ျဖစ္လာေနတာပါ။ ဒီအေၾကာင္း ဗြီအိုေအ ခမာသတင္းဌာနက Hul Reaksmey ဖႏြမ္းပင္ၿမိဳ႕ေတာ္က သတင္းေပးပုိ႔ထားတာကုိ ကုိေဇာ္မုိးေက်ာ္ ကေျပာျပပါမယ္။

အာဆီယံနဲ႔ မိတ္ဖက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႔ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးအဆင့္ အစည္းအေ၀းမွာ ျမန္မာ့အေရးဟာလည္း ယူကရိန္းစစ္ပဲြ၊ ကမၻာ႔ကပ္ေရာဂါနဲ႔ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈဆုိင္ရာ ကိစၥေတြနဲ႔ အတူ ထိပ္ဆုံးကေန ေဆြးေႏြးၾကလိမ့္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစည္းအေ၀း တက္ေရာက္မယ့္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Antony Blinken ဟာလည္း ျမန္မာ့အေရးနဲ႔ ႏိ္ုင္ငံတကာ ကိစၥေတြကို အေလးထား အာ႐ုံစိုက္မွာျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္ထားတာပါ။

ကေမၻာဒီးယား က ေလ့လာသူတဦးလည္းျဖစ္၊ ႏုိင္္ငံေရးသိပၸံပါေမာကၡလည္းျဖစ္တဲ့ Em Sovannar ကေတာ့ ျမန္မာ့အေရးဟာ အစည္းအေ၀းမွာ အေျခအတင္ ေဆြးေႏြးရမယ့္ကိစၥ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ သုံးသပ္ပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေဟာင္း တဦးအပါအ၀င္ ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူ ၄ ဦးကို ေသဒဏ္ေပး ကြပ္မ်က္လိုက္တဲ့အတြက္ ကမာၻ႔ေခါင္းႀကီးသတင္းျဖစ္ခဲ့ရတာေၾကာင့္ အာ႐ုံစိုက္မႈေတြ ပိုမ်ားလာေနေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာ့အေရးဟာ ေဒသတြင္း လုံျခံဳေရးကိစၥအတြက္ မျဖစ္မေန ေဆြးေႏြးစရာ ကိစၥတခု ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အေမရိကန္မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလ ၁၃ ရက္ေန႔ အထူးအစည္းအေ၀း တုန္းက သေဘာတူခဲ့တဲ့အတိုင္း အေမရိကန္နဲ႔ ဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ဖို႔နဲ႔ ထိန္းထားဖို႔ အာဆီယံရဲ႔ ရပ္တည္ခ်က္အရ ေဆြးေႏြးရမယ့္ ကိစၥတခု ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။”

၂၀၂၁ ခုႏွစ္ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ႏိုင္ငံေရး အက်ပ္အတည္းေတြနဲ႔ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ အာဆီယံ ဘုံသေဘာတူညီခ်က္ ၅ ရပ္ ခ်မွတ္ခဲ့ေပမယ့္ လက္ေတြ႔မွာ အေကာင္အထည္ မေပၚတဲ့အတြက္လည္း ေ၀ဖန္မႈေတြ ထြက္ေပၚေနတာပါ။ အာဆီယံရဲ႔ ဘုံသေဘာတူညီခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏိုင္တာ အပါအ၀င္ ျမန္မာ့အေရး ေျဖရွင္းမႈေတြမွာ တိုးတက္မႈ မရွိဘူးဆိုၿပီး ျမန္မာစစ္အာဏာပိုင္ေတြကိုေတာ့ အာဆီယံရဲ႕ အစည္းအေ၀း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ တက္ခြင့္မျပဳခဲ့ပါဘူး။

စစ္ေကာင္စီ အႀကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ ကေတာ့ ကိုဗစ္ကပ္ေရာဂါနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက မတည္မၿငိမ္ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ အာဆီယံ ဘုံသေဘာတူညီခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး အခက္အခဲေတြ ရွိေနတာေၾကာင္း တနလၤာေန႔က မိန္႔ခြန္းမွာ ကာကြယ္ေျပာဆိုထားပါတယ္။

ေလ့လာသူတဦးျဖစ္တဲ့ ကေမၻာဒီးယား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖဲြ႔ရဲ႔ အမႈေဆာင္ညြန္ၾကားေရးမႈး Pou Ksothirak ကေတာ့ အာဆီယံအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ျပႆနာေတြကုိ ေျဖရွင္းႏုိင္မယ့္နည္းလမ္း တခုကုိ ျပတ္ျပတ္သားသား ခ်မွတ္ရမယ့္ အခ်ိန္က်ေရာက္ေနပါၿပီ။ ဒါမွမဟုတ္ ဒီကိစၥကုိ ေဒသဆုိင္ရာ အဆင့္နဲ႔ မေျဖရွင္းႏုိင္ေတာ့ဘူးဆုိရင္လည္း ကုလသမဂၢကုိ လဲႊေျပာင္းေပးၿပီး ႏုိင္ငံတကာကိစၥအျဖစ္ ေျဖရွင္းသင့္တယ္လုိ႔ သုံးသပ္ပါတယ္။

“ျမန္မာ့အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကုလသမဂၢမွာ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းတခု က်င္းပၿပီး ႏိုင္ငံတကာ အက်ပ္အတည္းအျဖစ္ ကိုင္တြယ္သင့္ပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ ျမန္မာ့အေရးဟာ ေဒသတြင္းျပႆနာ အဆင့္မွာေတာင္ရွိ မေနပါဘူး။ စစ္ေခါင္းေဆာင္ မင္းေအာင္လႈိင္ဟာလည္း အေလးမထားတဲ့ ပုံေပၚသလို၊ တျခားႏိုင္ငံေတြကို အျပင္းအထန္ အာခံေနၿပီး ေလွာင္ေျပာင္ရာ ေရာက္ေနပါတယ္။”

ဖႏြမ္းပင္ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ဗုဒၶဟူးေန႔ စတင္မယ့္ အာဆီယံနဲ႔ ဆက္စပ္အစည္းအေ၀းေတြကိုေတာ့ အေမရိကန္၊ ဥေရာပသမဂၢ (EU) တရုတ္၊ ရုရွား၊ ဂ်ပန္၊ နယူးဇီလန္၊ ေတာင္ကုိရီးယားစတဲ့ မိတ္ဖက္ႏုိင္ငံေတြလည္း တက္ေရာက္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဘလင္ကန္၊ တရုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ၀မ္ယီနဲ႔ ရုရွားႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Sergey Lavrov တုိ႔လည္း တက္ေရာက္ၾကမယ့္ အစည္းအေ၀းမွာေတာ့ လတ္တေလာ အေျခအတင္ျဖစ္စရာေတြ ၾကံဳေနရတဲ့ အေမရိကန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ Nancy Pelosi ရဲ႔ ထိုင္၀မ္ခရီးစဥ္၊ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အေရး၊ ယူကရိန္းအေပၚ ႐ုရွားက်ဳးေက်ာ္စစ္ စတဲ့ ကိစၥေတြဟာလည္း လႊမ္းမိုးေနလိမ့္မယ္လို႔ အကဲခတ္ေတြ ခန္႔မွန္းေနၾကပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

.......................................................................

မြန်မာနဲ့ နိုင်ငံတကာအရေး လွှမ်းမိုးနေမယ့် အာဆီယံအစည်းအဝေး

{{Zawgyi/Unicode}}
အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအသင်း အာဆီယံနဲ့ အမေရိကန် အပါအဝင် မိတ်ဖက် ၁၁ နိုင်ငံက နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးတွေရဲ့ အစည်းအဝေးမှာ မြန်မာ့အရေးဟာလည်း နိုင်ငံတကာ ပြဿနာတွေနဲ့အတူ လွှမ်းမိုးနေလိမ့်မယ်လို့ အကဲခတ်တွေ ခန့်မှန်းနေကြပါတယ်။ မကြာသေးခင်က မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားသူ ၄ ဦးကို ကွပ်မျက်လိုက်တဲ့အတွက် ပြည်တွင်းပြည်ပ အာရုံစိုက်ခံနေရချိန်မှာ မြန်မာ့အရေးဟာ အဓိက ဆွေးနွေးစရာ ဖြစ်လာနေတာပါ။ ဒီအကြောင်း ဗွီအိုအေ ခမာသတင်းဌာနက Hul Reaksmey ဖနွမ်းပင်မြို့တော်က သတင်းပေးပို့ထားတာကို ကိုဇော်မိုးကျော် ကပြောပြပါမယ်။

အာဆီယံနဲ့ မိတ်ဖက်နိုင်ငံတွေရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဆင့် အစည်းအဝေးမှာ မြန်မာ့အရေးဟာလည်း ယူကရိန်းစစ်ပွဲ၊ ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါနဲ့ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စတွေနဲ့ အတူ ထိပ်ဆုံးကနေ ဆွေးနွေးကြလိမ့်မယ်လို့ ခန့်မှန်းနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အစည်းအဝေး တက်ရောက်မယ့် အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Antony Blinken ဟာလည်း မြန်မာ့အရေးနဲ့ နိုင်ငံတကာ ကိစ္စတွေကို အလေးထား အာရုံစိုက်မှာဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်ထားတာပါ။

ကမ္ဘောဒီးယား က လေ့လာသူတဦးလည်းဖြစ်၊ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပါမောက္ခလည်းဖြစ်တဲ့ Em Sovannar ကတော့ မြန်မာ့အရေးဟာ အစည်းအဝေးမှာ အခြေအတင် ဆွေးနွေးရမယ့်ကိစ္စ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။ လွှတ်တော်အမတ်ဟောင်း တဦးအပါအဝင် ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားသူ ၄ ဦးကို သေဒဏ်ပေး ကွပ်မျက်လိုက်တဲ့အတွက် ကမ္ဘာ့ခေါင်းကြီးသတင်းဖြစ်ခဲ့ရတာကြောင့် အာရုံစိုက်မှုတွေ ပိုများလာနေကြောင်းလည်း ပြောပါတယ်။

“မြန်မာ့အရေးဟာ ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးကိစ္စအတွက် မဖြစ်မနေ ဆွေးနွေးစရာ ကိစ္စတခု ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အမေရိကန်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၁၃ ရက်နေ့ အထူးအစည်းအဝေး တုန်းက သဘောတူခဲ့တဲ့အတိုင်း အမေရိကန်နဲ့ ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်ဖို့နဲ့ ထိန်းထားဖို့ အာဆီယံရဲ့ ရပ်တည်ချက်အရ ဆွေးနွေးရမယ့် ကိစ္စတခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။”

၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းတွေနဲ့ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ရပ် ချမှတ်ခဲ့ပေမယ့် လက်တွေ့မှာ အကောင်အထည် မပေါ်တဲ့အတွက်လည်း ဝေဖန်မှုတွေ ထွက်ပေါ်နေတာပါ။ အာဆီယံရဲ့ ဘုံသဘောတူညီချက်တွေကို အကောင်အထည် မဖော်နိုင်တာ အပါအဝင် မြန်မာ့အရေး ဖြေရှင်းမှုတွေမှာ တိုးတက်မှု မရှိဘူးဆိုပြီး မြန်မာစစ်အာဏာပိုင်တွေကိုတော့ အာဆီယံရဲ့ အစည်းအဝေး တော်တော်များများမှာ တက်ခွင့်မပြုခဲ့ပါဘူး။

စစ်ကောင်စီ အကြီးအကဲ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ကတော့ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက မတည်မငြိမ် အခြေအနေတွေကြောင့် အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက်တွေကို အကောင်အထည်ဖော်ရေး အခက်အခဲတွေ ရှိနေတာကြောင်း တနင်္လာနေ့က မိန့်ခွန်းမှာ ကာကွယ်ပြောဆိုထားပါတယ်။

လေ့လာသူတဦးဖြစ်တဲ့ ကမ္ဘောဒီးယား ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ရဲ့ အမှုဆောင်ညွန်ကြားရေးမှုး Pou Ksothirak ကတော့ အာဆီယံအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းနိုင်မယ့်နည်းလမ်း တခုကို ပြတ်ပြတ်သားသား ချမှတ်ရမယ့် အချိန်ကျရောက်နေပါပြီ။ ဒါမှမဟုတ် ဒီကိစ္စကို ဒေသဆိုင်ရာ အဆင့်နဲ့ မဖြေရှင်းနိုင်တော့ဘူးဆိုရင်လည်း ကုလသမဂ္ဂကို လွဲှပြောင်းပေးပြီး နိုင်ငံတကာကိစ္စအဖြစ် ဖြေရှင်းသင့်တယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။

“မြန်မာ့အရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကုလသမဂ္ဂမှာ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတခု ကျင်းပပြီး နိုင်ငံတကာ အကျပ်အတည်းအဖြစ် ကိုင်တွယ်သင့်ပါတယ်။ အခုအချိန်မှာ မြန်မာ့အရေးဟာ ဒေသတွင်းပြဿနာ အဆင့်မှာတောင်ရှိ မနေပါဘူး။ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ဟာလည်း အလေးမထားတဲ့ ပုံပေါ်သလို၊ တခြားနိုင်ငံတွေကို အပြင်းအထန် အာခံနေပြီး လှောင်ပြောင်ရာ ရောက်နေပါတယ်။”

ဖနွမ်းပင်မြို့တော်မှာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ စတင်မယ့် အာဆီယံနဲ့ ဆက်စပ်အစည်းအဝေးတွေကိုတော့ အမေရိကန်၊ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) တရုတ်၊ ရုရှား၊ ဂျပန်၊ နယူးဇီလန်၊ တောင်ကိုရီးယားစတဲ့ မိတ်ဖက်နိုင်ငံတွေလည်း တက်ရောက်မှာဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘလင်ကန်၊ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယီနဲ့ ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sergey Lavrov တို့လည်း တက်ရောက်ကြမယ့် အစည်းအဝေးမှာတော့ လတ်တလော အခြေအတင်ဖြစ်စရာတွေ ကြုံနေရတဲ့ အမေရိကန် အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ Nancy Pelosi ရဲ့ ထိုင်ဝမ်ခရီးစဉ်၊ တောင်တရုတ်ပင်လယ်အရေး၊ ယူကရိန်းအပေါ် ရုရှားကျုးကျော်စစ် စတဲ့ ကိစ္စတွေဟာလည်း လွှမ်းမိုးနေလိမ့်မယ်လို့ အကဲခတ်တွေ ခန့်မှန်းနေကြပါတယ်။

XS
SM
MD
LG