သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အာဆီယံေဒသတြင္း အစည္းအေ၀း ေျမာက္ကိုရီးယားအေရး ကန္ေဆြးေႏြးမည္


အာဆီယံေဒသဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးမ်ား ေဆြးေႏြးပြဲ (ဧၿပီ ၂၀၁၇)

ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံ မနီလာျမိဳ႕ေတာ္မွာ ဒီသီတင္းပတ္ကုန္ စတင္က်င္းပမယ့္ အာဆီယံေဒသဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲ ARF ကို အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး Rex Tillerson တက္ေရာက္ဖုိ႔ ရွိေနျပီး ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယားျခိမ္းေျခာက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ အဓိကထား ေဆြးေႏြးဖို႔ ရွိေနပါတယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္ကုန္ကပဲ ေျမာက္ကိုရီးယားက တိုက္ခ်င္းပစ္ ပဲ့ထိန္းဒံုးက်ည္ ထပ္မံ စမ္းသပ္ ပစ္လႊတ္လုိက္တာ ေၾကာင့္လည္း ေဒသတြင္းနဲ႔ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေတြၾကား ေျမာက္ကိုရီးယားအေရး စိုးရိမ္မႈေတြ တိုးလာေနတာပါ။ မခင္ျဖဴေထြးက ဆက္ျပီး တင္ျပေပးပါမယ္။

ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံ မနီလာျမိဳ႕ေတာ္မွာ ဒီသီတင္းပတ္ကုန္ စတင္က်င္းပဖို႔ ရွိေနျပီး အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး Rex Tillerson အပါအ၀င္ ႐ုရွား၊ ဂ်ပန္၊ တ႐ုတ္ နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယား စတဲ့ အေရးပါတဲ့ ႏိုင္ငံၾကီးေတြက ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးေတြ တက္ေရာက္ၾကမယ့္ အာဆီယံ ေဒသတြင္း ေဆြးေႏြးပြဲ ARF မွာ ေျမာက္ကိုရီးယားအေရးက အဓိက ဦးစားေပး ေဆြးေႏြးမယ့္ အေၾကာင္းအရာ တခုအျဖစ္ ရွိေနတာပါ။ ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ကိုရီးယားကၽြန္းဆြယ္ ႏ်ဴးကလီးယားကင္းရွင္းေရး၊ ေရေၾကာင္းလံုျခံဳေရးနဲ႔ အၾကမ္းဖက္၀ါဒ တန္ျပန္တိုက္ဖ်က္ေရး ကိစၥေတြကို ေဆြးေႏြးသြားမယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားကို ဖိအားေပးတဲ့အေနနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားအစိုးရနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ေလွ်ာ့ခ်ပစ္ဖို႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြ အပါအ၀င္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေတြကို တိုက္တြန္းသြားမယ္လို႔ လည္း ႏုိ္င္ငံျခားေရးဌာနက ေျပာထားပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့လတုန္းကပဲ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ ေျမာက္ကိုရီးယားမူ၀ါဒဆိုင္ရာ အထူးသံအမတ္ၾကီး Joseph Y. Yun ဟာဆိုရင္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာေရာက္ခဲ့ျပီး ျမန္မာအတို္င္ပင္ခံပုဂိၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ေရာ၊ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မင္းေအာင္လိႈ္င္ ကိုပါ ေတြ႔ဆံုျပီးေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယား-ျမန္မာ ဆက္ဆံမႈနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ အေမရိကန္ရဲ႕ စိုးရိမ္ခ်က္ေတြကို ေဆြးေႏြး ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ရွိေနတဲ့ လက္က်န္ ဆက္ဆံမႈေတြကိုပါ ျဖတ္ေတာက္ျပီး ေျမာက္ကိုရီးယားကို ေဒသတြင္းက အေရးယူႏုိင္ေရး နည္းလမ္းေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံဟာ သိပ္မၾကာခင္တုန္းကပဲ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကိုပါ ပစ္ခတ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ဆိုတဲ့ ပဲ့ထိန္းဒံုးက်ည္ စမ္းသပ္မႈေတြ လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္း ေတာင္ကိုရီးယားနဲ႔ အေမရိကန္ အပါအ၀င္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေတြၾကား စိုးရိမ္မႈေတြ တိုးလာေနတာပါ။ ေဒသတြင္း လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြကို ေဆြးေႏြးၾကမယ့္ အာဆီယံေဒသဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲ ARF မွာ ေျမာက္ကိုရီးယားအေရး တံု႔ျပန္ ကိုင္တြယ္ႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြကို အဓိကထား ေဆြးေႏြးသြားမယ္လုိ႔ ေတာင္ကိုရီးယား ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးသစ္ Kang Kyung-Wha က လည္း ေျပာထားပါတယ္။ ARF ေဆြးေႏြးပြဲကို တက္ေရာက္လာၾကမယ့္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Rex Tillerson အပါအ၀င္ ႐ုရွား၊ ဂ်ပန္၊ တ႐ုတ္ စတဲ့ အေရးပါ ႏုိင္ငံၾကီးေတြြက ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးေတြနဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံၾကား ႏွစ္ႏုိင္ငံခ်င္းအလိုက္ သီးျခား ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္သြားဖို႔ စီစဥ္ေနတယ္ ဆိုတာကိုလည္း ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရ Cho June-Hyuck က ေျပာပါတယ္။

"အစည္းအေ၀း တက္လာၾကမယ့္ အဓိက ႏုိင္ငံၾကီးေတြ အမ်ားစုနဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယား ႏွစ္ႏုိင္ငံခ်င္း သီးျခား ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးတာေတြ လုပ္သြားဖို႔ က်ေနာ္တို႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။ ေဆြးေႏြးမယ့္အခ်ိန္ ေနရာ ေနာက္ဆံုးအျပီးသတ္ ညိႇႏိႈင္းေနေပမဲ့ အတည္ေတာ့ မျဖစ္ေသးပါဘူး။”

ဒီသီတင္းပတ္ကုန္ စတင္က်င္းပမယ့္ အာဆီယံ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀း (AMM)၊ အာဆီယံ ေဒသဆိုင္ရာအစည္းအေ၀း (ARF) နဲ႔ အေရွ႕အာရွ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ (EAS) ေတြကို အိမ္ရွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပမယ့္၊ လက္ရွိ အာဆီယံ အလွည့္က်ဥကၠ႒ ဖိလစ္ပိုင္ ႏုိင္ငံ ကလည္း ေျမာက္ကိုရီးယား ႏ်ဴကလီးယားအေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွနဲ႔ အေရွ႕အာရွ ေဒသတြင္းက မဟာမိတ္ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြး ညိႇႏိႈင္းျပီး သတိထား ကိုင္တြယ္သြားမယ္လို႔ ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Alan Peter Cayetano က ေျပာပါတယ္။

"ကိုရီးယားကၽြန္းဆြယ္ တင္းမာမႈေတြ ေလ်ာ့က်ေစဖို႔ က်ေနာ္တုိ႔ အေကာင္းဆံုး ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္တာမ်ိဳး ျဖစ္ခ်င္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီကိစၥကို အထူး သတိထားပါတယ္။ တင္းမာမႈေတြ ပိုဆိုးေအာင္ လုပ္တဲ့သူ မျဖစ္ခ်င္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြး တာေတြ လုပ္သြားရမွာပါ။”

ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံကေတာ့ လာမယ့္ အာဆီယံ ေဒသတြင္းအစည္းအေ၀းမွာ သူ႔ႏုိင္ငံကို အရွက္ရေစမယ့္ လုပ္ရပ္မ်ိဳး မလုပ္မိေစဖို႔ အာဆီယံအလွည့္က်ဥကၠ႒ တာ၀န္ယူထားတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံကို ဒီႏွစ္ အေစာပိုင္းကတည္းက သံတမန္ တခ်ိဳ႕ ေစလႊတ္ျပီး ၾကိဳတင္ ပန္ၾကားတာေတြ လုပ္ခဲ့သလုိ၊ အာဆီယံ ေဆြးေႏြးပြဲ မတိုင္ခင္ ျပီးခဲ့တဲ့ဇူလိုင္လ ၂၅ ရက္ေန႔တုန္းကလည္း ေျမာက္ကိုရီးယား ဒု ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးနဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ ဒု နုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးတို႔ ေတြ႔ဆံုျပီး ဒီကိစၥ ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ဖိလစ္ပိုင္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန တာ၀န္ရွိသူတခ်ိဳ႕က ေျပာထားပါတယ္။

လာမယ့္ အာဆီယံေဒသတြင္း ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို အေမရိကန္၊ တ႐ုတ္၊ ႐ုရွား၊ ဂ်ပန္ စတဲ့ အေရးပါတဲဲ့ႏုိင္ငံၾကီးေတြနဲ႔ အာဆီယံ အဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္္ငံေတြက ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေတြနဲ႔အတူ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လည္း တက္ေရာက္မယ့္အေၾကာင္း ဖိလစ္ပိုင္ ျပန္ၾကားေရးဌာနရဲ႕ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရးဌာနဘက္ကေတာ့ ဒါကို အတည္ျပဳ ထုတ္ျပန္ထားတာ မရွိေသးပါဘူး။

XS
SM
MD
LG