သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အိႏၵိယနယ္စပ္ မီဇိုရမ္ဘက္ ထြက္ေျပးခိုလံႈသူ ေသာင္းဂဏန္းခန္႔ ေရာက္ရွိ


ဓါတ္ပံု- Chinland Defence Force (CDF)

(Zawgyi/Unicode)

ခ်င္းျပည္နယ္မွာ ေဒသအလိုက္ဖဲြ႕စည္းထားတဲ့ ျပည္သူ႔ကာကြယ္ေရးတပ္ေတြကို စစ္ေကာင္စီက အင္အားသံုး အျပင္းအထန္ဖိႏွိပ္ေနတာေၾကာင့္ အိႏၵိယေျမာက္ပိုင္း မီဇိုရမ္ နယ္စပ္ဘက္ကို ထြက္ေျပးခိုလႈံၾကတဲ့ ဒုကၡသည္အေရအတြက္တိုးလာေနၿပီး အခုဆိုရင္ ေသာင္းဂဏန္းနီးပါးေလာက္ေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္အေျခစိုက္ Chin Association အဖဲြ႕က ဗုဒၶဟူးေန႔က သတိေပးေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

အိႏၵိယဗဟိုအစိုးရက တားျမစ္ကန္႔သတ္ထားတာေတြအျပင္ COVID-19 ကပ္ေရာဂါကူးစက္မႈ ခံေနရတဲ့ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္ေရာက္ ခ်င္းနဲ႔ ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြအေရးဟာ အေတာ္ေလးစိုးရိမ္ဖြယ္ရာ ရွိေနတယ္လို႔လည္းဆိုပါတယ္။ Chin Association of Maryland ရဲ႕ အမႈေဆာင္ၫြန္ၾကားေရးမွဴး Zo Turn Hmung ကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

လက္ရွိ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္ဘက္ျခမ္းကို ထြက္ေျပးခိုလႈံေနၾကသူေတြထဲမွာ ခ်င္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၂၀ နီးပါးရွိေနၿပီး၊ CDM အာဏာဖီဆန္ေရးလႈပ္ရွားမႈမွာပါ၀င္ေနတဲ့ ရဲ၀န္ထမ္းေတြ၊ ဆရာ၀န္၊ သူနာျပဳ၊ ေက်ာင္း ဆရာ၊ ဆရာမေတြလည္း ပါ၀င္ေနတယ္လို႔ Chin Association of Maryland ရဲ႕ အမႈေဆာင္ၫြန္ၾကားေရးမွဴး Zo Turn Hmung က ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ ေနာက္ဆံုးသတင္းရတာကေတာ့ ၁၅,၀၀၀ ေလာက္မီဇိုရမ္မွာ ေရာက္ေနၿပီလို႔ သတင္းရတယ္ အဲဒီ ၁၅,၀၀၀ ထဲမွာ ခ်င္းျပည္နယ္က လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ ၁၇ လား ၁၈ လား အဲဒီေလာက္ ေရာက္တယ္လို႔ က်ေနာ္သတင္းရတယ္။ ၿပီးေတာ ရဲေတြလည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေရာက္လာတယ္၊ ဆရာ၀န္ေတြ၊ Nurse ေတြ ေက်ာင္းဆရာေတြလည္း ေရာက္လာတယ္ ။ ခုန က်ေနာ္ေျပာသလိုေပါ့ ၁၅,၀၀၀ အခုေရာက္ေနတယ္။

ေမး။ ။ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ အကူအညီေတြကိုေရာ ဘယ္သူေတြက ေဆာင္ရြက္ေပးေနလဲရွင့္။

ေျဖ။။ အဲဒီမွာရွိတဲ့ မီဇို local group ေပါ့ေနာ္ အကူအညီေတြေပးေနပါတယ္ သူတို႔ရြာမွာပဲ အခု မီဇိုရမ္မွာ district ၅ ခုေလာက္ရွိတယ္။ အဲဒီမွာပဲ သူတို႔ local မီဇို ေတြ ကူညီေနပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံျခားေရာက္တဲ့ က်ေနာ္တို႔ ခ်င္းေတြေပါ့ေနာ္ ဥပမာ က်ေနာ္တုိ႔ US မွာေရာက္ေနတဲ့ ခ်င္းေတြကလည္း တတ္ႏိုင္တဲ့ဘက္ကေနၿပီးေတာ့ Fundraising လုပ္ၿပီး ကူညီေနပါတယ္။

ေမး။။ အိႏၵိယအစိုးရဘက္ကနယ္စပ္ျဖတ္ၿပီး၀င္လာတဲ့ဒုကၡသည္ေတြကို တားဆီးဖို႔ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ထားတဲ့အတြက္ေရာ ဒုကၡသည္ေတြကို တားဆီးတာ၊ ျပန္ပို႔တာေတြရွိပါလား။

ေျဖ။။ျပန္ပို႔တာေတာ့ မရွိေသးပါဘူး ၊ ဒါေပမယ့္ အခက္အခဲေတာ့ ရွိပါတယ္။ သူတို႔နယ္စပ္ကိုေစာင့္တဲ့ နယ္ျခားေစာင့္ ေပါ့ေနာ္ သူတို႔ ေတာ္ေတာ္ေလး တားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ မီဇိုေတြက အဲဒီကို ေရာက္လာႏိုင္ပါတယ္။ ျပည္နယ္အစိုးရ ကေတာ့ ရွင္းရွင္းေလးပါပဲ။ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးကေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းသူေျပာပါတယ္။ သူကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကို ကိုယ္ခ်င္းစာပါတယ္၊ ပို႔လည္းျပန္မပို႔ေစခ်င္ပါဘူး အတတ္ႏိုင္ဆံုး ကူညီပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ နယူးေဒလီဘက္က ေပၚလစီကေတာ့ သူတို႔အေျပာင္းအလဲ မရွိေသးပါဘူး။

ေမး။ ။ ခ်င္းျပည္နယ္မွာက အခုဆိုရင္ မင္းတပ္ မွာလည္း အေတာ္ေလး အေျခအေနေတြဆိုးေနတယ္၊ စစ္ေကာင္စီဘက္ကလည္း အင္အားအလြန္အကြ်ံသံုး ဖိႏွိပ္ေနတာေတြရွိေနေတာ့ ထြက္ေျပးလာတဲ့ ခ်င္းဒုကၡသည္ေတြအေရးက ဘယ္ေလာက္ထိ စိုးရိမ္စရာရွိေနလဲ။

ေျဖ။။ေတာ္ေတာ္ေလး က်ေနာ္တို႔ စိုးရိမ္တယ္ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ တိုက္ပြဲမ်ားရင္ သူတို႔က ထြက္ေျပးလာမွာပဲ။ ဘာျဖစ္လို႔ စိုးရမ္သလဲဆိုရင္ အိႏိၵယအစိုးရ ေပၚလစီ ၊ အိႏိၵယအစိုးရ ကေန သူတို႔ကို protection အကာအကြယ္ေပးဖို႔ လိုတယ္။ ၿပီးရင္ က်ေနာ္တို႔ကလည္းအခု UNHCRနဲ႔ စကားေျပာေနတယ္။ ဒီမွာ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနရယ္ က်ေနာ္တို႔ refugee အဖြဲ႔အစည္းေတြရယ္ world relief တျခားအဖြဲ႔အစည္းေတြရယ္ ၊ ကက္သလစ္ေတြကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ အခုစကားေျပာေနပါတယ္။ အကူအညီေတာင္းေနပါတယ္ သူတို႔ကို ျပန္မပို႔ဖို႔ ျမန္မာျပည္ကိုေပါ့ေနာ္ ျပန္မပို႔ဖို႔ ။ ၿပီးေတာ့ UNHCR ကေန သြားၿပီးေတာ့ မီဇိုရမ္မွာ UNHCR ကဒ္ေလးေတြ ထုတ္ေပးဖို႔ အဲဒါလည္း က်ေနာ္တို႔ ေတာင္းဆိုေနပါတယ္။

လက္ရွိအိႏၵိယတႏိုင္ငံလံုး COVID-19 ကပ္ေရာဂါအႀကီးအက်ယ္ရင္ဆိုင္ေနတဲ့အတြက္ အကူအညီေပးေရး အဖဲြ႕ေတြအေနနဲ႕ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္ ကိုသြားေရာက္ေရးကိစၥမွာ အခက္ေတြ႕ေနသလို၊ ကပ္ေရာဂါ ကူးစက္မႈခံေနရတဲ့ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္မွာလည္း ခ်င္းဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ေရာဂါကူးစက္မယ့္ ေဘးအႏၱရာယ္ရွိေနတယ္လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

“ အခု မီဇိုရမ္မွာဆိုရင္ Lock down ျဖစ္ေနၿပီအခု ။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔က ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ US အစိုးရကို သံရံုးပဲျဖစ္ျဖစ္ ၊ US consulate ကေနၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔မီဇိုရမ္ကိုု သြားေစခ်င္တယ္။ ၿပီးေတာ့ UNHCR ကေန မီဇိုရမ္ကိုု သြားၿပီးေတာ့ အေျခအေနကို သြားေလ့လာေစခ်င္တယ္။ သူတို႔ ကိုယ္တိုင္သြားျမင္ေစခ်င္တယ္ေပါ့ေနာ္။ မီဇိုရမ္အစိုးရေရာ မီဇိုရမ္ NGO ေတြ ကိုလည္း ေတြ႔ေစခ်င္တယ္။ ၿပီးေတာ့ refugee ေတြကိုလည္း သြားေတြ႔ေစခ်င္တယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔အခု သြားလို႔မရေသးဘူး ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ COVID ေၾကာင့္။”

အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနအေနနဲ႔ မင္းတပ္မွာျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့အျပင္ အိႏၵိယနယ္စပ္ဘက္ထြက္ေျပးေနၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြအေအရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း သူတို႔ ခ်င္းအဖဲြ႕အစည္းေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔လည္း Zo Turn Hmung က ဗြီအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


.............

အိန္ဒိယနယ်စပ် မီဇိုရမ်ဘက် ထွက်ပြေးခိုလှုံသူ သောင်းဂဏန်းခန့်ရောက်ရှိ

(Unicode)

ချင်းပြည်နယ်မှာ ဒေသအလိုက်ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်တွေကို စစ်ကောင်စီက အင်အားသုံး အပြင်းအထန်ဖိနှိပ်နေတာကြောင့် အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်း မီဇိုရမ် နယ်စပ်ဘက်ကို ထွက်ပြေးခိုလှုံကြတဲ့ ဒုက္ခသည်အရေအတွက်တိုးလာနေပြီး အခုဆိုရင် သောင်းဂဏန်းနီးပါးလောက်ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်တယ်လို့ အမေရိကန်အခြေစိုက် Chin Association အဖွဲ့ကဗုဒ္ဓဟူးနေ့က သတိပေးပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရက တားမြစ်ကန့်သတ်ထားတာတွေအပြင် COVID-19 ကပ်ရောဂါကူးစက်မှု ခံနေရတဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရောက် ချင်းနဲ့ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေအရေးဟာ အတော်လေးစိုးရိမ်ဖွယ်ရာ ရှိနေတယ်လို့လည်းဆိုပါတယ်။ Chin Association of Maryland ရဲ့ အမှုဆောင်ညွန်ကြားရေးမှူး Zo Turn Hmung ကို မအင်ကြင်းနိုင်က ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။

လက်ရှိ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဘက်ခြမ်းကို ထွက်ပြေးခိုလှုံနေကြသူတွေထဲမှာ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်အမတ် ၂၀ နီးပါးရှိနေပြီး၊ CDM အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုမှာပါဝင်နေတဲ့ ရဲဝန်ထမ်းတွေ၊ ဆရာဝန်၊ သူနာပြု၊ ကျောင်း ဆရာ၊ ဆရာမတွေလည်း ပါဝင်နေတယ်လို့ Chin Association of Maryland ရဲ့ အမှုဆောင်ညွန်ကြားရေးမှူး Zo Turn Hmung က ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

“ကျနော်တို့ နောက်ဆုံးသတင်းရတာကတော့ ၁၅,၀၀၀ လောက်မီဇိုရမ်မှာ ရောက်နေပြီလို့ သတင်းရတယ် အဲဒီ ၁၅,၀၀၀ ထဲမှာ ချင်းပြည်နယ်က လွှတ်တော်အမတ်တွေ ၁၇ လား ၁၈ လား အဲဒီလောက် ရောက်တယ်လို့ ကျနော်သတင်းရတယ်။ ပြီးတော ရဲတွေလည်း တော်တော်များများရောက်လာတယ်၊ ဆရာဝန်တွေ၊ Nurse တွေ ကျောင်းဆရာတွေလည်း ရောက်လာတယ် ။ ခုန ကျနော်ပြောသလိုပေါ့ ၁၅,၀၀၀ အခုရောက်နေတယ်။

မေး။ ။ ဒုက္ခသည်တွေအတွက် အကူအညီတွေကိုရော ဘယ်သူတွေက ဆောင်ရွက်ပေးနေလဲရှင့်။

ဖြေ။။ အဲဒီမှာရှိတဲ့ မီဇို local group ပေါ့နော် အကူအညီတွေပေးနေပါတယ် သူတို့ရွာမှာပဲ အခု မီဇိုရမ်မှာ district ၅ ခုလောက်ရှိတယ်။ အဲဒီမှာပဲ သူတို့ local မီဇို တွေ ကူညီနေပါတယ်။ ပြီးတော့ နိုင်ငံခြားရောက်တဲ့ ကျနော်တို့ ချင်းတွေပေါ့နော် ဥပမာ ကျနော်တို့ US မှာရောက်နေတဲ့ ချင်းတွေကလည်း တတ်နိုင်တဲ့ဘက်ကနေပြီးတော့ Fundraising လုပ်ပြီး ကူညီနေပါတယ်။

မေး။။ အိန္ဒိယအစိုးရဘက်ကနယ်စပ်ဖြတ်ပြီးဝင်လာတဲ့ဒုက္ခသည်တွေကို တားဆီးဖို့ အမိန့်ထုတ်ပြန်ထားတဲ့အတွက်ရော ဒုက္ခသည်တွေကို တားဆီးတာ၊ ပြန်ပို့တာတွေရှိပါလား။

ဖြေ။။ပြန်ပို့တာတော့ မရှိသေးပါဘူး ၊ ဒါပေမယ့် အခက်အခဲတော့ ရှိပါတယ်။ သူတို့နယ်စပ်ကိုစောင့်တဲ့ နယ်ခြားစောင့် ပေါ့နော် သူတို့ တော်တော်လေး တားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့ မီဇိုတွေက အဲဒီကို ရောက်လာနိုင်ပါတယ်။ ပြည်နယ်အစိုးရ ကတော့ ရှင်းရှင်းလေးပါပဲ။ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးကတော့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းသူပြောပါတယ်။ သူကတော့ ကျနော်တို့ကို ကိုယ်ချင်းစာပါတယ်၊ ပို့လည်းပြန်မပို့စေချင်ပါဘူး အတတ်နိုင်ဆုံး ကူညီပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နယူးဒေလီဘက်က ပေါ်လစီကတော့ သူတို့အပြောင်းအလဲ မရှိသေးပါဘူး။

မေး။ ။ ချင်းပြည်နယ်မှာက အခုဆိုရင် မင်းတပ် မှာလည်း အတော်လေး အခြေအနေတွေဆိုးနေတယ်၊ စစ်ကောင်စီဘက်ကလည်း အင်အားအလွန်အကျွံသုံး ဖိနှိပ်နေတာတွေရှိနေတော့ ထွက်ပြေးလာတဲ့ ချင်းဒုက္ခသည်တွေအရေးက ဘယ်လောက်ထိ စိုးရိမ်စရာရှိနေလဲ။

ဖြေ။။တော်တော်လေး ကျနော်တို့ စိုးရိမ်တယ် ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ တိုက်ပွဲများရင် သူတို့က ထွက်ပြေးလာမှာပဲ။ ဘာဖြစ်လို့ စိုးရမ်သလဲဆိုရင် အိန္ဒိယအစိုးရ ပေါ်လစီ ၊ အိန္ဒိယအစိုးရ ကနေ သူတို့ကို protection အကာအကွယ်ပေးဖို့ လိုတယ်။ ပြီးရင် ကျနော်တို့ကလည်းအခု UNHCRနဲ့ စကားပြောနေတယ်။ ဒီမှာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရယ် ကျနော်တို့ refugee အဖွဲ့အစည်းတွေရယ် world relief တခြားအဖွဲ့အစည်းတွေရယ် ၊ ကက်သလစ်တွေကိုလည်း ကျနော်တို့ အခုစကားပြောနေပါတယ်။ အကူအညီတောင်းနေပါတယ် သူတို့ကို ပြန်မပို့ဖို့ မြန်မာပြည်ကိုပေါ့နော် ပြန်မပို့ဖို့ ။ ပြီးတော့ UNHCR ကနေ သွားပြီးတော့ မီဇိုရမ်မှာ UNHCR ကဒ်လေးတွေ ထုတ်ပေးဖို့ အဲဒါလည်း ကျနော်တို့ တောင်းဆိုနေပါတယ်။

လက်ရှိအိန္ဒိယတနိုင်ငံလုံး COVID-19 ကပ်ရောဂါအကြီးအကျယ်ရင်ဆိုင်နေတဲ့အတွက် အကူအညီပေးရေး အဖွဲ့တွေအနေနဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ကိုသွားရောက်ရေးကိစ္စမှာ အခက်တွေ့နေသလို၊ ကပ်ရောဂါ ကူးစက်မှုခံနေရတဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာလည်း ချင်းဒုက္ခသည်တွေအတွက် ရောဂါကူးစက်မယ့် ဘေးအန္တရာယ်ရှိနေတယ်လို့ သူကပြောပါတယ်။

“ အခု မီဇိုရမ်မှာဆိုရင် Lock down ဖြစ်နေပြီအခု ။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့က ဖြစ်နိုင်ရင်တော့ US အစိုးရကို သံရုံးပဲဖြစ်ဖြစ် ၊ US consulate ကနေပြီးတော့ ကျနော်တို့မီဇိုရမ်ကို သွားစေချင်တယ်။ ပြီးတော့ UNHCR ကနေ မီဇိုရမ်ကို သွားပြီးတော့ အခြေအနေကို သွားလေ့လာစေချင်တယ်။ သူတို့ ကိုယ်တိုင်သွားမြင်စေချင်တယ်ပေါ့နော်။ မီဇိုရမ်အစိုးရရော မီဇိုရမ် NGO တွေ ကိုလည်း တွေ့စေချင်တယ်။ ပြီးတော့ refugee တွေကိုလည်း သွားတွေ့စေချင်တယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့အခု သွားလို့မရသေးဘူး ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ COVID ကြောင့်။”

အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဌာနအနေနဲ့ မင်းတပ်မှာဖြစ်နေတဲ့ အခြေအနေတွေကို စောင့်ကြည့်နေတဲ့အပြင် အိန္ဒိယနယ်စပ်ဘက်ထွက်ပြေးနေကြတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေအအေရးနဲ့ ပတ်သက်လို့လည်း သူတို့ ချင်းအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေတယ်လို့လည်း Zo Turn Hmung က ဗွီအိုအေကိုပြောပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG