သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္မႈနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ ဆက္ႏြယ္ႏိုင္ေျခ သိပၸံပညာရွင္ေတြေတြ႕ရွိ


(Zawgyi / Unicode)

ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္ရာက မၾကာခဏၾကံဳရေလ့ရွိတဲ့ သဘာ၀ ေဘးဒဏ္ေတြေၾကာင့္ က်ား-မ ကဲြျပားမႈအေပၚ အေျခခံတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ တိုးလာတတ္တယ္လို႔ ေလ႔လာခ်က္သစ္ တရပ္က ေဖာ္ျပပါတယ္။ ကမာၻ႔တိုက္ႀကီး ၅ ခုက သုေတသနေတြကို ျပန္လည္ဆန္းစစ္ သံုးသပ္မႈမွာ ကမ ၻာႀကီး ပူေႏြးမႈေၾကာင့္ မၾကာခဏ ဆိုသလို ေပၚေပါက္လာေနတဲ႔ ေရႀကီးမႈ၊ မိုးေခါင္ေရရရွားမႈ၊ ဟာရီကိန္း မုန္တိုင္းေတြနဲ႔ တျခားေသာ ဆိုးရြား ျပင္းထန္တဲ႔ ရာသီဥတု အေျခအေနေတြ အၿပီးမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ မိန္းကေလးေတြ အေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ တိုးပြားလာတာကို ေတြ႕ရွိခဲ႔ရတဲ႔ ေလ႔လာခ်က္ကို Lancet Planetary Health ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

သဘာ၀ ေဘးဒဏ္ေတြကို တုံ႔ျပန္ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ႔ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ကူမႈ ေပးတဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြ အေနနဲ႔လည္း လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ ေရးဆြဲတဲ႔ အခါမွာ ဒီ ပဋိပကၡ အေျခအေန အလားအလာကို နားလည္ သိရွိထားသင့္ေၾကာင္းလည္း ေလ႔လာခ်က္ကို ေရးသားသူေတြက ေျပာဆိုထားပါတယ္။ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈရဲ႕ ႐ိုက္ခတ္ သက္ေရာက္မႈေတြကို စဥ္းစားတဲ႔ အခါမွာ ျမင္သာ ထင္သာ ျဖစ္တဲ႔ အခက္အခဲႀကီး တခ်ိဳ႕ကိုသာ စဥ္စားမိၾကေၾကာင္း၊ ေရႀကီးမႈ ေဘးဒဏ္လို အေျခအေနမွာ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ အခက္အခဲေတြ ျဖစ္တာမ်ိဳး၊ ကုန္စည္ ေထာက္ပို႔မႈေတြမွာ အခက္အခဲေတြ ျဖစ္တာမ်ိဳးလို ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈရဲ႕ အႏၲရာယ္ႀကီးေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ေလ႔လာခ်က္ကို ေရးသားသူ ကေနဒါ ႏိုင္ငံ Simon Fraser တကၠသိုလ္က အမ်ားျပည္သူ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ သုေတသနမွဴး Sarah Savić Kallesøe က ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း အလြယ္တကူ မျမင္ႏိုင္တဲ႔ မေလ႔လာႏိုင္တဲ႔ ထင္သာျမင္သာ မရွိတဲ႔ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ တခ်ိဳ႕ရွိေနၿပီး အဲဒီထဲက တခုဟာဆိုရင္ က်ား-မ ကဲြျပားမႈအေပၚ အေျခခံ အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။ ဆိုးရြား ျပင္းထန္တဲ႔ ရာသီဥတု အေျခအေနေတြ ေပၚေပါက္ၿပီးေနာက္မွာ မုဒိမ္းက်င့္မႈ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိပါးေစာ္ကားမႈ၊ အရြယ္မေရာက္ခင္ လက္ထပ္ ထိမ္းျမားမႈနဲ႔ တျခားေသာ က်ား-မ အေျခခံ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို ေလ႔လာႏိုင္ေရး အတြက္ သုေတသနမွဴးေတြက အြန္လိုင္းေပၚက အခ်က္အလက္ေတြမွာ ရွာေဖြ ဆန္းစစ္ ေလ႔လာခဲ႔ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

(Unicode)

ရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှုနဲ့ အမျိုးသမီးတွေအပေါ် အကြမ်းဖက်မှု ဆက်နွယ်နိုင်ခြေ သိပ္ပံပညာရှင်တွေတွေ့ရှိ

ရာသီဥတုဖောက်ပြန်ရာက မကြာခဏကြုံရလေ့ရှိတဲ့ သဘာ၀ ဘေးဒဏ်တွေကြောင့် ကျား-မ ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံတဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေ တိုးလာတတ်တယ်လို့ လေ့လာချက်သစ် တရပ်က ဖော်ပြပါတယ်။ ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီး ၅ ခုက သုတေသနတွေကို ပြန်လည်ဆန်းစစ် သုံးသပ်မှုမှာ ကမ ္ဘာကြီး ပူနွေးမှုကြောင့် မကြာခဏ ဆိုသလို ပေါ်ပေါက်လာနေတဲ့ ရေကြီးမှု၊ မိုးခေါင်ရေရရှားမှု၊ ဟာရီကိန်း မုန်တိုင်းတွေနဲ့ တခြားသော ဆိုးရွား ပြင်းထန်တဲ့ ရာသီဥတု အခြေအနေတွေ အပြီးမှာ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ မိန်းကလေးတွေ အပေါ် အကြမ်းဖက်မှုတွေ တိုးပွားလာတာကို တွေ့ရှိခဲ့ရတဲ့ လေ့လာချက်ကို Lancet Planetary Health ဂျာနယ်မှာ ဖော်ပြထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

သဘာ၀ ဘေးဒဏ်တွေကို တုံ့ပြန် ဆောင်ရွက်နေတဲ့ လူသားချင်း စာနာထောက်ကူမှု ပေးတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ အနေနဲ့လည်း လုပ်ငန်း အစီအစဉ် ရေးဆွဲတဲ့ အခါမှာ ဒီ ပဋိပက္ခ အခြေအနေ အလားအလာကို နားလည် သိရှိထားသင့်ကြောင်းလည်း လေ့လာချက်ကို ရေးသားသူတွေက ပြောဆိုထားပါတယ်။ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုရဲ့ ရိုက်ခတ် သက်ရောက်မှုတွေကို စဉ်းစားတဲ့ အခါမှာ မြင်သာ ထင်သာ ဖြစ်တဲ့ အခက်အခဲကြီး တချို့ကိုသာ စဉ်စားမိကြကြောင်း၊ ရေကြီးမှု ဘေးဒဏ်လို အခြေအနေမှာ မြို့ကြီးတွေမှာ အခက်အခဲတွေ ဖြစ်တာမျိုး၊ ကုန်စည် ထောက်ပို့မှုတွေမှာ အခက်အခဲတွေ ဖြစ်တာမျိုးလို ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုရဲ့ အန္တရာယ်ကြီးတွေ ဖြစ်တယ်လို့ လေ့လာချက်ကို ရေးသားသူ ကနေဒါ နိုင်ငံ Simon Fraser တက္ကသိုလ်က အများပြည်သူ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သုတေသနမှူး Sarah Savić Kallesøe က ပြောပါတယ်။

ဒါပေမယ့်လည်း အလွယ်တကူ မမြင်နိုင်တဲ့ မလေ့လာနိုင်တဲ့ ထင်သာမြင်သာ မရှိတဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှု တချို့ရှိနေပြီး အဲဒီထဲက တခုဟာဆိုရင် ကျား-မ ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ အကြမ်းဖက်မှု ဖြစ်တယ်လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။ ဆိုးရွား ပြင်းထန်တဲ့ ရာသီဥတု အခြေအနေတွေ ပေါ်ပေါက်ပြီးနောက်မှာ မုဒိမ်းကျင့်မှု၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိပါးစော်ကားမှု၊ အရွယ်မရောက်ခင် လက်ထပ် ထိမ်းမြားမှုနဲ့ တခြားသော ကျား-မ အခြေခံ အကြမ်းဖက်မှုတွေကို လေ့လာနိုင်ရေး အတွက် သုတေသနမှူးတွေက အွန်လိုင်းပေါ်က အချက်အလက်တွေမှာ ရှာဖွေ ဆန်းစစ် လေ့လာခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG