သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရခိုင္မွာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း ရွားပါးဆဲ


ရခိုင္ေဒသက စစ္ေရွာင္တခ်ိဳ ့ (ဓာတ္ပံု - AFP)

(Zawgyi/Unicode)

စစ္ေဘးဒဏ္နဲ႔ေရာ ကိုဗစ္ကပ္ေဘးဒဏ္ကိုပါ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလန္းေတြ အရင္ကထက္ ရွားပါးလာေနပါတယ္။ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ အလုပ္အကိုင္ရဖို႔ ပိုၿပီးခက္ခဲလာတယ္လို႔ ကိုယ္တိုင္အလုပ္ရွာေနသူေတြက ေျပာၾကပါတယ္။ ေခတ္အဆက္ဆက္အစိုးရက ရခိုင္ျပည္နယ္တိုးတက္ေရးကို ထိထိေရာက္ေရာက္ မလုပ္ခဲ့လို႔ အခုလို အလုပ္အကိုင္ရွားပါးေနတာလို႔ ေထာက္ျပသူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းအျပည့္အစုံ ရန္ကုန္ကလာတဲ့သတင္းကို ကိုေအာင္ျမတ္သူက ေျပာျပပါမယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ေနာက္က်ေနတဲ့ ျပည္နယ္တခုျဖစ္ပါတယ္။ အလုပ္႐ုံ စက္႐ုံေတြ မရွိသေလာက္အေျခအေနမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက လူငယ္ေတြဟာ ျပည္တြင္း ျပည္ပထြက္ခြာၿပီး ေ႐ႊ႕ေျပာင္း အလုပ္လုပ္ ကိုင္ေနၾကရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုဗစ္ကပ္ေဘးျဖစ္ခ်ိန္ အျခားႏိုင္ငံေတြမွာ သြားအလုပ္လုပ္သူေတြ ေနရပ္ျပန္လာရတာရွိသလို စစ္တပ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ တျခားတိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြက အလုပ္႐ုံစက္႐ုံေတြ ပိတ္ထားၾကတဲ့အတြက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေနရပ္ျပန္ေရာက္ေနၾကပါတယ္။

ျပန္ေရာက္လာသူေတြအတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း မရွိတာေၾကာင့္ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေနၾကတယ္လို႔ ကိုယ္တိုင္အလုပ္ရွာေနတဲ့ မခ်ိဳႏြယ္လႈိင္က ေျပာပါတယ္။

“ျပည္တြင္းျပည္ပကို ထြက္ခြာၿပီး အလုပ္လုပ္တဲ့သူေတြ ျပန္ၿပီးေတာ့ လာၾကတယ္။ အရင္ ႏွစ္ေတြကထက္စာရင္ ဒီႏွစ္ကပိုမ်ားတယ္။ အရင္ႏွစ္ေတြကေတာ့ သိပ္မလာၾကဘူးေပါေ့နာ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အဲဒီမွာက အလုပ္လုပ္ရတာ အဆင္မေျပဘူး။ အလုပ္မလုပ္ရဘူး လခေတြ ေလ်ာ့တယ္။ အဲေတာ့ ႐ြာကိုျပန္လာၾကတယ္။ ႐ြာမွာလည္း အလုပ္က အဲေလာက္ အလုပ္မရွိဘူးေပါ့ဆိုေတာ့ သူတို႔က အလုပ္လက္မဲ့ေတြ ျဖစ္ေနၾကတာေပါ့ေနာ္။ ”

တျခားအရပ္ေဒသေတြကို မသြားၾကတဲ့ လူငယ္ေတြအတြက္လည္း အရင္ထဲက အလုပ္ခက္ခဲေနတာပါ။ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္က မေဌးျမင့္ဆိုရင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ထဲက တကၠသိုလ္ဘြဲ႕ရထားၿပီး အလုပ္ရဖို႔ လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ ႏွစ္လုံး အလုပ္ရွာခဲ့ေပမဲ့ အခုထိ အလုပ္မရေသးပါဘူး။

“အလုပ္တခုေခၚလို႔ရွိရင္ ညီမတို႔ကေတာ့ အေျပးအလႊား ရပါေစေၾကာင္းနဲ႔ ေရွ႕ကိုတိုးၿပီးေတာ့ သြားေလွ်ာက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အခက္အခဲေတြကက်ေတာ့ တခ်ိဳ႕အလုပ္ေတြက အင္တာဗ်ဴး ေျဖႏိုင္ရဲ႕သားနဲ႔ မပါတာလည္းရွိတာေပါ့။ ညီမ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ကတည္းက ဘြဲ႕ရတာပါ။ ၾကားမွာ ၃ ႏွစ္ေလာက္ရွိသြားၿပီ အလုပ္ေလွ်ာက္ေနတာေလ။ အလုပ္မရသူေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ညီမတို႔႐ြာက အစ္မတေယာက္ဆိုရင္လည္း ဘြဲ႕ရတာ ညီမထက္ေစာတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုအခ်ိန္ထိ အလုပ္မရေသးဘူး။ အလုပ္တခုေခၚလို႔ရွိရင္ တႏိုင္ငံလုံးအတိုင္းအတာနဲ႔ လူတေထာင္ေက်ာ္ေခၚတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ တခုတည္းက ေလွ်ာက္တာက ၇၀၀ ေက်ာ္ အဲလိုမ်ိဳးျဖစ္ေနတာေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလန္းက အရမ္းကို ရွားပါးတာ။”

ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈေနာက္က်တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ မၾကာခင္ႏွစ္ပိုင္းက စစ္ေဘးဒဏ္ခံခဲ့ရသလို လက္ရွိ ကိုဗစ္ကပ္ေဘးဒဏ္ ခံေနရတာကလည္း အလုပ္လက္မဲ့ျပႆနာကို ပိုဆိုးေစတယ္လို႔ ျပည္နယ္လြတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္းတဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေဖသန္းကေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာကေတာ့ ေရခံေျမခံေကာင္းတယ္ သဘာဝသယံဇာတ ျပည့္စုံတယ္လို႔ ေျပာေနၾကေပမယ့္ လက္ေတြ႕မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္း လုပ္ေနရတာဟာ တေန႔တျခား ပိုၿပီးေတာ့ က်ပ္တည္းလာတယ္။ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းကမရွိဘူးဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လူငယ္အမ်ားစုက အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ေနၾကတာေပါ့။”

သဘာဝသယံဇာတေတြ ရွိေပမဲ့ ေခတ္အဆက္ဆက္အစိုးရေတြက ရခိုင္ျပည္နယ္အတြက္ အလုပ္အကိုင္ေတြ အေသအခ်ာ ဖန္တီးေပးတာမရွိခဲ့သလို အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းလုပ္ငန္းေတြ မတည္ေထာင္ခဲ့တဲ့အတြက္ လက္ရွိ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ လူငယ္ေတြ လမ္းေပ်ာက္ေနရတာျဖစ္တယ္လို႔လည္ းဦးေဖသန္းက သုံးသပ္ပါတယ္။

“ဒီအေျခအေနဟာ အစိုးရအဆက္ဆက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ အခြင့္အလမ္းေတြ မဖန္တီးေပးခဲ့ဘူး။ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ သဘာဝသယံဇာတ အရင္းအျမစ္ေတြကို စုပ္ယူၿပီးေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းလုပ္ငန္းေတြ မတည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ဥပမာ လယ္ယာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဆည္ေျမာင္းတာတမန္ေတြ မလုပ္ေပးသလို စက္႐ုံအလုပ္႐ုံေတြလည္း ဘာတခုမွ မလုပ္ေပးခဲ့တာေၾကာင့္ အမ်ားအားျဖင့္ လူငယ္ေတြဟာ ႐ႊႊေ့ေျပာင္းလုပ္သားနဲ႔ပဲ က်င္လည္ခဲ့ရတယ္။ ဒီအက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ ဒီေန႔ ရခိုင္မွာ အလုပ္လက္မဲ့ကေလးေတြ စုၿပဳံေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္ အနာဂတ္လူငယ္ေတြ လမ္းေပ်ာက္ေနတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ဒါက ေခတ္အဆက္ဆက္အစိုးရေတြရဲ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္အေပၚမွာ ဘာမွလုပ္မေပးဘဲထားခဲ့တဲ့ အက်ိဳးဆက္လို႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

အခုအခါ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း တိုက္ပြဲေတြရပ္ေနတာ ၾကာၿပီျဖစ္သလို စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို ဆန႔္က်င္ကန႔္ကြက္တဲ့ ဆႏၵျပပြဲေတြ၊ တျခားေဒသေတြမွာလို ပစ္ခတ္တာေတြနဲ႔ ေပါက္ကြဲတာေတြ မရွိသေလာက္ျဖစ္ေပမယ့္လည္း စီးပြားေရးနဲ႔ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလန္းေတြကေတာ့ သိသိသာသာ တိုးတက္လာတဲ့ အေျခအေန မရွိေသးပါဘူး။

....................................................................................

ရခိုင္မွာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း ရွားပါးဆဲ
please wait

No media source currently available

0:00 0:04:20 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ရခိုင်မှာ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ရှားပါးဆဲ

(Unicode)

စစ်ဘေးဒဏ်နဲ့ရော ကိုဗစ်ကပ်ဘေးဒဏ်ကိုပါ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလန်းတွေ အရင်ကထက် ရှားပါးလာနေပါတယ်။ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာ အလုပ်အကိုင်ရဖို့ ပိုပြီးခက်ခဲလာတယ်လို့ ကိုယ်တိုင်အလုပ်ရှာနေသူတွေက ပြောကြပါတယ်။ ခေတ်အဆက်ဆက်အစိုးရက ရခိုင်ပြည်နယ်တိုးတက်ရေးကို ထိထိရောက်ရောက် မလုပ်ခဲ့လို့ အခုလို အလုပ်အကိုင်ရှားပါးနေတာလို့ ထောက်ပြသူတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒီအကြောင်းအပြည့်အစုံ ရန်ကုန်ကလာတဲ့သတင်းကို ကိုအောင်မြတ်သူက ပြောပြပါမယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဟာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု နောက်ကျနေတဲ့ ပြည်နယ်တခုဖြစ်ပါတယ်။ အလုပ်ရုံ စက်ရုံတွေ မရှိသလောက်အခြေအနေမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းက လူငယ်တွေဟာ ပြည်တွင်း ပြည်ပထွက်ခွာပြီး ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်လုပ် ကိုင်နေကြရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုဗစ်ကပ်ဘေးဖြစ်ချိန် အခြားနိုင်ငံတွေမှာ သွားအလုပ်လုပ်သူတွေ နေရပ်ပြန်လာရတာရှိသလို စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် တခြားတိုင်းနဲ့ ပြည်နယ်တွေက အလုပ်ရုံစက်ရုံတွေ ပိတ်ထားကြတဲ့အတွက် တော်တော်များများ နေရပ်ပြန်ရောက်နေကြပါတယ်။

ပြန်ရောက်လာသူတွေအတွက် ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်း မရှိတာကြောင့် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေကြတယ်လို့ ကိုယ်တိုင်အလုပ်ရှာနေတဲ့ မချိုနွယ်လှိုင်က ပြောပါတယ်။

“ပြည်တွင်းပြည်ပကို ထွက်ခွာပြီး အလုပ်လုပ်တဲ့သူတွေ ပြန်ပြီးတော့ လာကြတယ်။ အရင် နှစ်တွေကထက်စာရင် ဒီနှစ်ကပိုများတယ်။ အရင်နှစ်တွေကတော့ သိပ်မလာကြဘူးပေါေ့နာ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အဲဒီမှာက အလုပ်လုပ်ရတာ အဆင်မပြေဘူး။ အလုပ်မလုပ်ရဘူး လခတွေ လျော့တယ်။ အဲတော့ ရွာကိုပြန်လာကြတယ်။ ရွာမှာလည်း အလုပ်က အဲလောက် အလုပ်မရှိဘူးပေါ့ဆိုတော့ သူတို့က အလုပ်လက်မဲ့တွေ ဖြစ်နေကြတာပေါ့နော်။ ”

တခြားအရပ်ဒေသတွေကို မသွားကြတဲ့ လူငယ်တွေအတွက်လည်း အရင်ထဲက အလုပ်ခက်ခဲနေတာပါ။ မင်းပြားမြို့နယ်က မဌေးမြင့်ဆိုရင် ၂၀၁၈ ခုနှစ်ထဲက တက္ကသိုလ်ဘွဲ့ရထားပြီး အလုပ်ရဖို့ လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ နှစ်လုံး အလုပ်ရှာခဲ့ပေမဲ့ အခုထိ အလုပ်မရသေးပါဘူး။

“အလုပ်တခုခေါ်လို့ရှိရင် ညီမတို့ကတော့ အပြေးအလွှား ရပါစေကြောင်းနဲ့ ရှေ့ကိုတိုးပြီးတော့ သွားလျှောက်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း အခက်အခဲတွေကကျတော့ တချို့အလုပ်တွေက အင်တာဗျူး ဖြေနိုင်ရဲ့သားနဲ့ မပါတာလည်းရှိတာပေါ့။ ညီမ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ကတည်းက ဘွဲ့ရတာပါ။ ကြားမှာ ၃ နှစ်လောက်ရှိသွားပြီ အလုပ်လျှောက်နေတာလေ။ အလုပ်မရသူတွေ အများကြီးရှိတယ်။ ညီမတို့ရွာက အစ်မတယောက်ဆိုရင်လည်း ဘွဲ့ရတာ ညီမထက်စောတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုအချိန်ထိ အလုပ်မရသေးဘူး။ အလုပ်တခုခေါ်လို့ရှိရင် တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ လူတထောင်ကျော်ခေါ်တယ်။ ဒါပေမယ့် ရခိုင်ပြည်နယ် တခုတည်းက လျှောက်တာက ၇၀၀ ကျော် အဲလိုမျိုးဖြစ်နေတာပေါ့နော်။ ဆိုတော့ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလန်းက အရမ်းကို ရှားပါးတာ။”

ဖွံ့ဖြိုးမှုနောက်ကျတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ မကြာခင်နှစ်ပိုင်းက စစ်ဘေးဒဏ်ခံခဲ့ရသလို လက်ရှိ ကိုဗစ်ကပ်ဘေးဒဏ် ခံနေရတာကလည်း အလုပ်လက်မဲ့ပြဿနာကို ပိုဆိုးစေတယ်လို့ ပြည်နယ်လွတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်းတဦးဖြစ်တဲ့ ဦးဖေသန်းကပြောပါတယ်။
“ကျနော်တို့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာကတော့ ရေခံမြေခံကောင်းတယ် သဘာဝသယံဇာတ ပြည့်စုံတယ်လို့ ပြောနေကြပေမယ့် လက်တွေ့မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်ရဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း လုပ်နေရတာဟာ တနေ့တခြား ပိုပြီးတော့ ကျပ်တည်းလာတယ်။ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းကမရှိဘူးဆိုတော့ ကျနော်တို့ လူငယ်အများစုက အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်နေကြတာပေါ့။”

သဘာဝသယံဇာတတွေ ရှိပေမဲ့ ခေတ်အဆက်ဆက်အစိုးရတွေက ရခိုင်ပြည်နယ်အတွက် အလုပ်အကိုင်တွေ အသေအချာ ဖန်တီးပေးတာမရှိခဲ့သလို အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းလုပ်ငန်းတွေ မတည်ထောင်ခဲ့တဲ့အတွက် လက်ရှိ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ လူငယ်တွေ လမ်းပျောက်နေရတာဖြစ်တယ်လို့လည် းဦးဖေသန်းက သုံးသပ်ပါတယ်။

“ဒီအခြေအနေဟာ အစိုးရအဆက်ဆက် ရခိုင်ပြည်နယ်ရဲ့ အခွင့်အလမ်းတွေ မဖန်တီးပေးခဲ့ဘူး။ ရခိုင်ပြည်နယ်ရဲ့ သဘာဝသယံဇာတ အရင်းအမြစ်တွေကို စုပ်ယူပြီးတော့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းလုပ်ငန်းတွေ မတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ဘူး။ ဥပမာ လယ်ယာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆည်မြောင်းတာတမန်တွေ မလုပ်ပေးသလို စက်ရုံအလုပ်ရုံတွေလည်း ဘာတခုမှ မလုပ်ပေးခဲ့တာကြောင့် အများအားဖြင့် လူငယ်တွေဟာ ရွှွှေ့ပြောင်းလုပ်သားနဲ့ပဲ ကျင်လည်ခဲ့ရတယ်။ ဒီအကျိုးဆက်ကြောင့် ဒီနေ့ ရခိုင်မှာ အလုပ်လက်မဲ့ကလေးတွေ စုပြုံနေတယ်။ ဒါကြောင့် ရခိုင်ပြည် အနာဂတ်လူငယ်တွေ လမ်းပျောက်နေတယ်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ ဒါက ခေတ်အဆက်ဆက်အစိုးရတွေရဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်အပေါ်မှာ ဘာမှလုပ်မပေးဘဲထားခဲ့တဲ့ အကျိုးဆက်လို့ပဲ ပြောချင်ပါတယ်။”

အခုအခါ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တိုက်ပွဲတွေရပ်နေတာ ကြာပြီဖြစ်သလို စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်တဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေ၊ တခြားဒေသတွေမှာလို ပစ်ခတ်တာတွေနဲ့ ပေါက်ကွဲတာတွေ မရှိသလောက်ဖြစ်ပေမယ့်လည်း စီးပွားရေးနဲ့ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလန်းတွေကတော့ သိသိသာသာ တိုးတက်လာတဲ့ အခြေအနေ မရှိသေးပါဘူး။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG