သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

H1N1 ပညာေပး အစိုးရနဲ႔ အရပ္ဖက္အဖဲြ႕မ်ား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္


H1N1 ပညာေပး အစိုးရနဲ႔ အရပ္ဖက္အဖဲြ႕မ်ား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ (Maung Saungkha)

H1N1 ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါေၾကာင့္ အနည္းဆံုး လူ၁၀ဦးအထိ ေသဆံုးမႈရွိလာေနတဲ့အတြက္ အမ်ားျပည္သူၾကား ကူးစက္ျခင္းကိုၾကိဳတင္ကာကြယ္ႏုိင္တဲ့ က်န္းမာေရး အသိပညာေပး လက္ကမ္းစာေစာင္ေတြ ပိုစတာေတြနဲ႔ ့ ႏွာေခါင္းစည္းေတြ ျဖန္႔ေဝတာေတြကို က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနတာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔အတူ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကပါ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနၾကပါတယ္။ တကယ္လို႔ မိမိမွာ H1N1 တုပ္ေကြးေရာဂါလကၡဏာ ခံစားေနရတယ္လို႔ သံသယရွိရင္ ခ်က္ျခင္းနီးစပ္ရာ က်န္းမာေရးဌာနကို အျမန္ဆံုးဆက္သြယ္ၿပီး ကုသမႈခံယူပါလို႔လည္း က်န္းဦးစီးက တုိက္တြန္းေနပါတယ္။ မဆုမြန္ ဆက္ေျပာျပပါမယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း လတ္တေလာျဖစ္ပြားေနတဲ့ H1N1 ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဇူလိုင္လ ၂၁ရက္ေန႔ကေန ဇူလိုင္လ ၃၀ရက္ေန႔အထိ တႏုိင္ငံလံုးအတုိင္းအတာနဲ႔ လတ္တေလာျပင္းထန္ အသက္ရႉလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္ေရာဂါနဲ႔ ေဆး႐ုံတက္ေရာက္ကုသသူ (၁၈၂) ဦးရွိခဲ့ၿပီး သူတို႔ထဲကမွ H1N1 ပိုးေတြ႔ရွိတဲ့ လူနာ စုစုေပါင္း (၅၁) ဦးအထိရွိေနၿပီး ေသဆုံးသူကေတာ့ (၁၀) ဦးအထိ ရွိသြားၿပီလို႔ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန (CDC) က သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

အခုလိုလူ၁၀ဦး ေသဆံုးတဲ့အထိျဖစ္လာေနတဲ့ H1N1 ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျပည္သူလူထုၾကား ကူးစက္ျပန္႔ပြားတာကို ၾကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့အေနနဲ႔ WHO ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ၾကီးနဲ႔ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနက ထုတ္ျပန္တဲ့ တုပ္ေကြးေရာဂါ က်န္းမာေရး အသိပညာေပးလက္ကမ္းစာေစာင္ေတြ၊ ပိုစတာေတြနဲ႔ႏွာေခါင္းစည္းေတြကို စာသင္ေက်ာင္းေတြ၊ ေစ်းေတြနဲ႔ လူထူထပ္တဲ့ စည္ကားရာေနရာေတြမွာ အသိပညာေပးလႈပ္ရွားမႈေတြကို ေဆာင္ရြက္ေနၾကပါတယ္။

ဒီလိုလႈပ္ရွားမႈေတြထဲ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသၾကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တဦး ျဖစ္တဲ့ ဦးေနဘုန္းလတ္ကလည္း သူကိုယ္တုိင္ဦးေဆာင္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ပညာေပးလႈပ္ရွားမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

“ကာကြယ္မွသာ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈေတြက မျဖစ္မွာေလ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ က်ေနာ္တို႔လုပ္ႏိုင္တာကေတာ့ ျပည္သူလူထု အသိေပးကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းေပါ့ေနာ္ မျဖစ္ခင္ ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ ဆိုတာေတြ။ ပထမဦးဆံုးအေနနဲ႔ ပိုစတာေတြနဲ႔ ပညာေပးလုပ္ျဖစ္တယ္ အဓိကေတာ့ ေက်ာင္းနဲ႔ လူစည္ကားတဲ့ေနရာေတြမွာ WHO ကထုတ္ထားတာကို က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာလိုျပန္ၿပီးေတာ့ ပိုစတာလိုက္ကပ္ျဖစ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ရပ္ကြက္ ၁ ရပ္ကြက္ကို ၃ ခုစီ ေ၀ၿပီးေတာ့ အဲဒီပိုစတာကို လိုက္ကပ္တယ္ေပါ့ေနာ္ က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနကလည္း ထပ္ၿပီးေတာ့ ထုပ္တာေတြရွိတယ္ ။ အဲဒီပိုစတာေတြကို ပန္းဖလက္ ဒီဇိုင္းေလး က်ေန္ာလုပ္လိုက္တယ္။ အဲဒီမွာကေတာ္ေတာ္စံုတယ္ေပါ့ေနာ္ ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲဆိုတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ျဖည့္စြက္စားသံုးတဲ့ အစာအဟာရေတြ အဲဒါေတြလည္း ရန္ကုန္တိုင္းအစိုးရအဖြဲ႔ကိုလည္းျပၿပီးေတာ့ သူတို႔လည္းအတည္ျပဳတယ္ေပါ့ေနာ္။ အတည္ျပဳတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီ ပန္းဖလက္ေ၀တဲ့အလုပ္ကို က်ေနာ္တို႔ဆက္လုပ္သြားမွာပါ။ အထူးသျဖင့္ ဒီမွာကေတာ့ Mask ေတြေတာ့ တပ္တာေတြမ်ားတယ္။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးေပါ့ေနာ္ လက္ေတြ ပံုမွန္ေဆးတာေတြ ၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို က်န္းမာေအာင္ေနတာေတြ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တခုခုျဖစ္ၿပီဆိုတာနဲ႔ အရင္ကလို ေပါ့မေနပဲနဲ႔ နီးစပ္ရာေဆးခန္းမွာ ျပသတာေတြေပါ့ေနာ္ အဲဒါေတြလုပ္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့အေၾကာင္းေလးေတြေပါ့ေနာ္ မသိေသးတဲ့လူေတြကိုလိုက္ၿပီးေျပာေပးရမွာေပါ့။”

အမ်ားျပည္သူအမ်ားစုလႈပ္ရွားသြားလာရာ လူထူထပ္တဲ့ေနရာေတြ ကားမွတ္တိုင္ေတြမွာ ႏွာေခါင္းစည္းေတြေဝဌတာနဲ႔ တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးလက္ေဆးၾကဖို႔ က်န္းမာေရးပညာေပးလႈပ္ရွားမႈေတြကို လူငယ္ေတြ စုစည္းၿပီးလည္း ပညာေပးေဆာင္ရြက္ေနၾကတာ အခုဆိုရင္ စတုတၳေျမာက္ေန႔အထိရွိလာၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ပညာေပးလႈပ္ရွားမႈေတြမွာၾကံဳရတဲ့အေျခအေနကို ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားသူလူငယ္တဦးျဖစ္တဲ့ ကိုေဆာင္းခက အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ဒီေက်ာင္းသားေဟာင္းေတြေရာ တျခား အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းက က်ေနာ္တို႔နဲ႔ ခင္တဲ့လူေတြ အကုန္လံုး၀ိုင္းၿပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္ ၾကရင္းနဲ႔ ဒီဟာေလး လုပ္ျဖစ္တာပါ။ ပထမေန႔ ယုဇနပလာဇာ၊ မဂၤလာေစ်းဘက္အျခမ္းမွာ က်ေနာ္တို႔ ေ၀တယ္ေပါ့ေနာ္ ။ဒုတိယေန႔က်ေတာ့ လွည္းတန္းမွာ က်ေနာ္တို႔ ေ၀တယ္ေပါ့ေနာ္။ တတိယေန႔က်ေတာ့ ပန္းဆိုးတန္းမွာ ေ၀ၿပီးေတာ့၊ စတုတၳ​ေျမာက္ေန႔က်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေရႊျပည္သာမွာ ေ၀တယ္ေပါ့ေနာ္။”

အခုလို လူထုၾကား H1N1 ရာသီတုပ္ေကြးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္ၾကီးေနၾကတာ၊ ေနာက္ လူထုပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ အရွိန္အဟုန္ျမင့္ လုပ္ေဆာင္ေနၾကတဲ့အေပၚ လူထုအေနနဲ႔ ၾကိဳတင္ကာကြယ္မႈေတြ ဘယ္လိုစနစ္တက် လုပ္ေဆာင္သင့္သလဲဆိုတာကို လူထုကို က်န္းမာေရးအသိပညာေပးေနတဲ့ ေဒါက္တာျမင့္ဦးက အခုလိုအၾကံေပးပါတယ္။

“လူတိုင္းတုပ္ေကြးျဖစ္ေနတယ္ အဲဒီထဲမွာ H1N1 ပါလာႏိုင္တယ္ ဆိုေတာ့ တုပ္ေကြးရဲ႕ ကာကြယ္နည္းကေတာ့ အဓိကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရး အဓိကေတာ့ လက္ကို ခဏခဏေဆး ၊ လက္ကို ႏွာေခါင္းေတြ မပြတ္နဲ႔ေပါ့ေနာ္။ ထူထပ္တဲ့ေနရာေတြသြားရင္ေတာ့ ႏွာေခါင္းစည္းၿပီးေတာ့ထား n95 တပ္ရင္ ၉၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ကာကြယ္ႏိုင္တယ္ေပါ့ေနာ္။ သာမန္ mask တပ္တာလည္း မကာကြယ္ႏိုင္ဘူးေတာ့မဟုတ္ဘူးေပါ့ေနာ္ အသင့္အတင့္ ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီထက္ပိုအေရးႀကီးတာက ေဆးခန္းေတြကို ခုနက ၅ ရက္ေလာက္အထိေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကို မကုပါနဲ႔ အဲဒါမ်ိဳးေတြေတာ့ က်ေန္ာတို႔ ပါေစခ်င္တာေပါ့ေနာ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း လတ္တေလာျဖစ္ပြားေနတဲ့ A(H1N1) ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ Seasonal Influenza နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔ အေရးေပၚ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္တာ၊ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရႈတာ၊ ကာကြယ္ ထိန္းခ်ဳပ္တာ ေနာက္ ကုသမႈေပးတာနဲ႔ က်န္းမာေရးပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ H1N1 ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါျဖစ္ပြားေနတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနနဲ႔အတူ လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာနအပါအဝင္ ဝန္ႀကီးဌာနအသီးသီးကလည္း ေရာဂါၾကိဳတင္ကာကြယ္ေရးပညာေပးလုပ္ငန္းေတြကို ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေနၾကခ်ိန္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ အနုပညာရွင္ေတြ လူငယ္ေတြဘက္ကလည္း ပူးေပါင္းပါဝင္လႈပ္ရွားေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG