သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကိုဗစ္ေၾကာင့္ ေရႊ ႔ဆိုင္းခဲ့ရတဲ့ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆး


FILE - A doctor holds a vial of the human papillomavirus (HPV) vaccine Gardasil in his Chicago office.
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကိုဗစ္ကူးစက္မူေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့တဲ့လေတြက ေ႐ႊ ႔ဆိုင္းခဲ့ရတဲ့၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆးကို၊ အခုအပတ္ စထိုးေပးရာမွာ အိမ္မွာေနဖို႔အမိန႔္ မထုတ္ထားတဲ့ေနရာေတြမွာ ထိုးႏိုင္ပါၿပီ။

ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြျဖစ္တဲ့ ကင္ဆာေတြထဲ Human Papillomavirus (HPV) ေၾကာင့္ အျဖစ္မ်ားတဲ့၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာက၊ အျဖစ္အမ်ားဆုံးနဲ႔ အေသအေပ်ာက္အမ်ားဆုံး ျဖစ္ပါတယ္။ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ (WHO) နဲ႔ Gavi လို႔ အတိုေခါက္ေခၚတဲ့ ကာကြယ္ေဆးမိတ္ဖက္အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရ ပူးေပါင္းၿပီး၊ (၉) ႏွစ္အ႐ြယ္ မိန္းကေလးေတြကစၿပီး ထိုးေပးမယ့္ ဒီကာကြယ္ေဆးကို၊ အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေဆးထိုး အစီအစဥ္မွာ စၿပီးထည့္သြင္းႏိုင္တာပါ။ အရင္ ဒီႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ စထိုးဖို႔ စီစဥ္ခဲ့ေပမယ့္၊ ကိုဗစ္ေရာဂါေၾကာင့္ စက္တင္ဘာကိုေ႐ႊ ႔ၿပီး၊ ေနာက္တစ္ခါထပ္ေ႐ႊ ႔ရျပန္ကာ၊ အခု ေအာက္တိုဘာ (၂၀) ရက္က်မွ စထိုးျဖစ္ေပမဲ့၊ ကိုဗစ္ရွိေနေသးတာေၾကာင့္၊ အျဖစ္မ်ားတဲ့ Home Stay အိမ္မွာေနဖို႔ အမိန႔္ေအာက္ကၿမိဳ.ေတြမွာ မထိုးႏိုင္ေသးဘဲ၊ ဒီအမိန႔္မခ်ထားဘဲ အသြားအလာအဆင္ေျပတဲ့ ၿမိဳ.ေပါင္း (၇၀) ေက်ာ္မွာသာ စထိုးေပးမွာပါ။ ေဆးအေရအတြက္ (၄) သိန္းခြဲေက်ာ္သာ ရရွိထားၿပီး၊ (၉) ႏွစ္ကေန (၁၀) ႏွစ္အ႐ြယ္အတြင္းသာထိုးေပးမွာမို႔၊ အသက္အ႐ြယ္အတြက္ အေထာက္အထား တစ္ခုခု (ေမြးစာရင္း၊ ေက်ာင္းဝင္ေထာက္ခံစာ၊ အရင္တိုးခ်ဲ.ကာကြယ္ေဆးထိုးမွတ္တမ္း) ကို ယူေဆာင္လာရပါမယ္။

လက္ရွိေက်ာင္းေတြ မဖြင့္ထားတာေၾကာင့္၊ အရပ္ထဲမွာ ၿမိဳ.နယ္နဲ႔ ေက်းလက္က်န္းမာေရးဌာနေတြ၊ ကုတင္ ၁၀၀ အထက္ေဆး႐ုံေတြနဲ႔ ႐ြာငယ္ေတြမွာေတာ့ သားဖြားဆရာမေဆးလိုက္ထိုးခ်ိန္မွာ ထိုးလို႔ရပါတယ္။ အသက္ ၉ ႏွစ္ကေန ၁၀ႏွစ္အတြင္းျဖစ္တဲ့၊ (၁.၉.၂၀၁၀) ကေန (၃၁-၈-၂၀၁၁) အတြင္းေမြးဖြားသူေတြသာ ထိုးႏိုင္ၿပီး၊ ေနာက္ႏွစ္မွာ (၆ လမွ ၁၅ လအတြင္း) တစ္ႀကိမ္ထပ္ထိုးဖို႔လိုပါတယ္။ ဒီကာကြယ္ေဆးက ပုံမွန္အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေဆးအစီအစဥ္မွာ ထည့္သြင္းထားတာမို႔၊ တစ္ရက္တည္း စုၿပဳံထိုးမွာ မဟုတ္ဘဲ၊ လပိုင္းကာလတစ္ခုေပးၿပီး၊ ေနာက္ပိုင္းလည္း (၉) ႏွစ္ျပည့္သူေတြကို အၿမဲပုံမွန္ထိုးေပးသြားမွာပါ။

သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆးက အရင္ပုံမွန္ကာကြယ္ေဆးေတြလို ငယ္႐ြယ္စဥ္ (၁) ႏွစ္ခြဲအထိမွာ ထိုးရတာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ၊ ေက်ာင္းေနအ႐ြယ္ (၉) ႏွစ္က်မွ ထိုးရတာပါ။ ဒါကလည္း လိင္ကေနတစ္ဆင့္ကူးစက္တဲ့ ဒီ Papilloma ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကူးက္ခံရၿပီး၊ အသက္ႀကီးလာခ်ိန္ (၃၅-၄၀ အထက္) က်ရင္၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ မျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔ပါ။ အေၾကာင္းက ဒီလူႀကီးအ႐ြယ္က်မွျဖစ္တဲ့ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ျဖစ္သူေတြရဲ႕ (၈၀-၈၅%) က ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး တခ်ိန္က ကူးစက္ခံခဲ့ရလို႔ပါ။ အခုလို ဒီဗိုင္းရပ္စ္ကာကြယ္ေဆး ငယ္႐ြယ္စဥ္မွာ ႀကိဳတင္ထိုးထားျခင္းအားျဖင့္၊ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြမွာ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ျဖစ္ႏႈန္းနဲ႔ေသႏႈန္းေတြ၊ ေနာင္တခ်ိန္မွာ အမ်ားႀကီးေလ်ာ့ခ်ႏွိင္ဖို႔ ရည္မွန္းထားပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီေဆးကို အရင္ အျပင္ေဆးခန္းေတြမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ပိုင္းေတြအတြင္း ထိုးႏိုင္ေပမယ့္ ေစ်းအလြန္ႀကီးပါတယ္။ အခုေတာ့ အခမဲ့ ထိုးေပးမွာအျပင္၊ ကိုဗစ္ကာလျဖစ္ေပမဲ့၊ မရွိမျဖစ္တဲ့ ဒီကာကြယ္ေဆးလုပ္ငန္းအတြက္၊ ကိုဗစ္ကာကြယ္ေရးနည္းလမ္းေတြ (ပါးစပ္နဲ႔ႏွာေခါင္းစည္းတပ္တာ၊ မ်က္ႏွာအကာတပ္တာ၊ လက္ေဆးတာ၊ (၆) ေပ ခြာျခားထားတာ) အျပည့္သုံးၿပီး ထိုးေပးႏိုင္ဖို႔၊ အစစအရာရာစီစဥ္သင္တန္းေပးထားတာေၾကာင့္၊ အခ်ိန္းအခ်က္ႀကိဳယူၿပီး မပ်က္မကြက္ထိုးသင့္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီေဆးက ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးနည္းလြန္းၿပီး (ထိုးတဲ့ေနရာ အနည္းငယ္နာတာ၊ နီတာနဲ႔ အဖ်ားအနည္းငယ္သာရွိႏိုင္ကာ)၊ အႏၲရာယ္ကင္း စိတ္ခ်ရတဲ့ေဆးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအေၾကာင္းပိုမုိသိရိွနားလည္ႏိုင္ဖို႔ ကိုဝင္းမင္း က ကေလးအထူးကုနဲ႔ ေဆးတကၠသိုလ္ (၁) ကေလးက်န္းမာ၊ပညာဌာန အၿငိမ္းစားဌာနမွဴး ပါေမာကၡ ေဒါက္တာေစာဝင္း ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

==Unicode===

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကိုဗစ်ကူးစက်မူကြောင့် ပြီးခဲ့တဲ့လတွေက ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရတဲ့၊ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ ကာကွယ်ဆေးကို၊ အခုအပတ် စထိုးပေးရာမှာ အိမ်မှာနေဖို့အမိန့် မထုတ်ထားတဲ့နေရာတွေမှာ ထိုးနိုင်ပါပြီ။

မြန်မာအမျိုးသမီးတွေဖြစ်တဲ့ ကင်ဆာတွေထဲ Human Papillomavirus (HPV) ကြောင့် အဖြစ်များတဲ့၊ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာက၊ အဖြစ်အများဆုံးနဲ့ အသေအပျောက်အများဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ.ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) နဲ့ Gavi လို့ အတိုခေါက်ခေါ်တဲ့ ကာကွယ်ဆေးမိတ်ဖက်အဖွဲ့တွေနဲ့ မြန်မာအစိုးရ ပူးပေါင်းပြီး၊ (၉) နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတွေကစပြီး ထိုးပေးမယ့် ဒီကာကွယ်ဆေးကို၊ အမျိုးသားကာကွယ်ဆေးထိုး အစီအစဉ်မှာ စပြီးထည့်သွင်းနိုင်တာပါ။ အရင် ဒီနှစ် သြဂုတ်လမှာ စထိုးဖို့ စီစဉ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ကိုဗစ်ရောဂါကြောင့် စက်တင်ဘာကိုရွှေ့ပြီး၊ နောက်တစ်ခါထပ်ရွှေ့ရပြန်ကာ၊ အခု အောက်တိုဘာ (၂၀) ရက်ကျမှ စထိုးဖြစ်ပေမဲ့၊ ကိုဗစ်ရှိနေသေးတာကြောင့်၊ အဖြစ်များတဲ့ Home Stay အိမ်မှာနေဖို့ အမိန့်အောက်ကမြို.တွေမှာ မထိုးနိုင်သေးဘဲ၊ ဒီအမိန့်မချထားဘဲ အသွားအလာအဆင်ပြေတဲ့ မြို.ပေါင်း (၇၀) ကျော်မှာသာ စထိုးပေးမှာပါ။ ဆေးအရေအတွက် (၄) သိန်းခွဲကျော်သာ ရရှိထားပြီး၊ (၉) နှစ်ကနေ (၁၀) နှစ်အရွယ်အတွင်းသာထိုးပေးမှာမို့၊ အသက်အရွယ်အတွက် အထောက်အထား တစ်ခုခု (မွေးစာရင်း၊ ကျောင်းဝင်ထောက်ခံစာ၊ အရင်တိုးချဲ.ကာကွယ်ဆေးထိုးမှတ်တမ်း) ကို ယူဆောင်လာရပါမယ်။

လက်ရှိကျောင်းတွေ မဖွင့်ထားတာကြောင့်၊ အရပ်ထဲမှာ မြို.နယ်နဲ့ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနတွေ၊ ကုတင် ၁၀၀ အထက်ဆေးရုံတွေနဲ့ ရွာငယ်တွေမှာတော့ သားဖွားဆရာမဆေးလိုက်ထိုးချိန်မှာ ထိုးလို့ရပါတယ်။ အသက် ၉ နှစ်ကနေ ၁၀နှစ်အတွင်းဖြစ်တဲ့၊ (၁.၉.၂၀၁၀) ကနေ (၃၁-၈-၂၀၁၁) အတွင်းမွေးဖွားသူတွေသာ ထိုးနိုင်ပြီး၊ နောက်နှစ်မှာ (၆ လမှ ၁၅ လအတွင်း) တစ်ကြိမ်ထပ်ထိုးဖို့လိုပါတယ်။ ဒီကာကွယ်ဆေးက ပုံမှန်အမျိုးသားကာကွယ်ဆေးအစီအစဉ်မှာ ထည့်သွင်းထားတာမို့၊ တစ်ရက်တည်း စုပြုံထိုးမှာ မဟုတ်ဘဲ၊ လပိုင်းကာလတစ်ခုပေးပြီး၊ နောက်ပိုင်းလည်း (၉) နှစ်ပြည့်သူတွေကို အမြဲပုံမှန်ထိုးပေးသွားမှာပါ။

သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ ကာကွယ်ဆေးက အရင်ပုံမှန်ကာကွယ်ဆေးတွေလို ငယ်ရွယ်စဉ် (၁) နှစ်ခွဲအထိမှာ ထိုးရတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ၊ ကျောင်းနေအရွယ် (၉) နှစ်ကျမှ ထိုးရတာပါ။ ဒါကလည်း လိင်ကနေတစ်ဆင့်ကူးစက်တဲ့ ဒီ Papilloma ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးက်ခံရပြီး၊ အသက်ကြီးလာချိန် (၃၅-၄၀ အထက်) ကျရင်၊ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ မဖြစ်အောင်ကာကွယ်နိုင်ဖို့ပါ။ အကြောင်းက ဒီလူကြီးအရွယ်ကျမှဖြစ်တဲ့ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ ဖြစ်သူတွေရဲ့ (၈၀-၈၅%) က ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး တချိန်က ကူးစက်ခံခဲ့ရလို့ပါ။ အခုလို ဒီဗိုင်းရပ်စ်ကာကွယ်ဆေး ငယ်ရွယ်စဉ်မှာ ကြိုတင်ထိုးထားခြင်းအားဖြင့်၊ မြန်မာအမျိုးသမီးတွေမှာ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ ဖြစ်နှုန်းနဲ့သေနှုန်းတွေ၊ နောင်တချိန်မှာ အများကြီးလျော့ချနှိင်ဖို့ ရည်မှန်းထားပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒီဆေးကို အရင် အပြင်ဆေးခန်းတွေမှာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပိုင်းတွေအတွင်း ထိုးနိုင်ပေမယ့် ဈေးအလွန်ကြီးပါတယ်။ အခုတော့ အခမဲ့ ထိုးပေးမှာအပြင်၊ ကိုဗစ်ကာလဖြစ်ပေမဲ့၊ မရှိမဖြစ်တဲ့ ဒီကာကွယ်ဆေးလုပ်ငန်းအတွက်၊ ကိုဗစ်ကာကွယ်ရေးနည်းလမ်းတွေ (ပါးစပ်နဲ့နှာခေါင်းစည်းတပ်တာ၊ မျက်နှာအကာတပ်တာ၊ လက်ဆေးတာ၊ (၆) ပေ ခွာခြားထားတာ) အပြည့်သုံးပြီး ထိုးပေးနိုင်ဖို့၊ အစစအရာရာစီစဉ်သင်တန်းပေးထားတာကြောင့်၊ အချိန်းအချက်ကြိုယူပြီး မပျက်မကွက်ထိုးသင့်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဒီဆေးက ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနည်းလွန်းပြီး (ထိုးတဲ့နေရာ အနည်းငယ်နာတာ၊ နီတာနဲ့ အဖျားအနည်းငယ်သာရှိနိုင်ကာ)၊ အန္တရာယ်ကင်း စိတ်ချရတဲ့ဆေးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအကြောင်းပိုမိုသိရှိနားလည်နိုင်ဖို့ ကိုဝင်းမင်း က ကလေးအထူးကုနဲ့ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ကလေးကျန်းမာ၊ပညာဌာန အငြိမ်းစားဌာနမှူး ပါမောက္ခ ဒေါက်တာစောဝင်း ကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG