သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဖမ္းဆီးခံရသူေတြ ျပန္လြတ္ေရး ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားေပးဖို႔ HRW တိုက္တြန္း


ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္း အက်ဥ္းေထာင္မွ ျပန္လြတ္လာသူမ်ား

[[ Zawgyi ]]

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ဖမ္းဆီးခံရသူေတြ အပါအ၀င္ ထိန္းသိမ္းထားသူေတြကို ျပန္လႊတ္ေပးေနေပမဲ့ လုံေလာက္မႈ မရွိေသးတာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာက တြန္းအားေပးဖို႔ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႕ႀကီးတခုျဖစ္တဲ့ HRW က တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ဖမ္းဆီးထားသူေတြ ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔နဲ႔ ထိေရာက္တဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္ဖို႔ ကုလသမဂၢ၊ အာဆီယံ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ေဒသတြင္းႏိ္ုင္ငံေတြ ဒီထက္ဖိအားေပးဖို႔ လိုအပ္ေနေၾကာင္း HRW အာရွေရးရာမူဝါဒ ၫြန္ၾကားေရးမွဴး John Sifton က ေျပာပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏိုင္က စကိုက္ကေန ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဖမ္းဆီးထားသူေတြကို ခံ၀န္ခ်က္ေတြနဲ႔ စစ္ေကာင္စီက လႊတ္ေပးေနတဲ့ ေနာက္ဆံုးအေျခအေန၊ ျပန္လႊတ္ေပးၿပီးေနာက္ ျပန္အဖမ္းခံရတဲ့ အေျခအေန စတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သူတို႔ အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေနေၾကာင္း HRW အာရွေရးရာမူဝါဒ ၫြန္ၾကားေရးမွဴး John Sifton က ဗြီအိုေအကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

"အခ်က္အလက္ေတြက ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မရွိေသးပါဘူး။ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ တခ်ိဳ႕ရၾကတယ္၊ စြဲခ်က္တခ်ိဳ႕ ပယ္ဖ်က္ေပးတယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္တာ၊ တခ်ိဳ႕ေတာ့ လြတ္ေျမာက္လာတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ သိရပါတယ္။ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ လြတ္လာသလဲဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ အတိအက် မသိရပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး လြတ္လာသူေတြ ျပန္ၿပီး အဖမ္းခံရတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြလည္း ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုလို လႊတ္ေပးမႈမ်ဳိးဟာ လံုေလာက္မႈ မရွိသလို၊ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ အမူအက်င့္ သေဘာထားေတြ ေျပာင္းလဲသြားပါတယ္ဆိုတာကို ကိုယ္စားျပဳတာ၊ အခ်က္ျပတာမ်ဳိးလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီလူေတြကို အရင္ကတည္းကိုက ဖမ္းဆီးဖို႔ မသင့္ပါဘူး။ သူတို႔ကို ရာဇ၀တ္မႈေတြနဲ႔ စဲြခ်က္တင္ ထားတယ္ဆိုတာကလည္း မျဖစ္သင့္ပါဘူး။"

ေမး။ ။ အာဆီယံ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းအတြက္ ျမန္မာကို ဖိတ္ၾကားမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေၾကညာခ်က္ ထြက္လာၿပီးေနာက္ ရက္ပိုင္းအတြင္း စစ္ေကာင္စီက သူတို႔ဖမ္းဆီးထားသူေတြကို ျပန္လႊတ္တာ၊ ေနာက္ အခုဆိုရင္လည္း G7 နဲ႔ အာဆီယံ ၀န္ႀကီးေတြ ေဆြးေႏြးပဲြအတြက္ ျမန္မာကို ဖိတ္ၾကားဖို႔ မရွိဘူးဆိုတဲ့ ၿဗိတိန္အစိုးရရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ထြက္လာတာ စတဲ့ အေျခအေနကို ဘယ္လိုသံုးသပ္ပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ "အေျခအေနေတြကို ၾကည့္ရင္ ဖိအားေပးမႈေတြဟာ အလုပ္ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း လံုေလာက္တဲ့ ဖိအားေပးမႈမ်ဳိး မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီေလာက္ ဖိအားေပးတဲ့အတြက္ အက်ဥ္းသားေတြကို လႊတ္ေပးတယ္ဆိုတာမ်ဳိးပဲရပါတယ္။ ဒီထက္မက ဖိအားေပးမႈေတြ လိုအပ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ ပိုၿပီး ဖိအားေတြေပးဖို႔၊ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ ပိုၿပီး ပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ခ်မွတ္ဖို႔၊ သူတို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံျခား ၀င္ေငြလမ္းေၾကာင္းေတြကို ျဖတ္ေတာက္ဖို႔၊ ျပည္ပမွာရွိေနတဲ့ ဘဏ္ေတြမွာ အပ္ႏွံထားတဲ့ သူတို႔ရ႕ဲ ေဒၚလာနဲ႔ ယူ႐ိုေငြေတြကို ပိတ္ဆို႔ဖို႔ လိုတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ အၾကံျပဳခ်င္ပါတယ္။ "

" တကယ္လို႔ ဒီလို ႀကီးမားတဲ့ ဖိအားေပးမႈေတြ လုပ္မယ္ဆိုရင္ အက်ဥ္းသားေတြလႊတ္ေပးတဲ့ အဆင့္ထက္မက ပိုၿပီးရဖို႔ရွိပါလိမ့္မယ္။ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြဘက္က ဒီမိုကေရစီ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးအတြက္ သူတို႔ရဲ႕ အျပဳအမူေတြကို တကယ္ေျပာင္းလဲ လာတယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ အမွား မလုပ္မိဖို႔ေတာ့ လိုပါတယ္။ သူတို႔ ဖမ္းထားတဲ့သူေတြကို ျပန္လႊတ္ေပးတယ္ဆိုတာ ႀကိဳဆိုရေပမယ့္ စစ္ေကာင္စီဘက္က အဓိက ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ လာတာမဟုတ္ပဲ ဖိအားေတြကို တုန္႔ျပန္ဖို႔ တခုခုလုပ္ရမယ္ဆိုၿပီး လုပ္ေဆာင္တာမ်ဳိးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။"

ေမး။ ။ ဒါဆိုရင္ အခု ကုလသမဂၢ ဘက္က ျမန္မာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္လာႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါသလား။ အခု လာမယ့္ ေသာၾကာေန႔မွာဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္က သူ႔ရဲ႕အစီရင္ခံစာကို တင္ျပဖို႔ ရွိေနပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ဘယ္လို သံုးသပ္ပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ " ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီဘက္က အေရးယူလုပ္ေဆာင္ဖို႔ အမ်ားႀကီး ပ်က္ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ အက်ပ္အတည္းေတြကိုေျဖရွင္းဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့တယ္။ လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားေတြ အပါအ၀င္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံကေန လူတသန္းနီးပါး အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ ထြက္ေျပးရမႈအေပၚ တုန္႔ျပန္အေရးယူေဆာင္ရြက္ဖို႔ စတာေတြ ပ်က္ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နယူးေရာက္က ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္မွာ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ ဖိအားေပးလုပ္ေဆာင္ဖို႔ အလြန္ကို အေရးႀကီးေနပါတယ္။ လက္နက္ေရာင္း၀ယ္မႈကို ပိတ္ဆို႔ဖို႔နဲ႔ စစ္ေကာင္စီအေနနဲ႔ အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္ေအာင္ မလုပ္ဘူးဆိုရင္၊ မဟာမိတ္မရွိတဲ့ အပယ္ခံ လံုး၀ အထီးက်န္ႏိုင္ငံျဖစ္သြားလိမ့္မယ္ဆိုတာမ်ဳိး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ သတိေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။"

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္အာဏာသိမ္းလို႔ ဆန္႔က်င္သူေတြကို ဖမ္းဆီးထားရာကေန ျပန္လႊတ္ေပးေနတဲ့ ေနာက္ဆံုးအေျခအေနကို ကုလသမဂၢဘက္က အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေနေၾကာင္း ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရံုးက သတင္းထုတ္ျပန္ထားသလို၊ သူတို႔အားလံုးဟာ မတရားဖမ္းဆီးခံထားရသူေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ ခြ်င္းခ်က္မရွိ ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔နဲ႔ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ အၿမဲတိုက္တြန္းေနတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ သမၼတဦး၀င္းျမင့္အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလံုးကို လႊတ္ေပးဖို႔ စစ္ေကာင္စီကို တနလၤာေန႔က ထပ္မံ ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


{{ Unicode }}

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဖမ်းဆီးခံရသူတွေ ပြန်လွတ်ရေး နိုင်ငံတကာ ဖိအားပေးဖို့ HRW တိုက်တွန်း

မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဖမ်းဆီးခံရသူတွေ အပါအဝင် ထိန်းသိမ်းထားသူတွေကို ပြန်လွှတ်ပေးနေပေမဲ့ လုံလောက်မှု မရှိသေးတာကြောင့် နိုင်ငံတကာက တွန်းအားပေးဖို့ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ကြီးတခုဖြစ်တဲ့ HRW က တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဖမ်းဆီးထားသူတွေ ပြန်လွှတ်ပေးဖို့နဲ့ ထိရောက်တဲ့ အပြောင်းအလဲတွေဖြစ်ဖို့ ကုလသမဂ္ဂ၊ အာဆီယံ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာနဲ့ ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေ ဒီထက်ဖိအားပေးဖို့ လိုအပ်နေကြောင်း HRW အာရှရေးရာမူဝါဒ ညွန်ကြားရေးမှူး John Sifton က ပြောပါတယ်။

မအင်ကြင်းနိုင်က စကိုက်ကနေ ဆက်သွယ် မေးမြန်းထားပါတယ်။

ဖမ်းဆီးထားသူတွေကို ခံဝန်ချက်တွေနဲ့ စစ်ကောင်စီက လွှတ်ပေးနေတဲ့ နောက်ဆုံးအခြေအနေ၊ ပြန်လွှတ်ပေးပြီးနောက် ပြန်အဖမ်းခံရတဲ့ အခြေအနေ စတာတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ သူတို့ အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေကြောင်း HRW အာရှရေးရာမူဝါဒ ညွန်ကြားရေးမှူး John Sifton က ဗွီအိုအေကို အခုလိုပြောပါတယ်။

"အချက်အလက်တွေက ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိသေးပါဘူး။ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် တချို့ရကြတယ်၊ စွဲချက်တချို့ ပယ်ဖျက်ပေးတယ်ဆိုတဲ့ ကြေညာချက်တွေ ထုတ်ပြန်တာ၊ တချို့တော့ လွတ်မြောက်လာတယ်ဆိုတာ ကျနော်တို့ သိရပါတယ်။ ဘယ်နှစ်ယောက် လွတ်လာသလဲဆိုတာ ကျနော်တို့ အတိအကျ မသိရပါဘူး။ နောက်ပြီး လွတ်လာသူတွေ ပြန်ပြီး အဖမ်းခံရတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေလည်း ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် အခုလို လွှတ်ပေးမှုမျိုးဟာ လုံလောက်မှု မရှိသလို၊ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ အမူအကျင့် သဘောထားတွေ ပြောင်းလဲသွားပါတယ်ဆိုတာကို ကိုယ်စားပြုတာ၊ အချက်ပြတာမျိုးလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီလူတွေကို အရင်ကတည်းကိုက ဖမ်းဆီးဖို့ မသင့်ပါဘူး။ သူတို့ကို ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ စွဲချက်တင် ထားတယ်ဆိုတာကလည်း မဖြစ်သင့်ပါဘူး။"

မေး။ ။ အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးအတွက် မြန်မာကို ဖိတ်ကြားမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ကြေညာချက် ထွက်လာပြီးနောက် ရက်ပိုင်းအတွင်း စစ်ကောင်စီက သူတို့ဖမ်းဆီးထားသူတွေကို ပြန်လွှတ်တာ၊ နောက် အခုဆိုရင်လည်း G7 နဲ့ အာဆီယံ ဝန်ကြီးတွေ ဆွေးနွေးပွဲအတွက် မြန်မာကို ဖိတ်ကြားဖို့ မရှိဘူးဆိုတဲ့ ဗြိတိန်အစိုးရရဲ့ ကြေညာချက်ထွက်လာတာ စတဲ့ အခြေအနေကို ဘယ်လိုသုံးသပ်ပါသလဲ။

ဖြေ။ ။ "အခြေအနေတွေကို ကြည့်ရင် ဖိအားပေးမှုတွေဟာ အလုပ်ဖြစ်နေတယ်ဆိုတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း လုံလောက်တဲ့ ဖိအားပေးမှုမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီလောက် ဖိအားပေးတဲ့အတွက် အကျဉ်းသားတွေကို လွှတ်ပေးတယ်ဆိုတာမျိုးပဲရပါတယ်။ ဒီထက်မက ဖိအားပေးမှုတွေ လိုအပ်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် စိုးရိမ်မကင်းဖြစ်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ ပိုပြီး ဖိအားတွေပေးဖို့၊ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေအပေါ် ပိုပြီး ပိတ်ဆို့ဒဏ်ခတ်မှုတွေ ချမှတ်ဖို့၊ သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံခြား ဝင်ငွေလမ်းကြောင်းတွေကို ဖြတ်တောက်ဖို့၊ ပြည်ပမှာရှိနေတဲ့ ဘဏ်တွေမှာ အပ်နှံထားတဲ့ သူတို့ရဲ့ ဒေါ်လာနဲ့ ယူရိုငွေတွေကို ပိတ်ဆို့ဖို့ လိုတယ်လို့ ကျနော်တို့ အကြံပြုချင်ပါတယ်။ "

" တကယ်လို့ ဒီလို ကြီးမားတဲ့ ဖိအားပေးမှုတွေ လုပ်မယ်ဆိုရင် အကျဉ်းသားတွေလွှတ်ပေးတဲ့ အဆင့်ထက်မက ပိုပြီးရဖို့ရှိပါလိမ့်မယ်။ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေဘက်က ဒီမိုကရေစီ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက် သူတို့ရဲ့ အပြုအမူတွေကို တကယ်ပြောင်းလဲ လာတယ်ဆိုတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ အမှား မလုပ်မိဖို့တော့ လိုပါတယ်။ သူတို့ ဖမ်းထားတဲ့သူတွေကို ပြန်လွှတ်ပေးတယ်ဆိုတာ ကြိုဆိုရပေမယ့် စစ်ကောင်စီဘက်က အဓိက ပြုပြင်ပြောင်းလဲ လာတာမဟုတ်ပဲ ဖိအားတွေကို တုန့်ပြန်ဖို့ တခုခုလုပ်ရမယ်ဆိုပြီး လုပ်ဆောင်တာမျိုးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။"

မေး။ ။ ဒါဆိုရင် အခု ကုလသမဂ္ဂ ဘက်က မြန်မာနဲ့ပတ်သက်လို့ ထိထိရောက်ရောက် ဆောင်ရွက်လာနိုင်မယ်လို့ ထင်ပါသလား။ အခု လာမယ့် သောကြာနေ့မှာဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး အထူးကိုယ်စားလှယ်က သူ့ရဲ့အစီရင်ခံစာကို တင်ပြဖို့ ရှိနေပါတယ်။ ဒီအပေါ်မှာ ဘယ်လို သုံးသပ်ပါသလဲ။

ဖြေ။ ။ " ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီဘက်က အရေးယူလုပ်ဆောင်ဖို့ အများကြီး ပျက်ကွက်ခဲ့ပါတယ်။ အကျပ်အတည်းတွေကိုဖြေရှင်းဖို့ ပျက်ကွက်ခဲ့တယ်။ လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားတွေ အပါအဝင် ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုတွေ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံကနေ လူတသန်းနီးပါး အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ပြေးရမှုအပေါ် တုန့်ပြန်အရေးယူဆောင်ရွက်ဖို့ စတာတွေ ပျက်ကွက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နယူးရောက်က ကုလသမဂ္ဂဌာနချုပ်မှာ စိုးရိမ်မကင်းဖြစ်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ ဖိအားပေးလုပ်ဆောင်ဖို့ အလွန်ကို အရေးကြီးနေပါတယ်။ လက်နက်ရောင်းဝယ်မှုကို ပိတ်ဆို့ဖို့နဲ့

စစ်ကောင်စီအနေနဲ့ အပြောင်းအလဲတွေဖြစ်အောင် မလုပ်ဘူးဆိုရင်၊ မဟာမိတ်မရှိတဲ့ အပယ်ခံ လုံး၀ အထီးကျန်နိုင်ငံဖြစ်သွားလိမ့်မယ်ဆိုတာမျိုး ပြင်းပြင်းထန်ထန် သတိပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။"

မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းလို့ ဆန့်ကျင်သူတွေကို ဖမ်းဆီးထားရာကနေ ပြန်လွှတ်ပေးနေတဲ့ နောက်ဆုံးအခြေအနေကို ကုလသမဂ္ဂဘက်က အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေကြောင်း ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံးက သတင်းထုတ်ပြန်ထားသလို၊ သူတို့အားလုံးဟာ မတရားဖမ်းဆီးခံထားရသူတွေဖြစ်တဲ့အတွက် ချွင်းချက်မရှိ ပြန်လွှတ်ပေးဖို့နဲ့ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အမြဲတိုက်တွန်းနေတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ သမ္မတဦးဝင်းမြင့်အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအားလုံးကို လွှတ်ပေးဖို့ စစ်ကောင်စီကို တနင်္လာနေ့က ထပ်မံ တောင်းဆိုထားပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG