သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ICJ မွာ အစီရင္ခံစာတင္ဖုိ႔ ျမန္မာအစုိးရျပင္ဆင္


ICJ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး

(Zawgyi/Unicode)

ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာအေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ICJ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးရဲ႕ ၾကားျဖတ္အစီအမံအရ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ပထမဆုံးအစီရင္ခံစာ ICJ ကို မၾကာခင္တင္သြင္းဖို႔ ျပင္ဆင္ထားတဲ့အေၾကာင္း ေျပာျပမွာပါ။ ဒီအေၾကာင္း ဗီြအိုေအ ျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ မမခက သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီလတုန္းက ICJ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ တရား႐ုံးရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ၾကားျဖတ္စီရင္ခ်က္ ေလးခ်က္ ခ်မွတ္ခဲ့ရာမွာ ေလးလအတြင္း ျမန္မာအစိုးရဘက္က ေဆာင္႐ြက္မႈတြကို ICJ ကို ျပန္အစီရင္ခံရမယ္ဆိုတာ ပါဝင္ပါတယ္။

ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျမန္မာအစိုးရကိုင္တြယ္မႈမွာ လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္မႈတားဆီးေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္တယ္ဆိုၿပီး ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ICJ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးမွာ တရားစြဲဆိုထားတာပါ။ ဒီအမႈအတြက္ ႏွစ္ဘက္ၾကားနာခဲ့တဲ့ေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက်န္ရွိေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံလိုက္နာရမယ့္ ၾကားျဖတ္အေရးေပၚအစီအမံတရပ္ ICJ က ဇန္နဝါရီ ၂၃ ရက္ေန႔က ခ်မွတ္ေပးခဲ့တာပါ။ ဒီအစီအမံေတြကို ဘယ္ေလာက္အထိ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္လဲဆိုတာကို ေလးလအတြင္း ပထမအစီရင္ခံစာ ျမန္မာဘက္က တင္သြင္းရပါမယ္။

ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားနဲ႔ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရးဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ဦးခ်မ္းေအးကို ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းတာမွာေတာ့ အစီရင္ခံစာကို အခ်ိန္မွီတင္သြင္းသြားဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတယ္လို႔သာ ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး အေသးစိတ္ ေျပာဆိုဖို႔ မရွိေသးဘူးလို႔ VOA ကို ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္ေျပာႏိုင္တာ နည္းနည္းပဲ ေျပာႏိုင္တယ္။ သတ္မွတ္ကာလ အတြင္းတင္ဖို႔ေတာ့ ျပဳစုေနတယ္။ အခ်ိန္မွီတင္ႏိုင္မွာပါ။ အဲဒါေတြကို ေျပာလို႔ မရပါဘူး။ ၂၃ ရက္ေန႔ဆို ၄ လျပည့္ပါမယ္။ အဲမတိုင္ခင္ပို႔ရမွာေပါ့။ စာေပးစာယူ ပို႔လို႔ရပါတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ ေဆာင္႐ြက္ထားတာေတြ ရွိပါတယ္။ ေၾကျငာခ်က္ေတြ ထုတ္ထားတယ္။ ေတြ႕မွာေပါ့ေနာ္။ ဒါကလည္း ျပည္တြင္းက စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို အေထာက္အကူျပဳေအာင္ လုပ္တဲ့ သေဘာပါပဲ။"

အစီရင္ခံစာတင္သြင္းဖို႔ နဲ႔ပတ္သတ္လို႔ လိုအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္နဲ႔ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာ ေဆာင္႐ြက္မႈေတြကို ေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ုံးနဲ႔ စစ္ဥပေဒခ်ဳပ္႐ုံးတို႔ဘက္က ေဆာင္႐ြက္ေနတယ္လို႔ မၾကာေသးခင္က တပ္မေတာ္သတင္း အမွန္ျပန္ၾကားေရးဘက္က သတင္းထုတ္ ျပန္ထားပါတယ္။ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သက္ေသအေထာက္အထားေတြကို မပ်က္စီးေအာင္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ကိုလည္း သမၼတ႐ုံးက ထုတ္ျပန္ထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ အလားတူပဲ လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္မႈတားဆီးေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူညီခ်က္ကို လိုက္နာဖို႔နဲ႔ စာခ်ဳပ္ပါ ျပစ္မႈေတြကို က်ဴးလြန္မႈရွိတယ္ဆိုတာ ခိုင္လုံတဲ့အခ်က္အလက္ရရင္ ႏိုင္ငံတကာသမၼတ႐ုံးကို တင္ျပဖို႔ဆိုတာကိုလည္း ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အမုန္းစကားျပန႔္ပြားမႈ ေတြမရွိေအာင္ မျဖစ္ေအာင္ ေစာင့္ၾကည့္တားဆီးဖို႔ အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဆင့္ဆင့္ကို သမၼတ႐ုံးအေနနဲ႔ ၫႊန္ၾကားထားပါတယ္။

ျမန္မာဘက္က ICJ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အတိုင္း အခုလို လုပ္ေဆာင္တာေတြ ရွိေပမဲ့ ဒါဟာ လက္ေတြ႕မွာ ထိေရာက္တဲ့ သေဘာေတာ့ မျမင္ဘူးလို႔ ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူ ေဒါက္တာခင္ေဇာ္ဝင္းက တုံ႔ျပန္ပါတယ္။

"ႏိုင္ငံျခားေရးက အဆင္သင့္ျဖစ္တယ္ဆိုလည္း တနည္းဆို သမန္ကာ ရွာမကာ ရီပို႔တခုတင္မယ္ေပါ့ေလ။ ေဆာင္႐ြက္ေနပါတယ္။က်ေနာ့ စိတ္ထင္ကေတာ့ တင္တာေတာ့ တင္မွာဘဲ။ သိပ္ေတာ့ အရာေရာက္မယ္ မထင္ဘူး။ တေလာကလည္း တပ္ကို ယူေကဘက္က ဆန္ရွင္ သက္တမ္းတိုးတာေတြ ရွိတယ္။။ ဆက္ႏြယ္ေနမွာေပါ့။ ICJ စည္းမ်ဥ္းအရ ဒက္လိုင္းတင္ရမယ္။ ပထမရီပို႔မွာေတာ့ တင္မယ္သိပ္ေသခ်ာထိေရာက္မယ္ မထင္ဘူး။ အေၾကာင္းျပလို႔လည္းေကာင္းတာေပါ့။ ဒီၾကားထဲ ကိုဗစ္ကက်လာၿပီး ဒီလို ခ်ိန္ ဘာမွ ကိုင္တြယ္တာမရွိရင္ေတာ့ အေရးယူမႈပိုင္း ကေတာ့ လာမယ္ထင္တယ္။"

ICJ က ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ၾကားျဖတ္အစီအမံ ေလးခ်က္ကေတာ့ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈတား ဆီးေရး ႏိုင္ငံတကာသေဘာတူညီခ်က္ အပိုဒ္(၂)မွာ ေဖာ္ျပတဲ့ျပစ္မႈေတြမက်ဴးလြန္ေအာင္ ကာကြယ္စီမံဖို႔၊ က်ဴးလြန္ဖို႔လႈံေဆာ္မႈေတြ မျဖစ္ေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ကိုင္တြယ္ဖို႔၊ ျဖစ္ၿပီးခဲ့တဲ့ျပစ္မႈေတြရဲ႕ အေထာက္အထားေတြကို မပ်က္စီးေအာင္ထိန္းထားဖို႔နဲ႔ တိုးတက္မႈေတြကို ပုံမွန္အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းသြားဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္တုန္းက ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ARSA လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕က ရဲစခန္းေတြကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္မႈေတြျဖစ္ၿပီး ေနာက္ ျမန္မာစစ္တပ္က နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္ရာမွာ၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာေဒသခံ သိန္းဂဏန္း အိမ္နီးခ်င္းဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံထဲကို ထြက္ေျပးသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီစစ္ဆင္ေရးအတြင္း ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိခဲ့ၿပီး ဒါေတြဟာ လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္မႈေျမာက္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာမွာ စြတ္စြဲခ်က္ေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရဘက္က ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသုံးအႏႈန္းကို လက္မခံသလို ႏိုင္ငံတကာစြပ္စဲြခ်က္ေတြဟာ ခ်ဲ႕ကားလြန္းတယ္လို႔ တုံ႔ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြဟာ စစ္ရာဇဝတ္မႈေတြျဖစ္ႏိုင္ေပမဲ့ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈေျမာက္တဲ့ ျပစ္မႈမဟုတ္ဘူးလို႔လည္း ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က ICJ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးကို ေလွ်ာက္ထားခဲ့ပါတယ္။

ICJ မွာ အစီရင္ခံစာတင္ဖုိ႔ ျမန္မာအစုိးရျပင္ဆင္
please wait

No media source currently available

0:00 0:04:35 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

ICJ မှာ အစီရင်ခံစာတင်ဖို့ မြန်မာအစိုးရပြင်ဆင်

ရခိုင် မြောက်ပိုင်း ရိုဟင်ဂျာအရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ ICJ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးရဲ့ ကြားဖြတ်အစီအမံအရ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ ပထမဆုံးအစီရင်ခံစာ ICJ ကို မကြာခင်တင်သွင်းဖို့ ပြင်ဆင်ထားတဲ့အကြောင်း ပြောပြမှာပါ။ ဒီအကြောင်း ဗွီအိုအေ မြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် မမခက သတင်းပေးပို့ထားပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလတုန်းက ICJ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံးရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ကြားဖြတ်စီရင်ချက် လေးချက် ချမှတ်ခဲ့ရာမှာ လေးလအတွင်း မြန်မာအစိုးရဘက်က ဆောင်ရွက်မှုတွကို ICJ ကို ပြန်အစီရင်ခံရမယ်ဆိုတာ ပါဝင်ပါတယ်။

ရခိုင်မြောက်ပိုင်းက ရိုဟင်ဂျာတွေကို မြန်မာအစိုးရကိုင်တွယ်မှုမှာ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုတားဆီးရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်တယ်ဆိုပြီး ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံကို ICJ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးမှာ တရားစွဲဆိုထားတာပါ။ ဒီအမှုအတွက် နှစ်ဘက်ကြားနာခဲ့တဲ့နောက် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းကျန်ရှိနေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေကို အကာအကွယ်ပေးဖို့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံလိုက်နာရမယ့် ကြားဖြတ်အရေးပေါ်အစီအမံတရပ် ICJ က ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့က ချမှတ်ပေးခဲ့တာပါ။ ဒီအစီအမံတွေကို ဘယ်လောက်အထိ ဆောင်ရွက်နိုင်လဲဆိုတာကို လေးလအတွင်း ပထမအစီရင်ခံစာ မြန်မာဘက်က တင်သွင်းရပါမယ်။

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနဲ့ စေ့စပ်ဆွေးနွေးရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးချမ်းအေးကို ဆက်သွယ် မေးမြန်းတာမှာတော့ အစီရင်ခံစာကို အချိန်မှီတင်သွင်းသွားဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်လို့သာ ပြောဆိုခဲ့ပြီး အသေးစိတ် ပြောဆိုဖို့ မရှိသေးဘူးလို့ VOA ကို ပြောပါတယ်။

"ကျနော်ပြောနိုင်တာ နည်းနည်းပဲ ပြောနိုင်တယ်။ သတ်မှတ်ကာလ အတွင်းတင်ဖို့တော့ ပြုစုနေတယ်။ အချိန်မှီတင်နိုင်မှာပါ။ အဲဒါတွေကို ပြောလို့ မရပါဘူး။ ၂၃ ရက်နေ့ဆို ၄ လပြည့်ပါမယ်။ အဲမတိုင်ခင်ပို့ရမှာပေါ့။ စာပေးစာယူ ပို့လို့ရပါတယ်။ အစိုးရအနေနဲ့ ဆောင်ရွက်ထားတာတွေ ရှိပါတယ်။ ကြေငြာချက်တွေ ထုတ်ထားတယ်။ တွေ့မှာပေါ့နော်။ ဒါကလည်း ပြည်တွင်းက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေကို အထောက်အကူပြုအောင် လုပ်တဲ့ သဘောပါပဲ။"

အစီရင်ခံစာတင်သွင်းဖို့ နဲ့ပတ်သတ်လို့ လိုအပ်တဲ့ အချက်အလက်နဲ့ ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်မှုတွေကို ရှေ့နေချုပ်ရုံးနဲ့ စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံးတို့ဘက်က ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ မကြာသေးခင်က တပ်မတော်သတင်း အမှန်ပြန်ကြားရေးဘက်က သတင်းထုတ် ပြန်ထားပါတယ်။ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းမှာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ သက်သေအထောက်အထားတွေကို မပျက်စီးအောင် ထိန်းသိမ်းဖို့ကိုလည်း သမ္မတရုံးက ထုတ်ပြန်ထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။ အလားတူပဲ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုတားဆီးရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာ သဘောတူညီချက်ကို လိုက်နာဖို့နဲ့ စာချုပ်ပါ ပြစ်မှုတွေကို ကျူးလွန်မှုရှိတယ်ဆိုတာ ခိုင်လုံတဲ့အချက်အလက်ရရင် နိုင်ငံတကာသမ္မတရုံးကို တင်ပြဖို့ဆိုတာကိုလည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အမုန်းစကားပြန့်ပွားမှု တွေမရှိအောင် မဖြစ်အောင် စောင့်ကြည့်တားဆီးဖို့ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးအဆင့်ဆင့်ကို သမ္မတရုံးအနေနဲ့ ညွှန်ကြားထားပါတယ်။

မြန်မာဘက်က ICJ ဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း အခုလို လုပ်ဆောင်တာတွေ ရှိပေမဲ့ ဒါဟာ လက်တွေ့မှာ ထိရောက်တဲ့ သဘောတော့ မမြင်ဘူးလို့ မြန်မာ့အရေးလေ့လာသူ ဒေါက်တာခင်ဇော်ဝင်းက တုံ့ပြန်ပါတယ်။

"နိုင်ငံခြားရေးက အဆင်သင့်ဖြစ်တယ်ဆိုလည်း တနည်းဆို သမန်ကာ ရှာမကာ ရီပို့တခုတင်မယ်ပေါ့လေ။ ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။ကျနော့ စိတ်ထင်ကတော့ တင်တာတော့ တင်မှာဘဲ။ သိပ်တော့ အရာရောက်မယ် မထင်ဘူး။ တလောကလည်း တပ်ကို ယူကေဘက်က ဆန်ရှင် သက်တမ်းတိုးတာတွေ ရှိတယ်။။ ဆက်နွယ်နေမှာပေါ့။ ICJ စည်းမျဉ်းအရ ဒက်လိုင်းတင်ရမယ်။ ပထမရီပို့မှာတော့ တင်မယ်သိပ်သေချာထိရောက်မယ် မထင်ဘူး။ အကြောင်းပြလို့လည်းကောင်းတာပေါ့။ ဒီကြားထဲ ကိုဗစ်ကကျလာပြီး ဒီလို ချိန် ဘာမှ ကိုင်တွယ်တာမရှိရင်တော့ အရေးယူမှုပိုင်း ကတော့ လာမယ်ထင်တယ်။"

ICJ က မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ချမှတ်ခဲ့တဲ့ ကြားဖြတ်အစီအမံ လေးချက်ကတော့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုတား ဆီးရေး နိုင်ငံတကာသဘောတူညီချက် အပိုဒ်(၂)မှာ ဖော်ပြတဲ့ပြစ်မှုတွေမကျူးလွန်အောင် ကာကွယ်စီမံဖို့၊ ကျူးလွန်ဖို့လှုံဆော်မှုတွေ မဖြစ်အောင် ထိန်းချုပ်ကိုင်တွယ်ဖို့၊ ဖြစ်ပြီးခဲ့တဲ့ပြစ်မှုတွေရဲ့ အထောက်အထားတွေကို မပျက်စီးအောင်ထိန်းထားဖို့နဲ့ တိုးတက်မှုတွေကို ပုံမှန်အစီရင်ခံစာ တင်သွင်းသွားဖို့ဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၁၆ ခုနှစ်တုန်းက ရခိုင်မြောက်ပိုင်းမှာ ARSA လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့က ရဲစခန်းတွေကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုတွေဖြစ်ပြီး နောက် မြန်မာစစ်တပ်က နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်ရာမှာ၊ ရိုဟင်ဂျာဒေသခံ သိန်းဂဏန်း အိမ်နီးချင်းဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံထဲကို ထွက်ပြေးသွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီစစ်ဆင်ရေးအတွင်း မြန်မာစစ်တပ်ဟာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေ ရှိခဲ့ပြီး ဒါတွေဟာ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုမြောက်တယ်လို့ နိုင်ငံတကာမှာ စွတ်စွဲချက်တွေ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာအစိုးရဘက်က ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို လက်မခံသလို နိုင်ငံတကာစွပ်စွဲချက်တွေဟာ ချဲ့ကားလွန်းတယ်လို့ တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီချိုးဖောက်မှုတွေဟာ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေဖြစ်နိုင်ပေမဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုမြောက်တဲ့ ပြစ်မှုမဟုတ်ဘူးလို့လည်း နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်က ICJ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးကို လျှောက်ထားခဲ့ပါတယ်

XS
SM
MD
LG