သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

စစ္အာဏာသိမ္း ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေန IIMM အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းေန


IIMM အႀကီးအကဲ Nicholas Koumjian

(Zawgyi/Unicode)

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ အေျခအေနေတြဟာ လူသားထုအေပၚ က်ဳးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေျမာက္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ဆန္းစစ္ေလ့လာေနေၾကာင္း ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လြတ္လပ္ေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈ ယႏၲယား (IIMM) အႀကီးအကဲက ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ကနဦး စုေဆာင္းရရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအရ အာဏာသိမ္းမႈ ဆန္႔က်င္သူေတြကို စနစ္တက်၊ ပစ္မွတ္ထား ဖိႏွိပ္တဲ့ အေထာက္အထားေတြ ေတြ႕ရေၾကာင္းလည္း (IIMM) အႀကီးအကဲ Nicholas Koumjian ကေျပာဆိုလိုက္တာပါ။ နယူးေယာက္ ကုလသမဂၢ႐ုံးခ်ဳပ္မွာ ေသာၾကာေန႔ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြအတြင္း ေျပာၾကားခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကိုေဇာ္မိုးေက်ာ္ ေျပာျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကနဦး ရရွိထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအရ အရပ္သားျပည္သူေတြအေပၚ စနစ္တက် ပစ္မွတ္ထား တိုက္ခိုက္တဲ့ လကၡဏာေတြ ေတြ႕ရၿပီး၊ လူသားထုအေပၚ က်ဳးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈ ေျမာက္ႏိုင္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လြတ္လပ္ေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈ ယႏၲယား (IIMM) အႀကီးအကဲကေျပာလိုက္တာပါ။ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁ ရက္ေန႔ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း လူ႔အခြင့္အေရး IIMM အႀကီးအကဲ Nicholas Koumjian က နယူးေယာက္ ကုလသမဂၢ႐ုံးခ်ဳပ္က ေသာၾကာေန႔ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပဲြမွာ ေျပာလိုက္ပါတယ္။

“အျဖစ္အပ်က္ေတြနဲ႔ ကနဦး ရရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ဆန္းစစ္ၾကည့္ရာမွာ အရပ္သားေတြအေပၚ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔နဲ႔ စနစ္တက် တိုက္ခိုက္တာေတြကို ေတြ႕ရတာေၾကာင့္ လူသားထုအေပၚ က်ဳးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈ ေျမာက္ႏိုင္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ခံစားမိပါတယ္။”

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ စြပ္စဲြခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ဖဲြ႕စည္းထားေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားေရာက္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ IIMM အဖဲြ႕အေနနဲ႔ စစ္အာဏာသိမ္းမႈေၾကာင့္ လုပ္ငန္းေတြလုပ္ဖို႔ စိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔အတူ အခြင့္အလမ္းေတြ ေပၚေပါက္လာတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ အခ်က္အလက္ေတြကို ပိုမို စုေဆာင္း ရရွိလာေၾကာင္းလည္း IIMM အႀကီးအကဲက ေျပာပါတယ္။

“အထူးသျဖင့္ ျမန္မာျပည္ထဲက ဆက္သြယ္မႈေတြ အေျမာက္အမ်ား လက္ခံရရွိခဲ့ပါတယ္။ တာ၀န္ခံမႈရွိေအာင္လုပ္ေပးဖို႔ ျမန္မာႏိ္ုင္ငံမွာ ၾကံဳေနရတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ အဆုံးသတ္ၿပီး၊ တာ၀န္ရွိသူေတြကိုလည္း အေရးယူဖို႔ ေတာင္းဆိုၾကပါတယ္။”

စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း IIMM အဖဲြ႕ကို ဆက္သြယ္မႈေပါင္း ၂ သိန္းေက်ာ္ ရွိခဲ့ၿပီး၊ သက္ေသ အေထာက္အထား ၁ သန္း ခဲြေက်ာ္ လက္ခံရရွိထားေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္။ ရရွိထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ဆန္းစစ္ေလ့လာမွာ ျဖစ္သလို၊ ေနာက္ထပ္လည္း အခ်က္အလက္ေတြ ထပ္မံစုေဆာင္းၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႀကီးေလးတဲ့ ရာဇ၀တ္မႈႀကီးေတြကို က်ဳးလြန္သူေတြအေပၚ အေရးယူႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းသြားမွာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြဟာ စနစ္တက် ၫႊန္ၾကားခ်က္ေတြနဲ႔ က်ဳးလြန္တာေတြကို ေတြ႕ရွိရတဲ့အတြက္ စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းသြားမယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

“အာဏာသိမ္းၿပီး ပထမ ၁ လ၊ ၁ လခဲြေလာက္မွာ ဆႏၵျပသူေတြအေပၚ လုံျခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕ေတြက အကန္႔အသတ္နဲ႔ တုံ႔ျပန္တာ ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ပိုၾကမ္းတမ္းလာၿပီး၊ ဆႏၵျပသူေတြကို အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခဲြတဲ့ နည္းေတြကို သုံးလာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ေနရာစုံမွာ တၿပိဳင္တည္း ျဖစ္တာကို ေတြ႕ရတဲ့အတြက္ ဒါဟာ ဗဟိုကေန မူဝါဒခ်ၿပီး လုပ္တယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ဆဲြစရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။”

စစ္အာဏာသိမ္းမႈ ဆန္႔က်င္သူေတြကို ႏွိမ္နင္းရာမွာ ဥပေဒမဲ့ လုပ္ရပ္ေတြ၊ တခ်ဳိ႕လူပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔ အသိုင္းအ၀န္းကို ပစ္မွတ္ထားတာေတြ၊ အထူးသျဖင့္ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းေတြ၊ သတင္းသမားေတြ၊ အတုိက္အခံႏုိင္ငံေရးသမားေတြ ပါ၀င္တာ ေတြ႕ရတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာစစ္အာဏာပိုင္ေတြ ဖက္ကေတာ့ ဥပေဒနဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ကာကြယ္ေျပာဆိုထားၿပီး ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀န္းနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႕ေတြရဲ႕ စြပ္စဲြခ်က္ေတြဟာလည္း လက္ေတြ႕အေျခအေနေတြကို ထင္ဟပ္မႈ မရွိဘူးဆိုၿပီး တုံ႔ျပန္ထားပါတယ္။

IIMM ကိုေတာ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ စစ္ဆင္ေရးေတြအတြင္း ရုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ႀကီးေလးတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဳးလြန္ခဲ့ေၾကာင္း စြပ္စဲြခ်က္ေတြ ထြက္ေပၚခဲ့ၿပီး ေနာက္တႏွစ္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာပဲ ကုလသမဂၢ လူ့အခြင့္ အေရးေကာ္မရွင္ကေန ဖဲြ႔စည္းေပးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လည္း IIMM ဟာ ရုိဟင္ဂ်ာအေရး သာမကပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူသားထုအေပၚ က်ဳးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈ အပါအ၀င္ ႀကီးေလးတဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြအတြက္ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး သက္ေသအေထာက္အထားေတြ စုေဆာင္းဖို႔ တာ၀န္ရွိတယ္လုိ့လည္း IIMM အႀကီးအကဲ Nicholas Koumjian ကေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

(Unicode)

စစ္အာဏာသိမ္း ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေန IIMM အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းေန

မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု အခြေအနေတွေဟာ လူသားထုအပေါ် ကျုးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုမြောက်နိုင်တာကြောင့် ဆန်းစစ်လေ့လာနေကြောင်း ကုလသမဂ္ဂရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တယား (IIMM) အကြီးအကဲက ပြောလိုက်ပါတယ်။ ကနဦး စုဆောင်းရရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေအရ အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင်သူတွေကို စနစ်တကျ၊ ပစ်မှတ်ထား ဖိနှိပ်တဲ့ အထောက်အထားတွေ တွေ့ရကြောင်းလည်း (IIMM) အကြီးအကဲ Nicholas Koumjian ကပြောဆိုလိုက်တာပါ။ နယူးယောက် ကုလသမဂ္ဂရုံးချုပ်မှာ သောကြာနေ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲအတွင်း ပြောကြားချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကိုဇော်မိုးကျော် ပြောပြပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကနဦး ရရှိထားတဲ့ အချက်အလက်တွေအရ အရပ်သားပြည်သူတွေအပေါ် စနစ်တကျ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်တဲ့ လက္ခဏာတွေ တွေ့ရပြီး၊ လူသားထုအပေါ် ကျုးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှု မြောက်နိုင်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တယား (IIMM) အကြီးအကဲကပြောလိုက်တာပါ။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း လူ့အခွင့်အရေး IIMM အကြီးအကဲ Nicholas Koumjian က နယူးယောက် ကုလသမဂ္ဂရုံးချုပ်က သောကြာနေ့ သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောလိုက်ပါတယ်။

“အဖြစ်အပျက်တွေနဲ့ ကနဦး ရရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ဆန်းစစ်ကြည့်ရာမှာ အရပ်သားတွေအပေါ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်နဲ့ စနစ်တကျ တိုက်ခိုက်တာတွေကို တွေ့ရတာကြောင့် လူသားထုအပေါ် ကျုးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှု မြောက်နိုင်တယ်လို့ ကျနော်တို့ ခံစားမိပါတယ်။”

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်က ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု စွပ်စွဲချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ အချက်အလက် စုဆောင်းဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပေမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို သွားရောက် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ မလုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ IIMM အဖွဲ့အနေနဲ့ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် လုပ်ငန်းတွေလုပ်ဖို့ စိန်ခေါ်မှုတွေနဲ့အတူ အခွင့်အလမ်းတွေ ပေါ်ပေါက်လာတယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။ အထူးသဖြင့် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု အချက်အလက်တွေကို ပိုမို စုဆောင်း ရရှိလာကြောင်းလည်း IIMM အကြီးအကဲက ပြောပါတယ်။

“အထူးသဖြင့် မြန်မာပြည်ထဲက ဆက်သွယ်မှုတွေ အမြောက်အများ လက်ခံရရှိခဲ့ပါတယ်။ တာဝန်ခံမှုရှိအောင်လုပ်ပေးဖို့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကြုံနေရတဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေ အဆုံးသတ်ပြီး၊ တာဝန်ရှိသူတွေကိုလည်း အရေးယူဖို့ တောင်းဆိုကြပါတယ်။”

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း IIMM အဖွဲ့ကို ဆက်သွယ်မှုပေါင်း ၂ သိန်းကျော် ရှိခဲ့ပြီး၊ သက်သေ အထောက်အထား ၁ သန်း ခွဲကျော် လက်ခံရရှိထားကြောင်းလည်း ပြောပါတယ်။ ရရှိထားတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ဆန်းစစ်လေ့လာမှာ ဖြစ်သလို၊ နောက်ထပ်လည်း အချက်အလက်တွေ ထပ်မံစုဆောင်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကြီးလေးတဲ့ ရာဇဝတ်မှုကြီးတွေကို ကျုးလွန်သူတွေအပေါ် အရေးယူနိုင်အောင် ကြိုးပမ်းသွားမှာ ဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြောပါတယ်။ အထူးသဖြင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေဟာ စနစ်တကျ ညွှန်ကြားချက်တွေနဲ့ ကျုးလွန်တာတွေကို တွေ့ရှိရတဲ့အတွက် စုံစမ်းဖော်ထုတ်ဖို့ ကြိုးပမ်းသွားမယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။

“အာဏာသိမ်းပြီး ပထမ ၁ လ၊ ၁ လခွဲလောက်မှာ ဆန္ဒပြသူတွေအပေါ် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေက အကန့်အသတ်နဲ့ တုံ့ပြန်တာ တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာတော့ ပိုကြမ်းတမ်းလာပြီး၊ ဆန္ဒပြသူတွေကို အကြမ်းဖက် ဖြိုခွဲတဲ့ နည်းတွေကို သုံးလာတာ တွေ့ရပါတယ်။ နေရာစုံမှာ တပြိုင်တည်း ဖြစ်တာကို တွေ့ရတဲ့အတွက် ဒါဟာ ဗဟိုကနေ မူဝါဒချပြီး လုပ်တယ်လို့ ကောက်ချက်ဆွဲစရာ ဖြစ်နေပါတယ်။”

စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင်သူတွေကို နှိမ်နင်းရာမှာ ဥပဒေမဲ့ လုပ်ရပ်တွေ၊ တချို့လူပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ အသိုင်းအဝန်းကို ပစ်မှတ်ထားတာတွေ၊ အထူးသဖြင့် ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းတွေ၊ သတင်းသမားတွေ၊ အတိုက်အခံနိုင်ငံရေးသမားတွေ ပါဝင်တာ တွေ့ရတယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။

မြန်မာစစ်အာဏာပိုင်တွေ ဖက်ကတော့ ဥပဒေနဲ့အညီ ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ကာကွယ်ပြောဆိုထားပြီး ကုလသမဂ္ဂ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝန်းနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့တွေရဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေဟာလည်း လက်တွေ့အခြေအနေတွေကို ထင်ဟပ်မှု မရှိဘူးဆိုပြီး တုံ့ပြန်ထားပါတယ်။

IIMM ကိုတော့ ၂၀၁၇ ခုနှစ်က ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေအတွင်း ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် ကြီးလေးတဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ ကျုးလွန်ခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲချက်တွေ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး နောက်တနှစ် ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာပဲ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့် အရေးကော်မရှင်ကနေ ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လည်း IIMM ဟာ ရိုဟင်ဂျာအရေး သာမကပဲ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူသားထုအပေါ် ကျုးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှု အပါအဝင် ကြီးလေးတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေအတွက် စောင့်ကြည့်ပြီး သက်သေအထောက်အထားတွေ စုဆောင်းဖို့ တာဝန်ရှိတယ်လို့လည်း IIMM အကြီးအကဲ Nicholas Koumjian ကပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG