သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေက်ာက္မီးေသြးေလွ်ာ့သုံးဖို႔ COP26 သေဘာတူညီခ်က္ အိႏၵိယတုံ႔ျပန္မႈ


အိႏၵိယမွာ ထရပ္ကားေပၚ ေက်ာက္မီးေသြး တင္ေနတဲ့ အလုပ္သမားမ်ား။ (စက္တင္ဘာ ၂၄၊ ၂၀၂၁)

(Zawgyi / Unicode)

ဥတုရာသီ ေျပာင္းလဲေဖာက္ျပန္မႈေၾကာင့္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ဆုိင္ရာ ကပ္ေဘးႀကီးေတြ၊ ေရာဂါဘယေတြ ထိန္းမႏုိင္ေအာင္ ျဖစ္လာမယ့္အေရး ကာကြယ္တားဆီးဖို႔ ကမၻာ့ႏုိင္ငံစုံ ပူေပါင္းလုပ္ကုိင္ေနတာမွာ ဖန္လုံအိမ္ဓာတ္ေငြ႔ အဓိက ထုတ္လႊတ္ေနတဲ့ ေက်ာက္မီးေသြးကို ထုတ္လုပ္အသုံးျပဳတာ လုံးဝရပ္ပစ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုသံေတြ တိုးလာပါတယ္။ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံမွာ ႏုိဝင္ဘာလတြင္း က်င္းပခဲ့တဲ့ ဥတုရာသီ ေျပာင္းလဲမႈဆုိင္ရာ COP26 ညီလာခံပါ သေဘာတူညီခ်က္မွာေတာ့ ေက်ာက္မီးေသြးေတြကို လုံးဝရပ္ပစ္မယ့္အစား ေလွ်ာ့ခ်အသုံးျပဳဖို႔ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာက္မီးေသြးကို အားကိုးေနရၿပီး ေလထုညစ္္ညမ္းမႈနဲ႔ အႀကီးအက်ယ္ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အိႏၵိယျပည္သူေတြအေနနဲ႔ COP26 စာခ်ဳပ္ကို ဘယ္လိုသေဘာရၾကပါသလဲ။ ေအပီသတင္းကို အေျခခံၿပီး နန္းေလာင္ဝ္က တင္ျပထားပါတယ္။

ကမၻာမွာ ဒုတိယလူဦးေရအမ်ားဆုံးျဖစ္တဲ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံရဲ ႔ ေလာင္စာလိုအပ္ခ်က္ေတြဟာ လာမယ့္ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္း အျခားႏုိင္ငံေတြထက္ တရွိန္ထိုး တက္လာမယ္လို႔ ခန္႔မွန္းရပါတယ္။ အဲဒီလိုအပ္ခ်က္ကိုလည္း ညစ္ညမ္းေလထု အမ်ားဆုံးထြက္တဲ့ ေက်ာက္မီးေသြးေတြက ရမယ့္ပုံရွိပါတယ္။ အိႏၵိယမွာ ေလထုညစ္ညမ္းမႈနဲ႔ အျပင္းအထန္ ရင္ဆုိင္ေနရတာဟာလည္း အဲဒီက စက္မႈလုပ္ငန္းထြက္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ နည္းပညာေတြလည္း မရွိတာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။

ေလထုညစ္ညမ္းၿပီး မြန္းၾကပ္ေနတဲ့ အိႏၵိယႏုိင္ငံထဲက ၿမိဳ႕ႀကီးေတြထဲမွာ နယူးေဒလီၿမိဳ႕ကေတာ့ ႏွစ္စဥ္ ထိပ္ဆုံးမွာ ေနရာယူထားပါတယ္။ ေဆာင္းတြင္းေရာက္လို႔ ရာသီဥတု ေအးလာတဲ့အခါ ေဘးခ်င္းကပ္ရက္က ျပည္နယ္ေတြကေန လူေသအေလာင္းေတြ မီး႐ႈိ႕ရာက ထြက္လာတဲ့ မီးခိုးေတြက ေလထုထဲမွာ ပိတ္ဆုိ႔လာတတ္ပါတယ္။

အဲဒီမိီးခိုးေတြက လူဦးေရ သန္းေပါင္း ၂၀ ေလာက္ရွိတဲ့ နယူးေဒလီၿမိဳ႕ထိ ေရာက္လာတာပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း နဂုိကတည္းက ေလထုညစ္ညမ္းမႈေၾကာင့္ က်န္းမာေရးထိခိုက္ေနတဲ့ ၿမိဳ႕ေနျပည္သူေတြရဲ႕ အေျခအေန ပိုဆိုးလာၾကတာပါ။ ေဒလီၿမိဳ႕ခံတေယာက္က ခုလိုေျပာပါတယ္။

“ေလထုညစ္ညမ္းမႈေၾကာင့္ ျပႆနာေပါင္းစုံနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ရင္ဆုိင္ေနရပါတယ္။ မ်က္လုံးေတြစပ္တယ္၊ ႏွာေခါင္းစည္းတပ္ထားရင္လည္း အသက္႐ွဴလို႔ မဝသလို ခံစားရပါတယ္။ ျပႆနာကေတာ့ မ်ိဳးစုံပါပဲ။ မိသားစုဝင္ေတြလည္း ေနမေကာင္းၾကဘူး။ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြနဲ႔ ႀကဳံေနရတာပါ။”

အိႏၵိယရဲ႕ ေလထုညစ္ညမ္းမႈ ျပႆနာက ၿမိဳ႕ေတာ္ နယူးေဒလီမွာတင္ ရပ္သြားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္း ေဒသအမ်ားစုမွာ ထူထဲတဲ့ မီးခိုးျမဴေတြနဲ႔ ပိတ္ေနတတ္ပါတယ္။

တကမၻာလုံး ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ ဥတုရာသီေျပာင္းလဲမႈ အက်ိဳးဆက္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ကုလသမဂၢက ႀကီးမွဴးက်င္းပတဲ့ ၿဗိတိႏုိ္င္ငံ၊ Glasgow ၿမိဳ႕က ဥတုရာသီ ေျပာင္းလဲမႈဆုိင္ရာ ညီလာခံ COP26 မွာ ဖန္လုံအိမ္ဓာတ္ေငြ႔ အမ်ားဆုံး ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ ေက်ာက္မီးေသြးကိစၥ အထူးအေလးေပး ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာပါ။ ႏုိင္ငံစုံ သေဘာတူညီမႈပါ ေဖာ္ျပခ်က္တခ်ိဳ႕နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သေဘာတူညီမႈ မရတဲ့အတြက္ သတ္မွတ္ရက္မွာ အဆုံးမသတ္ဘဲ ရက္တုိး ေဆြးေႏြးခဲ့ရပါတယ္။

သီတင္း ၂ ပတ္ၾကာ က်င္းပခဲ့တဲ့ COP26 ရဲ႕ ေနာက္ဆုံးသေဘာတူညီမႈ စာခ်ဳပ္မွာ ေက်ာက္မီးေသြး ထုတ္ယူသုုံးစြဲမႈကို အဆုံးသတ္ေရး ဆိုတာထက္ ေလွ်ာ့ခ်ထုတ္လုပ္သြားေရး ဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ႔ အစားထုိး ျပင္ဆင္သတ္မွတ္ေပးဖို႔ အိႏၵိယက ေတာင္းဆိုခဲ့တာပါ။ အိႏၵိယ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆုိင္ရာ ဝန္ႀကီး Bhupender Yadav က ေက်ာက္မီးေသြး အသုံးျပဳမႈ လုံးဝရပ္ပစ္ဖို႔ မလိုလားပါဘူး။ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဆဲႏုိင္ငံေတြ အေနနဲ႔ တြင္းထြက္ေလာင္စာေတြကို တာဝန္သိစြာ သုံးစြဲႏုိင္ခြင့္ ရွိတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ကၽြမ္းက်င္သူ အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ဒါကို မေက်နပ္ၾကပါဘူး။ အဲဒီ ေဖာ္ျပခ်က္ေၾကာင့္ COP26 ညီလာခံ သေဘာတူညီမႈစာခ်ဳပ္ အားနည္းသြားမွာကို စိုးရိမ္ၾကတာပါ။ ဒါ့အျပင္ စာခ်ဳပ္ပါအခ်က္ေၾကာင့္ အိႏၵိယရဲ႕ ဥတုရာသီေျပာင္းလဲမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းေတြ ေႏွာင့္ေႏွးၿပီး ေလထုညစ္ညမ္းမႈ ပိုဆိုးလာႏုိင္တယ္လို႔ သုံးသပ္ၾကပါတယ္။ သိပၸံနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆုိင္ရာ ပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႔၊ ဥတုရာသီ ေျပာင္းလဲမႈနဲ႔ စြမ္းအင္ဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Samrat Sengupta ကေတာ့ အိႏၵိယမွာ ေက်ာက္မီးေသြးေတြ လုံးဝရပ္ပစ္ဖို႔ဆုိတာ မျဖစ္ႏုိ္င္ေသးဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

“ဥတုရာသီ ေျပာင္းလဲမႈက႑မွာ လုပ္ေနၾကတဲ့သူေတြ၊ လူမႈအသိုင္းအဝုိင္း အတြက္ေတာ့ ေက်နပ္စရာ မရွိဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ စာခ်ဳပ္ပါ ေဖာ္ျပခ်က္ရဲ႕ အေရးပါမႈကို မလိုအပ္ဘဲ လုိက္ၿပီး အဓိပၸာယ္ေကာက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါက ဆင္းရဲတဲ့တုိင္းျပည္နဲ႔ ခ်မ္းသာတဲ့တုိင္းျပည္ၾကား အေတာ္ႀကီး မယုံၾကည္ၾကတဲ့ လကၡဏာ ျဖစ္ပါတယ္။”

စက္မႈဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္စ ၁၈၅၀ နဲ႔ ၁၉၀၀ ခုႏွစ္ၾကားကာလ မတုိင္ခင္က ရွိခဲ့တဲ့ အပူခ်ိန္ထက္ ၁ ဒသမ ၅ ဒီဂရီဆဲလ္စီးယပ္စ္ထိ ေက်ာ္မသြားေအာင္ ကမၻာ့အပူခ်ိန္ကို ထိန္းထားဖို႔ ကမၻာတဝန္း ဝုိင္းဝန္းႀကိဳးပမ္းေနတာပါ။ အဲဒီလို ႀကိဳးပမ္းတဲ့ေနရာမွာ ပါဝင္ေနေပမယ့္ အိႏၵိယကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆုိဒ္ ဓာတ္ေငြ႔ေတြ အတုိင္းအတာတခုထိ ထုတ္လႊတ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

သိပၸံနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆုိင္ရာ ပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႔၊ ဥတုရာသီ ေျပာင္းလဲမႈနဲ႔ စြမ္းအင္ဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Samrat Sengupta က အခုလို ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ေက်ာက္မီးေသြးေတြ လုံးဝ မသုံးေတာ့ဘူး ဆိုတာမ်ိဳး ခုခ်ိန္မွာ နည္းပညာပုိင္းအရ မျဖစ္ႏုိင္ေသးပါဘူး။ ၂၀၅၀ ခုႏွစ္အေရာက္မွာ ေက်ာက္မီးေသြးကထြက္တဲ့ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆုိဒ္ ဓာတ္ေငြ႔ေတြ လုံးဝမထြက္ေတာ့ဘူး ဆိုတာမ်ိဳးေတာင္ ျဖစ္ႏုိ္င္ေျခ မရွိပါဘူး။”

အိႏၵိယက ေက်ာက္မီးေသြးေတြမွာ ျပာပါဝင္မႈ အခ်ိဳးအဆမ်ားၿပီး အားလုံး မေလာင္ကၽြမ္းၾကတဲ့အတြက္ အဲဒီကထြက္လာတဲ့ မီးခိုးေတြနဲ႔ပဲ ေလထုညစ္ညမ္းမႈ ပိုဆိုးရြားလာေစပါတယ္။ ေဒလီၿမိဳ႕ခံ Sohit Kumar ကေတာ့ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြကို မွ်တမႈမရွိဘူးလို႔ ျမင္ပါတယ္။

“ခ်မ္းသာတဲ့ တုိင္းျပည္ေတြက ေက်ာက္မီးေသြးေတြကို အသုံးျပဳခဲ့ၾကၿပီးပါၿပီ။ ခု က်ေနာ္တို႔ လိုအပ္လို႔ သံုးေနၾကတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဒါကို မသုံးနဲ႔လို႔ ေျပာေနၾကပါတယ္။ ဒါ ျဖစ္သင့္တဲ့ကိစၥ မဟုတ္ပါဘူး။ လုံးဝ မွားယြင္းေနတဲ့လုပ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။”

သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္အတြက္ေရာ က်န္းမာေရးအတြက္ပါ ဆိုးရြားလြန္းတယ္ ဆုိေပမယ့္လည္း လူဦးေရ သန္းေပါင္း ၁,၃၀၀ ေက်ာ္ရွိတဲ့ အိႏၵိယမွာ သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ျပည္သူေတြက စားဝတ္ေနေရးအတြက္ ေက်ာက္မီးေသြးကိုပဲ မွီခိုအားထားေနရပါတယ္။ ေက်ာက္မီးေသြးကုန္သည္ Hari Ram ကလည္း ပတ္ဝန္းက်င္အတြက္ မေကာင္းမွန္းသိေပမယ့္ ဒီအလုပ္ပဲ လုပ္တတ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔တုိင္းျပည္မွာ လူအေတာ္မ်ားမ်ားက ဒီအလုပ္နဲ႔ စားဝတ္ေနေရး ေျဖရွင္းေနရတာပါ။ ေက်ာက္မီးေသြး မသုံးနဲ႔ေတာ့လို႔ ႏုိင္ငံျခားတုိင္းျပည္ေတြက ေျပာလာမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ဘာလုပ္စားရမလဲဗ်၊ တျခားတုိင္းျပည္ေတြက စားစရာေပးမွာလား၊ ေပးမွာလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ တုိင္းျပည္ဖံ႔ြၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အတြက္ပဲ သူတို႔လုပ္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

အိႏၵိယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Narendra Modi ကလည္း ၂၀၇၀ ခုႏွစ္အေရာက္မွာ အိႏၵိယေၾကာင့္ ကမၻာ့ေလထုထဲ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာင္ဆုိဒ္ ဓာေတ္ေငြ႔ေတြ တိုးမလာေအာင္ လုပ္သြားဖို႔ ရည္မွန္းထားတယ္လို႔ ႏုိဝင္ဘာ ဒုတိယပတ္တုန္းကပဲ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတို႔ကတာ့ အိႏၵိယထက္ ဆယ္စုႏွစ္ ၂ ခုေစာလုပ္ဖို႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံ သေဘာတူထားပါၿပီ။ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္တို႔ကလည္း ၂၀၃၀ အေရာက္မွာ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ အဆုံးသတ္ဖို႔၊ ဒီဆယ္စုႏွစ္ကုန္မွာ မီသိန္းဓာတ္ေငြ႔ ထုတ္လႊတ္မႈကို ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္းထိ ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ COP26 ညီလာခံမွာ သေဘာတူညီထားၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

------------------------

(Unicode)

ကျောက်မီးသွေးလျှော့သုံးဖို့ COP26 သဘောတူညီချက် အိန္ဒိယတုံ့ပြန်မှု

ဥတုရာသီ ပြောင်းလဲဖောက်ပြန်မှုကြောင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ ကပ်ဘေးကြီးတွေ၊ ရောဂါဘယတွေ ထိန်းမနိုင်အောင် ဖြစ်လာမယ့်အရေး ကာကွယ်တားဆီးဖို့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံစုံ ပူပေါင်းလုပ်ကိုင်နေတာမှာ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ အဓိက ထုတ်လွှတ်နေတဲ့ ကျောက်မီးသွေးကို ထုတ်လုပ်အသုံးပြုတာ လုံးဝရပ်ပစ်ဖို့ တောင်းဆိုသံတွေ တိုးလာပါတယ်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံမှာ နိုဝင်ဘာလတွင်း ကျင်းပခဲ့တဲ့ ဥတုရာသီ ပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ COP26 ညီလာခံပါ သဘောတူညီချက်မှာတော့ ကျောက်မီးသွေးတွေကို လုံးဝရပ်ပစ်မယ့်အစား လျှော့ချအသုံးပြုဖို့ သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ကျောက်မီးသွေးကို အားကိုးနေရပြီး လေထုညစ်ညမ်းမှုနဲ့ အကြီးအကျယ် ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အိန္ဒိယပြည်သူတွေအနေနဲ့ COP26 စာချုပ်ကို ဘယ်လိုသဘောရကြပါသလဲ။ အေပီသတင်းကို အခြေခံပြီး နန်းလောင်ဝ်က တင်ပြထားပါတယ်။

ကမ္ဘာမှာ ဒုတိယလူဦးရေအများဆုံးဖြစ်တဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ လောင်စာလိုအပ်ချက်တွေဟာ လာမယ့် ဆယ်စုနှစ်အတွင်း အခြားနိုင်ငံတွေထက် တရှိန်ထိုး တက်လာမယ်လို့ ခန့်မှန်းရပါတယ်။ အဲဒီလိုအပ်ချက်ကိုလည်း ညစ်ညမ်းလေထု အများဆုံးထွက်တဲ့ ကျောက်မီးသွေးတွေက ရမယ့်ပုံရှိပါတယ်။ အိန္ဒိယမှာ လေထုညစ်ညမ်းမှုနဲ့ အပြင်းအထန် ရင်ဆိုင်နေရတာဟာလည်း အဲဒီက စက်မှုလုပ်ငန်းထွက် လေထုညစ်ညမ်းမှုတွေကို ထိန်းချုပ်တဲ့ နည်းပညာတွေလည်း မရှိတာနဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။

လေထုညစ်ညမ်းပြီး မွန်းကြပ်နေတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံထဲက မြို့ကြီးတွေထဲမှာ နယူးဒေလီမြို့ကတော့ နှစ်စဉ် ထိပ်ဆုံးမှာ နေရာယူထားပါတယ်။ ဆောင်းတွင်းရောက်လို့ ရာသီဥတု အေးလာတဲ့အခါ ဘေးချင်းကပ်ရက်က ပြည်နယ်တွေကနေ လူသေအလောင်းတွေ မီးရှို့ရာက ထွက်လာတဲ့ မီးခိုးတွေက လေထုထဲမှာ ပိတ်ဆို့လာတတ်ပါတယ်။

အဲဒီမီးခိုးတွေက လူဦးရေ သန်းပေါင်း ၂၀ လောက်ရှိတဲ့ နယူးဒေလီမြို့ထိ ရောက်လာတာပါ။ ဒါကြောင့်လည်း နဂိုကတည်းက လေထုညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ကျန်းမာရေးထိခိုက်နေတဲ့ မြို့နေပြည်သူတွေရဲ့ အခြေအနေ ပိုဆိုးလာကြတာပါ။ ဒေလီမြို့ခံတယောက်က ခုလိုပြောပါတယ်။

“လေထုညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ပြဿနာပေါင်းစုံနဲ့ ကျနော်တို့ ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ မျက်လုံးတွေစပ်တယ်၊ နှာခေါင်းစည်းတပ်ထားရင်လည်း အသက်ရှူလို့ မဝသလို ခံစားရပါတယ်။ ပြဿနာကတော့ မျိုးစုံပါပဲ။ မိသားစုဝင်တွေလည်း နေမကောင်းကြဘူး။ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေနဲ့ ကြုံနေရတာပါ။”

အိန္ဒိယရဲ့ လေထုညစ်ညမ်းမှု ပြဿနာက မြို့တော် နယူးဒေလီမှာတင် ရပ်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဒေသအများစုမှာ ထူထဲတဲ့ မီးခိုးမြူတွေနဲ့ ပိတ်နေတတ်ပါတယ်။

တကမ္ဘာလုံး ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ဥတုရာသီပြောင်းလဲမှု အကျိုးဆက်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ကုလသမဂ္ဂက ကြီးမှူးကျင်းပတဲ့ ဗြိတိနိုင်ငံ၊ Glasgow မြို့က ဥတုရာသီ ပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ ညီလာခံ COP26 မှာ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ အများဆုံး ထုတ်လုပ်နေတဲ့ ကျောက်မီးသွေးကိစ္စ အထူးအလေးပေး ဆွေးနွေးခဲ့ကြတာပါ။ နိုင်ငံစုံ သဘောတူညီမှုပါ ဖော်ပြချက်တချို့နဲ့ ပတ်သက်လို့ သဘောတူညီမှု မရတဲ့အတွက် သတ်မှတ်ရက်မှာ အဆုံးမသတ်ဘဲ ရက်တိုး ဆွေးနွေးခဲ့ရပါတယ်။

သီတင်း ၂ ပတ်ကြာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ COP26 ရဲ့ နောက်ဆုံးသဘောတူညီမှု စာချုပ်မှာ ကျောက်မီးသွေး ထုတ်ယူသုံးစွဲမှုကို အဆုံးသတ်ရေး ဆိုတာထက် လျှော့ချထုတ်လုပ်သွားရေး ဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ အစားထိုး ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ပေးဖို့ အိန္ဒိယက တောင်းဆိုခဲ့တာပါ။ အိန္ဒိယ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီး Bhupender Yadav က ကျောက်မီးသွေး အသုံးပြုမှု လုံးဝရပ်ပစ်ဖို့ မလိုလားပါဘူး။ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဆဲနိုင်ငံတွေ အနေနဲ့ တွင်းထွက်လောင်စာတွေကို တာဝန်သိစွာ သုံးစွဲနိုင်ခွင့် ရှိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ကျွမ်းကျင်သူ အတော်များများကတော့ ဒါကို မကျေနပ်ကြပါဘူး။ အဲဒီ ဖော်ပြချက်ကြောင့် COP26 ညီလာခံ သဘောတူညီမှုစာချုပ် အားနည်းသွားမှာကို စိုးရိမ်ကြတာပါ။ ဒါ့အပြင် စာချုပ်ပါအချက်ကြောင့် အိန္ဒိယရဲ့ ဥတုရာသီပြောင်းလဲမှု တိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းတွေ နှောင့်နှေးပြီး လေထုညစ်ညမ်းမှု ပိုဆိုးလာနိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်ကြပါတယ်။ သိပ္ပံနဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်များအဖွဲ့၊ ဥတုရာသီ ပြောင်းလဲမှုနဲ့ စွမ်းအင်ဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး Samrat Sengupta ကတော့ အိန္ဒိယမှာ ကျောက်မီးသွေးတွေ လုံးဝရပ်ပစ်ဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်သေးဘူးလို့ ပြောပါတယ်။

“ဥတုရာသီ ပြောင်းလဲမှုကဏ္ဍမှာ လုပ်နေကြတဲ့သူတွေ၊ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း အတွက်တော့ ကျေနပ်စရာ မရှိဘူးလို့ ထင်ပါတယ်။ စာချုပ်ပါ ဖော်ပြချက်ရဲ့ အရေးပါမှုကို မလိုအပ်ဘဲ လိုက်ပြီး အဓိပ္ပာယ်ကောက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒါက ဆင်းရဲတဲ့တိုင်းပြည်နဲ့ ချမ်းသာတဲ့တိုင်းပြည်ကြား အတော်ကြီး မယုံကြည်ကြတဲ့ လက္ခဏာ ဖြစ်ပါတယ်။”

စက်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စ ၁၈၅၀ နဲ့ ၁၉၀၀ ခုနှစ်ကြားကာလ မတိုင်ခင်က ရှိခဲ့တဲ့ အပူချိန်ထက် ၁ ဒသမ ၅ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်စ်ထိ ကျော်မသွားအောင် ကမ္ဘာ့အပူချိန်ကို ထိန်းထားဖို့ ကမ္ဘာတဝန်း ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းနေတာပါ။ အဲဒီလို ကြိုးပမ်းတဲ့နေရာမှာ ပါဝင်နေပေမယ့် အိန္ဒိယကတော့ သူ့ရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ဓာတ်ငွေ့တွေ အတိုင်းအတာတခုထိ ထုတ်လွှတ်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။

သိပ္ပံနဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်များအဖွဲ့၊ ဥတုရာသီ ပြောင်းလဲမှုနဲ့ စွမ်းအင်ဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး Samrat Sengupta က အခုလို ဆက်ပြောပါတယ်။

“ကျောက်မီးသွေးတွေ လုံးဝ မသုံးတော့ဘူး ဆိုတာမျိုး ခုချိန်မှာ နည်းပညာပိုင်းအရ မဖြစ်နိုင်သေးပါဘူး။ ၂၀၅၀ ခုနှစ်အရောက်မှာ ကျောက်မီးသွေးကထွက်တဲ့ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ဓာတ်ငွေ့တွေ လုံးဝမထွက်တော့ဘူး ဆိုတာမျိုးတောင် ဖြစ်နိုင်ခြေ မရှိပါဘူး။”

အိန္ဒိယက ကျောက်မီးသွေးတွေမှာ ပြာပါဝင်မှု အချိုးအဆများပြီး အားလုံး မလောင်ကျွမ်းကြတဲ့အတွက် အဲဒီကထွက်လာတဲ့ မီးခိုးတွေနဲ့ပဲ လေထုညစ်ညမ်းမှု ပိုဆိုးရွားလာစေပါတယ်။ ဒေလီမြို့ခံ Sohit Kumar ကတော့ အနောက်နိုင်ငံတွေကို မျှတမှုမရှိဘူးလို့ မြင်ပါတယ်။

“ချမ်းသာတဲ့ တိုင်းပြည်တွေက ကျောက်မီးသွေးတွေကို အသုံးပြုခဲ့ကြပြီးပါပြီ။ ခု ကျနော်တို့ လိုအပ်လို့ သုံးနေကြတဲ့ အခါကျတော့ ဒါကို မသုံးနဲ့လို့ ပြောနေကြပါတယ်။ ဒါ ဖြစ်သင့်တဲ့ကိစ္စ မဟုတ်ပါဘူး။ လုံးဝ မှားယွင်းနေတဲ့လုပ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။”

သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အတွက်ရော ကျန်းမာရေးအတွက်ပါ ဆိုးရွားလွန်းတယ် ဆိုပေမယ့်လည်း လူဦးရေ သန်းပေါင်း ၁,၃၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ အိန္ဒိယမှာ သန်းနဲ့ချီတဲ့ ပြည်သူတွေက စားဝတ်နေရေးအတွက် ကျောက်မီးသွေးကိုပဲ မှီခိုအားထားနေရပါတယ်။ ကျောက်မီးသွေးကုန်သည် Hari Ram ကလည်း ပတ်ဝန်းကျင်အတွက် မကောင်းမှန်းသိပေမယ့် ဒီအလုပ်ပဲ လုပ်တတ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

“ကျနော်တို့တိုင်းပြည်မှာ လူအတော်များများက ဒီအလုပ်နဲ့ စားဝတ်နေရေး ဖြေရှင်းနေရတာပါ။ ကျောက်မီးသွေး မသုံးနဲ့တော့လို့ နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်တွေက ပြောလာမယ်ဆိုရင် ကျနော်တို့ ဘာလုပ်စားရမလဲဗျ၊ တခြားတိုင်းပြည်တွေက စားစရာပေးမှာလား၊ ပေးမှာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ တိုင်းပြည်ဖံ့ွဖြိုးတိုးတက်ရေး အတွက်ပဲ သူတို့လုပ်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။”

အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် Narendra Modi ကလည်း ၂၀၇၀ ခုနှစ်အရောက်မှာ အိန္ဒိယကြောင့် ကမ္ဘာ့လေထုထဲ ကာဗွန်ဒိုင်အောင်ဆိုဒ် ဓာတေ်ငွေ့တွေ တိုးမလာအောင် လုပ်သွားဖို့ ရည်မှန်းထားတယ်လို့ နိုဝင်ဘာ ဒုတိယပတ်တုန်းကပဲ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံတို့ကတာ့ အိန္ဒိယထက် ဆယ်စုနှစ် ၂ ခုစောလုပ်ဖို့ နှစ်နိုင်ငံ သဘောတူထားပါပြီ။ နိုင်ငံပေါင်း ၁၀၀ ကျော်တို့ကလည်း ၂၀၃၀ အရောက်မှာ သစ်တောပြုန်းတီးမှု အဆုံးသတ်ဖို့၊ ဒီဆယ်စုနှစ်ကုန်မှာ မီသိန်းဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လွှတ်မှုကို ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းထိ လျှော့ချဖို့ COP26 ညီလာခံမှာ သဘောတူညီထားကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG