သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

သတင္းသမားေတြ လႊတ္ေပးျခင္းႏွင့္ မီဒီယာလြတ္လပ္မႈ အလားအလာ


အထိန္းသိမ္းခံခဲ့ရတဲ့ DVB နဲ႔ ဧရာ၀တီ သတင္းေထာက္

သတင္းမီဒီယာသမားတခ်ဳိ႕အေပၚ တရားစဲြထားတဲ့အမႈေတြကိုတပ္မေတာ္က ေက်အး ရုပ္သိမ္းလိုက္ေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ အလားအလာ သိပ္မရွိေသးေၾကာင္း ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ သတင္းသမားေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

ေသာၾကာေန႔က အက်ဥ္းေထာင္အသီးသီးကေန လြတ္ေျမာက္လာတဲ့ သတင္းသမား (၆) ဦးရဲ႕ အမႈေတြဟာ အရင္ကတည္းကိုက တရားစဲြဆိုသင့္တဲ့ကိစၥရပ္ေတြမဟုတ္ပဲ မတရား ဖမ္းဆီးစြပ္စဲြခံထားရတာျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို ဆက္ၿပီးတင္ျပမွာပါ။

စက္တင္ဘာလ (၁)ရက္ေန႔က သီေပါၿမိဳ႕နယ္တရားရံုးက အာမခံနဲ႔ ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္တဲ့ သတင္းသမား ၃ ဦးထဲက DVB သတင္းဌာန အႀကီးတန္းသတင္းေထာက္ ဦးေအးႏိုင္ ကေတာ့ အခုလို တပ္မေတာ္က အမႈကိုေက်ေအးၿပီး သတင္းမီဒီယာေတြနဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မယ္လို႔ ေျပာလာတဲ့အေပၚမွာ ေရွ႕ေလ်ာက္ လက္ေတြ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုေၾကာင္း သတင္းေထာက္ေတြကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“တရားလိုရဲ႕ ဘာေၾကာင့္ရုပ္သိမ္းရသလဲဆိုတဲ့ ေျပာဆိုခ်က္မွာ က်ေနာ္တို႔ ၾကားရတာက ပါတီစံုဒီမိုကေရစီစနစ္ကို တပ္မေတာ္ကလည္း ေဖၚေဆာင္ေနတယ္။ ဒီမီဒီယာေတြ ဆိုတာကလည္း တိုင္းျပည္အက်ဳိးအတြက္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ အေၾကာင္းေၾကာင္းကို ေထာက္ၿပီးေတာ့ ေရရွည္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔အတြက္ အျပဳ သေဘာေဆာင္တဲ့ ခ်ဥ္းကပ္မႈန႔ဲ က်ေနာ္တို႔အေပၚစဲြဆိုထားတဲ့ အမႈေတြကိုရုပ္သိမ္း တာပါလို႔ သူတို႔က ေျပာပါတယ္ခင္ဗ်။ အဲေတာ့ သူရဲ႕ေျပာဆိုခ်က္အရဆိုရင္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈက အေျပာနဲ႔ အလုပ္ညီမယ္ဆိုလို႔ ရွိရင္ေတာ့ လမ္းေတြပြင့္ၿပီလို႔ ေျပာလို႔ရ တာေပါ့ဗ်ာ။”

သူနဲ႔ အတူလြတ္ေျမာက္လာသူေတြကေတာ့ DVB သတင္းဌာနက အႀကီးတန္း သတင္းေထာက္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးျပည့္ဘုန္းေအာင္နဲ႔ ဧရာ၀တီသတင္းဌာနက အႀကီးတန္း သတင္းေထာက္ ဦးသိန္းေဇာ္ ေခၚ လ၀ီ၀မ္ တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဇြန္လ ကုန္ပိုင္းက TNLA ေခၚ တအာင္း(ပေလာင္)တပ္ဖဲြ႔ရဲ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ မူးယစ္ေဆး၀ါးအလဲြသံုးမႈနဲ႔ တရားမ၀င္ ေရာင္း၀ယ္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေန႔အခမ္း အနားကို သြားေရာက္ သတင္းယူခဲ့တဲ့ သူတို႔သံုးဦးကို စစ္တပ္ကေန မတရား အသင္း အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၁၇/(၁)နဲ႔ အမႈဖြင့္ၿပီး ဖမ္းဆီးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

သတင္းေထာက္ေတြအေနနဲ႔ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေနရာေတြမွာ လြတ္လပ္စြာ သတင္းယူ ပိုင္ခြင့္ရွိၿပီး အခုလို သူတို႔ကို စြပ္စဲြတဲ့ အမႈပုဒ္မေတြကိုၾကည့္ရင္ တကယ့္ကို မတရားတဲ့ လုပ္ရပ္ျဖစ္တယ္လို႔ ျပင္သစ္အေျခစိုက္ နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႕ RSF ရဲ႕ အာ႐ွ-ပစိဖိတ္ဆိုင္ရာအႀကီးအကဲေဟာင္း လည္းျဖစ္ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္အတြက္ စည္းရံုးလႈပ္ရွားေနသူလည္းျဖစ္တဲ့Benjamin Ismail ကေျပာပါတယ္။

“အခုလို သတင္းေထာက္ေတြကိုျပန္လႊတ္ေပးလိုက္တာ ေကာင္းတဲ့သတင္းပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ သိပ္ၿပီးေတာ့ စိတ္လႈပ္ရွားဖို႔ မသင့္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အရင္ ကတည္းကိုက ဖမ္းဆီးဖို႔ မသင့္တဲ့ ကိစၥပါ။ သတင္းေထာက္ေတြအေနနဲ႔ ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေနရာေတြ၊ စစ္ဆင္ေရးေနရာေတြမွာ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ ေနွာင့္ယွက္ တာမ်ဳိးမလုပ္ပဲ လြတ္လပ္စြာသတင္းယူခြင့္ရွိပါတယ္။”

စစ္တပ္က ေက်ေအးလိုက္တဲ့ သတင္းသမား အမႈေတြထဲမွာ ၀န္းသိုၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ုံးမွာ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒပုဒ္မ-၅၀၂ နဲ႔ တရားစြဲခံထားရတဲ့ The Daily Eleven သတင္းစာရဲ႕ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးေ၀ၿဖိဳး၊ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ုံးမွာ သတင္းမီဒီယာဥပေဒပုဒ္မ-၂၅(ခ)နဲ႕ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒပုဒ္မ-၆၆(ဃ) တို႔နဲ႕ တရားစြဲဆုိခံထားရတဲ့ The Voice Daily သတင္းဌာနက အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးေက်ာ္မင္းေဆြနဲ႕ ကေလာင္ရွင္ ၿဗိတိသွ်ကိုကိုေမာင္ တို႔လည္း ပါပါတယ္။ အခုလို သတင္းသမားေတြအေပၚ စြပ္စဲြထားတဲ့ အမႈေတြကို ရုပ္သိမ္း လိုက္တဲ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕ သေဘာထားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ Myanmar Now အႀကီးတန္း သတင္းေထာက္ ကိုထက္ေခါင္လင္းရဲ႕ အျမင္ကေတာ့--

“တပ္မေတာ္က ေစတနာမွန္လား၊ ေစတနာမမွန္ဘူးလားဆိုတာကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ယတိျပတ္ေျပာလို႔မရဘူးခင္ဗ်။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ မီဒီယာသမားေတြအေနနဲ႔ ခံစားခဲ့ရတာက မွန္သည္မွားသည္ဆိုတာထက္ တရားရံုးမွာ ရင္ဆိုင္လိုက္ရၿပီ ဆိုကတည္းကိုက အခ်ဳပ္ထဲမွာ က်ေနာ္တို႔ ေနလိုက္ရၿပီ။ အဲဒီအတြက္ သတင္းသမား တေယာက္ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ဆံုးရွဳံးေနၿပီ။ ေနာက္တခ်က္ ပိုၿပီးဆိုးတာက အခ်ဳပ္ထဲမွာ ေနရတဲ့ သတင္းသမားေတြရဲ႕ မိသားစု၀င္ေတြရဲ႕ စိတ္ခံစားမႈကို ရိုက္ခ်ဳိးသလိုျဖစ္ သြားတယ္။ အဲဒီအတြက္ အေစာႀကီးကတည္းက ဖမ္းဆီးဖို႔ မသင့္တဲ့ ကိစၥလို႔ က်ေနာ္တို႔ ယူဆတယ္။”

လက္ရွိအေျခအေနမွာလည္း မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ ကန္႔သတ္ခံထားရဆဲျဖစ္တယ္လို႔ ကိုထက္ေခါင္လင္းက ေျပာပါတယ္။

“ဥပမာ ရခိုင္ကိစၥကိုၾကည့္လို႔ရတယ္။ အခုဆိုလို႔႐ွိရင္ အစိုးရကထုတ္ျပန္တာ မွန္ပါတယ္။ အစိုးရက အခ်ိန္နဲ႔တေျပးညီ ထုတ္ျပန္ေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ မီဒီယာသမားေတြ ဆုိတာက fair and balance ဆိုတဲ့ ဘက္မွ်မႈကို လုပ္ရတဲ့အခါက်ေတာ့ အစုိးရထုတ္ျပန္မႈ တခုထဲနဲ႔ မရဘူး။ တဖက္ကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ေမးျမန္းဖို႔ လုိတယ္။ အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္ တို႔မွာ ေမးျမန္းပုိင္ခြင့္လဲ ႐ွိတယ္။ ဟုိၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ ဆုိရင္လဲ ဒီတုိင္းပါပဲ။ သီေပါမွာ အဖမ္းခံရတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြ၊ အမွန္တကယ္ဆိုလို႔႐ွိရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတဲ့ အရာကို စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္လာဖုိ႔က အစုိးရနဲ႔ စစ္တပ္တခုထဲရဲ႕အသံကို က်ေနာ္တုိ႔ ထုတ္ေဖၚလို႔ မရပါဘူး။ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အသံေတြကိုလည္း ထုတ္ေဖၚ ရမယ္။ အဲဒါမ်ဳိး မေပးႏိုင္ေသးဘူးဆုိရင္ ဒါ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ မရွိေသးဘူးလို႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာလို႔ရတယ္။”

သတင္းသမားတခ်ဳိ႕အေပၚ သူတို႔ စဲြထားတဲ့ အမႈေတြကို ရုပ္သိမ္းလိုက္တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တပ္မေတာ္က စက္တင္ဘာလ (၁)ရက္ေန႔ ရက္စဲြနဲ႔ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ တဲ့အထဲမွာ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကို ထိခိုက္ညွဳိႏြမ္းေစတဲ့ သတင္းေရးသားေဖၚျပ ခ်က္ေတြေၾကာင့္ ဥပေဒနဲ႔အညီ အေရးယူလုပ္ေဆာင္ခဲ့တာျဖစ္ေပမယ့္ ရည္ရြယ္ ရပ္တည္ခ်က္တူညီစြာ ႏိုင္ငံနဲ႔ ျပည္သူ႔အက်ဳိး၊ အမ်ဴိးသား အက်ဳိးစီးပြား အတြက္ အတူ တကြလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ အရင္ကျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာေတြကို သင္ပုန္းေခ်ၿပီး အမႈကို ေက်ေအး ရုပ္သိမ္းေပးတာျဖစ္ေၾကာင္း ေဖၚျပထားပါတယ္။

အလားတူ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာညွဳိႏြမ္းေအာင္လုပ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္နဲ႔ ေျမာက္ဥကၠလာပၿမိဳ႕နယ္တရား႐ုံးမွာရာဇသတ္ႀကီး ဥပေဒပုဒ္မ-၅၀၅(က)နဲ႔ တရားစဲြ ထိန္းသိမ္းခံထားရတဲ့ဦးထင္ေက်ာ္(ခ) ေက်ာ္ထင္နဲ႔ ေတာင္ငူ ၿမိဳ႕နယ္တရား႐ုံးမွာ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒပုဒ္မ-၅၀၅(ခ)နဲ႔ တရားစဲြ ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ ေတာင္ငူ ဗကသဒုတိယဥကၠ႒ ေ၀ယံသိန္း(ခ)ဗစ္တာ တို႔ရဲ႕ အမႈေတြကို တပ္မေတာ္က ရုပ္သိမ္းေက်ေအးေၾကာင္း အဲဒီၾကညာခ်က္မွာေဖၚျပထားပါတယ္။

ဒါေပမယ္လို႔ ဇြန္လကုန္ပိုင္းက သီေပါၿမိဳ႕နယ္တရားရံုးမွာ သတင္းေထာက္သံုးဦးနဲ႔အတူ အမႈဖြင့္ ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ က်န္သံုးဦးရဲ႕ အမႈကိုေတာ့ ရုပ္သိမ္းျခင္းရွိမရွိ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖၚျပျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး။

XS
SM
MD
LG