သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ့သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ အဓိက အေၾကာင္းတရားမ်ား


ပဲခူး႐ိုးမရွိ ကၽြန္းစုိက္ခင္းတခု။ (ဓာတ္ပုံ - ဦးေမာင္ေမာင္စုိး)

(Zawgyi / Unicode)

ဥတုရာသီ ေျပာင္းလဲမႈအတြက္ အေရးပါလွတဲ့ ကမၻာေပၚက သစ္ေတာႀကီးေတြဟာ တစကၠန္႔ကို ေဘာလုံးကြင္းတကြြင္းစာႏႈန္းနဲ႔ ၂၀၁၆ ကေန ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ဆက္တိုက္ဆိုသလို ျပဳန္းတီးခဲ့တယ္လုိ႔ ကမၻာ့သစ္ေတာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ Global Forest Watch က ဒီသီတင္းပတ္ထဲမွာပဲ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ကမာၻ႔ သယံဇာတ အရင္းအျမစ္မ်ားဆုိင္ရာအဖြဲ႔ World Resources Institute (WRI) နဲ႔ သယံဇာတ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အျခားအဖြဲ႔ေတြက ပူးတြဲၿပီး အခ်က္အလက္ေတြ စုေဆာင္းခဲ့ၾကတာပါ။ ကမၻာ့ရွားပါးမ်ိဳးစိတ္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ေတြရဲ႕ ေနာက္ဆုံးမွီတင္းရာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရပါတယ္။ ဥတုရာသီေျပာင္းလဲမႈ အက်ိဳးဆက္ကို လက္ေတြ႔ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ အစိုးရနဲ႔ လူထုရဲ႕ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈ အတုိင္းအတာ ဘယ္ေလာက္ရွိပါသလဲ။ အျပည့္အစုံကို နန္းေလာင္၀္က တင္ျပထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢရဲ႕ ေရရွည္ခံတဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈရရွိေရး ရည္မွန္းခ်က္ UN Sustainable Development Goals ျပည့္မီဖို႔ ႏုိင္ငံေပါင္းစုံ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တဲ့ေနရာမွာ အလြန္အေရးပါတဲ့ သစ္ေတာေတြ မျပဳန္းတီးေရး အစိုးရအဖြဲ႔ေတြ လုပ္ကိုင္ေနေပမယ့္ ေအာင္ျမင္မႈမရေသးပါဘူး။ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသက ရွားပါး ဇီ၀မ်ိဳးကြဲေတြ ေနာက္ဆုုံးလက္က်န္ရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက အဖိုးတန္သစ္ေတာေတြဟာ စိုုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ႏႈန္းနဲ႔ ဆုုံး႐ႈံးေနတယ္လို႔ ကုလသမဂၢက ေထာက္ျပထားပါတယ္။ Sustainable Forest Management (SFM) လို႔ေခၚတဲ့ ေရရွည္ခံတဲ့ သစ္ေတာ စီမံခန္႔ခြဲေရး သုေတသန လုပ္ကုိင္ေနတဲ့ သူရိယစႏၵာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အဖြဲ႔ တည္ေထာင္သူ ကိုေက်ာ္မင္းထြဋ္ ကေတာ့ စုိက္ပ်ိဳးေျမခ်ဲ႕ထြင္တာနဲ႔ တရားမ၀င္ သစ္ခိုးထုတ္တာေၾကာင့္ ျမန္မာ့သစ္ေတာ ျပဳန္းတီးေနရေၾကာင္း ခုလို အတည္ျပဳ ေျပာဆိုပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ သုေတသနလုပ္ငန္းကို တႏုိင္ငံလုံးကို လႊမ္းၿခဳံၿပီး လုပ္ေနတာလည္း ရွိပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ စစ္ကုိင္းတုိင္း အေျခစိုက္တာေပါ့။ စစ္ကုိင္းတုိင္းထဲမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ဟာေတြေပါ့။ စစ္ကိုင္းတုိင္းမွာလည္း သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ အေတာ္ျမင့္တယ္။ က်ေနာ္ကလည္း စစ္ကိုင္းတုိင္းထဲမွာ Deforestation (သစ္ေတာျပဳန္းတီးတဲ့ကိစၥ) research (သုေတသန) မလုပ္ႏိုင္ေသးတာလည္း ပါတယ္။ ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ထက္လည္း ျမင့္ႏုိင္တယ္။ ရွမ္းျပည္နယ္ဘက္မွာ ငွက္ေပ်ာစုိက္ခင္းေတြေၾကာင့္ ဒီႏွစ္ပုိင္းေတြမွာ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ အရွိန္ပိုျမင့္လာတယ္။ အဲဒီ ငွက္ေပ်ာစုိက္ခင္းေတြ က်ေနာ္တို႔ စစ္ကိုင္းတိုင္းထဲကို စလာေတာ့မယ္လို႔လည္း ၾကားေနရပါတယ္။”​

ျမန္မာႏုိင္ငံ ေတာင္ေပၚေက်းလက္ ေဒသေတြမွာေတာ့ ထင္း၊ မီးေသြးအတြက္ ေက်းရြာလူႀကီးေတြ၊ ေဒသခံ ဆရာေတာ္ဘုရားေတြကို ေလွ်ာက္ထားၿပီး ထင္းခုတ္ခြင့္ ရေနၾကတာပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း အဲဒီလုပ္ရပ္ေတြဟာ တရားဥပေဒနဲ႔ ညီညြတ္ပါရဲ႕လား။ သစ္ေတြကို တရား၀င္ထုတ္လုပ္ႏုိင္ေရး အစိုးရအသိအမွတ္ျပဳ လက္မွတ္စနစ္သတ္မွတ္ဖို႔ သစ္ေတာဦးစီးဌာနနဲ႔လည္း ပူးတြဲလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ကိုေက်ာ္မင္းထြဋ္ကပဲ ခုလို ဆက္ေျပာပါတယ္။

“သစ္ေတာဦးစီးဌာနနဲ႔ တရား၀င္သစ္ျဖစ္ျခင္းဆိုင္ရာ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုဖို႔ လုပ္ေနတာေတြ ရွိတယ္။ အဓိကကေတာ့ Legal Timber (တရား၀င္ကၽြန္းသစ္) ေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ ျပည္တြင္းသုံးကို ဘယ္လို တရား၀င္သတ္မွတ္မလဲေပါ့။ အဓိက က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတာက ခုေဒသခံေတြအတြက္ေပါ့ေလ။ တရား၀င္သစ္က မရဘူး။ ဆရာေတာ္ဘုရားတို႔ ဘာတို႔ကို ေလွ်ာက္လို႔ သစ္ခုတ္ခြင့္ရတယ္ဆိုတာက ေတာ္ေသးတာ။ တကယ္ေတာ့ ေနရာအမ်ားစုမွာ သစ္ခုတ္ဖို႔ သစ္ေတာဦးစီးဌာနက ခြြင့္ျပဳထားတာမ်ိဳး၊ ဥပေဒအရ ခြြင့္ျပဳထားတာမ်ိဳး မရွိဘူး။ ျမန္မာ့သစ္လုပ္ငန္းကလည္း ဒီဟာေတြ ေဒသခံေတြအတြက္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားၿပီး ေရာင္းခ်ေပးထားတာမ်ိဳး လက္ရွိခ်ိန္ထိ မရွိဘူး။”

၂၀၁၈ သစ္ေတာဥပေဒပုဒ္မ ၁၇ မွာေတာ့ ေဒသခံေတြ လက္လွမ္းမီေအာင္ သစ္ေတာဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒေတြမွာ ထည့္သြင္းထားတာ ရွိတယ္လို႔လည္း ကိုေက်ာ္မင္းထြဋ္က ေျပာပါတယ္။ ဒီဥပေဒေတြနဲ႔ နည္းဥပေဒေတြ အသက္၀င္လာရင္ေတာ့ ေဒသခံေတြ အထုိက္အေလ်ာက္ အဆင္ေျပႏုိင္မယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္။

“အဲဒီေနရာမွာ SME ေခ်းေငြလိုမ်ိဳးေလးေလ။ ေနာက္ၿပီး သီးႏွံသစ္ေတာ ေရာေႏွာစိုက္တဲ့ စုိက္ခင္းေလးေတြေပါ့။ သစ္ႀကီးမထြက္ခင္မွာ ၾကားထဲက စိုက္ပ်ဳိးလို႔ရတဲ့ ဟာေလးေတြ၊ အဲဒီလို စမ္းသပ္စိုက္ပ်ိဳးတာမ်ိဳးကို က်ေနာ္တုိ႔ ပိုၿပီး အားေပးသင့္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ေတာင္သူေတြကို စိုက္ပ်ိဳးစရိတ္ ထုတ္ေပးသလိုမ်ိဳး ေခ်းေငြ တစိတ္တေဒသ ထုတ္ေပးႏုိင္မယ္ဆိုရင္လည္း ေဒသခံေတြအေနနဲ႔ CF (တရား၀င္သစ္စိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္ခြြင့္ လက္မွတ္ကိစၥ) ကို အင္တုိက္အားတုိက္လုပ္ၿပီး သူတို႔ ownership sense (ကိုယ္ပုိင္) စိတ္ကေလး ရမယ္ဗ်ာ။ သစ္ေတာျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္လည္း လက္လြတ္စပယ္ မခုတ္ေတာ့ဘူး။ Ownership ေၾကာင့္ ထိန္းသိမ္းလာတဲ့အတြက္ ေဂဟစနစ္လည္း မဆိုးဘူးေပါ့။ ခုနက အခက္အခဲေတြကို ေျဖရွင္းေပးႏုိင္တဲ့ အေျခအေနတရပ္ရပ္ ရွိရင္ေတာ့ ေအာင္ျမင္ႏုိင္တယ္ဗ်။”

ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ Commercial Logging လို႔ေခၚတဲ့ စီးပြားျဖစ္ သစ္ထုတ္လုပ္ေရးနဲ႔ Commercial Agricultural စီးပြားျဖစ္ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြေၾကာင့္ ျမန္မာ့သစ္ေတာေတြ အဓိက ျပဳန္းတီးလာတယ္လို႔လည္း ႏုိင္ငံတကာ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပၾကပါတယ္။

ကမၻာေက်ာ္ ကၽြန္းသစ္ေတြ ေပါမ်ားခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ထိ ကၽြန္းသစ္နဲ႔ အျခားသစ္ထုတ္လုပ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လိုု႔ တင္းၾကပ္တဲ့ ဥပေဒေတြ ျပ႒ာန္းျခင္း မရွိခဲ့တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ သစ္ေတာဧက ၁ သန္းေလာက္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေလာက္ ျပဳန္းတီးခဲ့ရတယ္လို႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အေရး ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ အဖြဲ႔ေတြက ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈျဖစ္ေစတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္းေတြထဲမွာ စိုက္ပ်ိဳးေျမခ်ဲ႕ထြင္တာ အပါအ၀င္ သစ္ပင္ေတြကို မဆင္မျခင္ခုတ္ယူတာ၊ တရားမ၀င္ သစ္ခိုးထုတ္ေနတာနဲ႔ ေလာင္စာအတြက္ အသုုံးျပဳေနတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း ကမၻာ့ဘဏ္က ေဖာ္ျပပါတယ္။

ရာသီဥတုမွ်တဖို႔၊ ကမၻာ့ပူေႏြးမႈ ျဖစ္လာေစတဲ့ ဖန္လုံအိမ္ဓာတ္ေငြ႔ေတြကို သစ္ေတာေတြက စုပ္သိုုေလွာင္ေပးထားပါတယ္။ ကမၻာႀကီး ပူေႏြးလာတာနဲ႔အမွ် ဥတုရာသီ မမွ်မတျဖစ္ၿပီး မိုုးေခါင္ေရရွားတာ၊ ေရႀကီးေရလွ်ံတာ၊ အပူလႈိင္း အေအးလႈိင္းျဖတ္တာ၊ ျပင္းထန္တဲ့မုန္တုုိင္းေတြ မၾကာခဏတုုိက္တာ၊ ငလွ်င္လႈပ္တာနဲ႔ ေတာမီးေလာင္တာေတြကိုု ရင္ဆုုိင္လာၾကရပါတယ္။

လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ ပုဂၢလိကအဖြဲ႔ေတြ စုေပါင္းထားတဲ့ The Food and Land Use Coalition (FOLU) ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ သစ္ေတာေတြ မျပဳန္းသြားေအာင္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္တဲ့ ေနရာမွာ အဟန္႔အတားႀကီး ၆ ခု ရွိေနတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ရာထူးအာဏာ တည္ေရးအတြက္ သစ္ေတာေတြကို အသုံးခ်တာ၊ သစ္တပင္ရဲ႕ တန္ဖိုးထက္ သစ္ခြဲသားတန္ဖိုး ပိုႀကီးတာ၊ သစ္ေတာေတြကရတဲ့ အက်ိဳးအျမတ္ထဲမွာ ေငြသားမပါ၀င္တာ၊ သစ္ေတာထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ မူ၀ါဒေတြ ခ်မွတ္တဲ့ေနရာမွာ ေဒသခံေတြ ပါ၀င္ခြင့္မရတာ၊ သစ္ေတာထိန္းသိမ္းေရးမွာလည္း တခါတေလ ဌာနေပါင္းစုံက စီမံခန္႔ခြဲသူေတြ ပါ၀င္ေနတာနဲ႔ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ သစ္ေတာဥပေဒေတြကို လိုက္နာမႈမရွိတဲ့ အခ်က္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားတာပါ။

သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ တားဆီးကာကြယ္ေရးအတြက္ ကမၻာ့ဘဏ္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ေတြထဲမွာေတာ့ သဘာ၀သစ္ေတာႀကိဳး၀ိုင္းေတြနဲ႔ အမ်ားျပည္သူပိုင္ သစ္ေတာေတြကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္မႈအတြက္ စီမံခန္႔ခြဲမႈအပိုင္းကို ျပန္လည္သုံးသပ္ဖို႔ ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ ထင္းမီးေသြးေၾကာင့္ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ ျဖစ္ေစတာကို လူထုသိေအာင္ ပညာေပးဖို႔၊ အစိုးရရဲ႕ သစ္ပင္စိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ငန္းကို ေရရွည္စီမံခန္႔ခြဲဖို႔၊ သစ္အေျခခံကုန္ပစၥည္း ထုတ္လုပ္သူေတြနဲ႔ ပူေပါင္းၿပီး စီးပြားျဖစ္ သစ္ပင္ေတြ စိုက္ပ်ိဳးဖို႔၊ သစ္အေျခခံ ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြမွာလည္း တရား၀င္ စုိက္ပိ်ဳးထုတ္လုပ္ထားေၾကာင္း ႏုိင္ငံတကာ အသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္ ထုတ္ေပးတဲ့ စနစ္ကို က်င့္သုံးဖို႔၊ ျမန္မာ့ကၽြန္းသစ္လုပ္ငန္းကို ျမန္မာ့သစ္ေတာဌာနရဲ႕ စည္းကမ္းအတိုင္း တင္းက်ပ္စြာ ၾကပ္မတ္ဖို႔နဲ႔ လူထုပါ၀င္တဲ့ သစ္ေတာထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ကိုင္ဖို႔ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြကို အႀကံျပဳထားပါတယ္။

----------------------------

(Unicode)

မြန်မာ့သစ်တောပြုန်းတီးမှု အဓိက အကြောင်းတရားများ

ဥတုရာသီ ပြောင်းလဲမှုအတွက် အရေးပါလှတဲ့ ကမ္ဘာပေါ်က သစ်တောကြီးတွေဟာ တစက္ကန့်ကို ဘောလုံးကွင်းတကွင်းစာနှုန်းနဲ့ ၂၀၁၆ ကနေ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွင်းဆက်တိုက်ဆိုသလို ပြုန်းတီးခဲ့တယ်လို့ ကမ္ဘာ့သစ်တောစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ Global Forest Watch က ဒီသီတင်းပတ်ထဲမှာပဲ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ သယံဇာတ အရင်းအမြစ်များဆိုင်ရာအဖွဲ့ World Resources Institute (WRI) နဲ့ သယံဇာတ စောင့်ကြည့်ရေး အခြားအဖွဲ့တွေက ပူးတွဲပြီး အချက်အလက်တွေ စုဆောင်းခဲ့ကြတာပါ။ ကမ္ဘာ့ရှားပါးမျိုးစိတ် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ နောက်ဆုံးမှီတင်းရာ မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း သစ်တောပြုန်းတီးမှုနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ ဥတုရာသီပြောင်းလဲမှု အကျိုးဆက်ကို လက်တွေ့ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် အစိုးရနဲ့ လူထုရဲ့ ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှု အတိုင်းအတာ ဘယ်လောက်ရှိပါသလဲ။ အပြည့်အစုံကို နန်းလောင်ဝ်က တင်ပြထားပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ရေရှည်ခံတဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရရှိရေး ရည်မှန်းချက် Sustainable Development Gold ပြည့်မီဖို့ နိုင်ငံပေါင်းစုံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာအလွန်အရေးပါတဲ့ သစ်တောတွေ မပြုန်းတီးရေး အစိုးရအဖွဲ့တွေ လုပ်ကိုင်နေပေမယ့် အောင်မြင်မှုမရသေးပါဘူး။ အရှေ့တောင်အာရှဒေသက ရှားပါး ဇီဝမျိုးကွဲတွေ နောက်ဆုံးလက်ကျန်ရှိနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက အဖိုးတန်သစ်တောတွေဟာ စိုးရိမ်စရာကောင်းတဲ့နှုန်းနဲ့ ဆုံးရှုံးနေတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂက ထောက်ပြထားပါတယ်။ Sustainable Forest Management (SFM) လို့ခေါ်တဲ့ ရေရှည်ခံတဲ့ သစ်တော စီမံခန့်ခွဲရေး သုတေသန လုပ်ကိုင်နေတဲ့ သူရိယစန္ဒာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အဖွဲ့ တည်ထောင်သူ ကိုကျော်မင်းထွဋ်ကတော့ စိုက်ပျိုးမြေချဲ့ထွင်တာနဲ့ တရားမဝင် သစ်ခိုးထုတ်တာကြောင့် မြန်မာ့သစ်တော ပြုန်းတီးနေရကြောင်း ခုလို အတည်ပြု ပြောဆိုပါတယ်။

“ကျနော်တို့ သုတေသနလုပ်ငန်းကို တနိုင်ငံလုံးကို လွှမ်းခြုံပြီး လုပ်နေတာလည်း ရှိပါတယ်။ အဓိကကတော့ စစ်ကိုင်းတိုင်း အခြေစိုက်တာပေါ့။ စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲမှာ ဖြစ်နေတဲ့ဟာတွေပေါ့။ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာလည်း သစ်တောပြုန်းတီးမှု အတော်မြင့်တယ်။ ကျနော်ကလည်း စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲမှာ Deforestation (သစ်တောပြုန်းတီးတဲ့ကိစ္စ) research (သုတေသန) မလုပ်နိုင်သေးတာလည်း ပါတယ်။ ရှမ်းပြည်နယ်နဲ့ ကချင်ပြည်နယ်ထက်လည်း မြင့်နိုင်တယ်။ ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်မှာ ငှက်ပျောစိုက်ခင်းတွေကြောင့် ဒီနှစ်ပိုင်းတွေမှာ သစ်တောပြုန်းတီးမှု အရှိန်ပိုမြင့်လာတယ်။ အဲဒီ ငှက်ပျောစိုက်ခင်းတွေ ကျနော်တို့ စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲကို စလာတော့မယ်လို့လည်း ကြားနေရပါတယ်။”

မြန်မာနိုင်ငံ တောင်ပေါ်ကျေးလက် ဒေသတွေမှာတော့ ထင်း၊ မီးသွေးအတွက် ကျေးရွာလူကြီးတွေ၊ ဒေသခံ ဆရာတော်ဘုရားတွေကို လျှောက်ထားပြီး ထင်းခုတ်ခွင့် ရနေကြတာပါ။ ဒါပေမယ့်လည်း အဲဒီလုပ်ရပ်တွေဟာ တရားဥပဒေနဲ့ ညီညွတ်ပါရဲ့လား။ သစ်တွေကို တရားဝင်ထုတ်လုပ်နိုင်ရေး အစိုးရအသိအမှတ်ပြု လက်မှတ်စနစ်သတ်မှတ်ဖို့ သစ်တောဦးစီးဌာနနဲ့လည်း ပူးတွဲလုပ်ကိုင်နေတဲ့ ကိုကျော်မင်းထွဋ်ကပဲ ခုလို ဆက်ပြောပါတယ်။

“သစ်တောဦးစီးဌာနနဲ့ တရားဝင်သစ်ဖြစ်ခြင်းဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုဖို့ လုပ်နေတာတွေ ရှိတယ်။ အဓိကကတော့ Legal Timber (တရားဝင်ကျွန်းသစ်) ပေါ့။ ကျနော်တို့ ပြည်တွင်းသုံးကို ဘယ်လို တရားဝင်သတ်မှတ်မလဲပေါ့။ အဓိက ကျနော်တို့နိုင်ငံမှာ ဖြစ်နေတာက ခုဒေသခံတွေအတွက်ပေါ့လေ။ တရားဝင်သစ်က မရဘူး။ ဆရာတော်ဘုရားတို့ ဘာတို့ကို လျှောက်လို့ သစ်ခုတ်ခွင့်ရတယ်ဆိုတာက တော်သေးတာ။ တကယ်တော့ နေရာအများစုမှာ သစ်ခုတ်ဖို့ သစ်တောဦးစီးဌာနက ခွင့်ပြုထားတာမျိုး၊ ဥပဒေအရ ခွင့်ပြုထားတာမျိုး မရှိဘူး။ မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်းကလည်း ဒီဟာတွေ ဒေသခံတွေအတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး ရောင်းချပေးထားတာမျိုး လက်ရှိချိန်ထိ မရှိဘူး။”

၂၀၁၈ သစ်တောဥပဒေပုဒ်မ ၁၇ မှာတော့ ဒေသခံတွေ လက်လှမ်းမီအောင် သစ်တောဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေတွေမှာ ထည့်သွင်းထားတာ ရှိတယ်လို့လည်း ကိုကျော်မင်းထွဋ်က ပြောပါတယ်။ ဒီဥပဒေတွေနဲ့ နည်းဥပဒေတွေ အသက်ဝင်လာရင်တော့ ဒေသခံတွေ အထိုက်အလျောက် အဆင်ပြေနိုင်မယ်လို့လည်း သူက ယူဆရပါတယ်။

“အဲဒီနေရာမှာ SME ချေးငွေလိုမျိုးလေးလေ။ နောက်ပြီး သီးနှံသစ်တော ရောနှောစိုက်တဲ့ စိုက်ခင်းလေးတွေပေါ့။ သစ်ကြီးမထွက်ခင်မှာ ကြားထဲက စိုက်ပျိုးလို့ရတဲ့ ဟာလေးတွေ၊ အဲဒီလို စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးတာမျိုးကို ကျနော်တို့ ပိုပြီး အားပေးသင့်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ တောင်သူတွေကို စိုက်ပျိုးစရိတ် ထုတ်ပေးသလိုမျိုး ချေးငွေ တစိတ်တဒေသ ထုတ်ပေးနိုင်မယ်ဆိုရင်လည်း ဒေသခံတွေအနေနဲ့ CF (တရားဝင်သစ်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခွင့် လက်မှတ်ကိစ္စ) ကို အင်တိုက်အားတိုက်လုပ်ပြီး သူတို့ ownership sense (ကိုယ်ပိုင်) စိတ်ကလေး ရမယ်ဗျာ။ သစ်တောဖြစ်လာမယ်ဆိုရင်လည်း လက်လွတ်စပယ် မခုတ်တော့ဘူး။ Ownership ကြောင့် ထိန်းသိမ်းလာတဲ့အတွက် ဂေဟစနစ်လည်း မဆိုးဘူးပေါ့။ ခုနက အခက်အခဲတွေကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်တဲ့ အခြေအနေတရပ်ရပ် ရှိရင်တော့ အောင်မြင်နိုင်တယ်ဗျ။”

မြန်မာအစိုးရရဲ့ Commercial Logging လို့ခေါ်တဲ့ စီးပွားဖြစ် သစ်ထုတ်လုပ်ရေးနဲ့ Commercial Agricultural စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတွေကြောင့် မြန်မာ့သစ်တောတွေ အဓိက ပြုန်းတီးလာတယ်လို့လည်း နိုင်ငံတကာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တွေက ထောက်ပြကြပါတယ်။

ကမ္ဘာကျော် ကျွန်းသစ်တွေ ပေါများခဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ ကျွန်းနဲ့ အခြားသစ်ထုတ်လုပ်မှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ တင်းကျပ်တဲ့ ဥပဒေတွေ ပြဋ္ဌာန်းခြင်း မရှိခဲ့တဲ့အတွက်ကြောင့် နှစ်စဉ် သစ်တောဧက ၁ သန်းလောက် နှစ်ပေါင်း ၂၀ လောက် ပြုန်းတီးခဲ့ရတယ်လို့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အရေး စောင့်ကြည့်တဲ့ အဖွဲ့တွေက ထောက်ပြကြပါတယ်။ သစ်တောပြုန်းတီးမှုဖြစ်စေတဲ့ အဓိက အကြောင်းရင်းတွေထဲမှာ စိုက်ပျိုးမြေချဲ့ထွင်တာ အပါအဝင် သစ်ပင်တွေကို မဆင်မခြင်ခုတ်ယူတာ၊ တရားမဝင် သစ်ခိုးထုတ်နေတာနဲ့ လောင်စာအတွက် အသုံးပြုနေတာကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့လည်း ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ဖော်ပြပါတယ်။

ရာသီဥတုမျှတဖို့၊ ကမ္ဘာ့ပူနွေးမှု ဖြစ်လာစေတဲ့ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့တွေကို သစ်တောတွေက စုပ်သိုလှောင်ပေးထားပါတယ်။ ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာတာနဲ့အမျှ ဥတုရာသီ မမျှမတဖြစ်ပြီး မိုးခေါင်ရေရှားတာ၊ ရေကြီးရေလျှံတာ၊ အပူလှိုင်း အအေးလှိုင်းဖြတ်တာ၊ ပြင်းထန်တဲ့မုန်တိုင်းတွေ မကြာခဏတိုက်တာ၊ ငလျှင်လှုပ်တာနဲ့ တောမီးလောင်တာတွေကို ရင်ဆိုင်လာကြရပါတယ်။

လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းနဲ့ ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့တွေ စုပေါင်းထားတဲ့ The Food and Land Use Coalition (FOLU) ရဲ့ အစီရင်ခံစာမှာတော့ သစ်တောတွေ မပြုန်းသွားအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တဲ့ နေရာမှာ အဟန့်အတားကြီး ၆ ခု ရှိနေတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ရာထူးအာဏာ တည်ရေးအတွက် သစ်တောတွေကို အသုံးချတာ၊ သစ်တပင်ရဲ့ တန်ဖိုးထက် သစ်ခွဲသားတန်ဖိုး ပိုကြီးတာ၊ သစ်တောတွေကရတဲ့ အကျိုးအမြတ်ထဲမှာ ငွေသားမပါဝင်တာ၊ သစ်တောထိန်းသိမ်းရေးအတွက် မူဝါဒတွေ ချမှတ်တဲ့နေရာမှာ ဒေသခံတွေ ပါဝင်ခွင့်မရတာ၊ သစ်တောထိန်းသိမ်းရေးမှာလည်း တခါတလေ ဌာနပေါင်းစုံက စီမံခန့်ခွဲသူတွေ ပါဝင်နေတာနဲ့ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ သစ်တောဥပဒေတွေကို လိုက်နာမှုမရှိတဲ့ အချက်တွေကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားတာပါ။

သစ်တောပြုန်းတီးမှု တားဆီးကာကွယ်ရေးအတွက် ကမ္ဘာ့ဘဏ်ရဲ့ အကြံပြုချက်တွေထဲမှာတော့ သဘာဝသစ်တောကြိုးဝိုင်းတွေနဲ့ အများပြည်သူပိုင် သစ်တောတွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှုအတွက် စီမံခန့်ခွဲမှုအပိုင်းကို ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ ထည့်သွင်းထားပါတယ်။ ထင်းမီးသွေးကြောင့် သစ်တောပြုန်းတီးမှု ဖြစ်စေတာကို လူထုသိအောင် ပညာပေးဖို့၊ အစိုးရရဲ့ သစ်ပင်စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းကို ရေရှည်စီမံခန့်ခွဲဖို့၊ သစ်အခြေခံကုန်ပစ္စည်း ထုတ်လုပ်သူတွေနဲ့ ပူပေါင်းပြီး စီးပွားဖြစ် သစ်ပင်တွေ စိုက်ပျိုးဖို့၊ သစ်အခြေခံ ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတွေမှာလည်း တရားဝင် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ထားကြောင်း နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် ထုတ်ပေးတဲ့ စနစ်ကို ကျင့်သုံးဖို့၊ မြန်မာ့ကျွန်းသစ်လုပ်ငန်းကို မြန်မာ့သစ်တောဌာနရဲ့ စည်းကမ်းအတိုင်း တင်းကျပ်စွာ ကြပ်မတ်ဖို့နဲ့ လူထုပါဝင်တဲ့ သစ်တောထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းတွေ လုပ်ကိုင်ဖို့ဆိုတဲ့ အချက်တွေကို အကြံပြုထားပါတယ်။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


XS
SM
MD
LG