သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

site logo
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အသက္မျပည့္တဲ့ ကေလးငယ္ေတြ ဥပေဒနဲ႔မညီစြာ စစ္ေကာင္စီ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထား (တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန)


ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ စစ္အာဏာသိမ္းမႈ ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပသူေတြကုိ ဖမ္းဆီးေနတဲ့ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ား။ (မတ္ ၂၊ ၂၀၂၁)

(Zawgyi / Unicode)

စစ္အာဏာသိမ္းခံထားရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမမည္ကေလးငယ္ေတြရဲ႕ လုံၿခဳံေရး စိုးရိမ္စရာရွိေနၿပီး မိသားစုေတြနဲ႔အတူ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္း ေထာင္ခ်ခံေနရတဲ့ အေျခအေနကေတာ့ တည္ဆဲဥပေဒေတြကို ဆန႔္က်င္ရာေရာက္သလို ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ရာက်တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဥပေဒပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပ ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေတာ့ စစ္ေကာင္စီဘက္က တစုံတရာ တုံ႔ျပန္တာ မရွိေသးပါဘူး။ အျပည့္အစုံကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မဆုမြန္ တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္အာဏာသိမ္းလိုက္တဲ့ အခ်ိန္ကစလို႔ CDM အပါအဝင္ စစ္အာဏာရွင္ဆန႔္က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ ပါဝင္ခဲ့သူေတြကို ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခ်ိန္ေတြမွာ ကေလးသူငယ္တခ်ိဳ႕ မိသားစုနဲ႔အတူ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရတာ ရွိသလို မိဘေတြ တိမ္းေရွာင္ေနတဲ့အတြက္ လသားအရြယ္ ကေလးသူငယ္တခ်ိဳ႕ကို စစ္တပ္နဲ႔ လုံၿခဳံေရးအာဏာပိုင္ေတြဘက္က ေခၚေဆာင္စစ္ေဆးမႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ အလားတူ စစ္အာဏာရွင္ဆန႔္က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ ပူးေပါင္းပါဝင္ခဲ့လို႔ဆိုၿပီး ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရသူေတြထဲ အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့ ကေလးသူငယ္ေတြလည္း ပါဝင္သလို ႏိုင္ငံတဝန္း စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြနဲ႔ ေဒသခံ ျပည္သူ႔ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႔တို႔ၾကား တိုက္ခိုက္မႈေတြအတြင္း ကေလးသူငယ္ေတြပါ အသက္ဆုံး႐ႈံးခဲ့ရတာေတြ ရွိေနပါတယ္။

ဒီသီတင္းပတ္ေတြထဲမွာ သတင္းဌာနတခ်ိဳ႕ရဲ႕ ေဖာ္ျပခ်က္ေတြထဲ အင္းစိန္အက်ဥ္းေထာင္ထဲ CDM ဖခင္ကို ဖမ္းမမိတဲ့အတြက္ မိခင္၊ အဘြားျဖစ္သူနဲ႔ ထိန္းသိမ္းခံထားရတဲ့ သုံးႏွစ္အရြယ္သမီးငယ္၊ သၾကၤန္ကာလ ေဖာက္ခြဲမႈေတြအတြင္း မိခင္ျဖစ္သူ ပါဝင္တယ္ဆိုတဲ့ စြဲခ်က္နဲ႔ ၃ ႏွစ္အရြယ္ သားျဖစ္သူကို မူႀကိဳတက္ေနခ်ိန္ ေခၚေဆာင္ခံလိုက္ရတာ၊ NLD လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဖခင္ကို ဖမ္းမမိတဲ့အတြက္ အသက္ ၁၀ လအရြယ္ ကေလးငယ္အပါအဝင္ မိခင္ျဖစ္သူနဲ႔ မိသားစု ဖမ္းဆီးခံရတာမ်ိဳးေတြအျပင္ ႏွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္ တုိက္ပြဲေတြၾကား အသက္မျပည့္ေသးတဲ့ ကေလးသူငယ္ေတြ အပါအဝင္ လူငယ္တခ်ိဳ႕ သတ္ျဖတ္ခံရတာေတြ ရွိခဲ့တယ္လို႔ ေဖာ္ျပ ေရးသားၾကပါတယ္။

ဒီကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးနဲ႔ စစ္ေကာင္စီေျပာခြင့္ရကို ဗြီအိုေအက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ေပမဲ့ တစုံတရာ တုံ႔ျပန္ေျဖၾကားထားတာ မရွိေသးပါဘူး။

အခုလို အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့ ကေလးသူငယ္ေတြနဲ႔ လူငယ္ေတြအေပၚ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းေနတာ၊ စစ္ေၾကာေရးစခန္းေတြ၊ အခ်ဳပ္ခန္းေတြနဲ႔ ေထာင္ေတြထဲ ေခၚေဆာင္ အက်ဥ္းခ်ထားတာေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္ရာေရာက္သလို ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးေတြကိုလည္း ခ်ိဳးေဖာက္ရာေရာက္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ အသက္အႏၲရာယ္နဲ႔ လုံၿခဳံေရးဟာ စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ေနၿပီလို႔ လူ႔အခြင့္အေရးေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးက ေထာက္ျပေျပာဆိုပါတယ္။

“စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ လူႀကီးေတြကို မေတြ႔လို႔ ကေလးသူငယ္ေတြကို ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းတဲ့ ကိစၥေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ႀကဳံေတြ႔ရတာေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဲဒီလို ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရတဲ့ ကေလးငယ္ေတြလည္း ဘယ္မွာထားမွန္းမသိေအာင္ ေပ်ာက္ေနတယ္ ဆုိတာလည္း တခ်ိဳ႕ က်ေနာ္တို႔ သိရတယ္။ တခ်ိဳ႕ေဒသေတြမွာဆိုလည္း ကေလးသူငယ္ေတြကို သတ္ျဖတ္တဲ့အထိ ရွိခဲ့တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တခါ အသက္မျပည့္ေသးတဲ့ လူငယ္ေလးေတြကို လူငယ္ထိန္းသိမ္းေရး စခန္းေတြမွာ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းမႈေတြရွိတယ္ ဆုိတာကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ၾကားသိရတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳးကိစၥေတြဟာ ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးေတြကို အတိအလင္း ခ်ိဳးေဖာက္တာျဖစ္တယ္။

“ေနာက္ ကေလးသူငယ္ေတြနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္ေတြကို လိုက္နာျခင္းမရွိဘဲ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ အခု ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းျခင္း ခံေနရတဲ့ ကေလးငယ္ေတြဟာ ဘာျပစ္မႈေတြကိုမွ က်ဴးလြန္ထားတာမရွိဘဲ မတရား ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံေနရတာလို႔ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္မႈေတြဟာ လူ႔အခြင့္အေရး စံႏႈန္းစံထားေတြ လုပ္ေဆာင္မႈေတြနဲ႔ တိုင္းမယ္ဆိုရင္ လြန္စြာမွ ဆိုးဝါးတဲ့ အေျခအေနလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အခု အက်ဥ္းေထာင္ေတြအတြင္းမွာ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံေနရတဲ့ ကေလးသူငယ္ တခ်ိဳ႕လည္း ရွိေနေသးတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔သိရတယ္။ ဒါေတြဟာ ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးကို အတိအလင္း ခ်ိဳးေဖာက္ေနတယ္ဆိုတာ ေျပာႏိုင္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အသက္မျပည့္ေသးတဲ့ ကေလးသူငယ္ေတြရယ္ ေနာက္ ေမြးကာစ ကေလးငယ္ေတြရယ္ ၁၀ ႏွစ္မျပည့္ေသးတဲ့ ကေလးသူငယ္ေတြကို ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားျခင္းက ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ဥပေဒေတြနဲ႔တင္ကို အတိအလင္း ဆန႔္က်င္ခ်ိဳးေဖာက္ရာ ေရာက္တယ္ဆိုတာကို က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်။”

အခုလို လသားကေလးငယ္ အပါအဝင္ အသက္မျပည့္ေသးတဲ့ လူမမည္ကေလးငယ္ေတြ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ေတြက မီးဖြားလာတဲ့ ကေလးငယ္ေလးေတြကအစ ကေလးသူငယ္ေတြကို ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ကိစၥဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက တည္ဆဲဥပေဒေတြနဲ႔ အက်ဥ္းေထာင္လက္စြဲ ဥပေဒေတြကိုပါ ခ်ိဳးေဖာက္ရာက်ေနတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေရွ႕ေနႀကီး ဦးႀကီးျမင့္က သုံးသပ္ပါတယ္။

“ကိုယ္ဝန္အရင့္အမာနဲ႔ အဖမ္းခံရၿပီး ေထာင္ထဲမွာပဲ ေမြးတယ္၊ ေထာင္ထဲမွာပဲ အဲ့ကေလးက ေနရတယ္၊ အဲ့လိုကေလးေတြလည္း အမ်ားႀကီးပဲ။ အဲ့ေတာ့ ဥပေဒအေၾကာင္း ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ကေလးသူငယ္ ဥပေဒေတြ ရွိတယ္။ အက်ဥ္းေထာင္လက္စြဲ ဥပေဒေတြ ရွိတယ္။ အဲ့လိုဥပေဒေတြအရ ဆိုရင္ကို ကေလးေတြကို အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခြင့္ကို မရွိဘူး။ လူႀကီးေတြနဲ႔ေရာၿပီး လူႀကီးေထာင္မွာ မထားရဘူး။ ဒါ ဥပေဒေတြပဲ။ ေနာက္ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒေတြ လူ႔အခြင့္အေရး ဥပေဒေတြအရလည္း ကေလးေတြကို အဲ့လိုမထားရဘူး။ အခုဆိုရင္ ICRC ေတြလို ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕ေတြ ေထာင္ထဲသြားခြင့္မရွိဘူး၊ ေပးမသြားဘူး။ အဲဒီေတာ့ ပိုဆိုးတာေပါ့။ ေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ဆုိတာလည္း ရွိတယ္။ ဒါေတြဟာ သူတို႔အလုပ္ေတြပဲ၊ ေထာင္ထဲကို စစ္ရမယ္၊ အဲဒီလိုဟာေတြ လုပ္ရမယ္။ အဲ့လိုအလုပ္ေတြကို လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က လုပ္ကိုမလုပ္ေတာ့ဘူး။ အဲ့လိုတိုင္းျပည္မွာ ေနရတဲ့အခါမွာ ကေလးေရာ လူႀကီးေရာ ဒုကၡေရာက္ၾကရတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကေလးေတြ ပိုနစ္နာတာေပါ့ဗ်ာ။”

အခုလို ကေလးသူငယ္ေတြ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္ လုံၿခဳံမႈကင္းမဲ့ေနတဲ့ အေျခအေန၊ အသက္အႏၲရာယ္ စုိးရိမ္ေနရတဲ့ အေျခအေန၊ မိဘ ဖခင္ကို ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံေနရတဲ့ အေျခအေနေတြကို နစ္နာသူေတြဘက္က တရားမွ်တမႈရေစဖို႔ သတင္းမွတ္တမ္း ရယူထားတာ၊ ႏိုင္ငံတကာ ကေလးသူငယ္နဲ႔ အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရး လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းေတြကို တိုင္ၾကားသင့္တယ္လို႔လည္း ေရွ႕ေနႀကီး ဦးႀကီးျမင့္က အႀကံေပးပါတယ္။

“ျပန္ေပးဆြဲတဲ့ ပုံစံမ်ိဳးကို လုပ္ေနတာ၊ ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္ေနတာ။ အဲ့ဒါေတြကို မွတ္တမ္းတင္ၿပီးေတာ့ ကမၻာသိေအာင္ လုပ္ေပးရမယ္။ အခု က်ေနာ္တို႔ ခင္ဗ်ားတို႔ ေျပာေနၾကသလို အသံလႊင့္ဌာနေတြကေန ေျပာေပးေနရမယ္ဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႔ ေရွ႕ေနေတြကိုယ္တိုင္ ဒီကိစၥေတြအတြက္ အႏၲရာယ္အလြန္ႀကီးတယ္။ မွန္တာေျပာရင္ သူတို႔က ဘာမွကို မႀကိဳက္ဘူးဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ကမၻာကေနရာ ျပည္သူေတြပါ သိေအာင္ လုပ္ေပးရမယ္။ ကေလးသူငယ္ေတြနဲ႔ နစ္နာခံရသူေတြကို လုပ္ေပးႏိုင္တာကေတာ့ အခုလို အသံလႊင့္ဌာနေတြကေန ေျပာေပးရမယ္။ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြကေန ဝိုင္းေျပာေပးရမယ္ ဥပေဒေတြ အခြင့္အေရးေတြကို ေလးစားလိုက္နာဖို႔ အဲ့ဒါေတြ လုပ္ေပးႏိုင္တာေပါ့ဗ်ာ။”

စစ္အာဏာရွင္ဆန႔္က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ မိဘေတြက ပါဝင္လို႔ ကေလးသူငယ္တခ်ိဳ႕ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရတာ ရွိသလို စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြနဲ႔ ျပည္သူ႔ကာကြယ္ေရးတပ္တို႔ တိုက္ပြဲေတြၾကား ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈေတြအတြင္း လက္နက္ႀကီးက်ည္ ထိမွန္လို႔ အသက္ဆုံး႐ႈံးရတာ ရွိသလို အသက္ေဘးလြတ္ေအာင္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ရင္း ေနမေကာင္း ဖ်ားနာၿပီး အသက္ဆုံးရတာ၊ ေနာက္ ေဘးလြတ္ရာေျပးၾကရင္း ရင္ခြင္ပိုက္ကေလးေရာ မိခင္ပါ ေရနစ္ေသဆုံးရတာလိုမ်ိဳး အျဖစ္အပ်က္မ်ိဳးေတြလည္း ႀကဳံေတြ႔ေနၾကရတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ေနပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

--------------------------------

(Unicode)

အသက်မပြည့်တဲ့ ကလေးငယ်တွေ ဥပဒေနဲ့မညီစွာ စစ်ကောင်စီ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထား (တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ)

စစ်အာဏာသိမ်းခံထားရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူမမည်ကလေးငယ်တွေရဲ့ လုံခြုံရေး စိုးရိမ်စရာရှိနေပြီး မိသားစုတွေနဲ့အတူ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်း ထောင်ချခံနေရတဲ့ အခြေအနေကတော့ တည်ဆဲဥပဒေတွေကို ဆန့်ကျင်ရာရောက်သလို ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ရာကျတယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ ဥပဒေပညာရှင်တွေက ထောက်ပြ ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။ ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်လို့တော့ စစ်ကောင်စီဘက်က တစုံတရာ တုံ့ပြန်တာ မရှိသေးပါဘူး။ အပြည့်အစုံကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားတဲ့ မဆုမွန် တင်ပြထားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းလိုက်တဲ့ အချိန်ကစလို့ CDM အပါအဝင် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွေမှာ ပါဝင်ခဲ့သူတွေကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းချိန်တွေမှာ ကလေးသူငယ်တချို့ မိသားစုနဲ့အတူ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရတာ ရှိသလို မိဘတွေ တိမ်းရှောင်နေတဲ့အတွက် လသားအရွယ် ကလေးသူငယ်တချို့ကို စစ်တပ်နဲ့ လုံခြုံရေးအာဏာပိုင်တွေဘက်က ခေါ်ဆောင်စစ်ဆေးမှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အလားတူ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွေမှာ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့လို့ဆိုပြီး ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရသူတွေထဲ အရွယ်မရောက်သေးတဲ့ ကလေးသူငယ်တွေလည်း ပါဝင်သလို နိုင်ငံတဝန်း စစ်ကောင်စီတပ်တွေနဲ့ ဒေသခံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့ကြား တိုက်ခိုက်မှုတွေအတွင်း ကလေးသူငယ်တွေပါ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတာတွေ ရှိနေပါတယ်။

ဒီသီတင်းပတ်တွေထဲမှာ သတင်းဌာနတချို့ရဲ့ ဖော်ပြချက်တွေထဲ အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်ထဲ CDM ဖခင်ကို ဖမ်းမမိတဲ့အတွက် မိခင်၊ အဘွားဖြစ်သူနဲ့ ထိန်းသိမ်းခံထားရတဲ့ သုံးနှစ်အရွယ်သမီးငယ်၊ သင်္ကြန်ကာလ ဖောက်ခွဲမှုတွေအတွင်း မိခင်ဖြစ်သူ ပါဝင်တယ်ဆိုတဲ့ စွဲချက်နဲ့ ၃ နှစ်အရွယ် သားဖြစ်သူကို မူကြိုတက်နေချိန် ခေါ်ဆောင်ခံလိုက်ရတာ၊ NLD လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖခင်ကို ဖမ်းမမိတဲ့အတွက် အသက် ၁၀ လအရွယ် ကလေးငယ်အပါအဝင် မိခင်ဖြစ်သူနဲ့ မိသားစု ဖမ်းဆီးခံရတာမျိုးတွေအပြင် နှစ်ဖက် အပြန်အလှန် တိုက်ပွဲတွေကြား အသက်မပြည့်သေးတဲ့ ကလေးသူငယ်တွေ အပါအဝင် လူငယ်တချို့ သတ်ဖြတ်ခံရတာတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြ ရေးသားကြပါတယ်။

ဒီကိစ္စတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးနဲ့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရကို ဗွီအိုအေက ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့ပေမဲ့ တစုံတရာ တုံ့ပြန်ဖြေကြားထားတာ မရှိသေးပါဘူး။

အခုလို အရွယ်မရောက်သေးတဲ့ ကလေးသူငယ်တွေနဲ့ လူငယ်တွေအပေါ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းနေတာ၊ စစ်ကြောရေးစခန်းတွေ၊ အချုပ်ခန်းတွေနဲ့ ထောင်တွေထဲ ခေါ်ဆောင် အကျဉ်းချထားတာတွေဟာ နိုင်ငံတကာဥပဒေတွေကို ချိုးဖောက်ရာရောက်သလို ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေးတွေကိုလည်း ချိုးဖောက်ရာရောက်တယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေပညာရှင်တွေက ထောက်ပြပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ကလေးသူငယ်တွေရဲ့ အသက်အန္တရာယ်နဲ့ လုံခြုံရေးဟာ စိုးရိမ်စရာကောင်းတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်နေပြီလို့ လူ့အခွင့်အရေးရှေ့နေ ဦးမင်းလွင်ဦးက ထောက်ပြပြောဆိုပါတယ်။

“စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာ လူကြီးတွေကို မတွေ့လို့ ကလေးသူငယ်တွေကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းတဲ့ ကိစ္စတွေ တော်တော်များများ ကြုံတွေ့ရတာတွေ ရှိတယ်။ နောက်ပြီးတော့ အဲဒီလို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရတဲ့ ကလေးငယ်တွေလည်း ဘယ်မှာထားမှန်းမသိအောင် ပျောက်နေတယ် ဆိုတာလည်း တချို့ ကျနော်တို့ သိရတယ်။ တချို့ဒေသတွေမှာဆိုလည်း ကလေးသူငယ်တွေကို သတ်ဖြတ်တဲ့အထိ ရှိခဲ့တယ်။ နောက်ပြီးတော့ တခါ အသက်မပြည့်သေးတဲ့ လူငယ်လေးတွေကို လူငယ်ထိန်းသိမ်းရေး စခန်းတွေမှာ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုတွေရှိတယ် ဆိုတာကိုလည်း ကျနော်တို့ ကြားသိရတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီလိုမျိုးကိစ္စတွေဟာ ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေးတွေကို အတိအလင်း ချိုးဖောက်တာဖြစ်တယ်။

“နောက် ကလေးသူငယ်တွေနဲ့ဆိုင်တဲ့ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်တွေကို လိုက်နာခြင်းမရှိဘဲ ဆောင်ရွက်နေတယ်။ အခု ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း ခံနေရတဲ့ ကလေးငယ်တွေဟာ ဘာပြစ်မှုတွေကိုမှ ကျူးလွန်ထားတာမရှိဘဲ မတရား ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံနေရတာလို့ ကျနော်တို့အနေနဲ့ ပြောချင်ပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်ဆောင်မှုတွေဟာ လူ့အခွင့်အရေး စံနှုန်းစံထားတွေ လုပ်ဆောင်မှုတွေနဲ့ တိုင်းမယ်ဆိုရင် လွန်စွာမှ ဆိုးဝါးတဲ့ အခြေအနေလို့ ပြောချင်ပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ အခု အကျဉ်းထောင်တွေအတွင်းမှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံနေရတဲ့ ကလေးသူငယ် တချို့လည်း ရှိနေသေးတယ်ဆိုတာ ကျနော်တို့သိရတယ်။ ဒါတွေဟာ ကလေးသူငယ် အခွင့်အရေးကို အတိအလင်း ချိုးဖောက်နေတယ်ဆိုတာ ပြောနိုင်တယ်။ နောက်ပြီးတော့ အသက်မပြည့်သေးတဲ့ ကလေးသူငယ်တွေရယ် နောက် မွေးကာစ ကလေးငယ်တွေရယ် ၁၀ နှစ်မပြည့်သေးတဲ့ ကလေးသူငယ်တွေကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားခြင်းက မြန်မာပြည်တွင်းမှာ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ ဥပဒေတွေနဲ့တင်ကို အတိအလင်း ဆန့်ကျင်ချိုးဖောက်ရာ ရောက်တယ်ဆိုတာကို ကျနော့်အနေနဲ့ ပြောချင်ပါတယ်ခင်ဗျ။”

အခုလို လသားကလေးငယ် အပါအဝင် အသက်မပြည့်သေးတဲ့ လူမမည်ကလေးငယ်တွေ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တွေက မီးဖွားလာတဲ့ ကလေးငယ်လေးတွေကအစ ကလေးသူငယ်တွေကို ထိန်းသိမ်းထားတဲ့ကိစ္စဟာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းက တည်ဆဲဥပဒေတွေနဲ့ အကျဉ်းထောင်လက်စွဲ ဥပဒေတွေကိုပါ ချိုးဖောက်ရာကျနေတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ရှေ့နေကြီး ဦးကြီးမြင့်က သုံးသပ်ပါတယ်။

“ကိုယ်ဝန်အရင့်အမာနဲ့ အဖမ်းခံရပြီး ထောင်ထဲမှာပဲ မွေးတယ်၊ ထောင်ထဲမှာပဲ အဲ့ကလေးက နေရတယ်၊ အဲ့လိုကလေးတွေလည်း အများကြီးပဲ။ အဲ့တော့ ဥပဒေအကြောင်း ပြောရမယ်ဆိုရင် ကလေးသူငယ် ဥပဒေတွေ ရှိတယ်။ အကျဉ်းထောင်လက်စွဲ ဥပဒေတွေ ရှိတယ်။ အဲ့လိုဥပဒေတွေအရ ဆိုရင်ကို ကလေးတွေကို အကျဉ်းထောင်တွေထဲမှာ ချုပ်နှောင်ခွင့်ကို မရှိဘူး။ လူကြီးတွေနဲ့ရောပြီး လူကြီးထောင်မှာ မထားရဘူး။ ဒါ ဥပဒေတွေပဲ။ နောက် နိုင်ငံတကာဥပဒေတွေ လူ့အခွင့်အရေး ဥပဒေတွေအရလည်း ကလေးတွေကို အဲ့လိုမထားရဘူး။ အခုဆိုရင် ICRC တွေလို ကြက်ခြေနီအဖွဲ့တွေ ထောင်ထဲသွားခွင့်မရှိဘူး၊ ပေးမသွားဘူး။ အဲဒီတော့ ပိုဆိုးတာပေါ့။ နောက် မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် ဆိုတာလည်း ရှိတယ်။ ဒါတွေဟာ သူတို့အလုပ်တွေပဲ၊ ထောင်ထဲကို စစ်ရမယ်၊ အဲဒီလိုဟာတွေ လုပ်ရမယ်။ အဲ့လိုအလုပ်တွေကို လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်က လုပ်ကိုမလုပ်တော့ဘူး။ အဲ့လိုတိုင်းပြည်မှာ နေရတဲ့အခါမှာ ကလေးရော လူကြီးရော ဒုက္ခရောက်ကြရတယ်။ အထူးသဖြင့် ကလေးတွေ ပိုနစ်နာတာပေါ့ဗျာ။”

အခုလို ကလေးသူငယ်တွေ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအောက် လုံခြုံမှုကင်းမဲ့နေတဲ့ အခြေအနေ၊ အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်နေရတဲ့ အခြေအနေ၊ မိဘ ဖခင်ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံနေရတဲ့ အခြေအနေတွေကို နစ်နာသူတွေဘက်က တရားမျှတမှုရစေဖို့ သတင်းမှတ်တမ်း ရယူထားတာ၊ နိုင်ငံတကာ ကလေးသူငယ်နဲ့ အမျိုးသမီး အခွင့်အရေး လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတွေကို တိုင်ကြားသင့်တယ်လို့လည်း ရှေ့နေကြီး ဦးကြီးမြင့်က အကြံပေးပါတယ်။

“ပြန်ပေးဆွဲတဲ့ ပုံစံမျိုးကို လုပ်နေတာ၊ မြန်မာပြည်မှာ ဖြစ်နေတာ။ အဲ့ဒါတွေကို မှတ်တမ်းတင်ပြီးတော့ ကမ္ဘာသိအောင် လုပ်ပေးရမယ်။ အခု ကျနော်တို့ ခင်ဗျားတို့ ပြောနေကြသလို အသံလွှင့်ဌာနတွေကနေ ပြောပေးနေရမယ်ဗျာ။ ကျနော်တို့ ရှေ့နေတွေကိုယ်တိုင် ဒီကိစ္စတွေအတွက် အန္တရာယ်အလွန်ကြီးတယ်။ မှန်တာပြောရင် သူတို့က ဘာမှကို မကြိုက်ဘူးဗျာ။ ကျနော်တို့ကတော့ ကမ္ဘာကနေရာ ပြည်သူတွေပါ သိအောင် လုပ်ပေးရမယ်။ ကလေးသူငယ်တွေနဲ့ နစ်နာခံရသူတွေကို လုပ်ပေးနိုင်တာကတော့ အခုလို အသံလွှင့်ဌာနတွေကနေ ပြောပေးရမယ်။ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းတွေကနေ ဝိုင်းပြောပေးရမယ် ဥပဒေတွေ အခွင့်အရေးတွေကို လေးစားလိုက်နာဖို့ အဲ့ဒါတွေ လုပ်ပေးနိုင်တာပေါ့ဗျာ။”

စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွေမှာ မိဘတွေက ပါဝင်လို့ ကလေးသူငယ်တချို့ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရတာ ရှိသလို စစ်ကောင်စီတပ်တွေနဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်တို့ တိုက်ပွဲတွေကြား ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေအတွင်း လက်နက်ကြီးကျည် ထိမှန်လို့ အသက်ဆုံးရှုံးရတာ ရှိသလို အသက်ဘေးလွတ်အောင် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရင်း နေမကောင်း ဖျားနာပြီး အသက်ဆုံးရတာ၊ နောက် ဘေးလွတ်ရာပြေးကြရင်း ရင်ခွင်ပိုက်ကလေးရော မိခင်ပါ ရေနစ်သေဆုံးရတာလိုမျိုး အဖြစ်အပျက်မျိုးတွေလည်း ကြုံတွေ့နေကြရတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်နေပါတယ်။

XS
SM
MD
LG