သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံ ရခုိင္ျပည္နယ္က ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စနစ္တက် ဖိႏွိပ္မႈေတြနဲ႔ ခဲြျခားဆက္ဆံခံရမႈေတြ ရွိခဲ့ေၾကာင္း ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔တခုျဖစ္တဲ့ Amnesty International က ဒီကေန႔ ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ အစီရင္ခံစာသစ္က စြပ္စဲြလုိက္ပါတယ္။ ဖိႏွိပ္မႈေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအတြက္ တာ၀န္ရွိသူေတြကုိ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္းက ျပစ္ဒဏ္ခတ္ အေရးယူဖုိ႔လည္း တုိက္တြန္းလုိက္ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ နန္းေလာင္၀္က ေျပာျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ရခုိင္ျပည္နယ္က ႐ုိဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြအေပၚ ခဲြျခားဆက္ဆံ ဖိႏွိပ္မႈေတြဟာ တခ်ိန္က ေတာင္အာဖရိကႏုိင္ငံမွာ Apartheid လုိ႔ေခၚတဲ့ အသားအေရာင္ ခဲြျခားအုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ပုံစံမ်ဳိးအထိ ျဖစ္ေနတဲ့အေၾကာင္း Amnesty International အဖဲြ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာသစ္က စြပ္စဲြထားတာပါ။ အမုိးအကာမရွိတဲ့ ေလွာင္အိမ္ထဲမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ဖိႏွိပ္ခံေတြအျဖစ္ “Caged Without A Roof” လုိ႔ အမည္ေပးထားတဲ့ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခဲြျခားဆက္ဆံ ဖိႏွိပ္ခံခဲ့ရေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အစီရင္ခံစာအတြက္ ၂ ႏွစ္ၾကာ ေလ့လာေတြ႔ရွိခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ AI ရဲ႕ သုေတသီအဖြဲ႔ ညႊန္ၾကားေရးမႈး Ann Neistat ကေတာ့ အခုလိုေျပာပါတယ္။

“လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ေတြ၊ အတိအက်ေျပာရရင္ေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္ေလာက္က အၾကမ္းဖက္မႈေတြကိုျပန္ၾကည့္ မယ္ဆုိရင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ဆိုတာဟာ မြတ္ဆလင္ေတြ အထူးသျဖင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္ အမုိုးအကာမရွိတဲ့ အက်ဥ္းေထာင္ႀကီးအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းသြားပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရက ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့စနစ္ဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ့ လူေနမႈဘ၀ အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အမဲ့ဆုံး၊ လူ႔ဂုဏ္ သိကၡာအမဲ့ဆုံး ျဖစ္ႏုိင္သမွ်ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ထားတဲ့ စနစ္သာျဖစ္ပါတယ္။”

ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းက လုံၿခံဳေရး ကင္းစခန္း ၃၀ ေလာက္ကုိ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔က ၀င္ေရာက္စီးနင္း တုိက္ခုိက္ခဲ့တဲ့ ARSA အစြန္းေရာက္အဖဲြ႔ကုိ ျမန္မာလုံၿခံဳေရး တပ္ဖဲြ႔ေတြက ရွင္းလင္းရာက တေက်ာ့ျပန္ ေပၚေပါက္ခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကုိ ခန္႔မွန္းေခ် ဒုကၡသည္ ၆ သိန္းေက်ာ္ေလာက္ ထြက္ေျပးတဲ့အထိ ျဖစ္ခဲ့ရာက ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္းနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ေတြက ဆက္တုိက္ဆုိသလုိ ေ၀ဖန္မႈေတြ ထြက္ေပၚေနတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။AI အဖြဲ႔ရဲ့ ျမန္မာ့အေရးသုေတသီ Laura Haigh ကလည္း အစီရင္ခံစာ ျပဳစုရာမွာ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကုိ အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ဒီျဖစ္ရပ္ဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္အလယ္ပိုင္း က မိသားစုတစုရဲ့ အေတြ႔အႀကဳံကိုေျပာေနတာမဟုတ္ပါဘူး။ ရခုိင္တျပည္နယ္လုံးအတြက္ေျပာေနတာပါ။ ေနာက္ၿပီး ရြာတရြာထဲရဲ့ ဒါမွမဟုတ္ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ခိုလႈံေနတဲ့လူေတြရဲ့ အေတြ႔အႀကဳံကိုသာ ေျပာေနတာလည္းမဟုတ္ပါဘူး။ ရိုဟင္ဂ်ာျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္တခ်က္ထဲ နဲ႔တင္ ရင္ဆိုင္ ခံစားေနရတဲ့ လူေတြအားလုံး အတြက္ၿခဳံငုံ တင္ျပထားတာျဖစ္ပါတယ္ ။ ”

AIအဖြဲ႔ ရဲ့အစီရင္ခံစာကို ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႔မွာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲလုပ္ၿပီး ထုတ္ျပန္လိုက္တာပါ။ ေနရပ္စြန္႔ခြါထြက္ေျပးသြားၾကတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျပန္လက္ခံေရး ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တို႔ ေဆြးေႏြးေနၾကေပမယ့္ ေနရပ္ျပန္လာမယ့္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ့ ကံၾကမၼာကိုလည္း ေမးခြန္းထုတ္ထားပါတယ္။ ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္ေတြကလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျမန္မာဘက္က ျပန္လက္ခံဖို႔ ေတာင္းဆိုၾကပါတယ္။

“ ျမန္မာအစိုးရက လက္ရွိက်င့္သုံးေနတဲ့ လက္ရွိစနစ္ႀကီးကို ဖ်က္သိမ္းၿပီး လက္ေတြ႔က်တဲ့ စနစ္တခုနဲ႔ အျမန္ဆုံး အစာထိုးဖို႔ ျမန္မာတာ၀န္ရွိသူေတြကို က်မတို႔ ေတာင္းဆိုပါတယ္။ လူမ်ိဳးနဲ႔ ကုိးကြယ္တဲ့ ဘာသာကိုအေျခခံၿပီးခြဲျခားထားတဲ့ ဥပေဒ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း အားလုံးကို ျပန္လည္ဆန္းစစ္ဖို႔လည္းလိုပါတယ္။ ဒီဥပေဒျပဌာန္းခ်က္အားလုံးဟာ ႏုိင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ဥပေဒနဲ႔ ကိုက္ညီဖို႔လည္းလိုအပ္ ပါတယ္။”

ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကုိဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ရခုိင္အႀကံေပး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ေတြအတုိင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္မွာျဖစ္ေၾကာင္း ကတိျပဳေျပာဆုိထားသလုိ၊ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိ္င္ငံနဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ေရး ညွိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ကတိျပဳထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG