သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာေရြးေကာက္ပဲြျပင္ဆင္မႈ ကုလလူ႔အခြင့္အေရးကိုယ္စားလွယ္ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္


၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြတုန္းက မႏၱေလးၿမိဳ႕ရွိ မဲရံုတခုမွာ မဲေပးေနသူတဦး။ (ႏို၀င္ဘာ ၀၈၊ ၂၀၁၅)

[Zawgyi/Unicode]

လာမယ့္ ႏို၀င္ဘာ ၈ ရက္ေန႔ က်င္းပဖို႔ ရွိတဲ့ ျမန္မာ ေရြးေကာက္ပဲြဟာ လြတ္လပ္ မွ်တမႈ ရွိမွာမဟုတ္သလို လူထုရဲ႕ဆႏၵကို တိတိက်က် ထင္ဟပ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံလူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအထူးကိုယ္စားလွယ္က သတိေပးလိုက္ပါတယ္။ ကုလမသဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီကို တင္သြင္းခဲ့တဲ့ သူ႕အစီရင္ခံစာကို ျမန္မာကိုေထာက္ခံတဲ့ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီက်င္းပရာ Geneva ကေန Lisa Schlein သတင္းေပးပို႔ထားတာကို ကိုသားညြန္႔ဦးက ေျပာျပပါမယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံလူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလ အထူးကိုယ္စားလွယ္ကို ျမန္မာအစိုးရေပးက ႏိုင္ငံတြင္း ၀င္ခြင့္မေပးခဲ့ေပမဲ့လည္း သူ႕အေနနဲ႔ အေ၀းကေနပဲ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို ဆက္လုပ္ႏိုင္ခဲ့တာပါ။ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြ ျမန္မာအရပ္ဘက္အဖဲြ႕အစည္းက ပုဂၢဳိလ္ေတြနဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြမတိုင္ခင္ ရတဲ့အခ်က္အလက္ေတြအရ ေရြးေကာက္ပဲြဟာ ယံုၾကည္စိတ္ခ်စရာမရွိဘူးလို႔ ကုလ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Thomas Andrews က ေျပာခဲ့ပါတယ္။

"လူပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ လူမ်ိဳးစု လူမ်ိဳးႏြယ္ ဒါမွမဟုတ္ ဘာသာအရ မဲေပးခြင့္ ပိတ္ပင္ခံရရင္ေတာ့ ဒီေရြးေကာက္ပဲြရဲ႕ ရလဒ္ဟာ လူေတြရဲ႕ဆႏၵကို တိတိက်က် ထင္ဟပ္ႏိုင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းကျဖစ္ေစ၊ ဘဂၤလာေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ဒုကၡသည္စခန္းေတြက ျဖစ္ေစ မဲေပးႏိုင္ခြင့္ရွိတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာသိန္းဂဏန္း မဲေပးခြင့္ရဖို႔ အစိုးရအေနနဲ႔ လိုလားတဲ့ ဒါမွမဟုတ္ သူတို႔ မဲေပးခြင့္ရဖို႔ ျပင္ဆင္လုပ္ေဆာင္တဲ့ အေထာက္အထားေတြ မေတြ႕ရပါဘူး။"

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကပ္ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ေနရစဥ္မွာပဲ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြျဖစ္ေနတဲ့အေတာအတြင္း ေရြးေကာက္ပဲြ တရပ္က်င္းပမယ္ဆိုတာဟာ ႀကီးမားတဲ့စိန္ေခၚမႈျဖစ္ေနတယ္လို႔လည္း ကုလ လူ႔အခြင့္အေရးကိုယ္စားလွယ္ Andrews က ေျပာပါတယ္။ ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ အသြားအလာကန္႔သတ္မႈေတြ လုပ္ထားတဲ့အျပင္၊ အစိုးရရဲ႕ အင္တာနက္နဲ႔ လူမႈကြန္ယက္မီဒီယာေတြကို ပိတ္ဆို႔တာေတြေၾကာင့္လည္း ႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြရဖို႔ ခက္ခဲေစတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

"ဒီလိုျဖစ္စဥ္ရဲ႕ အျခားတဘက္မွာ ၾကံဳရႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ကေတာ့ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ ႏိုင္ငံပါတီေတြအေနနနဲ႔ တယူသန္ေျပာဆိုတာေတြ အမုန္းစကားေတြကို ႏိုင္ငံေရးလက္နက္သဖြယ္သံုးလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒီ အဆိပ္ေတြဟာ ေရြးေကာက္ပဲြကို ထိခိုက္ေစရံုသာမက၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကိုပါ လံႈေဆာ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ ျမန္မာျပည္သူေတြ သိၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလို မီးေလာင္ရာေလပင့္လုပ္တဲ့ေျပာဆိုခ်က္ေတြဟာ စည္းရံုးေရး poster ေတြေပၚမွာေရာ အင္တာနက္ေပၚမွာပါ မရွိသင့္ပါဘူး။"

အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြ စည္းရံုးေရးဆိုတဲ့ေနရာမွာ ျမန္မာႏိ္ုင္ငံတြင္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာမရွိဆိုတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြစည္းရံုးေရးဆိုင္းပုဒ္တခုကို သူက ျပပါတယ္။ အဲဒီ ဓါတ္ပံုျပေနစဥ္မွာပဲ ျမန္မာ၊ ဗင္နီဇြဲလား၊ ဘဲလား႐ုစပ္နဲ႔ က်ဴူးဘားႏိုင္ငံတို႔က တားဆီးကန္႔ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ပံုမ်ိဳးျပမယ္ဆိုရင ္ေကာင္စီအေနနဲ႔ ႀကိဳတင္ခြင့္ျပဳခ်က္ယူရမွာျဖစ္သလို မျပသင့္ဘူးလို႔ ကန္႔ကြက္ၾကတာပါ။ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့အသံုးအႏႈန္းကို လက္မခံပါဘူး။ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ သဘာပတိ Elisabethy Tichy-Fisslberger ကေတာ့ ဒီပံုျပသဖို႔ တရား၀င္လိုအပ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ျပည့္မီွတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

"ဒီပံုကို လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ရက္၊ သံုးရက္ေလာက္ကတည္းက က်မတို႔ ရပါတယ္။ ဒါကို ျပသင့္ မသင့္ ညိွႏိႈင္းၿပီးေတာ့ ပံုထဲမွာပါတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ကို မသိေအာင္ မ်က္ႏွာကိုကြယ္ၿပီး ျပမယ္လို႔ သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီပံုကို ျပႏိုင္တယ္ဆိုၿပီး က်မတို႔ သေဘာတူခဲ့ဲၾကတာပါ။"

ၾသစေၾတးလ်၊ ဂ်ပန္ နဲ႔ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြကေတာ့ ဒီပံုအျပင္ ၿဂိဳလ္တုဓါတ္ပံုအေထာက္အထားေတြနဲ႔ အျခားဓါတ္ပံုေတြကို ျပႏိုင္တယ္ဆိုၿပီး အေခ်အတင္ ျဖစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ဒီပံုနဲ႔ အျခားပံုေတြကို ျပသင့္မသင့္ဆိုတာကို မဲခဲြခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီ ေနာက္မဲခဲြတဲ့အခါ ဒီဓါတ္ပံုနဲ႔အျခားအေထာက္အထားေတြ ျပႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ မဲက အသာရပါတယ္။ အဲဒီ ေနာက္မွာမွ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလ လူ႔အခြင့္အေရးကိုယ္စားလွယ္က သူ႔တင္ျပမႈ ဆက္ေျပာခြင့္ ရခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

မြန်မာရွေးကောက်ပွဲပြင်ဆင်မှု ကုလလူ့အခွင့်အရေးကိုယ်စားလှယ် ပြစ်တင်ဝေဖန်

လာမယ့် နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်နေ့ ကျင်းပဖို့ ရှိတဲ့ မြန်မာ ရွေးကောက်ပွဲဟာ လွတ်လပ် မျှတမှု ရှိမှာမဟုတ်သလို လူထုရဲ့ဆန္ဒကို တိတိကျကျ ထင်ဟပ်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးဆိုပြီးတော့ မြန်မာနိုင်ငံလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂအထူးကိုယ်စားလှယ်က သတိပေးလိုက်ပါတယ်။ ကုလမသဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီကို တင်သွင်းခဲ့တဲ့ သူ့အစီရင်ခံစာကို မြန်မာကိုထောက်ခံတဲ့နိုင်ငံတွေကတော့ ကန့်ကွက်ခဲ့ကြပါတယ်။ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီကျင်းပရာ Geneva ကနေ Lisa Schlein သတင်းပေးပို့ထားတာကို ကိုသားညွန့်ဦးက ပြောပြပါမယ်။

မြန်မာနိုင်ငံလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကုလ အထူးကိုယ်စားလှယ်ကို မြန်မာအစိုးရပေးက နိုင်ငံတွင်း ဝင်ခွင့်မပေးခဲ့ပေမဲ့လည်း သူ့အနေနဲ့ အဝေးကနေပဲ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေကို ဆက်လုပ်နိုင်ခဲ့တာပါ။ လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူတွေ မြန်မာအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းက ပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် ရတဲ့အချက်အလက်တွေအရ ရွေးကောက်ပွဲဟာ ယုံကြည်စိတ်ချစရာမရှိဘူးလို့ ကုလ အထူးကိုယ်စားလှယ် Thomas Andrews က ပြောခဲ့ပါတယ်။

"လူပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ လူမျိုးစု လူမျိုးနွယ် ဒါမှမဟုတ် ဘာသာအရ မဲပေးခွင့် ပိတ်ပင်ခံရရင်တော့ ဒီရွေးကောက်ပွဲရဲ့ ရလဒ်ဟာ လူတွေရဲ့ဆန္ဒကို တိတိကျကျ ထင်ဟပ်နိုင်မှာမဟုတ်ပါဘူး။ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းကဖြစ်စေ၊ ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေက ဖြစ်စေ မဲပေးနိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ ရိုဟင်ဂျာသိန်းဂဏန်း မဲပေးခွင့်ရဖို့ အစိုးရအနေနဲ့ လိုလားတဲ့ ဒါမှမဟုတ် သူတို့ မဲပေးခွင့်ရဖို့ ပြင်ဆင်လုပ်ဆောင်တဲ့ အထောက်အထားတွေ မတွေ့ရပါဘူး။"

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးလုပ်နေရစဉ်မှာပဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေဖြစ်နေတဲ့အတောအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲ တရပ်ကျင်းပမယ်ဆိုတာဟာ ကြီးမားတဲ့စိန်ခေါ်မှုဖြစ်နေတယ်လို့လည်း ကုလ လူ့အခွင့်အရေးကိုယ်စားလှယ် Andrews က ပြောပါတယ်။ ကပ်ရောဂါကြောင့် အသွားအလာကန့်သတ်မှုတွေ လုပ်ထားတဲ့အပြင်၊ အစိုးရရဲ့ အင်တာနက်နဲ့ လူမှုကွန်ယက်မီဒီယာတွေကို ပိတ်ဆို့တာတွေကြောင့်လည်း နိုင်ငံသားတွေအတွက် သတင်းအချက်အလက်တွေရဖို့ ခက်ခဲစေတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

"ဒီလိုဖြစ်စဉ်ရဲ့ အခြားတဘက်မှာ ကြုံရနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ကတော့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေ နိုင်ငံပါတီတွေအနေနနဲ့ တယူသန်ပြောဆိုတာတွေ အမုန်းစကားတွေကို နိုင်ငံရေးလက်နက်သဖွယ်သုံးလာနိုင်ပါတယ်။ ဒီ အဆိပ်တွေဟာ ရွေးကောက်ပွဲကို ထိခိုက်စေရုံသာမက၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေကိုပါ လှုံဆော်နိုင်တယ်ဆိုတာ မြန်မာပြည်သူတွေ သိကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီလို မီးလောင်ရာလေပင့်လုပ်တဲ့ပြောဆိုချက်တွေဟာ စည်းရုံးရေး poster တွေပေါ်မှာရော အင်တာနက်ပေါ်မှာပါ မရှိသင့်ပါဘူး။"

အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ စည်းရုံးရေးဆိုတဲ့နေရာမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းက ရိုဟင်ဂျာမရှိဆိုတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲစည်းရုံးရေးဆိုင်းပုဒ်တခုကို သူက ပြပါတယ်။ အဲဒီ ဓါတ်ပုံပြနေစဉ်မှာပဲ မြန်မာ၊ ဗင်နီဇွဲလား၊ ဘဲလားရုစပ်နဲ့ ကျူူးဘားနိုင်ငံတို့က တားဆီးကန့်ကွက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ပုံမျိုးပြမယ်ဆိုရင ်ကောင်စီအနေနဲ့ ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်ယူရမှာဖြစ်သလို မပြသင့်ဘူးလို့ ကန့်ကွက်ကြတာပါ။ မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့အသုံးအနှုန်းကို လက်မခံပါဘူး။ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ သဘာပတိ Elisabethy Tichy-Fisslberger ကတော့ ဒီပုံပြသဖို့ တရားဝင်လိုအပ်ချက်တွေနဲ့ ပြည့်မှီတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

"ဒီပုံကို လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ရက်၊ သုံးရက်လောက်ကတည်းက ကျမတို့ ရပါတယ်။ ဒါကို ပြသင့် မသင့် ညှိနှိုင်းပြီးတော့ ပုံထဲမှာပါတဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်ကို မသိအောင် မျက်နှာကိုကွယ်ပြီး ပြမယ်လို့ သဘောတူခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီပုံကို ပြနိုင်တယ်ဆိုပြီး ကျမတို့ သဘောတူခဲ့ဲကြတာပါ။"

သြစတြေးလျ၊ ဂျပန် နဲ့ ဥရောပနိုင်ငံတွေကတော့ ဒီပုံအပြင် ဂြိုလ်တုဓါတ်ပုံအထောက်အထားတွေနဲ့ အခြားဓါတ်ပုံတွေကို ပြနိုင်တယ်ဆိုပြီး အချေအတင် ဖြစ်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီနောက် ဒီပုံနဲ့ အခြားပုံတွေကို ပြသင့်မသင့်ဆိုတာကို မဲခွဲခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီ နောက်မဲခွဲတဲ့အခါ ဒီဓါတ်ပုံနဲ့အခြားအထောက်အထားတွေ ပြနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ မဲက အသာရပါတယ်။ အဲဒီ နောက်မှာမှ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလ လူ့အခွင့်အရေးကိုယ်စားလှယ်က သူ့တင်ပြမှု ဆက်ပြောခွင့် ရခဲ့ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG