သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ့အေရး လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ေဆြးေႏြးပဲြ သုံးသပ္ခ်က္


၂၀၁၈ ဇြန္လ ၂၆ ရက္ေန႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီအစည္းအေ၀း

ရခုိင္ျပည္နယ္က လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီမွာ ဒီကေန႔ေဆြးေႏြးမႈေတြအရ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ႏုိင္ငံတကာ ဖိအားေတြ တုိးလာေနတာ သိသိသာသာ ေတြ႔လာေနရတဲ့အတြက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြနဲ႔ ေျဖရွင္းဖုိ႔ လုိအပ္ေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက သတိေပးလုိက္ၾကပါတယ္။ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီမွာ ဒီကေန႔ ေဆြးေႏြးရာမွာေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ႀကံဳခဲ့ရတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ ကုလသမဂၢလုိ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္းရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ ေျဖရွင္းဖုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္ Yanghee Lee နဲ႔ ေဆြးေႏြးတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက တုိက္တြန္းခဲ့ၾကတာပါ။ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ေဆြးေႏြးမႈေတြအေပၚ အျမင္ေတြကုိေတာ့ မဆုမြန္က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္က လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ဖုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္ Yanghee Lee အျပင္၊ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီမွာ ေဆြးေႏြးၾကတဲ့ ႏုိင္ငံေတြကပါ တုိက္တြန္းခဲ့ၾကတာပါ။ ေဒသတြင္းနဲ႔ အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံေတြ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာကပါ ဖိအားေပး တုိက္တြန္းေနခ်ိန္မွာ ျမန္မာအစုိးရအေနနဲ႔ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြနဲ႔ တုန္႔ျပန္ဖုိ႔ အေရးႀကီးတဲ့အေၾကာင္း ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕က ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ အစည္းအေဝးမွာ ေလ့လာသူအျဖစ္ ကိုယ္တုိင္တက္ေရာက္ေနတဲ့ ညီမွ်ျခင္းျမန္မာအဖဲြ႔ရဲ႕ အမႈေဆာင္ညြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက VOA ျမန္မာပိုင္းကို ေျပာပါတယ္။

"တခုလံုးကို ၿခံဳၿပီးေတာ့ သံုးသပ္ရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ဖိအားေတာ့ ေတာ္ေတ္ာမ်ားပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္မွာ ျဖစ္တဲ့ကိစၥကို ႏိုင္ငံတိုင္းေဆြးေႏြးတယ္။ ဥပမာ က်ေနာ္တို႔ ထိုင္းတို႔လို အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံမ်ိဳးေတြရဲ႕ ေဆြးေႏြးခ်က္ထဲမွာေတာင္ ပါပါတယ္။ ပထမဦးဆံုးေျပာတဲ့ကိစၥကေတာ့ သူတို႔အေပၚမွာ ခြဲျခားမႈေတြရပ္တန္႔ေပးဖို႔၊ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ၿပီး ဂုဏ္သိကၡာရွိေသာ ဒုကၡသည္မ်ား ျပန္လည္လုပ္ေဆာင္ေပးဖုိ႔ တိုက္တြန္းသြားတဲ့ကိစၥရယ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အေျခခံအေၾကာင္းအရင္းေတြ အေျဖရွာၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔ ဒါေတြ တိုက္တြန္းသြားတာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေတြ႔ရတယ္။ တခ်ိဳ႕ဥေရာပႏိုင္ငံေတြဆိုရင္ ICC အထိသြားဖုိ႔ ေတာင္းဆိုတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးကေတာ့ ပိုမိုၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတကာမွာ တင္ျပခ်က္ေတြ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ေတြ႔ရမယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္တဲ့အခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအစုိးရရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈကို ေစာင့္ၾကည့္ေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဆက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္ေလာက္အထိ တြန္းအားေတြေပးမလဲ ၊ ဖိအားေတြေပးမလဲ ဘယ္ေလာက္အထိ ျဖစ္လာမလဲဆိုတာ အစိုးရရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အေျခအေနေပၚမွာ အမ်ားႀကီးမူတည္ေနတာကို က်ေနာ္ေတြ႔ရပါတယ္။"

လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ Yanghee Lee ရဲ႕ တင္ျပခ်က္မွာေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ျမန္မာအစုိးရက စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ရွိခဲ့ေပမဲ့လည္း၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္တာ မရွိခဲ့တဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံတကာက ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရမယ့္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုိအပ္ေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈဆုိင္ရာခုံ႐ုံး (ICC) က စုံစမ္းဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြကုိလည္း ေထာက္ခံေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့သလုိ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီ အေနနဲ႔လည္း လုပ္ငန္းစဥ္တရပ္ ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ တုိက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာအစုိးရက ဖဲြ႔စည္းခဲ့ၿပီး၊ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း Kofi Annan ဦးေဆာင္ခဲ့တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕အဖြဲ႔၀င္တဦးျဖစ္သူ ဦးေအးလြင္ ကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ စုိးရိမ္မႈေတြကုိ သတိထားတုံ႔ျပန္ဖုိ႔ လုိအပ္ေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။

"အစိုးရကေတာ့ လုပ္မယ္လို႔ေျပာတဲ့ ကိစၥကေတာ့ လုပ္မွာပဲေနာ္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကေတာ့ စုိးရိမ္စိတ္ရွိေနတယ္ဆိုတာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ အျမဲတမ္း သတိထားေနဖို႔လိုအပ္ပါတယ္ေလ။"

ျမန္မာအစုိးရကုိယ္စားလွယ္အျဖစ္ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီမွာ တက္ေရာက္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန အၿမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးျမင့္သူ ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္ Yanghee Leeရဲ႕ တင္ျပခ်က္ေတြဟာ မွ်တမႈမရွိသလုိ၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းနဲ႔ မညီတာေတြရွိေနတာေၾကာင့္၊ သူ႔အစား တျခားသူတေယာက္ေယာက္ကုိ အစားထုိး တာ၀န္ေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိခဲ့ပါတယ္။ ညီမွ်ျခင္းျမန္မာအဖဲြ႔ရဲ႕ အမႈေဆာင္ညြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္း ကေတာ့ ျမန္မာကုိယ္စားလွယ္ရဲ႕ ဒီေတာင္းဆုိခ်က္ဟာ လက္ေတြ႔မက်ဘူးလုိ႔ ျမင္ပါတယ္။

"သူတို႔ဘက္ကေတာ့ မစၥYanghee Leeရဲ႕ Report ကို သူတို႔သေဘာမက်တာ ေသခ်ာပါတယ္။ေနာက္တခါ မစၥYanghee Leeရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ေတြမွာ ဒီ ပုဂၢလိကအစြဲေတြပါေနတာေတြ႔ရတယ္။ အဲဒီေတာ့ အားလံုး ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လုပ္မယ္ အထူးသျဖင့္ ကုလသမဂၢ ရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ္မစၥYanghee Lee ဆိုရင္ လက္မခံခ်င္တဲ့သေဘာ ဒါေတြျဖစ္ပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ မစၥYanghee Leeကလည္း ကုလသမဂၢ ကေန တာ၀န္ေပးထားတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအရာရွိပဲျဖစ္ပါတယ္။ အားလံုးကို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ္ သူကိုေတာ့ မလုပ္ဘူးဆုိတာက နည္းနည္းေလး ဓမၼဓိဌာန္မက်ပဲနဲ႔ ပုဂၢိဳလ္စြဲဆန္တဲ့သေဘာေပါ့။ က်န္တဲ့ သူတို႔တင္ျပသြားတဲ့ တျခားႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ကိစၥေတြမွာလည္း မစၥYanghee Leeရဲ႕ Report ကိုေထာက္ခံၿပီးေတာ့ ဒီ Report ထဲမွာ ပါတဲ့ ကိစၥအတိုင္း လက္တြဲပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔အတြက္ ဆက္ၿပီးေတာ့ တိုက္တြန္းသြားတယ္။ အဲဒါကိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔က ဘယ္လိုဆက္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးမလဲ အဲဒါကေတာ့ စက္တင္ဘာမွာက်င္းပမယ့္ ေနာက္ထပ္ Section တခု မွာ ထပ္ၿပီးေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရပါမယ္။"

ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရွိိေနေၾကာင္းနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရး ေျဖရွင္းဖုိ႔ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ထြက္ေျပးသြားတဲ့ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိ္င္ငံ၊ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး (UNHCR) တုိ႔နဲ႔ နဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ရရွိထားေၾကာင္းလည္း ေျပာဆုိထားတာပါ။ ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ရဲ႕ မၾကာေသးခင္တုန္းက ခရီးစဥ္မွာလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္အပါအ၀င္ ပဋိပကၡျဖစ္ရာ ေဒသေတြကုိ သြားခြင့္ျပဳခဲ့တာ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႐ုံးခဲြဖြင့္လွစ္ဖုိ႔ လက္ခံခဲ့တာေတြ ရွိခဲ့ေၾကာင္းလည္း ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG