သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာစစ္တပ္ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးခုံ႐ုံးအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြ သံသယရွိ


၂၀၁၃ ေမလတုန္းက စစ္ေတြၿမိဳ႕အတြင္း တပ္မေတာ္သားမ်ားလံုၿခံဳေရးယူေနစဥ္

(Zawgyi/Unicode)

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္မႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာစစ္တပ္ခံုရံုးက စစ္ေဆးအေရးယူမယ့္ကိစၥဟာ အႏွစ္သာရကင္းမဲ့ၿပီး ယံုၾကည္လို႔မရေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြက ေ၀ဖန္လိုက္ပါတယ္။

ICOE လြတ္လပ္ေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ အစီရင္ခံစာမွာပါတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စစ္ခံုရံုးက စံုးစမ္းစစ္ေဆးေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ မေန႔ ေသာၾကာေန႔က ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အေပၚမွာ အခုလို တံု႔ျပန္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုတင္ျပမွာပါ။

ICOE ရဲ႕အၿပီးသတ္အစီရင္ခံစာမွာပါတဲ့ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာစစ္တပ္က စံုစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူမယ့္အေၾကာင္း ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၂၁ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အယံုအၾကည္မရွိေၾကာင္း ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ Burma Campaign UK အဖဲြ႔ရဲ႕ အမႈေဆာင္ညြန္ၾကားေရးမွဴး Mark Farmaner က ဗီြအိုေအကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာစစ္တပ္ကေန ခံုးရံုးဖဲြ႕စစ္ေဆးပါမယ္ဆိုတဲ့ ကတိကို ထပ္ေပးျပန္ပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ စစ္ခံုရံုးက လွ်ဳိ႕၀ွက္ စစ္ေဆးတာျဖစ္ပါတယ္။ တရားစဲြ အျပစ္ေပးခံရသူအားလံုးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြကို က်ေနာ္တို႔ ဘယ္ေတာ့မွ တိတိက်က်မသိရပါဘူး။ ဘယ္ပုဒ္မေတြနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ဘယ္ေလာက္ထိ အေရးယူသလဲ၊ ဒီလူေတြဟာ တကယ္ပဲ ေထာင္ဒဏ္အျပစ္ေပးခံရသလား စတာေတြ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္ေတာ့မွ မသိရပါဘူး။”

ဒါအျပင္ အဓိကစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ တာ၀န္အျပည့္ယူသင့္တယ္လို႔ ျမင္ေၾကာင္း Mark Farmaner ကအခုလိုေျပာပါတယ္။

“ေအာက္ေျခ စစ္သားေတြနဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔၀င္ေတြအေနနဲ႔ လူေတြအစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈ တပံုစံတည္း က်ဴးလြန္ေအာင္ ေစခိုင္းခဲ့တယ္ဆိုရင္ ဒီလုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္အပါအ၀င္ အျခား အဆင့္ျမင့္ စစ္တပ္အရာရွိ မွန္သမွ် တာ၀န္ယူတာမ်ဳိးမရွိပါဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ဟာ စစ္တပ္မွာ အဓိက အမိန္႔ေပးသူျဖစ္ပါတယ္။ အခု သူ႔လက္ေအာက္ခံ စစ္သားေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္မႈ ၄ မႈအတြက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးအေနနဲ႔ ဘာေၾကာင့္ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ တာ၀န္မယူရသလဲ။ အခုခ်ိန္ထိေတြ႕ေနရတာက- ေျမျပင္မွာ လက္ေတြ႕ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ စစ္သားေတြကိုပဲ ၾကားဓါးစာခံအေနနဲ႔ ျပစ္ဒဏ္ေပး ေနၿပီး အထက္အရာရွိေတြကေတာ့ သူတို႔ ရာထူးေနရာေတြမွာ ဆက္ၿပီးရွိေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။

ေမး။ ။ အခု ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကိုၾကည့္ရင္ ICJ ႏိုင္ငံတကာတရားရံုးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ လူမ်ဳိးုတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္နဲ႔ အမႈရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္ ေရာျဖစ္ႏိုင္သလားရွင့္။

ေျဖ။ ။ ICJ ကိစၥေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ စံုစမ္းမႈေတြမွာ ခိုင္မာမႈတခ်ဳိ႕ရွိရမယ္ဆိုတဲ့ ရလာဒ္ထြက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ရာဇ၀တ္က်ဴးလြန္မႈ ရွိခဲ့တယ္ဆိုတာမ်ဳိး ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုလာရတာျဖစ္ပါတယ္။ ICJ တရားရံုး မေရာက္ခင္အခ်ိန္ထိ ျမန္မာအစိုးရက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ လံုး၀ကို ျငင္းပယ္ခဲ့တာပါ။ ICJ က အမႈဟာ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ တစံုတရာကိုေတာ့ ၀န္ခံရေတာ့မယ္ဆိုတဲ့အေျခအေနကို သေဘာေပါက္ ေစခဲ့ပါတယ္။”

ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို အသိအမွတ္ျပဳလက္ခံျခင္းမရွိပါဘူး။

ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႔ ကိုယ္တိုင္ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈကို ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ စံုစမ္းစစ္ေဆးတဲ့ ကိစၥမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိတဲ့အတြက္ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြလိုအပ္ေနေၾကာင္း AI ႏိုင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ အာရွပစိဖိတ္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ခံ Francisco Bencosme က ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

“တကယ့္အႏွစ္သာရ ကင္းမဲ့ၿပီးေတာ့ ဒီလုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ အျခား လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ျပစ္မႈေတြအတြက္ လြတ္လပ္ၿပီး ဘက္လိုက္မႈကင္းတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ လိုအပ္ေနတယ္ဆိုတာ ထပ္ၿပီး မီးေမွာင္ထိုးျပေနပါတယ္။ အင္းဒင္ရြာ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္မႈကို သူတို႔စံုစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူၿပီးၿပီလို႔ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါဟာ လိမ္ညာတာပါ။ က်ဴးလြန္ခဲ့သူေတြကို ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္တယ္ဆိုေပမယ့္ သူတို႔ကို ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့သလို၊ ဘယ္လို အေရးယူအျပစ္ေပးသလဲဆိုတာလည္း ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိခဲ့ပါဘူး။”

ရခိုင္ျပည္နယ္ပဋိပကၡနဲ႔ပတ္သက္လို႔ စံုစမ္းခဲ့တဲ့ လြတ္လပ္ေသာစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ICOE အစီရင္ခံစာအရ အစုအၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈေတြ ႐ွိခ့ဲတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ေမာင္ႏု႐ြာနဲ႔ ခြ်တ္ျပင္႐ြာက သတ္ျဖတ္မႈေတြကိစၥေတြကို စစ္ခံုရံုးနဲ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးသြားမယ္လို႔ ျမန္မာစစ္တပ္က ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အင္းဒင္ရြာျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေရးယူေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီျဖစ္တယ္လို႔လဲ ေဖာ္ျပ ထားသလို ဂူတာျပင္ျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေရးယူေဆာင္ရြက္စဲျဖစ္ၿပီး စစ္တရားရံုးရဲ႕ စစ္ေဆးေဆာင္ရြက္မႈကို မၾကာခင္ သတင္းထုတ္ျပန္သြားမယ္လို႔လဲ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရံုးရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


...........

မြန်မာစစ်တပ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးခုံရုံးအပေါ် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေ သံသယရှိ

(Unicode)

ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှာ ရိုဟင်ဂျာတွေကို အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုနဲ့ပတ်သက်လို့ မြန်မာစစ်တပ်ခုံရုံးက စစ်ဆေးအရေးယူမယ့်ကိစ္စဟာ အနှစ်သာရကင်းမဲ့ပြီး ယုံကြည်လို့မရကြောင်း နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေက ဝေဖန်လိုက်ပါတယ်။

ICOE လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး ကော်မရှင် အစီရင်ခံစာမှာပါတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ စစ်ခုံရုံးက စုံးစမ်းစစ်ဆေးဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ မနေ့ သောကြာနေ့က မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အပေါ်မှာ အခုလို တုံ့ပြန်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ မအင်ကြင်းနိုင်က အပြည့်အစုံတင်ပြမှာပါ။

ICOE ရဲ့အပြီးသတ်အစီရင်ခံစာမှာပါတဲ့ ပြစ်မှုကျူးလွန်မှုတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ မြန်မာစစ်တပ်က စုံစမ်းစစ်ဆေး အရေးယူမယ့်အကြောင်း ဖေဖေါ်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့တာနဲ့ ပတ်သက်လို့ အယုံအကြည်မရှိကြောင်း ဗြိတိန်အခြေစိုက် Burma Campaign UK အဖွဲ့ရဲ့ အမှုဆောင်ညွန်ကြားရေးမှူး Mark Farmaner က ဗွီအိုအေကို အခုလိုပြောပါတယ်။

“မြန်မာစစ်တပ်ကနေ ခုံးရုံးဖွဲ့စစ်ဆေးပါမယ်ဆိုတဲ့ ကတိကို ထပ်ပေးပြန်ပါပြီ။ ဒါပေမယ့် အဲဒီ စစ်ခုံရုံးက လျှို့ဝှက် စစ်ဆေးတာဖြစ်ပါတယ်။ တရားစွဲ အပြစ်ပေးခံရသူအားလုံးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အသေးစိတ်အချက်အလက်တွေကို ကျနော်တို့ ဘယ်တော့မှ တိတိကျကျမသိရပါဘူး။ ဘယ်ပုဒ်မတွေနဲ့ ထောင်ဒဏ်ဘယ်လောက်ထိ အရေးယူသလဲ၊ ဒီလူတွေဟာ တကယ်ပဲ ထောင်ဒဏ်အပြစ်ပေးခံရသလား စတာတွေ ကျနော်တို့ ဘယ်တော့မှ မသိရပါဘူး။”

ဒါအပြင် အဓိကစစ်ခေါင်းဆောင်တွေအနေနဲ့ တာဝန်အပြည့်ယူသင့်တယ်လို့ မြင်ကြောင်း Mark Farmaner ကအခုလိုပြောပါတယ်။

“အောက်ခြေ စစ်သားတွေနဲ့ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေအနေနဲ့ လူတွေအစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု တပုံစံတည်း ကျူးလွန်အောင် စေခိုင်းခဲ့တယ်ဆိုရင် ဒီလုပ်ရပ်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် အခြား အဆင့်မြင့် စစ်တပ်အရာရှိ မှန်သမျှ တာဝန်ယူတာမျိုးမရှိပါဘူး။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ စစ်တပ်မှာ အဓိက အမိန့်ပေးသူဖြစ်ပါတယ်။ အခု သူ့လက်အောက်ခံ စစ်သားတွေ ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု ၄ မှုအတွက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအနေနဲ့ ဘာကြောင့်ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ တာဝန်မယူရသလဲ။ အခုချိန်ထိတွေ့နေရတာက- မြေပြင်မှာ လက်တွေ့ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ စစ်သားတွေကိုပဲ ကြားဓါးစာခံအနေနဲ့ ပြစ်ဒဏ်ပေး နေပြီး အထက်အရာရှိတွေကတော့ သူတို့ ရာထူးနေရာတွေမှာ ဆက်ပြီးရှိနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

မေး။ ။ အခု မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ကိုကြည့်ရင် ICJ နိုင်ငံတကာတရားရုံးမှာ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ လူမျိုးုတုန်းသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ အမှုရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အခြေအနေကြောင့် ရောဖြစ်နိုင်သလားရှင့်။

ဖြေ။ ။ ICJ ကိစ္စကြောင့် မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ စုံစမ်းမှုတွေမှာ ခိုင်မာမှုတချို့ရှိရမယ်ဆိုတဲ့ ရလာဒ်ထွက်လာတာဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ရာဇဝတ်ကျူးလွန်မှု ရှိခဲ့တယ်ဆိုတာမျိုး ထုတ်ဖေါ်ပြောဆိုလာရတာဖြစ်ပါတယ်။ ICJ တရားရုံး မရောက်ခင်အချိန်ထိ မြန်မာအစိုးရက ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ပြစ်မှုတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ လုံးဝကို ငြင်းပယ်ခဲ့တာပါ။ ICJ က အမှုဟာ မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့ တစုံတရာကိုတော့ ဝန်ခံရတော့မယ်ဆိုတဲ့အခြေအနေကို သဘောပေါက် စေခဲ့ပါတယ်။”

မြန်မာအစိုးရကတော့ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို အသိအမှတ်ပြုလက်ခံခြင်းမရှိပါဘူး။

မြန်မာစစ်တပ်အနေနဲ့ ကိုယ်တိုင် ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ပြစ်မှုကို ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် စုံစမ်းစစ်ဆေးတဲ့ ကိစ္စမှာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုမရှိတဲ့အတွက် လွတ်လပ်တဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေလိုအပ်နေကြောင်း AI နိုင်ငံတကာလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ကြီးရဲ့ အာရှပစိဖိတ်ဆိုင်ရာ တာဝန်ခံ Francisco Bencosme က ဗွီအိုအေကိုပြောပါတယ်။

“တကယ့်အနှစ်သာရ ကင်းမဲ့ပြီးတော့ ဒီလုပ်ရပ်ကြောင့် ရိုဟင်ဂျာတွေနဲ့ အခြား လူနည်းစု တိုင်းရင်းသားတွေအပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ပြစ်မှုတွေအတွက် လွတ်လပ်ပြီး ဘက်လိုက်မှုကင်းတဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု လိုအပ်နေတယ်ဆိုတာ ထပ်ပြီး မီးမှောင်ထိုးပြနေပါတယ်။ အင်းဒင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုကို သူတို့စုံစမ်းစစ်ဆေး အရေးယူပြီးပြီလို့ ဖေါ်ပြထားပါတယ်။ ဒါဟာ လိမ်ညာတာပါ။ ကျူးလွန်ခဲ့သူတွေကို ထောင်ဒဏ်ချမှတ်တယ်ဆိုပေမယ့် သူတို့ကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သလို၊ ဘယ်လို အရေးယူအပြစ်ပေးသလဲဆိုတာလည်း ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မရှိခဲ့ပါဘူး။”

ရခိုင်ပြည်နယ်ပဋိပက္ခနဲ့ပတ်သက်လို့ စုံစမ်းခဲ့တဲ့ လွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင် ICOE အစီရင်ခံစာအရ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားတဲ့ မောင်နုရွာနဲ့ ချွတ်ပြင်ရွာက သတ်ဖြတ်မှုတွေကိစ္စတွေကို စစ်ခုံရုံးနဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးသွားမယ်လို့ မြန်မာစစ်တပ်က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အင်းဒင်ရွာဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ အရေးယူဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီဖြစ်တယ်လို့လဲ ဖော်ပြ ထားသလို ဂူတာပြင်ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ အရေးယူဆောင်ရွက်စဲဖြစ်ပြီး စစ်တရားရုံးရဲ့ စစ်ဆေးဆောင်ရွက်မှုကို မကြာခင် သတင်းထုတ်ပြန်သွားမယ်လို့လဲ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG