သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

Peace and Conflict in Burma ျမန္မာႏုိင္ငံၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပဋိပကၡဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ၿမိဳ႔ေတာ္ ၀ါရွင္တန္ ဒီစီမွာၾကာသပေတးေန႔က ေဆြးေႏြးပြဲတရပ္ က်င္းပပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြးပြဲကို ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကၽြမ္းက်င္ ပညာရွင္ေတြ၊ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးေလ့လာသုံးသပ္သူေတြ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သြားေရာက္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၾကတဲ့ အေမရိကန္ သံတမန္ေတြ နဲ႔ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ မွာ ထဲထဲ၀င္၀င္ပါ၀င္ပတ္သက္ေနသူေတြ တက္ေရာက္လာၾကပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြးပြဲကို VOA ျမန္မာပိုင္းဌာန ၀ိုင္းေတာ္သား ဦးေက်ာ္ဇံသာ ကိုယ္တုိင္သြားေရာက္သတင္းယူခဲ့တာပါ။ ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေဆြးေႏြးတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးပြဲတက္ေရာက္လာသူေတြကို ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းခဲ့တဲ့ ဦးေက်ာ္ဇံသာကို နန္းေလာင္၀္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းေတာ့ ခုလုိစေျပာပါတယ္။

ေျဖ။ ။ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ပထမဦးဆံုးအဖြင့္အေနနဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးေအာင္လင္းက အစိုးရ ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္နဲ႔ ျပည္ပက ၀ါဒျဖန္႔မႈ စတဲ့ ပဋိပကၡေတြ ျပႆနာေတြ ကို ရွင္းလင္းသြားပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ စတင္တဲ့ ပထမဦးဆံုးေဆြးေႏြးပြဲကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအေရးအေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေျပာၾကတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြကေတာ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုဆိုင္ရာ သံအမတ္ၾကီးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္သြားခဲ့တဲ့ Derek Mitchell ရယ္ သူ႔မတိုင္ခင္ သံမွဴးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ Priscilla Clapp ရယ္ ျမန္မာ့အေရး ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ပါေမာကၡ David Steinberg တို႔ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုဆိုင္ရာ သံအမတ္ၾကီးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္သြားခဲ့တဲ့ Derek Mitchell ၊ ျမန္မာ့အေရး ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ပါေမာကၡ David Steinberg ၊ Andrew Wilder၊ သံမွဴးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ Priscilla Clapp ၊
အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုဆိုင္ရာ သံအမတ္ၾကီးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္သြားခဲ့တဲ့ Derek Mitchell ၊ ျမန္မာ့အေရး ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ပါေမာကၡ David Steinberg ၊ Andrew Wilder၊ သံမွဴးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ Priscilla Clapp ၊

ေမး။ ။ဒီေဆြးေႏြးပြဲကို ၄ ႀကိမ္ခြဲၿပီးေဆြးေႏြးတယ္လို႔ သိရပါတယ္ ၊ ပထမ ေဆြးေႏြးပြဲရဲ႕ အေရးပါပံုကို ေျပာပါဦးရွင့္။

ေျဖ။ ။ပထမပိုင္းရဲ႕ ဒုတိယေဆြးေႏြးပြဲကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ နယ္စပ္ေဒသမွာျဖစ္ေနတဲ့ ပဋိပကၡေတြအေၾကာင္းကို ေဆြးေႏြးတာျဖစ္ပါတယ္။ ကခ်င္အမ်ိဳးသမီး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူျဖစ္တဲ့ Ja Nan Lahtaw ရယ္ ၊ တရုတ္မူ၀ါဒကၽြမ္းက်င္တဲ့ Yun Sun ရယ္ ၊ လြတ္လပ္တဲ့ ေလ့လာသံုးသပ္သူ တဦးျဖစ္တဲ့ David Mathieson တို႔ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။ အဲဒါၿပီးေတာ့ ေနာက္ေဆြးေႏြးတဲ့ ပါေမာကၡ David Steinberg ေျပာတဲ့ ကိစၥမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမ်ိဳးစုေတြနဲ႔ ဆက္ဆံေရးျပႆနာကေတာ့ ဒီမိုကေရစီျပႆနာထက္ အေရးႀကီးတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ သူေထာက္ျပသြားတာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အရပ္ဘက္ စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးဟာ သိပ္ခက္ခဲတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ရင္ေတာင္မွ အတိမ္းအေစာင္းမခံႏိုင္တဲ့အေနအထားမွာ ရွိတယ္လို႔ သူကေျပာသြားပါတယ္။

ေမး။ ။ဒါဆိုရင္ ဒုတိယအပိုင္းမွာေရာ ဘာေတြကိုေဆြးေႏြသြားၾကပါသလဲ ဦးေက်ာ္ဇံသာ။

ေျဖ။ ။နယ္စပ္ေဒသပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ကခ်င္အမ်ိဳးသမီး Ja Nan Lahtaw ကေန ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ ေဒသမွာ ဘယ္လိုအေျခအေန ၊ အခက္အခဲေတြရွိေနသလဲဆိုတာကို အဓိကေျပာပါတယ္။ သူေျပာတဲ့ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြမွာ မဟာမိတ္ေတြ အဆင့္ဆင့္ ဖြဲ႔စည္းထားၾကတဲ့အတြက္ အစိုးရနဲ႔ ေစ့စပ္ညိွႏိႈင္းတဲ့အခါမွာ အင္မတန္မလိုလားအပ္တဲ့ ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာမႈေတြျဖစ္တယ္ဆိုတာကို အဓိကေျပာသြားပါတယ္။ တရုတ္ေရးရာ မူ၀ါဒေရးရာကၽြမ္းက်င္သူျဖစ္တဲ့ Yun Sun ကေတာ့ အေရွ႕ေျမာက္ေဒသရဲ႕ ပဋိပကၡေတြကို အဓိကေျပာပါတယ္။ အဲဒီမွာ တရုတ္ရဲ႕ စိတ္၀င္စားမႈကို အဓိကေျပာပါတယ္၊ တရုတ္ရဲ႕ စိုးရိမ္မႈကို အဓိကေျပာပါတယ္။

Shalom Foundation က Ja Nan Lahtaw ၊ တရုတ္မူ၀ါဒကၽြမ္းက်င္တဲ့ Yun Sun တို႔ေဆြးေႏြး
Shalom Foundation က Ja Nan Lahtaw ၊ တရုတ္မူ၀ါဒကၽြမ္းက်င္တဲ့ Yun Sun တို႔ေဆြးေႏြး

ေမး။ ။ဟုတ္ကဲ့ ဒီေဆြးေႏြးပြဲကို အာရွပစိဖိတ္ေဒသ ဒုလက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Patrick Murphy လည္း တက္ေရာက္လာတယ္လို႔ သိရပါတယ္ရွင့္။ သူကေရာ ဘာေတြေျပာပါသလဲ။

ေျဖ။ ။သူအဓိကေျပာသြားတဲ့အထဲမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပႆနာအသစ္ေတြေပၚထြက္လာတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ျပႆနာအသစ္ဆိုတာကေတာ့ ျပင္ပပေယာဂ ပါ၀င္တဲ႔ နယ္စပ္စခန္းေတြကို တိုက္ခိုက္မႈ၊ ဒါကို ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္ကလည္း အၾကမ္းဖက္တံု႔ျပန္ခဲ့တယ္ ဒါကို ပဋိပကၡ တရပ္အေနနဲ႔ သူေထာက္ျပသြားပါတယ္။ ေနာက္တခါသူက အေမရိကန္နဲ႔ ျမန္မာရဲ႕ ဆက္ဆံေရးဟာ အခုအခါမွာ ပံုမွန္ဆက္ဆံေရးအတိုင္းျပန္ၿပီးေတာ့ သြားရင္ပိုေကာင္းမယ္ ၊ အေမရိကန္က ဘယ္လုိကူညီမယ္ဆိုတဲ့ဟာကို သူကေျပာျပသြားပါတယ္။ အဲဒါကို စစ္တပ္နဲ႔ စစ္တပ္ ဆက္ဆံေရးကိုလည္း အရိပ္အမြက္ေျပာတဲ့အတြက္ အဲဒါကို အေသးစိတ္ေျပာျပပါ၊ ဘယ္ေလာက္အထိ အလားအလာေကာင္းသလဲ ဆိုေတာ့ သူက အခုလိုေျပာသြားပါတယ္ခင္ဗ်။

“ႏွစ္ႏိုင္ငံ စစ္တပ္ခ်င္းဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒါဟာ အေရးႀကီးတဲ့ ေမးခြန္းပါ။ သက္ဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံရဲ့ အေျခေနေပၚ မူတည္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္အေနနဲ႔ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး ရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံအမ်ားစုမွာ စစ္သင္တန္းေပးတာ၊ ကာကြယ္ေရးပစၥည္းေတြ ေရာင္းခ်တာ၊ စစ္ေရးေလ့က်င့္တာ၊ စတဲ့ သာမန္လို႔ ယူဆရတဲ့ ကိစၥရပ္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ပါဝင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ အခုေျပာခဲ့တဲ့ စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရး ပံုစံမ်ိဳးဟာ ျမန္မာ့စစ္တပ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာ မရွိသေလာက္ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရးဟာ အစပ်ိဳးတဲ့ အပိုင္းပဲရွိေသးတဲ့ သေဘာပါ။ အရည္ေသြး ျပည့္ဝဖို႔ လူ႔အခြင့္ေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္တန္းမွီဖို႔၊ အေရြးေကာက္ခံ အစိုးရရဲ့ အမိန္႔ကို နာခံဖုိ႔၊ ဒါေတြ အားလံုးဟာ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္း မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနခဲ့ၿပီး တႏုိင္ငံလံုးရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ စီးပြါးေရးကို ခ်ဳပ္ကိုင္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ မရင္းႏွီးေသး တဲ့ အခ်က္ပါ။ ဒီအေလ့က်င့္ေတြကို စြန္႔လႊတ္ဖို႔က အခ်ိန္ၾကာမွာ ျဖစ္ေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔က အားေပးခ်င္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႕ ဆက္ဆံေရးဟာ အစပ်ိဳးရံုပဲ ရွိေသးတယ္လုိ႔ ေျပာတာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ၾကိဳးစားရပါလိမ့္မယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ အတြက္ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ကာကြယ္ေရးကိုပဲ အေလးေပးလုပ္ေဆာင္တဲ့ စစ္တပ္မ်ိဳး ရသင့္ပါၿပီ။

ေမး။ ။ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ တတိယအပိုင္းမွာေရာ ဘာေတြအဓိကထား ေဆြးေႏြသြားၾကပါသလဲ ။

ေျဖ။ ။တတိယအပိုင္းမွ ပထမေဆြးေႏြးတာကေတာ့ ရခိုင္၊ ရိုဟင္ဂ်ာနဲ႔ ျပည္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈ ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ တျခားစိန္ေခၚမႈေတြ အေၾကာင္းကိုေဆြးေႏြးၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တေယာက္ကေတာ့ Oxford ကေန ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေလ့လာေနတဲ့ သူတေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ သူေျပာတဲ့အထဲမွာ စိတ္၀င္စားဖို႔ေကာင္းတာက ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ မြတ္စလင္ျဖစ္တဲ့ ပဋိပကၡကို လူေတြက ဗုဒၶဘာသာတခုလံုးကို အျပစ္တင္ ေျပာတဲ့သေဘာ ၊ မြတ္စလင္ အသိုင္းအ၀ိုင္းတခုလံုးကို အျပစ္ဖို႔တဲ့သေဘာေျပာၾကတယ္လို႔ သူက သံုးသပ္ပါတယ္ ။ အဲဒီလိုမဟုတ္ပဲနဲ႔ ဦး၀ီရသူဆိုတာက ဗုဒၶဘာသာ သာသနာ့အသိုင္းအ၀ိုင္းတခုလံုးကို ကိုယ္စားျပဳသူမဟုတ္ဘူး ၊ အဲဒါကို ခြဲျခားျမင္ဖို႔လိုတယ္ အဲဒီေတာ့ ဦး၀ီရသူကို အေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ လူေတြအျမင္မွာ ဗုဒၶဘာသာ ကို မေကာင္းျမင္သြားတဲ့ အျဖစ္မ်ိဳးလည္း မျဖစ္သင့္သလို တဖက္မွာလည္း မြတ္စလင္ေတြကိုလည္း အဲဒီလို သေဘာထားသင့္တယ္လို႔ ေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။

ေနာက္ေဆြးေႏြးတာကေတာ့ ေဒါက္တာ ေက်ာ္ရင္လိႈင္ ျဖစ္ပါတယ္။ သူက ျမန္မာႏိုင္ငံ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ရခိုင္ပဋိပကၡကို ထဲထဲ၀င္၀င္နားလည္ထားတဲ့လူျဖစ္ပါတယ္။ သူကအေကာင္းျမင္တဲ့ သေဘာေျပာပါတယ္ လူေတြက ရခိုင္ ပဋိပကၡလို႔ေျပာလိုက္ရင္ ဆိုးဆိုးရြားရြားအေျခအေနေတြပဲေျပာေနၾကတယ္ ဒါေပမယ့္ သူေတြ႔ၾကံဳရတဲ့ ေလာေလာဆယ္ အေျခအေနကို သူေျပာပါတယ္ အဓိက ပဋိပကၡျဖစ္တာကို ထိန္းသိမ္းႏိုင္တဲ့အေျခအေနဟာ တိုးတက္လာတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ပဋိပကၡြျဖစ္မယ့္အေရးကို ရခိုင္ေတြဘက္ကေရာ မြတ္စလင္ေတြဘက္ကေရာ ႀကိဳၿပီးေတာ့ ညိွညိွႏိႈင္းႏိႈင္း တားဆီးၾကတယ္ဆိုတာကို ၊ ႏွစ္ဘက္စလံုးက ထိန္းတာဟာ တိုးတက္မႈျဖစ္တယ္ဆိုတာကို သူေျပာၾကားသြားပါတယ္။

ေမး။ ။ဒုတိယပိုင္းရဲ႕ ေနာက္ဆံုးေဆြးေႏြးပြဲမွာေရာ ဘယ္သူေတြက ဘာအေၾကာင္း အဓိက ေဆြးေႏြး ပါသလဲရွင့္။

ေျဖ။ ။ ပထမဆံုးေဆြးေႏြးသူကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီအႀကံေပး ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္တဲ့ ဦးေအာင္ၾကည္ကေတာ့ သူတို႔ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြကိုရွင္းျပသြားပါတယ္။

ေမး။ ။ဒီေဆြးေႏြးပြဲကေန ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ဘယ္ေလာက္အက်ိဳးျဖစ္မယ္လို႔ထင္ပါသလဲ ။

ေျဖ။ ။ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္အက်ိဳးရွိမယ္ဆိုတာထက္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ တက္ေရာက္လာသူေတြအတြက္ အမ်ားႀကီး အက်ိဳးရွိမယ္လို႔ထင္ပါတယ္။ နိဂုံးခ်ဳပ္မိန္႔ခြန္းေျပာတဲ့ Derek Mitchell ရဲ႕စကားနဲ႔ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူၾကံဳခဲ့ဖူးတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေၾကာင္းေဆြးေႏြးပြဲမွာ ဒီကေန႔ေဆြးေႏြးပြဲက အက်ိဳးအရွိဆံုးလို႔ သံုးသပ္ပါတယ္ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ဟာလည္း ကမာၻမွာ အရႈပ္ေထြးဆံုးလို႔ သူက သံုးသပ္ပါတယ္။ ေနာက္တခါ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္မွာ အားလံုးပါ၀င္ဖို႔ လိုအပ္တယ္၊ ေနာက္ဆံုး သူေျပာတဲ့ စကားကုိယူၿပီးေတာ့ နိဂံုးခ်ဳပ္ရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဒီမိုကေရစီေဖာ္ေဆာင္ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေအာင္ျမင္ဖို႔ဆိုရင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ တာ၀န္မဟုတ္ပါဘူးတဲ့ ၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ကူညီမယ္ တကယ္တမ္းေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္ဖို႔ဆိုတာက ျမန္မာျပည္သူလူထုရဲ႕တာ၀န္ျဖစ္ပါတယ္လို႔ေျပာသြားပါတယ္ နန္းေလာင္၀္ေရ။

ေမး။ ။ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ဦးေက်ာ္ဇံသာ။

ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေဆြးေႏြးတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးပြဲတက္ေရာက္လာသူေတြကို ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းခဲ့တဲ့ ဦးေက်ာ္ဇံသာကို နန္းေလာင္၀္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG