သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

လူေမွာင္ခုိကူးမႈအေျခအေန အဆိုးဆံုးအဆင့္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံပါေနဆဲ


ဇြန္လ ၂၅ ရက္ေန႔က အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ လူေမွာင္ခိုကူးမႈဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာ (TIP)။ (ဓာတ္ပံု - US Department of State - ဇြန္ ၂၅၊ ၂၀၂၀)

[Zawgyi/Unicode]

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ၾကာသပေတးေန႔မွာ ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ လူေမွာင္ခိုကူးမႈဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာ (TIP) ထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကို မႏွစ္ကလိုပဲ အဆိုးဆံုးအဆင့္ Tier 3 အဆင့္မွာ ဆက္ၿပီးသတ္မွတ္ထားပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ လူေမွာင္ခိုကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေဆာင္ရြက္ရာမွာ အနိ္မ့္ဆုံးစံ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကိုေတာင္ အျပည့္အ၀ လုိက္နာေဆာင္ရြက္ျခင္း မရွိတဲ့အျပင္ သိသာ ထင္ရွားတဲ့ ၾကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ိဳးေတြလည္း မေတြ႔ရတာေၾကာင့္ အခုလို Tier 3 အဆင့္ ဆက္ၿပီး သတ္မွတ္တာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း အစီရင္ခံစာမွာ ေထာက္ျပထားပါတယ္။

ငါးဖမ္းလုပ္ငန္းမွာ အတင္းအၾကပ္ အလုပ္ခိုင္းေစခံေနရသူေတြအပါအ၀င္ လူေမွာင္ခိုရာဇ၀တ္မႈေတြကို စုံစမ္းအေရးယူတာမ်ိဳးေတာ့ တိုးလုပ္လာတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ အေတာ္ၾကာေနွာင့္ေနွးေနတဲ့ ကေလးလုပ္သား ကာကြယ္ေရးဆုိင္ရာ ဥပေဒကိုအတည္ျပဳဖို႔ထက္ လူကုန္ကူးမႈနဲ႔ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရသူေတြကို ပိုၿပီး အာရုံစိုက္ေနတယ္လို႔လည္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။

ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းမႈနဲ႔ ပတ္သက္္လို႔ကေတာ့ မႏွစ္က အလားတူကာလနဲ႔စာရင္ ျမန္မာစစ္္တပ္ရဲ ႔ ကေလးစစ္သားစုေဆာင္းမႈ နည္းသြားတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အစီရင္ခံစာျပဳစုတဲ့ကာလအတြင္း အတင္းအၾကပ္အလုပ္ခုိင္းေစမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ မူ၀ါဒေတြ မရွိသလို စစ္ေရးမတည္မၿငိမ္ျဖစ္ေနတဲ့ ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ေတြမွာေတာ့ကေလးေတြကုိဆက္ၿပီး အသုံးခ်ေနေသးတယ္လို႔လည္း ႏုိ္င္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေထာက္ျပထားတာပါ။

ကုလသမဂၢရဲ ႔ကေလးသူငယ္မ်ားနဲ႔ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡမ်ားဆိုင္ရာ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္ကို ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းမႈ ျပဳလုပ္တဲ့ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ စာရင္းထဲကေန ဖယ္ရွားထားတာပါ။ ကေလးစစ္သားစုေဆာင္းမႈ သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းသြားသလို ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြကို ေျခရာခံၿပီး အစီရင္ခံဖို႔ သေဘာတူညီတာေၾကာင့္ အခုလို စာရင္းထဲက ဖယ္ရွားလိုက္တာလို႔ ကုလအစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အေမရိကန္ရဲ႕ TIP အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ လက္ရွိရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ ကို႐ုိနာဗိုင္းရပ္စ္ကပ္ေရာဂါဂယက္ေၾကာင့္ လူကုန္ကူးခံရမယ့္အေျခအေန ပိုမ်ားလာတယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။ အတင္းအၾကပ္အလုပ္ခုိင္းေစတာရွိေနၿပီး လူနည္းစုမြတ္ဆလင္ ၁,၀၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္ကို ထိန္းသိမ္းထားတယ္လို႔ အေမရိကန္နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြ ေျပာဆိုေနတ့ဲ တရုတ္ႏုိင္ငံကိုလည္း ျမန္မာလိုပဲ Tier 3 အဆင့္မွာ ထည့္သြင္းထားတာပါ။

Tier 3 အဆင့္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခံထားရတဲ့ႏုိင္ငံေတြကေတာ့ အာဖဂန္နစၥတန္၊ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယား၊ ဘီလာရုစ္၊ ျမန္မာ၊ ဘရြန္ဒီ၊ တရုတ္၊ ေကာ္မိုရို၊ က်ဴးဘား၊ အီရီထရီးယား၊ အီရန္၊ ေျမာက္ကိုရီးယား၊လီဆိုသို၊ နီကာရာဂြါ၊ ပါပူ၀ါ နယူးဂီနီ၊ ရုရွား၊ ေတာင္ဆူဒန္၊ ဆီးရီးယား၊ တပ္ခ္ မင္နီစတန္နဲ႔ ဗင္နီဇြဲလားႏုိ္င္ငံေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

လူမှောင်ခိုကူးမှုအခြေအနေ အဆိုးဆုံးအဆင့်မှာ မြန်မာနိုင်ငံပါနေဆဲ

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ကြာသပတေးနေ့မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ လူမှောင်ခိုကူးမှုဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာ (TIP) ထဲမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို မနှစ်ကလိုပဲ အဆိုးဆုံးအဆင့် Tier 3 အဆင့်မှာ ဆက်ပြီးသတ်မှတ်ထားပါတယ်။

မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့ လူမှောင်ခိုကူးမှု တိုက်ဖျက်ရေးဆောင်ရွက်ရာမှာ အနိမ့်ဆုံးစံ သတ်မှတ်ချက်တွေကိုတောင် အပြည့်အ၀ လိုက်နာဆောင်ရွက်ခြင်း မရှိတဲ့အပြင် သိသာ ထင်ရှားတဲ့ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ချက်မျိုးတွေလည်း မတွေ့ရတာကြောင့် အခုလို Tier 3 အဆင့် ဆက်ပြီး သတ်မှတ်တာဖြစ်တဲ့အကြောင်း အစီရင်ခံစာမှာ ထောက်ပြထားပါတယ်။

ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းမှာ အတင်းအကြပ် အလုပ်ခိုင်းစေခံနေရသူတွေအပါအဝင် လူမှောင်ခိုရာဇဝတ်မှုတွေကို စုံစမ်းအရေးယူတာမျိုးတော့ တိုးလုပ်လာတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့ အတော်ကြာနှောင့်နှေးနေတဲ့ ကလေးလုပ်သား ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေကိုအတည်ပြုဖို့ထက် လူကုန်ကူးမှုနဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသူတွေကို ပိုပြီး အာရုံစိုက်နေတယ်လို့လည်း အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားတာပါ။

ကလေးစစ်သား စုဆောင်းမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ကတော့ မနှစ်က အလားတူကာလနဲ့စာရင် မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ကလေးစစ်သားစုဆောင်းမှု နည်းသွားတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း အစီရင်ခံစာပြုစုတဲ့ကာလအတွင်း အတင်းအကြပ်အလုပ်ခိုင်းစေမှုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ မူဝါဒတွေ မရှိသလို စစ်ရေးမတည်မငြိမ်ဖြစ်နေတဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်နဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်တွေမှာတော့ကလေးတွေကိုဆက်ပြီး အသုံးချနေသေးတယ်လို့လည်း နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေက ထောက်ပြထားတာပါ။

ကုလသမဂ္ဂရဲ ့ကလေးသူငယ်များနဲ့ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများဆိုင်ရာ ၂၀၂၀ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာမှာတော့ မြန်မာစစ်တပ်ကို ကလေးစစ်သား စုဆောင်းမှု ပြုလုပ်တဲ့ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ စာရင်းထဲကနေ ဖယ်ရှားထားတာပါ။ ကလေးစစ်သားစုဆောင်းမှု သိသိသာသာ လျော့နည်းသွားသလို ကလေးစစ်သား စုဆောင်းမှုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေကို ခြေရာခံပြီး အစီရင်ခံဖို့ သဘောတူညီတာကြောင့် အခုလို စာရင်းထဲက ဖယ်ရှားလိုက်တာလို့ ကုလအစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အမေရိကန်ရဲ့ TIP အစီရင်ခံစာမှာတော့ လက်ရှိရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကပ်ရောဂါဂယက်ကြောင့် လူကုန်ကူးခံရမယ့်အခြေအနေ ပိုများလာတယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။ အတင်းအကြပ်အလုပ်ခိုင်းစေတာရှိနေပြီး လူနည်းစုမွတ်ဆလင် ၁,၀၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို ထိန်းသိမ်းထားတယ်လို့ အမေရိကန်နဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေ ပြောဆိုနေတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံကိုလည်း မြန်မာလိုပဲ Tier 3 အဆင့်မှာ ထည့်သွင်းထားတာပါ။

Tier 3 အဆင့်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရတဲ့နိုင်ငံတွေကတော့ အာဖဂန်နစ္စတန်၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယား၊ ဘီလာရုစ်၊ မြန်မာ၊ ဘရွန်ဒီ၊ တရုတ်၊ ကော်မိုရို၊ ကျူးဘား၊ အီရီထရီးယား၊ အီရန်၊ မြောက်ကိုရီးယား၊လီဆိုသို၊ နီကာရာဂွါ၊ ပါပူဝါ နယူးဂီနီ၊ ရုရှား၊ တောင်ဆူဒန်၊ ဆီးရီးယား၊ တပ်ခ် မင်နီစတန်နဲ့ ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွေဖြစ်ကြပါတယ်။

XS
SM
MD
LG