သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေဒၚစုရဲ႕ ရခိုင္ခရီးစဥ္ အေပၚ အျမင္တခ်ိဳ႕


ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ၾကာသပေတးေန႔က ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ပဋိပကၡ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေဒသေတြကုိ သြားတဲ့ခရီးစဥ္ဟာ ေကာင္းမြန္တဲ့ ခရီးစဥ္ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္သံမွဴးေဟာင္း Priscilla Clapp က ေျပာၾကား လုိက္ပါတယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာဘဲ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြအေၾကာင္း ဒီခရီးစဥ္အတြင္း ထည့္သြင္း ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း မရွိတဲ့အေပၚ ေ၀ဖန္ ေျပာဆုိမႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ရခုိင္ျပည္နယ္ ခရီးစဥ္အေၾကာင္း ႏုိင္ငံတကာက တုန္႔ျပန္ခ်က္ေတြကုိ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က စုစည္း တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ တေက်ာ့ျပန္ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း၊ ေမာင္ေတာေဒသနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္တုိ႔ကုိ ႏုိ၀င္ဘာလ ၂ ရက္ေန႔က ႀကိဳတင္ ေၾကညာထားျခင္းမရွိဘဲ သြားေရာက္ခဲ့တာပါ။

ခရီးစဥ္အတြင္း ႏွစ္ဘက္ လူမႈအသုိင္း၀ုိင္းေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံခဲ့သလုိ အၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ ပ်က္ဆီးသြားခဲ့တဲ့ ေက်းရြာေတြ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ သြားေရာက္ ၾကည့္ရႈခဲ့ပါတယ္။

ဒီခရီးစဥ္အေပၚ အျမင္အမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိေနၾကတဲ့အထဲ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္သံမွဴးေဟာင္း Priscilla Clapp ကေတာ့ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ အျမင္မ်ဳိး ရွိပါတယ္။

“က်မအထင္ေတာ့ ဒါဟာ ေကာင္းမြန္တဲ့ ခရီးစဥ္အျဖစ္သလုိ ေကာင္းတဲ့ အႀကံဉာဏ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ အေစာပုိင္းက ရခုိင္ျပည္နယ္ကုိ ဘာေၾကာင့္ မသြားသလဲဆုိတာကုိလည္း က်မ နားလည္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ အဲဒီေဒသဟာ ေဘးကင္း လုံၿခံဳမႈ မရွိလုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ တုိင္းျပည္ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ကုိ လုံၿခံဳမႈ မရွိတဲ့ေဒသကုိ သြားခုိင္းရုိး ထုံးစံမရွိပါဘူး၊ သူမဟာ သာမွန္ အရပ္သားတဦးမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ မွန္္ကန္တဲ့ သတင္းစကား ပါးလုိက္တဲ့ ခရီးစဥ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လူေတြကလည္း သူမကုိ ေတြ႔ရတဲ့အတြက္ ေပ်ာ္ရႊင္ေနၾကပုံ က်ပါတယ္။ အဲဒီေဒသမွာ ျဖစ္သြားခဲ့တဲ့ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ ႀကီးမားတဲ့ စာနာမႈဆုိင္ရာ အက်ပ္အတည္းႀကီး ေျပလည္ေရးအတြက္ အရပ္သားအစုိးရက ဦးေဆာင္ လုပ္ကုိင္ေနတယ္ဆုိတာကုိလည္း ဒီခရီးစဥ္ကေန ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျပသလုိက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။”

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ကေတာ့ ရခုိင္ပဋိပကၡကုိ အျပန္အလွန္ ေျပာဆုိ ျငင္းခုန္ေနမယ့္အစား အလုပ္နဲ႔ သက္ေသျပဖုိ႔ စိတ္ပုိင္းျဖတ္ထားပုံရလုိ႔ သူ႔အေနနဲ႔ ယူဆေၾကာင္းလည္း Priscilla Clapp က ေျပာပါတယ္။

“က်မ မၾကာေသးခင္တုန္းကဘဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံခဲ့ၿပီး ဒီကိစၥကုိ ေဆြးေႏြးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ သူမအေပၚ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ေ၀ဖန္ ေျပာဆုိမႈေတြကုိ စကားလုံးေတြနဲ႔ ျပန္လည္ တုိက္ခုိက္ဖုိ႔ဟာ မျဖစ္ႏုိင္တဲ့အတြက္ အလုပ္နဲ႔ သက္ေသ ျပမယ္လုိ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က က်မကုိ ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ သူမအေနနဲ႔ လုပ္သင့္တာေတြကုိ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လုိ႔ က်မ ထင္ပါတယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းက ထြက္ေျပးသြားၾကသူေတြ ေဘးကင္း လုံၿခံဳစြာ ေနရပ္ျပန္လာႏုိင္မယ့္ အေျခအေနမ်ဳိးျဖစ္လာေအာင္ သူမအေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ အဲဒီေဒသမွာ ေနထုိင္ၾကသူေတြ အားလုံးရဲ႕ အေျခအေနေတြ တုိးတက္ ေကာင္းမြန္လာဖုိ႔ ေရရွည္ စီမံကိန္းခ်ၿပီး သူမအေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီအတြက္ အခ်ိန္ေတြ အမ်ားႀကီး ယူရပါလိမ့္မယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ အဲဒီလုိ ျဖစ္ဖုိ႔အတြက္ ေဒသခံေတြအားလုံးက စိတ္ထဲ၊ ႏွလုံးသားထဲကေန ေထာက္ခံၾကဖုိ႔ လုိအပ္တဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာေရးေၾကာင္ ျဖစ္တဲ့ ပဋိပကၡ ဒီထက္ ပုိၿပီး ႀကီးထြားလာေစမယ့္ စစ္တပ္ကုိ ေ၀ဖန္ ေျပာဆုိတာမ်ဳိးလည္း သူမအေနနဲ႔ လုပ္လုိ႔ မရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒီအစီအစဥ္ ေအာင္ျမင္ဖုိ႔အတြက္ သူမအေနနဲ႔ စစ္တပ္ရဲ႕ ေထာက္ခံမႈ ရရွိဖုိ႔ေတာ့ လုိအပ္ပါတယ္။”

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ရခုိင္ခရီးစဥ္အေပၚ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ အျမင္ရွိသလုိဘဲ ဒီခရီးစဥ္အတြင္း သူမအေနနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း စစ္တပ္က က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြအေၾကာင္း၊ အိမ္ေတြ မီးရႈိ႕ခံရတဲ့အေၾကာင္း ေျပာဆုိတာမ်ဳိး မရွိခဲ့ဘူးလုိ႔ HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က အာရွေရးရာ ညြန္ၾကားေရးမွဴး Brad Adams က ေျပာပါတယ္။

“ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ စစ္တပ္က က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြကုိ အသိအမွတ္ျပဳေျပာဆုိတာ၊ ရြာလုံးကၽြတ္ အိမ္ေတြ မီးရိႈ႕ခံခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္း၊ စစ္တပ္က သတ္ျဖတ္ခဲ့တာေတြ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကုိ လူေတြ ၆ သိန္းေလာက္ ထြက္ေျပးေအာင္ စစ္တပ္က ေမာင္းထုတ္ခဲ့တာ၊ အဲဒီအတြက္ သူမအေနနဲ႔ ေတာင္းပန္ခဲ့တာ၊ က်ဴးလြန္မႈေတြကုိ စုံစမ္း စစ္ေဆးေပးမယ္လုိ႔ ကတိျပဳခဲ့တာ၊ သူမ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အက်ဥ္းက်ေနစဥ္ ကာလေတြတုန္းက သူမအတြက္ ကူညီ လုပ္ေဆာင္ေပးခဲ့ၾကၿပီး သူမကုိ အင္မတန္ ေလးစားၾကတဲ့ တျခားႏုိင္ငံေတြက ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ စုိးရိမ္မႈေတြကုိ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိခဲ့တာေတြ မရွိခဲ့ပါဘူး။ သူမကုိ ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္ တဦးအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေစခ်င္တယ္၊ သူမရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကုိ ထိန္းသိမ္းထားလုိတယ္ဆုိရင္ သူမအေနနဲ႔ ႏွစ္ဘက္စလုံးနဲ႔ အဆင္ေျပေအာင္ ၿခံစည္းရုိးေပၚ ရပ္ေနတာမ်ဳိး မလုပ္သင့္ေတာ့ပါဘူး။ အဲဒီလုိ ဆက္လုပ္ေနလုိ႔ မရေတာ့ပါဘူး။ လက္ရွိ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ က်င့္၀တ္သိကၡာအရ တိက် ျပတ္သားဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ အတုိက္အခံ ဘ၀တုန္းကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ က်င့္၀တ္သိကၡာပုိင္းအရ တိက် ျပတ္သားခဲ့ပါတယ္။”

အခုလုိ ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ ကာလမ်ဳိးမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ ေခါင္းေဆာင္မႈ မျပသႏုိင္တဲ့အေပၚ စိတ္ပ်က္မိေၾကာင္းလည္း Brad Adams က ဆက္ေျပာပါတယ္။

“သူမအေနနဲ႔ ေခါင္းေဆာင္မႈ မျပႏုိင္တဲ့အေပၚ က်ေနာ္တုိ႔ အင္မတန္ စိတ္ပ်က္မိပါတယ္။ သူမကုိ ေထာက္ခံသူေတြကေတာ့ သူမဟာ အၾကပ္အတည္းနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရုိဟင္ဂ်ာေတြဟာ သူမထက္ ပုိၿပီး ၾကပ္တည္းတဲ့ အေနအထားမွာ ေရာက္ေနၾကတာပါ။ သူမအေနနဲ႔ ဘယ္လုိ ရပ္တည္မယ္ဆုိတာ တိက်စြာ ျပသဖုိ႔ အခ်ိန္ေရာက္ပါၿပီ။ ၿပီးေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ ေဘးကင္းလုံၿခံဳစြာ ေနရပ္ျပန္လာခြင့္ ရၿပီး တရားဥပေဒအရ အေရးယူမႈလည္း ရွိသင့္ပါတယ္။”

ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ပဋိပကၡျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေဒသေတြက ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ တုိင္းနဲ႔ ျပည္နယ္အလုိက္ ေဒသခြဲၿပီး ကူညီ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ ညြန္ၾကားထားတာပါ။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္က ပဋိပကၡျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေဒသေတြကုိ ၾကာသပေတးေန႔မွာ ေန႔ခ်င္းျပန္ သြားေရာက္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ခရီးစဥ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔အတူ ျပည္နယ္နဲ႔တုိင္းေဒသႀကီးေတြက ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ေရး တာ၀န္ခံေတြအျပင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးအတြက္ ကူညီ လုပ္ေဆာင္ေပးၾကမယ့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြလည္း လုိက္ပါသြားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG