သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ကို ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း အသစ္ေရာက္ရွိလာတဲ့ ေသာင္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ရြာေတြ မီးရွဳိ႕ခံရတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ေနအိမ္ေတြကို စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးခဲ့ရတာ ျဖစ္တယ္လို႔ UNHCR ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္က မေန႔ အဂၤါေန႔က ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ စက္တင္ဘာ လဆန္းပိုင္းကစၿပီး နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးေတြကို ရပ္ဆိုင္း ထားေၾကာင္း ျမန္မာအစိုးရနဲ႕တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြက အတိအလင္း ေျပာၾကားထားေပမယ့္ စက္တင္ဘာလ အတြင္း အနည္းဆံုး ရိုဟင္ဂ်ာရြာေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ ထပ္ၿပီး မီးေလာင္ခံရေၾကာင္း ဆက္သြယ္ေရး ၿဂိဳလ္တုက အသစ္ရိုက္ယူတဲ့ ဓါတ္ပံုေတြက ေဖၚ ျပေနတယ္လို႔ HRW လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ႀကီးကလည္း မေန႔ အဂၤါေန႔က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို ဆက္လက္တင္ျပမွာပါ။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ အျခမ္းကို ၀င္ခြင့္ရဖို႔ ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္က လယ္ကြင္းေတြမွာ ေစာင့္ဆိုင္းေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေပါင္း ၁၅,၀၀၀ ရွိေနၿပီး သူတို႔ရဲ႕ အေျခအေနကို စိုးရိမ္မိေၾကာင္း UNHCR ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီးရံုးက ေအာက္တိုဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔ မေန႔က ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

အခုရက္ပိုင္းအတြင္း ေရာက္လာတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္က ဒုကၡသည္ေတြရွိရာကို UNHCR ၀န္ထမ္းေတြ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံု ေမးျမန္းခဲ့ေၾကာင္း မေန႔ အဂၤါေန႔က ဂ်ီနီဗာ ကုလသမဂၢမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပဲြအတြင္း UNHCR ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ Andrej Mahecic ကအခုလို ေျပာပါတယ္။

“ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းက သူတို႔ေနရပ္ရြာေတြကေန ထြက္ခြာဖို႔ ဒါမွမဟုတ္ အသတ္ခံရမယ္လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ ထပ္ခါထပ္ခါ ရွိေနေပမယ့္ အစပိုင္းမွာေတာ့ အမ်ားစုဟာ ေနအိမ္ကေန ထြက္မေျပးၾကဘူးလို႔ ဒုကၡသည္ေတြက ေျပာျပၾကပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး သူတို႔ရြာေတြကို မီးရွဳိ႕တဲ့အခါက်မွ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကတာပါ။ အသစ္ေရာက္လာတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို မေန႔က စၿပီး UNHCR ၀န္ထမ္းေတြကေန ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းရာမွာ သူတို႔ေတြဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ကို ေရာက္ဖို႔ ေနပူ မိုးရြာ မေရွာင္ သတင္းတပတ္ ဒါမွမဟုတ္ တပတ္ထက္ ပိုၿပီးလမ္းေလ်ာက္လာခဲ့ၾကတယ္လို႔ ေျပာျပခဲ့ၾကပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ တနဂၤေႏြေန႔မွာ ေရာက္ရွိလာၿပီး တခ်ဳိ႕ကေတာ့ တနလၤာေန႔မွာ ေရာက္လာၾကသူေတြျဖစ္ပါတယ္။”

တနဂၤေႏြေန႔ ညပိုင္းကတည္းက ဒုကၡသည္ေပါင္း ခန္႔မွန္းေခ် ၁၀,၀၀၀ ကေန ၁၅,၀၀၀ ထိဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အေရွ႕ေတာင္ပိုင္း နယ္စပ္က Anjuman Para ရြာကို ေရာက္ရွိလာၾကၿပီး အဂၤါေန႔ မနက္ပိုင္းအထိ ထပ္မံေရာက္ရွိလာတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီ သြားခြင့္ရဖို႔ လယ္ကြင္းေတြထဲမွာ ေစာင့္ဆိုင္းေနၾကေၾကာင္း Andrej Mahecic ကေျပာပါတယ္။

“ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ Anjuman Para အန္ဂ်ဴမန္ ပါရာ ရြာမွာ ဒုကၡသည္ေတြဟာ ဒီေန႔ မနက္အခ်ိန္ထိ ထိုင္ၿပီး ေစာင့္ဆိုင္းေနၾကပါတယ္။ နယ္စပ္ကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဘက္ထဲ၀င္လာဖို႔ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္ကို ေစာင့္ေနၾကတာပါ။ ျမန္မာဘက္အျခမ္း မွာေတာ့ ေသနတ္ပစ္ခတ္သံေတြ ညတိုင္းလို ၾကားေနရပါတယ္။”

ျမန္မာ အာဏာပိုင္ေတြဘက္ကေတာ့ အစုလိုက္ အၿပံဳလိုက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဘက္ကို ထြက္မေျပးၾကဖို႔နဲ႔ လိုအပ္တဲ့ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေတြ ေထာက္ပံေပးမွာျဖစ္ေၾကာင္း ကမ္းလွမ္းေျပာဆိုေပမယ့္ ဒုကၡသည္ေတြက လက္မခံၾကဘူးလို႔ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္း ေမာင္ေတာခ႐ိုင္ က်ီးကန္းျပင္မွာ ရွိတဲ့ ဌာနခ်ဳပ္ အမွတ္(၁) နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖဲြ႔က ဒုရဲမွဴးၾကီးစိုးျမင့္ဦး က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“သူတို႔စိတ္ထဲမွာ က်ေနာ့္ အျမင္ ေျပာရရင္ေတာ့ အေၾကာက္တရားေတြက လႊမ္းမိုးေနတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္ခင္ဗ်။ ဒါေၾကာင့္ ဟိုဘက္ကို သြားရင္သာ သူတို႔ရဲ႕ အသက္အႏၱရာယ္နဲ႔ သူတို႔လံုၿခံဳမႈအတြက္ စိတ္ခ်ၿပီဆိုတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးနဲ႔ တဖက္က ေတြးႏိုင္သလို တဖက္ကလည္း လွမ္းၿပီးေတာ့မွ ျခိမ္းေျခာက္ၿပီး မင္းတို႔ဒီမွာေနလို႔ရွိရင္ေတာ့ မင္းတို႔ကိုရန္ျပဳမွာပဲ။ မင္းတို႔အသက္အႏၱရာယ္လည္း မင္းတို႔ တေန႔မဟုတ္တေန႔ မင္းတို႔ေသမွာပဲ။ အဲလိုမွ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ ငါတို႔က မင္းတို႔ကိုလာၿပီးေတာ့ မင္းတို႔ေဆြမ်ိဳးမိသားစုကို ငါတို႔ကိုယ္တိုင္လာၿပီး သတ္ျဖတ္မွာပဲ ဆိုတဲ့ ဒီလိုဆက္သြယ္မႈေတြနဲ႔ အေၾကာက္တရားေတြကို ရိုက္သြင္းၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ေတာ့ သံုးသပ္မိပါတယ္။”

ဒီအေတာအတြင္း Satellite ဆက္သြယ္ေရးၿဂိဳလ္တုကေန အသစ္ ရိုက္ယူထားတဲ့ ဓါတ္ပံုေတြအရ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔ကတည္းက ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ရြာလံုးကြ်တ္ ဒါမွမဟုတ္ တစိတ္တပိုင္း မီးရွဳိ႕ခံရတဲ့ ရြာေပါင္း အနည္းဆံုး ၂၈၈ ရြာ ရွိေနေၾကာင္း နယူးေယာက္အေျခစိုက္ HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ႀကီးက မေန႔ အဂၤါေန႔က သတင္းေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီပံုေတြအရ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး ရပ္ဆိုင္းခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စက္တင္ဘာလ (၅)ရက္ေန႔ ေနာက္ပိုင္းမွာ ရြာေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ ထပ္ၿပီး မီးေလာင္ခံထားရတာကို ေတြ႔ရွိခဲ့ရေၾကာင္း HRW အာရွေရးရာတာ၀န္ခံ Brad Adams က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“အေရးႀကီးဆံုး အပိုင္းက ရြာေတြ မီးမေလာင္ခင္က ဓါတ္ပံုေတြနဲ႔ မီးေလာင္ကြ်မ္းၿပီးေနာက္ ပံုေတြကေန ျမန္မာစစ္တပ္က သူတို႔ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးကို ရပ္ဆိုင္းလိုက္တယ္ဆိုတဲ့ေန႔ ေနာက္ပိုင္းမွာ ထပ္ၿပီး မီးေလာင္ခံရတယ္ ဆိုတာကို ျပေနပါတယ္။ စက္တင္ဘာလ (၅)ရက္ေန႔ကတည္းက မီးရွဳိ႕ခံရတဲ့ ရြာေပါင္းအနည္းဆံုး ၆၆ ရြာေလာက္ ရွိေနတယ္ဆိုတာကို ျပေနပါတယ္။ အဲဒီရက္စဲြကလည္း လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြဘက္က နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးကို ရပ္ဆိုင္းခဲ့တဲ့ရက္ ျဖစ္တယ္လို႔ အစိုးရကိုယ္တိုင္ ေျပာထားတာပါ။ေနာက္ၿပီး စက္တင္ဘာလ (၁၉)ရက္ေန႔က ေျပာၾကားခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ မိန္႔ခြန္းမွာလည္း နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးကို စက္တင္ဘာလ ၅ ရက္ေန႔ကတည္းက ရပ္ဆိုင္းခဲ့တယ္လို႔ ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေနာက္ပိုင္း ရြာေပါင္း ၆၆ ရြာ အနည္းဆံုးထပ္ၿပီး မီးေလာင္ခံရေၾကာင္း ဒီၿဂိဳလ္တုကရိုက္တဲ့ ဓါတ္ပံုေတြက ျပေနပါတယ္။”

HRW သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မွာလည္း ဆက္သြယ္ေရးၿဂိဳလ္တုကေန ရိုက္ထားတဲ့ ဓါတ္ပံုအသစ္ေတြမွာ မီးေလာင္ထားတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာရြာေတြနားက အေကာင္းပဂတိ အတိုင္းရွိေနတဲ့ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားရြာေတြကို အတိအက် ျမင္ရေၾကာင္း ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာရြာေတြကို ပစ္မွတ္ထား မီးရွဳိ႕ဖ်က္စီးခဲ့တာ ထင္ရွားေၾကာင္း Brad Adams ကဆိုပါတယ္။

“ဆက္သြယ္ေရးၿဂိဳလ္တုကေန ရိုက္ယူထားတဲ့ ဓါတ္ပံုေတြကေန ဘာေတြျဖစ္ခဲ့လဲဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ျပေနပါတယ္။ ဘယ္သူေတြ လုပ္သလဲဆိုတာကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မသိရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ရတာက ရိုဟင္ဂ်ာရြာေတြပဲ ပစ္မွတ္ထားၿပီး မီးရွဳိ႕ခံရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက ဘာကိုရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျပေနလဲဆိုရင္ တစံုတေယာက္က ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိနဲ႔ ဒီရြာေတြကို မီးရွဳိ႕ခဲ့တယ္ဆိုတာပါ။”

ARSA ေခၚ ရိုဟင္ဂ်ာ လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ကေန ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔ကရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း လံုၿခံဳေရးစခန္း ၃၀ ကို အၾကမ္းဖက္ ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ျမန္မာလံုၿခံဳေရးတပ္ေတြ ဘက္က ျပန္လည္ ႏွိမ္နင္းတဲ့အေနနဲ႔ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး ေဆာင္ရြက္မႈေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ထြက္ေျပးခဲ့တဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္အေရအတြက္ ခန္႔မွန္းေျခ ၅၈၂,၀၀၀ ရွိေနေၾကာင္း ကုလသမဂၢရဲ႕ ေနာက္ဆံုး သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG