သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေပ်ာက္ဆုံးေဆာ္ဒီသတင္းေထာက္အေရး ပြင့္လင္းစြာစံုစမ္းဖုိ႔ ကုလတုိက္တြန္း


တူရကီက ေဆာ္ဒီအာေရဗ် ေကာင္စစ္ရံုးမွာ ထူးဆန္းစြာ ေပ်ာက္ဆံုးသြားခဲ့တဲ့ ေဆာ္ဒီ သတင္းေထာက္ Jamal Khashoggi နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သိထားသမွ်ကို ထုတ္ေဖၚေျပာၾကားဖို႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္ေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္း ၂ ပတ္တုန္းက Istanbul က ေဆာ္ဒီေကာင္စစ္ရံုးထဲကို Khashoggi ဝင္ေရာက္သြားတာကိုပဲ ေနာက္ဆံုးေတြ႔ခဲ့ရၿပီး ျပန္ထြက္မလာေတာ့တာပါ။ ဒီအေၾကာင္း ဂ်နီဗာ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္ေရး ေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီးရံုးက VOA သတင္းေထာက္ Lisa Schlein သတင္းပို႔ထားတာကို ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္က ေျပာျပေပးမွာပါ။

ေအာက္တိုဘာလ ၂ ရက္ေန႔မွာ သတင္းေထာက္ Jamal Khashoggi ေပ်ာက္ဆံုးသြားခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္ ေအာက္တိုဘာလ ၁၅ ရက္ တနလၤာေန႔ကမွ တူရကီ ေသမႈေသခင္းဆိုင္ရာ စံုစမ္းစစ္ေဆးသူေတြ ေဆာ္ဒီေကာင္စစ္ရံုးထဲ ဝင္ေရာက္စစ္ေဆးဖို႔ု ခြင့္ျပဳခ်က္ရခဲ့ပါတယ္။

အခုလို ခြင့္ျပဳခဲ့တာအတြက္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္ေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က ႀကိဳဆိုလုိက္ေပမယ့္ ခုထက္ပိုလုပ္ေဆာင္ ဖို႔ လိုေနေသးတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ Khashoggi ေပ်ာက္ဆံုးမႈအတြက္ ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို ျပည့္ျပည့္စံုစံုနဲ႔ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ လုပ္ေပးဖုိ႔ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ကိုေရာ တူရကီကိုပါ တိုက္တြန္းေနတာပါ။

၁၉၆၃ ခုႏွစ္ ဗီယင္နာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္အရ သံတမန္ေရးဆိုင္ရာ ကင္းလြတ္ခြင့္ ရွိေပမယ့္ ေဆာ္ဒီအရာရွိေတြအားလံုးကို ဒီကင္းလြတ္ခြင့္ မေပးေရး အတြက္ မဟာမင္းႀကီး Bachelet က လိုလားသလို ဒီအမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေသမႈေသခင္းဆိုင္ရာ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ အားလံုး အေႏွာက္အယွက္မရွိ အျပည့္အဝ လုပ္ေစခ်င္ေနတယ္လို႔လည္း မဟာမင္းႀကီးရဲ႕ ေျပာခြင့္ရ Rupert Colville က VOA ကို ေျပာပါတယ္။

“ဒီလို ကင္းလြတ္ခြင့္ လံုးဝမေပးဖို႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဒါမွ စံုစမ္းသူေတြအတြက္ သူတို႔ စစ္ေဆးခ်င္တာေတြနဲ၊႔ စစ္ေဆးဖို႔ လုိမယ္လို႔ ထင္တာေတြ အားလံုးကို စစ္ေဆးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေကာင္စစ္ရံုးထဲမွာနဲ႔ ေကာင္စစ္ဝန္ရဲ႕ ေနအိမ္ အျပင္ CCTV မွာေတြ႔ေနရတဲ့ ေကာင္စစ္ရံုးထဲက ထြက္သြားတဲ့ ယာဥ္ေတြအားလံုးကိုပါ စစ္ေဆးႏိုင္မွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ အေျခခံအားျဖင့္ စံုစမ္းသူေတြ စံုစမ္းခ်င္တာ အားလံုးကို စစ္ေဆးႏိုင္မယ့္ သေဘာပါ။”

သတင္းေထာက္ Khashoggi ဟာ ေကာင္စစ္ရံုးထဲကို ဝင္သြားခဲ့တယ္ ဆိုတာကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိထားေပးမယ့္ အဲဒီအခ်ိန္ကစၿပီး သူ႔ကိုမေတြ႔ၾကရ ေတာ့ဘူးလို႔လည္း Colville က ေျပာပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီသတင္းေထာက္ ဘာျဖစ္သြားတယ္ ဆိုတာကို ေဆာ္ဒီအာဏာပိုင္ ေတြဘက္က ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုဖုိ႔ တာဝန္ရွိတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ဘက္က ေျဖၾကားေျပာဆိုဖုိ႔ ႏိုင္ငံတကာက ဝိုင္းဝန္းဖိအားေပးမႈေတြလည္း မ်ားလာေနပါတယ္။ ေရွ႕သီတင္းပတ္ထဲ ေဆာ္ဒီအာေရဗ် မွာ က်င္းပမယ့္ ႀကီးမားတဲ့ ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံမႈ ဆိုင္ရာ ညီလာကို မတက္ေတာ့ဖုိ႔ ဆံုးျဖတ္ၾကတဲ့ ကုမၸဏီ ေတြလည္း တေန႔တျခား တိုးလာေနပါတယ္။

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Mike Pompeo ကေတာ့ အဂၤါေန႔မွာပဲ ေဆာ္ဒီအာေရဗ် ႏုိင္ငံ Riyadh ၿမိဳ႕ကို ေရာက္ေနၿပီး ေဆာ္ဒီဘုရင္ Salman နဲ႔ ေဆာ္ဒီအိမ္ေရွ႕မင္းသား Mohammed bin Salman တို႔နဲ႔ ဒီသတင္းေထာက္ေပ်ာက္ဆံုးတဲ့ ကိစၥကို ေဆြးေႏြးေနပါတယ္။

အေမရိကန္ သတင္းေတြမွာေတာ့ သတင္းေထာက္ Khashoggi ေကာင္စစ္ရံုးထဲ လာခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ေသဆံုးသြားသလို ဒီလိုေသဆံုးရ တာဟာ သူ႔ကို စစ္ေဆးေမးျမန္းရာမွာ လက္လြန္သြားတာေၾကာင့္ဆိုတာကို ေဆာ္ဒီအာေရဗ် အာဏာပိုင္ေတြက ထုတ္ေဖၚ ဝန္ခံဖို႔ ျပင္ေန တယ္လို႔ ေရးၾကပါတယ္။

ေဆာ္ဒီအိမ္ေရွ႕မင္းသား Mohammed bin Salman ကို ေဝဖန္တဲ့ စာေတြေရးသားသူ Khashoggi ဟာ Washington Post မွာ သူ႔အျမင္ေဆာင္းပါးေတြ ေရးေနသူျဖစ္ၿပီး သူဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ခိုလႈံေနသူ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ Khashoggi ဟာ ေကာင္စစ္ရံုးကေန သူ႔ဟာသူ ထြက္ခြါသြားတာလို႔ ေျပာဆိုၿပီး သူအသတ္ခံရတယ္ ဆုိတာကို ေဆာ္ဒီအာေရဗ်က အရင္တုန္းက ျငင္းဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG