သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရွမ္းနဲ႔ ကခ်င္က စစ္ေရွာင္စခန္းေတြမွာ COVID-19 ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔ေတြ ႀကိဳးပမ္း


စားနပ္ရိကၡာ အေထာက္အပံ့ ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနသည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ လုိင္ဇာၿမိဳ႕အနီးရွိ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္းမွ ကခ်င္ဒုကၡသည္မ်ား။ (ဇန္နဝါရီ ၄၊ ၂၀၁၃)

(Zawgyi / Unicode)

ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္းက စစ္ေရွာင္စခန္းေတြမွာ COVID-19 ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ တားဆီးကာကြယ္ေရးမွာ မျပည့္စံုတာေတြ ရွိေနပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ကုိဉာဏ္ဝင္းေအာင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းၿပီး တင္ျပေပးထားပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံထဲမွာ ကို႐ုိနာဗိုင္းရပ္စ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ၿပီလို႔ အစိုးရက ဆိုေပမယ့္ တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္ အဝင္အထြက္ကို အေစာပုိင္း ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ အတုိင္းအတာထက္ ပုိၿပီး ဧၿပီ ၁ ရက္ေန႔ကစလို႔ နယ္စပ္အဝင္အထြက္ကို ယူနန္ျပည္နယ္ အာဏာပုိင္ေတြက လုံးဝနီးပါး ပိတ္ထားပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ယူနန္ျပည္နယ္ထဲ သြားေရာက္အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကတဲ့ ကခ်င္စစ္ေရွာင္စခန္းထဲက IDP ဒုကၡသည္ေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ပတ္ေက်ာ္ကစၿပီး ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီ ျပန္လာေနၾကတာေၾကာင့္ အထူးသျဖင့္ တ႐ုတ္နယ္စပ္နဲ႔ အနီးဆုံး မိုးေမာက္၊ မန္စီၿမဳိ႕နယ္ေတြမွာရွိတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ကိုဗစ္ေရာဂါ မကူးစက္ရေအာင္ လုံးဝ အျပင္မထြက္ရ Lockdown အမိန္႔မ်ဳိး ထုတ္ထားရတယ္လုိ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ မိုင္ဂ်ာယန္အေျခစိုက္ ဝမ္ေပါင္နိမ္းထြဲ အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔ တာဝန္ခံ ေဒၚေမရီတြမ္က ဗြီအုိေအကို ေျပာပါတယ္။

“ေျပာရမယ္ဆုိရင္ Lockdown လုပ္လိုက္တဲ့ သေဘာေပါ့၊ က်မတုိ႔ ကခ်င္ IDP စခန္းေတြ အားလုံးက တ႐ုတ္နယ္စပ္နဲ႔နီးတဲ့ စခန္းေတြပဲ ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ အခုက တ႐ုတ္က အကုန္လုံး ပိတ္လိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ အခုဆို အကုန္ျပန္လာၾကတယ္။ တ႐ုတ္ျပည္မွာ သြားအလုပ္လုပ္တဲ့သူေတြ အလုံးအရင္းနဲ႔ ျပန္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီမွာလည္း သူတို႔ကို ၂၁ ရက္ ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ Quarantine Center ေလးေတြမွာ ထားထားတာမ်ဳိး ရွိတယ္ေပါ့။ ျပႆနာက အခုက ၂ ပတ္ထဲမွာ ေရာက္ေနၿပီေပါ့။ အဲလိုဆိုေတာ့ ခုက ဆန္ဆီဆားေတာ့ ရတယ္၊ ဒါေပမယ့္ အျခားဟာေတြက အခက္အခဲရွိတယ္။”

အထူးသျဖင့္ အစိုးရထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ မရွိတဲ့ IDP စစ္ေရွာင္စခန္းေတြဟာ အကူအညီရဖို႔ အလွမ္းေဝးေနတာေၾကာင့္ ပိုၿပီး စိုးရိမ္စရာ ေကာင္းေနတယ္လို႔ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကြန္ရက္အဖြဲ႔ တာဝန္ခံ ေဒၚခြန္ဂ်ာကလည္း ေျပာပါတယ္။

“က်မတို႔ အဲ့ဒါ အရမ္းပူပန္တယ္။ စိတ္ပူတဲ့အထဲမွာမွ အထူးသျဖင့္ အစိုးရထိန္းခ်ဳပ္မႈ မဟုတ္တဲ့ KIO ထိန္းခ်ဳပ္ဧရိယာလို ေနရာမ်ဳိး၊ ၿပီးလို႔ရွိရင္ ဘယ္သူမွ သိပ္မကူညီႏိုင္တဲ့ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း ဟိုဘက္ဒီဘက္ၾကားထဲက ေနရာမ်ဳိးဆိုရင္ အကူအညီက မရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔၊ အင္တာနက္မရွိတဲ့ ေနရာေတြက အမ်ားႀကီးဆိုေတာ့ သတင္းအခ်က္အလက္ကလည္း ရႏိုင္ဖို႔ အင္မတန္နည္းတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ပိုၿပီး စိတ္ပူတယ္ေပါ့။ ဥပမာဆိုရင္ က်မတို႔ ကြတ္ခိုင္ နမ္းဖ်န္က ဒီ IDP Camp မွာ ေသသြားၿပီျဖစ္တဲ့ ဒီ လူနာနံပါတ္ ၅ နဲ႔အတူ စင္ကာပူကေန ေလယာဥ္စီးလာတဲ့ တေယာက္က လာေနသြားတဲ့အခါမွာ၊ ေတာ္ေသးတာေပါ့ အဲ့ဒီလူက Positive မျပေသးလို႔။”

ဝမ္ေပါင္နိမ္းထြဲလို လူသားခ်င္းစာနာမႈ အဖြဲ႔ေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ WHO အဖြဲ႔ရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ စစ္ေရွာင္စခန္းေတြထဲ ကိုဗစ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ က်န္းမာေရးဆုိင္ရာ အသိပညာေပးတာ၊ ပုိးသတ္ေဆးဖ်န္းတာေတြ သြားလုပ္ေနေပမယ့္ တ႐ုတ္ျပည္ကေန ျပန္လာသူေတြေၾကာင့္ စခန္းတြင္း လူပိုမ်ားလာတဲ့အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ေဒၚေမရီတြမ္က ေျပာပါတယ္။

“အဲ့ဒီ IDP ေတြရဲ႕အိမ္က တခုနဲ႔တခုက ၆ ေပေလာက္ပဲ ကြာတာေလ။ အဲလိုဆိုေတာ့ အိမ္ေတြၾကားမွာ လမ္းေလးေတြက ၆ ေပေလာက္ ေသးေသးေလးေတြပဲရွိတာ။ အိမ္ထဲကေန အိမ္ျပင္ထြက္လုိက္တာနဲ႔ သူတို႔က တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ထိေတြ႔ၿပီးသား ျဖစ္ေနၿပီေပါ့ေနာ္။ ေျပာရမယ္ဆို က်မတို႔က အရမ္းစုိးရိမ္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ပဲ ေဖေဖၚဝါရီလဆန္းမွာ ဒီေရာဂါအေၾကာင္း ၾကားတာနဲ႔ ဒီဒုကၡသည္စခန္းမွာ ျဖစ္လာရင္ မလြယ္ဘူးဆိုတဲ့ စိတ္နဲ႔၊ က်မတို႔လည္း စခန္းထဲက ကိုဗစ္ကာကြယ္ေရး ပူးေပါင္းလုပ္ငန္းစဥ္အဖြဲ႔နဲ႔ အတူ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၅ ရက္ကစၿပီး သူတို႔ကို လက္ေဆးတဲ့ ပညာေပးေတြ၊ လက္ေဆးဆပ္ျပာ ေဝေပးတာေတြ ရွိတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနကေတာ့ နယ္စပ္မွာ အလုပ္သြားလုပ္တဲ့သူေတြ အကုန္ျပန္လာၾကၿပီ။ ၿပီးရင္ သူတို႔မွာ စားဖို႔ ေသာက္ဖုိ႔ ဆန္ဆီဆားပဲရွိမယ္၊ အျခားဟာေတြက လိုတယ္။ ကေလးေတြက ဘယ္လိုလုပ္မလဲ ဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိးေပါ့ေလ၊ ဒါမ်ဳိးကို စစ္ေရွာင္ေတြကုိယ္တိုင္ကလည္း စိုးရိမ္တယ္။ အဓိကကေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ကလည္း ပိုၿပီး ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အလားအလာမ်ားတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ အေရးကိုလည္း ဦးစားေပး စဥ္းစားၿပီးေတာ့ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ေပးသြားႏိုင္ရင္ ပိုေကာင္းမယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။”

ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ KIO ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ လိုင္ဇာမွာ COVID-19 သံသယလူနာ ၄ ဦးေတြ႔ထားၿပီး တ႐ုတ္ျပည္ဘက္မွာ ေဆးစစ္တာမ်ဳိး လုပ္ထားတယ္လို႔ ေဒၚခြန္ဂ်ာက ေျပာပါတယ္။

တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္မွာ တ႐ုတ္စစ္တပ္ ျဖန္႔ခ်ထားၿပီး တင္းက်ပ္ထားပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က ဖရဲသီးကားေတြ တ႐ုတ္နယ္စပ္နားထိ သြားေနေပမယ့္ လုိင္ဇာ-နမ္ဆိုင္ယမ္ၾကား ကြင္းျပင္တခုမွာ ပစၥည္းေတြပုံထားၿပီး တ႐ုတ္ဘက္က ကုန္ကားေတြ လာသယ္သြားတာကလြဲလို႔ တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္ အဝင္အထြက္ကို တင္းက်ပ္ထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

----------------------------------

(Unicode)

ရှမ်းနဲ့ ကချင်က စစ်ရှောင်စခန်းတွေမှာ COVID-19 ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး အကူအညီပေးရေးအဖွဲ့တွေ ကြိုးပမ်း

ကချင်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းက စစ်ရှောင်စခန်းတွေမှာ COVID-19 ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှု တားဆီးကာကွယ်ရေးမှာ မပြည့်စုံတာတွေ ရှိနေပါတယ်။ အပြည့်အစုံကို ကိုဉာဏ်ဝင်းအောင်က ဆက်သွယ်မေးမြန်းပြီး တင်ပြပေးထားပါတယ်။

တရုတ်နိုင်ငံထဲမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ အစိုးရက ဆိုပေမယ့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် အဝင်အထွက်ကို အစောပိုင်း ထိန်းချုပ်ခဲ့တဲ့ အတိုင်းအတာထက် ပိုပြီး ဧပြီ ၁ ရက်နေ့ကစလို့ နယ်စပ်အဝင်အထွက်ကို ယူနန်ပြည်နယ် အာဏာပိုင်တွေက လုံးဝနီးပါး ပိတ်ထားပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယူနန်ပြည်နယ်ထဲ သွားရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ ကချင်စစ်ရှောင်စခန်းထဲက IDP ဒုက္ခသည်တွေဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပတ်ကျော်ကစပြီး ဒုက္ခသည်စခန်းတွေဆီ ပြန်လာနေကြတာကြောင့် အထူးသဖြင့် တရုတ်နယ်စပ်နဲ့ အနီးဆုံး မိုးမောက်၊ မန်စီမြို့နယ်တွေမှာရှိတဲ့ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ ကိုဗစ်ရောဂါ မကူးစက်ရအောင် လုံးဝ အပြင်မထွက်ရ Lockdown အမိန့်မျိုး ထုတ်ထားရတယ်လို့ ကချင်ပြည်နယ် မိုင်ဂျာယန်အခြေစိုက် ဝမ်ပေါင်နိမ်းထွဲ အကူအညီပေးရေးအဖွဲ့ တာဝန်ခံ ဒေါ်မေရီတွမ်က ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

“ပြောရမယ်ဆိုရင် Lockdown လုပ်လိုက်တဲ့ သဘောပေါ့၊ ကျမတို့ ကချင် IDP စခန်းတွေ အားလုံးက တရုတ်နယ်စပ်နဲ့နီးတဲ့ စခန်းတွေပဲ ဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ အခုက တရုတ်က အကုန်လုံး ပိတ်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ အခုဆို အကုန်ပြန်လာကြတယ်။ တရုတ်ပြည်မှာ သွားအလုပ်လုပ်တဲ့သူတွေ အလုံးအရင်းနဲ့ ပြန်လာတဲ့အခါကျတော့ ဒီမှာလည်း သူတို့ကို ၂၁ ရက် စောင့်ကြည့်တဲ့ Quarantine Center လေးတွေမှာ ထားထားတာမျိုး ရှိတယ်ပေါ့။ ပြဿနာက အခုက ၂ ပတ်ထဲမှာ ရောက်နေပြီပေါ့။ အဲလိုဆိုတော့ ခုက ဆန်ဆီဆားတော့ ရတယ်၊ ဒါပေမယ့် အခြားဟာတွေက အခက်အခဲရှိတယ်။”

အထူးသဖြင့် အစိုးရထိန်းချုပ်မှုအောက်မှာ မရှိတဲ့ IDP စစ်ရှောင်စခန်းတွေဟာ အကူအညီရဖို့ အလှမ်းဝေးနေတာကြောင့် ပိုပြီး စိုးရိမ်စရာ ကောင်းနေတယ်လို့ ကချင်ငြိမ်းချမ်းရေးကွန်ရက်အဖွဲ့ တာဝန်ခံ ဒေါ်ခွန်ဂျာကလည်း ပြောပါတယ်။

“ကျမတို့ အဲ့ဒါ အရမ်းပူပန်တယ်။ စိတ်ပူတဲ့အထဲမှာမှ အထူးသဖြင့် အစိုးရထိန်းချုပ်မှု မဟုတ်တဲ့ KIO ထိန်းချုပ်ဧရိယာလို နေရာမျိုး၊ ပြီးလို့ရှိရင် ဘယ်သူမှ သိပ်မကူညီနိုင်တဲ့ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ဟိုဘက်ဒီဘက်ကြားထဲက နေရာမျိုးဆိုရင် အကူအညီက မရှိတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့၊ အင်တာနက်မရှိတဲ့ နေရာတွေက အများကြီးဆိုတော့ သတင်းအချက်အလက်ကလည်း ရနိုင်ဖို့ အင်မတန်နည်းတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ပိုပြီး စိတ်ပူတယ်ပေါ့။ ဥပမာဆိုရင် ကျမတို့ ကွတ်ခိုင် နမ်းဖျန်က ဒီ IDP Camp မှာ သေသွားပြီဖြစ်တဲ့ ဒီ လူနာနံပါတ် ၅ နဲ့အတူ စင်ကာပူကနေ လေယာဉ်စီးလာတဲ့ တယောက်က လာနေသွားတဲ့အခါမှာ၊ တော်သေးတာပေါ့ အဲ့ဒီလူက Positiveမပြသေးလို့။”

ဝမ်ပေါင်နိမ်းထွဲလို လူသားချင်းစာနာမှု အဖွဲ့တွေက မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ WHO အဖွဲ့ရဲ့ ထောက်ပံ့မှုနဲ့ စစ်ရှောင်စခန်းတွေထဲ ကိုဗစ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အသိပညာပေးတာ၊ ပိုးသတ်ဆေးဖျန်းတာတွေ သွားလုပ်နေပေမယ့် တရုတ်ပြည်ကနေ ပြန်လာသူတွေကြောင့် စခန်းတွင်း လူပိုများလာတဲ့အတွက် လိုအပ်ချက်တွေ ရှိနေတယ်လို့ ဒေါ်မေရီတွမ်ကပြောပါတယ်။

“အဲ့ဒီ IDP တွေရဲ့အိမ်က တခုနဲ့တခုက ၆ ပေလောက်ပဲ ကွာတာလေ။ အဲလိုဆိုတော့ အိမ်တွေကြားမှာ လမ်းလေးတွေက ၆ ပေလောက် သေးသေးလေးတွေပဲရှိတာ။ အိမ်ထဲကနေ အိမ်ပြင်ထွက်လိုက်တာနဲ့ သူတို့က တယောက်နဲ့တယောက် ထိတွေ့ပြီးသား ဖြစ်နေပြီပေါ့နော်။ ပြောရမယ်ဆို ကျမတို့က အရမ်းစိုးရိမ်ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့်ပဲ ဖေဖေါ်ဝါရီလဆန်းမှာ ဒီရောဂါအကြောင်း ကြားတာနဲ့ ဒီဒုက္ခသည်စခန်းမှာ ဖြစ်လာရင် မလွယ်ဘူးဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့၊ ကျမတို့လည်း စခန်းထဲက ကိုဗစ်ကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းလုပ်ငန်းစဉ်အဖွဲ့နဲ့ အတူ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်ကစပြီး သူတို့ကို လက်ဆေးတဲ့ ပညာပေးတွေ၊ လက်ဆေးဆပ်ပြာ ဝေပေးတာတွေ ရှိတယ်။ လက်ရှိအခြေအနေကတော့ နယ်စပ်မှာ အလုပ်သွားလုပ်တဲ့သူတွေ အကုန်ပြန်လာကြပြီ။ ပြီးရင် သူတို့မှာ စားဖို့ သောက်ဖို့ ဆန်ဆီဆားပဲရှိမယ်၊ အခြားဟာတွေက လိုတယ်။ ကလေးတွေက ဘယ်လိုလုပ်မလဲ ဆိုတဲ့ဟာမျိုးပေါ့လေ၊ ဒါမျိုးကို စစ်ရှောင်တွေကိုယ်တိုင်ကလည်း စိုးရိမ်တယ်။ အဓိကကတော့ အစိုးရအနေနဲ့ကလည်း ပိုပြီး ဖြစ်နိုင်ခြေ အလားအလာများတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေ အရေးကိုလည်း ဦးစားပေး စဉ်းစားပြီးတော့ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ပေးသွားနိုင်ရင် ပိုကောင်းမယ်လို့ မြင်ပါတယ်။”

လောလောဆယ်မှာတော့ KIO ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ လိုင်ဇာမှာ COVID-19 သံသယလူနာ ၄ ဦးတွေ့ထားပြီး တရုတ်ပြည်ဘက်မှာ ဆေးစစ်တာမျိုး လုပ်ထားတယ်လို့ ဒေါ်ခွန်ဂျာက ပြောပါတယ်။

တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်မှာ တရုတ်စစ်တပ် ဖြန့်ချထားပြီး တင်းကျပ်ထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဘက်က ဖရဲသီးကားတွေ တရုတ်နယ်စပ်နားထိ သွားနေပေမယ့် လိုင်ဇာ-နမ်ဆိုင်ယမ်ကြား ကွင်းပြင်တခုမှာ ပစ္စည်းတွေပုံထားပြီး တရုတ်ဘက်က ကုန်ကားတွေ လာသယ်သွားတာကလွဲလို့ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် အဝင်အထွက်ကို တင်းကျပ်ထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG