သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

Soleimani ေသဆံုးမႈအေပၚ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသ တုံ႔ျပန္ခ်က္မ်ား ကြဲျပား


အီရန္ေတာ္လွန္ေရး အေစာင့္တပ္ဖြဲ႔ တပ္မွဴးႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး Qasem Soleimani ေသဆံုးျခင္းအေပၚ ၀မ္းနည္းငိုေၾကြးေနသည့္ ကေလးငယ္တဦး

(Zawgyi / Unicode)

အီရတ္ႏိုင္ငံအတြင္း အေမရိကန္တို႔ တိုက္ခိုက္လို႔ အီရန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ထိပ္တန္း တပ္မွဴး က်ဆုံးရတာေၾကာင့္ အေမရိကန္ကို လက္စားေခ် တုံ႔ျပန္မယ္လို႔ အီရန္ ထိပ္တန္း ေခါင္းေဆာင္းေတြ ၾကံဳး၀ါးေျပာဆိုေနပါတယ္။

ဘဂၢဒက္ၿမိဳ႕က အီရတ္ႏုိင္ငံသား ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ဒီ ေသဆုံးမႈသတင္း ၾကားရျပီးတဲ့ေနာက္မွာ လမ္းေတြေပၚထြက္ျပီး ေအာင္ပြဲသဖြယ္ ဆင္ႏႊဲေနၾကပါတယ္။ ဒီတပ္မွဴး ေသဆုံးမႈ အေပၚ ဆြန္နီ မူဆလင္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေနထိုင္ၾကတဲ့ႏုိ္င္ငံေတြနဲ႔ ပင္လယ္ေကြ႔ႏုိင္ငံေတြက အေကာင္းျမင္ တုံ႔ျပန္ခဲ့ၾကျပီး ရွီးယားးေတြရဲ႕ တုန္ျပန္႔မႈ ကေတာ့ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး မတူၾကပါဘူး။ ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ Edward Yeranian ကိုင္ရုိျမိဳ႕ သတင္းေပးပို႔ ထားတာကို ကိုရဲမင္းထြန္း က ေျပာျပေပးပါမယ္။

အေမရိကန္တို႔ ဘဂၢဒက္ေလဆိပ္အနီးေလေၾကာင္းက တိုက္ခိုက္လို႔ေသဆုံးခဲ့ရတဲ့ အီရန္ေတာ္လွန္ေရး အေစာင့္တပ္ဖြဲ႔ တပ္မွဴးႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး Qasem Soleimani ရဲ႕ ေမြးရပ္ဇာတိျမိဳ႕ Kerman ျမိဳ႕မွာ အီရန္ျပည္သူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာတို႔ လမ္းေတြေပၚထြက္ျပီး ပူေဆြးမႈနဲ႔ သူတို႔ေဒါသကို ျပသခဲ့ၾက ပါတယ္။

အီရန္ ေခါင္းေဆာင္ေတြကလည္း အေမရိကန္တို႔ရဲ႕ တုိက္ခိုက္မႈအေပၚ လက္တုံ႔ျပန္ ကလဲ့စား ေခ်မယ္ဆိုျပီး ၾကံဳး၀ါး ေျပာဆိုေနပါတယ္။ အီရန္ ေတာ္လွန္ေရးအေစာင့္တပ္ရဲ႕ ေျပာခြင့္ရ Ramadan Sharif တစ္ေယာက္ကေတာ့ ရုပ္ျမင္သံၾကား အင္တာဗ်ဴးမွာ သတင္းေထာက္ရဲ႕ အေမးကို မေျဖႏုိင္ပဲ မ်က္ရည္မဆည္ႏုိင္ ျဖစ္ေနတဲ့ၾကားက အခုလို ေျပာပါတယ္။

“အေမရိကန္နဲ႔ အစၥေရးလ္တို႔တစ္ေတြ အခုလို ေပ်ာ္ရႊင္ ေအာင္ပြဲခံေနတာ သိပ္ၾကာၾကာ ခံမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ရဲ႕ ေက်နပ္အားရမႈေတြ သိပ္ မၾကာခင္မွာ ၀မ္းနည္းပူေဆြးေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားပါလိမ့္မယ္။”

သူ႔နည္းတူ အီရန္ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္ Ayatollah Ali Khamenei ကလည္း ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းတံု႔ျပန္ ကလဲ့စားေခ်မယ္လို႔ ၾကဳံး၀ါးလိုက္ျပီး သူအားထား ရတဲ့လက္ေထာက္တပ္မွဴး ေသဆုံးမႈအတြက္ ႏုိင္ငံအတြင္း ၀မ္းနည္းပူေဆြးဖြယ္ေန႔ကို ၃ ရက္တာ ခြင့္ျပဳ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ သမၼတ Hassan Rouhani ကလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး Soleimani ကို ဆုံးရႈံးရမွဳကအေမရိကန္နဲ႔ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ေနတဲ့အီရန္ရဲ႕ဆႏၵကို ပိုျပီးအားသန္လာေစတယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ Soleimani သတင္းၾကားရအျပီ အီရတ္ႏိုင္ငံသားေတြက ဘဂၢဒက္ လမ္းေတြေပၚမွာ ေက်နပ္အားရ ေအာင္ပြဲခံၾကပါတယ္။ အီရတ္ သမၼတ Barham Salih ကေတာ့ အေမရိကန္ရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈကို ရွဳတ္ခ်လိုက္ျပီး သက္ဆိုင္သူ အားလုံးအေနနဲ႔ အတတ္ႏိုင္ဆုံး ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း တုံ႔ျပန္ၾကဖို႔ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

အီရတ္ အိမ္ေစာင့္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ Adel Abdel Amehdi ကေတာ့ ဒီ တိုက္ခိုက္မႈ ဟာ အီရတ္မွာ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕ေတြ ရွိေနဖို႔ ခ်ုဳပ္ဆိုထားတဲ့ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို အၾကီးအက်ယ္ ခ်ိဳးေဖာက္တာလို႔ ဆိုပါတယ္။ အီရတ္က ရွီးယားထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ Sheikh Abdul Mehdi Al Karbalaie ကလည္း အေမရိကန္ရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈကို ရွဳတ္ခ်လိုက္ပါတယ္။

“ျပီးခဲ့တဲ့ အပတ္က အီရတ္ နယ္စပ္ျမိဳ႕ Qiam ျမိဳ႕မွာ လူ၂၅ ေယာက္ ေသဆုံးခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ရဲ႕ ေလေၾကာင္းက တိုက္ခိုက္တာရယ္၊ ဘဂၢဒက္က အေမရိကန္ သံရုံးကို တိုက္ခိုက္ခံရတာရယ္၊ Qasem Soleimani ကို သတ္ျဖတ္တာ အားလုံးကို ရွဳတ္ခ်ပါတယ္။ ဒီတိုက္ခိုက္မႈေတြ အားလုံးက အီရတ္ႏုိ္င္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာကို ဆိုးဆိုးရြားရြား ခ်ိဳးေဖာက္တာပါပဲ။”

Qasem Soleimani သတ္ျဖတ္ခံရမႈအေပၚ ဆြန္နီေတြ အမ်ားစုရွိတဲ့ အာရပ္ႏုိင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ အီဂ်စ္၊ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်နဲ႔ ပင္လယ္ေကြ႕ ႏုိင္ငံတစ္ခ်ိဳ႕က ျပည္သူေတြကေတာ့ အေကာင္းဘက္က တုံ႔ျပန္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ဘႏြန္ႏို္ငငံက ဟစ္ဇ္ဘိုလာေတြရဲ႕ တုံ႔ျပန္မႈက ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး ကြဲျပားပါတယ္။

“အေမရိကန္ႏုိင္ငံ က်ဆုံးပါေစ။ အစၥေရးလ္ႏုိင္ငံ က်ဆုံးပါေစ။” ဆိုျပီး လက္ဘႏြန္က ရွီးယား ဟစ္ဇဘိုလာေတြ ေၾကြးေၾကာ္ေနတာပါ။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး Qasem Soleimani ဟာ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြကတည္းက လက္ဘႏြန္မွာ အေတာ္ၾကာၾကာ ေနခဲ့ဖူးျပီး အီရန္ လိုလားတဲ့ ဟစ္ဇ္ဘိုလာ တပ္ေတြကို ဖြဲ႔စည္း ထူေထာင္ရာမွာ ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။

ေဆာ္ဒီပိုင္ al-Arabiya ရုပ္ျမင္သံၾကားဌာနကေတာ့ အေမရိကန္ရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈကို ေထာက္ခံတယ္လို႔ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ေလ့လာသုံးသပ္သူ Samir Taqi က အေမရိကန္တို႔ဟာ တီဟီရန္မွာ သူတို႔ သံရုံး စီးနင္းခံရတုန္းကနဲ႔ အီရန္ ကိုယ္ပြားေတြက လက္ဘႏြန္ႏုိင္ငံ ေဘရြတ္ျမိဳ႕က အေမရိကန္ သံရုံးကို ဗုံးခြဲ တိုက္ခိုက္ခဲ့တုန္းကကိစၥေတြမွာေတာင္ အီရန္ကို လက္တုံ႔ျပန္တိုက္ခိုက္ဖို႔ စိတ္မပါ့တပါ ျဖစ္ခဲ့ေပမဲ့ အခုေတာ့ ေျပာင္းလဲကုန္ျပီလို႔ ေ၀ဖန္ သုံးသပ္ထားပါတယ္ ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


................

Soleimani သေဆုံးမှုအပေါ် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ တုန့်ပြန်ချက်များ ကွဲပြား
(Unicode)

အီရတ်နိုင်ငံအတွင်း အမေရိကန်တို့ တိုက်ခိုက်လို့ အီရန်နိုင်ငံရဲ့ ထိပ်တန်း တပ်မှူး ကျဆုံးရတာကြောင့် အမေရိကန်ကို လက်စားချေ တုံ့ပြန်မယ်လို့ အီရန် ထိပ်တန်း ခေါင်းဆောင်းတွေ ကြုံးဝါးပြောဆိုနေပါတယ်။ ဘဂ္ဂဒက်မြို့က အီရတ်နိုင်ငံသား တော်တော်များများကတော့ ဒီ သေဆုံးမှုသတင်း ကြားရပြီးတဲ့နောက်မှာ လမ်းတွေပေါ်ထွက်ပြီး အောင်ပွဲသဖွယ် ဆင်နွှဲနေကြပါတယ်။ ဒီတပ်မှူး သေဆုံးမှု အပေါ် ဆွန်နီ မူဆလင်တွေ တော်တော်များများ နေထိုင်ကြတဲ့နိုင်ငံတွေနဲ့ ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံတွေက အကောင်းမြင် တုံ့ပြန်ခဲ့ကြပြီး ရှီးယားးတွေရဲ့ တုန်ပြန့်မှု ကတော့ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး မတူကြပါဘူး။ ဗွီအိုအေ သတင်းထောက် Edward Yeranian ကိုင်ရိုမြို့ သတင်းပေးပို့ ထားတာကို ကိုရဲမင်းထွန်း က ပြောပြပေးပါမယ်။

အမေရိကန်တို့ ဘဂ္ဂဒက်လေဆိပ်အနီးလေကြောင်းက တိုက်ခိုက်လို့သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ အီရန်တော်လှန်ရေး အစောင့်တပ်ဖွဲ့ တပ်မှူးကြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Qasem Soleimani ရဲ့ မွေးရပ်ဇာတိမြို့ Kerman မြို့မှာ အီရန်ပြည်သူထောင်ပေါင်းများစွာတို့ လမ်းတွေပေါ်ထွက်ပြီး ပူဆွေးမှုနဲ့ သူတို့ဒေါသကို ပြသခဲ့ကြ ပါတယ်။

အီရန် ခေါင်းဆောင်တွေကလည်း အမေရိကန်တို့ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုအပေါ် လက်တုံ့ပြန် ကလဲ့စား ချေမယ်ဆိုပြီး ကြုံးဝါး ပြောဆိုနေပါတယ်။ အီရန် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ရဲ့ ပြောခွင့်ရ Ramadan Sharif တစ်ယောက်ကတော့ ရုပ်မြင်သံကြား အင်တာဗျူးမှာ သတင်းထောက်ရဲ့ အမေးကို မဖြေနိုင်ပဲ မျက်ရည်မဆည်နိုင် ဖြစ်နေတဲ့ကြားက အခုလို ပြောပါတယ်။

“အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးလ်တို့တစ်တွေ အခုလို ပျော်ရွှင် အောင်ပွဲခံနေတာ သိပ်ကြာကြာ ခံမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ ကျေနပ်အားရမှုတွေ သိပ် မကြာခင်မှာ ဝမ်းနည်းပူဆွေးတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါလိမ့်မယ်။”

သူ့နည်းတူ အီရန် ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင် Ayatollah Ali Khamenei ကလည်း ခပ်ကြမ်းကြမ်းတုံ့ပြန် ကလဲ့စားချေမယ်လို့ ကြုံးဝါးလိုက်ပြီး သူအားထား ရတဲ့လက်ထောက်တပ်မှူး သေဆုံးမှုအတွက် နိုင်ငံအတွင်း ဝမ်းနည်းပူဆွေးဖွယ်နေ့ကို ၃ ရက်တာ ခွင့်ပြု ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ သမ္မတ Hassan Rouhani ကလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Soleimani ကို ဆုံးရှုံးရမှုကအမေရိကန်နဲ့ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်နေတဲ့အီရန်ရဲ့ဆန္ဒကို ပိုပြီးအားသန်လာစေတယ် လို့ ဆိုပါတယ်။

ဗိုလ်ချုပ် Soleimani သတင်းကြားရအပြီ အီရတ်နိုင်ငံသားတွေက ဘဂ္ဂဒက် လမ်းတွေပေါ်မှာ ကျေနပ်အားရ အောင်ပွဲခံကြပါတယ်။ အီရတ် သမ္မတ Barham Salih ကတော့ အမေရိကန်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချလိုက်ပြီး သက်ဆိုင်သူ အားလုံးအနေနဲ့ အတတ်နိုင်ဆုံး ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း တုံ့ပြန်ကြဖို့ တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။

အီရတ် အိမ်စောင့် ဝန်ကြီးချုပ် Adel Abdel Amehdi ကတော့ ဒီ တိုက်ခိုက်မှု ဟာ အီရတ်မှာ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့တွေ ရှိနေဖို့ ချုုပ်ဆိုထားတဲ့ သဘောတူစာချုပ်ကို အကြီးအကျယ် ချိုးဖောက်တာလို့ ဆိုပါတယ်။ အီရတ်က ရှီးယားထိပ်တန်းခေါင်းဆောင် Sheikh Abdul Mehdi Al Karbalaie ကလည်း အမေရိကန်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချလိုက်ပါတယ်။

“ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်က အီရတ် နယ်စပ်မြို့ Qiam မြို့မှာ လူ၂၅ ယောက် သေဆုံးခဲ့တဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ လေကြောင်းက တိုက်ခိုက်တာရယ်၊ ဘဂ္ဂဒက်က အမေရိကန် သံရုံးကို တိုက်ခိုက်ခံရတာရယ်၊ Qasem Soleimani ကို သတ်ဖြတ်တာ အားလုံးကို ရှုတ်ချပါတယ်။ ဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေ အားလုံးက အီရတ်နိုင်ငံရဲ့ အချုပ်အခြာ အာဏာကို ဆိုးဆိုးရွားရွား ချိုးဖောက်တာပါပဲ။”

Qasem Soleimani သတ်ဖြတ်ခံရမှုအပေါ် ဆွန်နီတွေ အများစုရှိတဲ့ အာရပ်နိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ အီဂျစ်၊ ဆော်ဒီအာရေဗျနဲ့ ပင်လယ်ကွေ့ နိုင်ငံတစ်ချို့က ပြည်သူတွေကတော့ အကောင်းဘက်က တုံ့ပြန်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လက်ဘနွန်နိုငငံက ဟစ်ဇ်ဘိုလာတွေရဲ့ တုံ့ပြန်မှုက တော့ တော်တော်လေး ကွဲပြားပါတယ်။

“အမေရိကန်နိုင်ငံ ကျဆုံးပါစေ။ အစ္စရေးလ်နိုင်ငံ ကျဆုံးပါစေ။” ဆိုပြီး လက်ဘနွန်က ရှီးယား ဟစ်ဇဘိုလာတွေ ကြွေးကြော်နေတာပါ။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Qasem Soleimani ဟာ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွေကတည်းက လက်ဘနွန်မှာ အတော်ကြာကြာ နေခဲ့ဖူးပြီး အီရန် လိုလားတဲ့ ဟစ်ဇ်ဘိုလာ တပ်တွေကို ဖွဲ့စည်း ထူထောင်ရာမှာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

ဆော်ဒီပိုင် al-Arabiya ရုပ်မြင်သံကြားဌာနကတော့ အမေရိကန်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကို ထောက်ခံတယ်လို့ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ လေ့လာသုံးသပ်သူ Samir Taqi က အမေရိကန်တို့ဟာ တီဟီရန်မှာ သူတို့ သံရုံး စီးနင်းခံရတုန်းကနဲ့ အီရန် ကိုယ်ပွားတွေက လက်ဘနွန်နိုင်ငံ ဘေရွတ်မြို့က အမေရိကန် သံရုံးကို ဗုံးခွဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့တုန်းကကိစ္စတွေမှာတောင် အီရန်ကို လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်ဖို့ စိတ်မပါ့တပါ ဖြစ်ခဲ့ပေမဲ့ အခုတော့ ပြောင်းလဲကုန်ပြီလို့ ဝေဖန် သုံးသပ်ထားပါတယ် ။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG