သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ က်င္းပေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာ ႐ုပ္ရွင္ပဲြေတာ္မွာ Twilight Over Burma မွတ္တမ္းတင္ ဇာတ္ကားကုိ ျပသခြင့္ ပိတ္ပင္လုိက္တာဟာ တည္ဆဲဥပေဒေတြနဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာသာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနကေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ သီေပါေစာ္ဘြား စ၀္ၾကာဆိုင္ရဲ႕ မဟာေဒ၀ီ စ၀္သုစႏၵီ ေခၚ Inge Sargent ကိုယ္တိုင္ေရးတဲ့ Twilight Over Burma: My life as a Shan Princess စာအုပ္ကို အေျခခံထားတဲ့ မွတ္တမ္းတင္ ဇာတ္ကားကုိ ႏုိင္ငံတကာ ႐ုပ္ရွင္ပဲြေတာ္မွာ ျပသခြင့္ ပိတ္ခံခဲ့ရတဲ့အတြက္ ေ၀ဖန္သံေတြလည္း အႀကီးအက်ယ္ ဆက္လက္ ထြက္ေပၚေနတာပါ။ အေၾကာင္းစုံကုိေတာ့ ဆက္သြယ္စုံစမ္းထားတဲ့ ကုိဥာဏ္၀င္းေအာင္က ေျပာျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ႐ုပ္႐ွင္ဆင္ဆာဘုတ္အဖြဲ႔က ပိတ္ပင္လုိက္တယ္ဆိုတဲ့Twilight Over Burma ဇာတ္ကားဟာ ႐ွမ္းျပည္ သီေပါေစာ္ဘြားရဲ႕ မဟာ ေဒ၀ီျဖစ္ခဲ့တဲ့ ၾသစတီးယားအမ်ဳိးသမီးရဲ႕ ဘ၀ဇာတ္လမ္းကို ႐ိုက္ကူးထားတဲ့ ဇာတ္လမ္းျဖစ္ၿပီး၊ အဲ့ဒီအခ်ိန္တုန္းက ရွမ္းတုိင္းရင္းသူေတြအေပၚ မတရားျပဳက်င့္တာေတြကုိ ေဖာ္ျပရာမွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ရဲ႕ ပုံရိပ္ကုိ ထိခုိက္ေစတယ္ဆုိၿပီး ျပသခြင့္ပိတ္ပင္ခံရတာလို႔ သတင္းေတြထြက္ေပၚ လာတာေၾကာင့္ လူမႈမီဒီယာေတြေပၚမွာ ေ၀ဖန္မႈေတြ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ထြက္ေပၚလာတာပါ။ Twilight Over Burma ျပခြင့္ အပိတ္ ခံရတာဟာ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ ႐ုပ္႐ွင္အစည္းအ႐ုံးနဲ႔ အျခားဌာနေပါင္းစုံပါဝင္တဲ့ ဆင္ဆာဘုတ္အဖြဲ႔က တည္ဆဲဥပေဒနဲ႔အညီ လုပ္ခဲ့ တာသာျဖစ္တယ္လုိ႔ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာန အျမဲတန္းအတြင္းဝန္ ဦးတင့္ေဆြက VOA ကို႐ွင္းျပပါတယ္။

“အဓိကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေျပာရင္ေတာ့ အမ်ိဳးသားရင္ၾကားေစ့ေရးနဲ႔ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစသျဖင့္ ဒီဟာေတြေပၚမွာ သြားၿပီးေတာ့ ထိခိုက္ႏိုင္တဲ့အခ်က္ေတြလည္း ဒီကားျပကြက္ေတြထဲမွာ ပါတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျပသရန္မသင့္ဆိုတဲ့ မွတ္ခ်က္နဲ႔ ဒါကိုေတာ့ ျပသခြင့္မျပဳသင့္ပါဘူးဆိုၿပီးေတာ့ သူတို႔ကေတာ့ ဆံုးျဖတ္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနကေနၿပီးေတာ့ သာမန္အားျဖင့္ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ ဘယ္ကားျပပါ၊ ဘယ္ကား မျပပါနဲ႔ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာန အေနနဲ႔ ဘာကိုမွ ဆံုးျဖတ္ျခင္းမရွိပါဘူး။ ခုနက်ေနာ္ ခုနက တင္ျပတဲ့ ဘုတ္ကပဲ ဒါကိုယ့္ဟာကိုယ္ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ျပသင့္တယ္၊ မျပသင့္ဘူးဆိုတာ ေဆာင္ရြက္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အခုလည္း ဒီ ရုပ္ရွင္သည္ ျပသဖို႔ မသင့္ပါဘူးဆိုၿပီးေတာ့ ဘုတ္ က ဆံုးျဖတ္ထားတာကို က်ေနာ္တို႔ သိရပါတယ္။”

ဒီမွတ္တမ္း႐ုပ္႐ွင္ဟာ သီေပါေစာဘြား စ၀္ၾကာဆိုင္ရဲ႕ မဟာေဒ၀ီ စ၀္သုစႏၵီ ေခၚ Inge Sargent ကိုယ္တိုင္ေရးတဲ့ Twilight Over Burma: My life as a Shan Princess စာအုပ္ကို အေျခခံထားတဲ့ မွတ္တမ္း႐ုပ္႐ွင္ျဖစ္ၿပီး ရွမ္းျပည္နယ္က လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈေတြကုိလဲ ထည့္သြင္း႐ုိက္ကူးထားတာပါ။ ဒီ႐ုပ္႐ွင္ပြဲေတာ္မွာ အဖြင့္အမွာစကားေျပာခဲ့တဲ့ တခ်ိန္က တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ျဖစ္ခဲ့သူ NLD နာယက ဦးတင္ဦးဟာဆုိရင္လည္း ဒီမွတ္တမ္း႐ုပ္႐ွင္ကို ၾကည့္ခြင့္ရဖို႔ အားခဲထားတဲ့အေၾကာင္း ႐ုပ္႐ွင္ပြဲေတာ္ အဖြင့္မိန္႔ခြန္းမွာ ထည့္သြင္း ေျပာဆုိသြားပါတယ္။

“Twilight Over Burma ဆိုတဲ့ အင္မတန္မွာ ေၾကကြဲစရာ လူ႔အခြင့္အေရးဆံုးရႈံးနစ္နာၿပီး လူသား ၁ ေယာက္အေနနဲ႔ မျဖစ္သင့္ မျဖစ္ထိုက္တာကို ခံရတဲ့အေပၚမွာ ဘယ္လိုျပသသြားမယ္။ ဘယ္လိုျဖစ္ၿပီးေတာ့ လာခဲ့တယ္ဆိုတာကို အင္မတန္မွ က်ေနာ္ စိတ္ပါ၀င္စားမႈရွိပါတယ္။”

Twilight Over Burma ဇာတ္လမ္း ျပသခြင့္ရဖုိ႔ ျပန္လည္စိစစ္ေပးပါရန္ ႐ုပ္႐ွင္ပြဲက်င္းပေရးအဖြဲ႔က ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးကို ျပန္လည္ေလွ်ာက္ ထားခဲ့ၿပီး ႐ုပ္႐ွင္ဆင္ဆာဘုတ္အဖြဲ႔က ဒုတိယတႀကိမ္ ျပန္လည္ၾကည့္႐ႈ စိစစ္ရာမွာလည္း ျပသရန္မသင့္ဘူးလုိ႔သာ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ NLD အစုိးရလက္ထက္ စာေပ ဂီတ ႐ုပ္႐ွင္ေလာကမွာ လြတ္လပ္စြာဖန္တီးခြင့္ေတြ ရလာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကေပမယ့္လည္း လက္ရွိ တုိင္းျပည္ရဲ႕ အေျခအေနအရအလားတူကန္႔သတ္မႈမ်ဳိးေတြ ဆက္႐ွိေနႏုိင္ေသးတယ္လို႔ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာန အျမဲတန္း အတြင္းဝန္ ဦးတင့္ေဆြက ေျပာပါတယ္။

“ဥပေဒအရ ဖြဲ႔ထားတဲ့ ဆင္ဆာအဖြဲ႔အေနနဲ႕ကေတာ့ ဘယ္ေခတ္ ဘယ္အခါမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ တကယ္မသင့္ဘူးလို႔ေျပာတဲ့ကားမ်ိဳးကိုေတာ့ သူ႔ criteria နဲ႔ မညီရင္ေတာ့ ပိတ္တာကေတာ့ ျပသခြင့္မျပဳတာေတြကေတာ့ ရွိမယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္ခင္ဗ်။ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာတင္ မဟုတ္ပါဘူး ဆင္ဆာဘုတ္ကေတာ့ ဒီရုပ္ရွင္နဲ႔ပတ္သက္တာကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာရွိပါတယ္။ သြားေနတဲ့ပံုစံေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးေပါ့ေလ မတူႏိုင္တာေတြ၊ တူႏိုင္တာေတြ။”

လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာ ႐ုပ္ရွင္ပဲြေတာ္ ရုပ္ရွင္ရံုေရွ႕
လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာ ႐ုပ္ရွင္ပဲြေတာ္ ရုပ္ရွင္ရံုေရွ႕

ဒီ ႏုိင္ငံတကာ ႐ုပ္ရွင္ပြဲေတာ္မွာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာကို အပီျပင္ဆံုး ေဖာ္က်ဴး ႏိုင္တဲ့ ႐ုပ္ရွင္ကို ေရြးခ်ယ္ဆုေပး တဲ့အခါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဆု၊ မင္းကိုႏိုင္ဆု၊ ဟံသာ၀တီ ဦး၀င္းတင္ဆု ေတြအျပင္ ဆု (၉) ခုကို ခ်ီးျမႇင့္ သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီႏွစ္အတြက္ ထူးျခားတာကေတာ့ ဗီြအိုေအ အေမရိကန္အသံအေနနဲ႔ ေရြးခ်ယ္ခ်ီးျမႇင့္မယ့္ VOA ဆု ပါ၀င္လာပါတယ္။ Twilight Over Burma ႐ုပ္႐ွင္ ျပသခြင့္အပိတ္ခံရ တာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဒီ ႐ုပ္႐ွင္ပြဲကို ကိုယ္တိုင္တက္ေရာက္ေနတဲ့ ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္း ဌာနမွဴး ဦးသန္းလြင္ထြန္းက အခုလို မွတ္ခ်က္ေပးပါတယ္။

“ဒီဇာတ္လမ္း ထဲမွာပါတဲ့ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေလးေတြက မွန္တယ္ မမွန္ဘူးဆိုတာေတြဟာ တကယ္လို႔ မမွန္ခဲ့ဘူးဆိုရင္လည္း ဒါဟာ မမွန္ကန္ပါဘူးဆိုတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားေတြ တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ ထြက္လာမယ္ေပါ့ေနာ္ ။ အဲဒီေတာ့ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းက ဒီျဖစ္ရပ္မ်ိဳး တကယ္ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုရင္ အားလံုးလူေတြသိရွိၿပီးေတာ့ အျပန္အလွန္ျငင္းဆိုမႈေတြ ၊ တဘက္ကေနၿပီးေတာ့ အက်ိဳးအေၾကာင္းျပ ျငင္းဆိုမႈေတြ ထြက္လာတယ္ဆိုရင္ ဒါမ်ိဳးေလးေတြထြက္လာတယ္ဆိုရင္ေတာ့ အားလံုးရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကေလးေတြ လုပ္ႏိုင္တာေပါ့။ ဒါဟာ ႏွစ္ေပါင္းအေတာ္ၾကာ တုန္းက ျဖစ္ခဲ့တဲ့ကိစၥေလ။ ဒီကိစၥေၾကာင့္ အခုလက္ရွိတပ္မေတာ္ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာ ညိွးႏြမ္းေစရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပါ့။ တကယ္တမ္းဆိုရင္ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ တခ်ိန္တုန္းကျဖစ္ခဲ့တဲ့ကိစၥ အခုလက္ရွိ ငါတို႔လုပ္ေနတဲ့ တပ္မေတာ္ဟာ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးေတြမျဖစ္ေစရဘူးဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ခ်ဥ္းကပ္မယ္ဆိုရင္လည္း ဒါမွန္ကန္တဲ့ ခ်ဥ္းကပ္မႈျဖစ္မွာပဲေလ။”

UDHR ေခၚတဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္းပါ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးေတြကို မွတ္တမ္းတင္တဲ့ ႐ုပ္ရွင္ကားေတြကေန အမ်ားျပည္သူ နားလည္သိရိွလာေအာင္ ႐ုပ္ရွင္အတတ္ပညာကတဆင့္ ေဖာ္ျပတဲ့ ဒီ႐ုပ္ရွင္ပဲြေတာ္ကို စတုတၱအႀကိမ္ေျမာက္ က်င္းပေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG