သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

Yanghee Lee သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ဆိုလ္းမွာ က်င္းပမည္


ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြကို ေနရပ္ျပန္ပို႕ေရး အခ်ိန္အလြန္ ေစာေနေသးေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴး ယန္ဟီလီ က ေျပာပါတယ္။

ယန္ဟီလီရဲ႕ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ထိုင္း ႏိုင္ငံခရီးစဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပဲြကို ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံ ဆိုးလ္ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁ ရက္ ၾကာသပေတးေန႔မွာ ျပဳလုပ္ဖို႔ရွိေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီးရံုးက ေၾကညာထားပါတယ္။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို ဆက္ၿပီးေျပာျပမွာပါ။

ႏွစ္ပတ္လည္ အစီရင္ခံစာျပဳစုႏိုင္ဖုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပည္ဝင္ခြင့္မရခဲ့တဲ့ေနာက္ ကုလသမဂၢအထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီလီဟာ ဇန္န၀ါရီလ ၁၈-၂၄ ရက္ေန႔ထိ ၇ ရက္ၾကာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကိုသြားေရာက္ခဲ့တာပါ။ အဲဒီ ခရီးစဥ္အတြင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္-ျမန္မာ နယ္စပ္ Cox’s Bazar က ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းေတြကို သြားေရာက္ၾကည့္ရွဳၿပီး ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔လည္း ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာ အစိုးရ ႏွစ္ရပ္ သေဘာတူညီခ်က္အရ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြကို ဇန္န၀ါရီလ ေနာက္ဆံုးသတင္းပတ္မွာ စတင္ၿပီး ျမန္မာဘက္ျခမ္း ေနရပ္ျပန္ပို႔ေရးကိစၥမွာ လံုေလာက္တဲ့ ျပင္ဆင္မႈေတြမေတြ႕ရေသးပဲ အခ်ိန္အရလည္း ေစာလြန္းေနေသးေၾကာင္း Balukhali ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းေရာက္ရွိခ်ိန္ အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္းမွာ အခုလို ေျပာသြားပါတယ္။

“ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ျခမ္းမွာ အေျခအေနေတြ အမွန္တကယ္ တိုးတက္မလာေသးဘူးလို႔ က်မထင္ပါတယ္။ ပထမဦးဆံုးအခ်က္ကေတာ့ သူတို႔ ဘယ္ေနရာကို ျပန္သြားရမွာလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းပါ။ သူတို႔ရဲ႕ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း လုပ္ငန္းေတြ ပ်က္စီးဆံုးရွဳံးသြားခဲ့ၿပီး၊ သူတို႔ စုိက္ပ်ဳိးထားတဲ့ ေကာက္ပဲသီးႏွံေတြလည္း ပ်က္စီးကုန္ၿပီေလ။ ေနာက္ သူတို႔ရဲ႕ စပါးစိုက္ပ်ဳိးကြင္းေတြလည္း ဆံုးရွဳံးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ စပါးေတြအားလံုးကိုအျခားႏိုင္ငံေတြဆီ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ခဲ့တယ္လို႔ အခုဆိုရင္ သတင္းေတြ ထြက္လာေနပါၿပီ။ သူတို႔အိမ္ေတြ ဆံုးရွဳံးခဲ့ရတယ္။ ဒီေတာ့ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးကိစၥဟာ တကယ့္ကို ႀကီးမားပါတယ္။ လူေတြအေနနဲ႔ အျခား ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ျပန္ၿပီး ေနရတယ္ ပံုစံမ်ဳိး မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ ”

ဒါအျပင္ မိုးရာသီကာလ ေရာက္ရွိလာေတာ့မယ့္အခ်ိန္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ျခမ္းက ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာလည္း လူသားေဘးဒုကၡအေျခအေနဟာ တေျဖးေျဖးနဲ႔ ပိုၿပီးဆိုးရြာလာဖို႔ရွိေၾကာင္း ယန္ဟီလီကေျပာပါတယ္။

“ ရက္အနည္းငယ္ၾကာ မိုးရြာတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ေန႔တ၀က္ေလာက္ပဲ မိုးရြာတယ္ဆိုရံုပဲ ေျမၿပိဳက်မႈေတြကို က်မတို႔ မ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႕ ႀကံဳရဖို႔ရွိပါတယ္။ ေနာက္ လူေတြအေျမာက္အမ်ား ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာကိုလည္း က်မတို႔ ျမင္ရဖို႔ရွိပါတယ္။ ဒီဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ လူေတြဟာ စုၿပံဳတုိးေ၀ွ႔ ေနရတဲ့အျဖစ္ဟာ လူတေယာက္အေနနဲ႔ ဘ၀မွာ ေနသင့္ေနထိုက္တဲ့ အေနအထားမ်ဳိးေတာင္ မဟုတ္ပါဘူး။ ”

ဒါေၾကာင့္ ဒုကၡသည္စခန္းေတြ တိုးခ်ဲ႕တည္ေဆာက္ေပးႏိုင္ဖို႔ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရကို အကူအညီေပးသင့္တယ္လို႔ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္က တိုက္တြန္းသြားပါတယ္။ ၂၀၁၇ ခုနွစ္ ၾသဂုတ္လက ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ARSA ရိုဟင္ဂ်ာ အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႔ကို တန္ျပန္ႏွိမ္နင္းဖို႔ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ အင္အားသံုး နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ၆၅၀,၀၀၀ ေက်ာ္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ဘက္ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။ ျမန္မာ လံုၿခံဳေရး တပ္ေတြရဲ႕ ျပင္းထန္ဆိုးရြားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို အေရးယူအျပစ္ေပးႏိုင္ဖို႔ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ ဖိအားေတြ ဆက္ၿပီးလိုအပ္ေနေသးတယ္လုိ႔ ယန္ဟီလီက ေျပာပါတယ္။

“ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ ဖိအားပိုၿပီးေပးသင့္တယ္လို႔ က်မထင္ပါတယ္။ က်မတို႔ သိထားတဲ့ အျပစ္က်ဴးလြန္သူေတြ၊ တာ၀န္ရွိသူေတြကို အျပစ္ေပး အေရးယူတယ္ဆိုတာ က်မတို႔ တခါမွမၾကားေသးပါဘူး။ ဒီျဖစ္ရပ္ေတြအတြက္ အေရးယူ အျပစ္ေပးတာမ်ဳိး ရွိရပါမယ္။ အျပစ္က်ဴးလြန္သူေတြအေနနဲ႔ တာ၀န္ခံမႈ၊ တာ၀န္ယူမႈရွိတယ္ဆိုတာကို လည္း အမ်ားသိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ”

ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးကိုယ္စားလွယ္ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ခရီးစဥ္ၿပီးဆံုးၿပီးေနာက္ ထိုင္းႏိုင္ငံကို ဇန္န၀ါရီလ ၂၄ ရက္ေန႔ကေန ၃၀ ၇က္ေန႕ထိ သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီခရီးစဥ္အတြင္း တိုင္းရင္းသား အဖဲြ႔အစည္းေတြအပါအ၀င္ ျမန္မာ့အေရးလႈပ္ရွားေနတဲ့ လူထုအေျချပဳ အဖဲြ႔အစည္းေတြနဲ႔လည္း ယန္ဟီလီက ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ဇန္န၀ါရီလ ၂၉ ရက္ေန႔ တနလၤာေန႔ကေတာ့ ထိုင္း ျမန္မာနယ္စပ္မွာ႐ွိတဲ့ တိုင္းရင္းသား လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ေတြ၊ ႐ွမ္းဒုကၡသည္စခန္းေကာ္မတီဝင္ေတြနဲ႔ ယန္ဟီလီ ေတ႔ြဆံုခဲ့ပါတယ္။ သူရဲ႕ ခရီးစဥ္ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံ Seoul ၿမိဳ႕ေတာ္က Korea Press Center မွာ February လ ၁ ရက္ေန႔က်ရင္ ယန္ဟီလီက သတင္းစာ႐ွင္းလင္းပြဲျပဳလုပ္မွာပါ။

ကုလအထူးစံုစမ္းေရးမွဴး အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ လာေရာက္ခြင့္ကို ျမန္မာအစိုးရက ျငင္းပယ္ခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လည္း ယန္ဟီလီက သူရဲ႕ twitter လူမႈကြန္ယက္ကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ထိုင္း ခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အျဖစ္အပ်က္အမွန္ေတြကို ရွာေဖြဖို႔နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးဖိႏွိပ္ခံရသူ အားလံုးနဲ႔ မည္သူမဆိုအတြက္ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုဖို႔ ဘယ္အရာကမွ သူ႔ကို တားဆီးလို႔ရမွာမဟုတ္ေၾကာင္း ေရးသားေဖၚျပခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG