သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အေမရိကန္သမၼတ တာဝန္မထမ္းေဆာင္ႏုိင္ရင္ ဘယ္လုိ လူစားထုိးမလဲ


COVID-19 ကုသမႈခံယူေနရာ ေဆး႐ုံအခန္းတြင္းမွ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားေနတဲ့ သမၼတ Donald Trump. (ေအာက္တိုဘာ ၃၊ ၂၀၂၀)

(Zawgyi / Unicode)

အေမရိကန္သမၼတ Donald Trump ဟာ COVID-19 ေရာဂါ ျဖစ္ႏုိင္တဲ့ ကို႐ုိနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံထားရပါတယ္။ တကယ္လို႔ သမၼတတာဝန္ မထမ္းေဆာင္ႏုိင္ရင္ သူ႔ေနရာမွာ ဘယ္သူက တာဝန္ယူရမလဲ။ တကယ္လို႔ ဒုတိယသမၼတေရာ အဲလိုျဖစ္ခဲ့ရင္ ေနာက္ ဘယ္သူေတြ တာဝန္ယူႏိုင္သလဲ။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ခ်က္ အမွတ္ ၂၅ မွာ ဘာေတြ ျပ႒ာန္းထားပါသလဲ။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဗီြအုိေအျမန္မာပိုင္း အစီအစဥ္ အယ္ဒီတာ ဦးေက်ာ္ဇံသာကို မသိဂႌထုိက္က ေမးျမန္းၿပီး တင္ျပထားပါတယ္။

မသိဂႌထိုက္ - အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒ ျပင္ဆင္ခ်က္ ၂၅ ဆိုတာကို အက်ဥ္းခ်ဳံးၿပီး ရွင္းျပပါ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ - “အက်ဥ္းခ်ဳံးၿပီး ေျပာရရင္ေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ႏုိင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲျဖစ္တဲ့ သမၼတ၊ ဒါမွမဟုတ္ သူၿပီးရင္ အဆင့္အျမင့္ဆုံးျဖစ္တဲ့ ဒုတိယသမၼတတုိ႔ တေယာက္ေယာက္ ကြယ္လြန္တာျဖစ္ေစ၊ ရာထူးက ထုတ္ပယ္ခံရတာ၊ ႏုတ္ထြက္တာ၊ ဒါမွမဟုတ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ႏုိင္ျခင္း မရွိတဲ့ အေျခအေနတရပ္ရပ္ ျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ သူတုိ႔ကို ဘယ္သူနဲ႔ အစားထုိးရမလဲ၊ အဲဒီလုိ အစားထုိးဖို႔အတြက္ ဘယ္ပုံဘယ္နည္း လုပ္ေဆာင္ရမလဲ ဆုိတာကို ျပ႒ာန္းထားတာဟာ ဖြဲ႔စည္းပုံဥပေဒ ျပင္ဆင္ခ်က္ အမွတ္ ၂၅ ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။”

မသိဂႌထိုက္ - အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ခ်က္ အမွတ္ ၂၅ ကို ဘယ္အခ်ိန္က ျပ႒ာန္းၿပီး စတင္အသံုးျပဳခဲ့သလဲ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ - “ဒီမတုိင္ခင္ကေတာ့ အေမရိကန္မွာ သမၼတ ႐ုတ္တရက္ တာဝန္ မထမ္းေဆာင္ႏုိင္တ့ဲ အျေခအေန ရွိတဲ့အခါ ဒုတိယသမၼတက ပုံမွန္အားျဖင့္ တာဝန္ယူလာတာေလးေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၁၉၆၃ မွာ အဲဒီတုန္းက သမၼတ John F. Kennedy လုပ္ႀကံခံရေတာ့ သူလုပ္ႀကံခံရၿပီးတဲ့ ၂ နာရီအတြင္းမွာပဲ ဒုတိယသမၼတ Lyndon Johnson ဟာ ေလယာဥ္ေပၚမွာ သမၼတအျဖစ္ က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆုိပါတယ္။ အဲဒီလုိ အပူတျပင္း လုပ္ခဲ့ရတာဟာလည္းပဲ ဒုတိယသမၼတလည္း လုပ္ႀကံခံရတဲ့အထဲမွာ ဒဏ္ရာရတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြ ထြက္လာတဲ့အတြက္ လုပ္ခဲ့ရတာလို႔ ေနာက္ပုိင္းမွာ ေျဖရွင္းခ်က္ေတြ ထြက္ပါတယ္။

“ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သမၼတျဖစ္လာတဲ့ Lyndon Johnson လက္ထက္မွာပဲ ၁၉၆၅ မွာ အထက္လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္လုံးက အမတ္ သုံးပုံႏွစ္ပုံေက်ာ္က အတည္ျပဳတယ္။ ၁၉၆၇ မွာ ျပည္နယ္အားလုံးရဲ႕ သုံးပုံႏွစ္ပုံေက်ာ္က အတည္ျပဳတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီ ျပင္ဆင္ခ်က္ အမွတ္ ၂၅ ဆုိတာ တရားဝင္ အတည္ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ပထမဦးဆုံး ဒါကို က်င့္သုံးတာကေတာ့ ၁၉၆၇ မွာ ထုိစဥ္က သမၼတ Richard Nixon, Watergate အ႐ႈပ္ေတာ္ပုံနဲ႔ ရာထူးက ႏုတ္ထြက္ရေတာ့ သူ႔ရဲ႕လက္ေအာက္က ဒုတိယသမၼတျဖစ္တဲ့ Gerald Ford ကုိ ဒီျပင္ဆင္ခ်က္ ၂၅ ကို ကိုးကားၿပီးေတာ့ အာဏာလႊဲေျပာင္းေပးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။”

မသိဂႌထိုက္ - အခုေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ သမၼတ Donald Trump က က်န္းမာေရး ေကာင္းေနတယ္လို႔ သူ႔ဆရာဝန္ေတြက ေျပာပါတယ္။ လိုအပ္လာရင္ေတာ့ ဒုတိယသမၼတကို လႊဲေျပာင္းေပးရမယ္ဆိုရင္ေရာ ျပင္ဆင္ခ်က္ ၂၅ ရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြက ဘယ္လိုရွိပါသလဲ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ - “ဒီေနရာမွာ ျပင္ဆင္ခ်က္ ၂၅ မွာ ျပ႒ာန္းထားတာကေတာ့ သမၼတက အထက္လႊတ္ေတာ္ အႀကီးအကဲနဲ႔ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ အႀကီးအကဲတို႔ဆီကုိ စာေရး အေၾကာင္းၾကားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္ အဓိကကေတာ့။ အထက္လႊတ္ေတာ္ အႀကီးအကဲ ဆုိတဲ့ေနရာမွာ ေလာေလာဆယ္ အထက္လႊတ္ေတာ္ အႀကီးအကဲက ဒုတိယသမၼတ Mike Pence ကုိယ္တုိင္ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ႔ကို အာဏာလႊဲရမယ့္ကိစၥဆုိေတာ့ သူ႔ဆီကို မေရးၾကပါဘူး။ သူမရွိတဲ့အခါ အထက္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒အျဖစ္ ယာယီ တာဝန္ထမ္းေဆာင္မယ့္၊ ေလာေလာဆယ္ကေတာ့ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ဆီနိတ္တာ Chuck Grassley ကို လႊဲေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္လိုကေတာ့ သူ႔ကို President pro tempore လို႔ေခၚပါတယ္။ pro tempore ဆုိတာ Latin စကား၊ for the time being ေပါ့ေလ၊ ယာယီလို႔ အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ ဆုိတော့ အထက္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ဥကၠ႒ မရွိစဥ္မွာ ယာယီ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရမယ့္ အထက္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒၊ သူနဲ႔ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒တုိ႔ဆီကို စာေရးၿပီး အေၾကာင္းၾကားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါၿပီးေတာ့မွ အာဏာလႊဲရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

မသိဂႌထိုက္ - တခု ဆက္ၿပီးေမးခ်င္တယ္။ သမၼတေရာ ဒုတိယသမၼတေရာ တာဝန္ မထမ္းႏုိင္ဘူးဆိုရင္ ဘယ္သူက ဆက္ခံရမလဲ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ - “တာဝန္ဆက္ခံႏုိင္မယ့္သူ အရွင္းဆုံး In-Line သတ္မွတ္ထားတာကေတာ့ သမၼတမရွိရင္ ဒုတိယသမၼတ၊ ဒုတိယမရွိရင္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒၊ ေလာေလာဆယ္မွာ Nancy Pelosi ျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒လည္း မရွိဘူးဆုိရင္ေတာ့ အထက္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ယာယီဥကၠ႒၊ President pro tempore ျဖစ္တဲ့ Chuck Grassley ကို လႊဲေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူလည္း မထမ္းေဆာင္ႏုိင္ဘူး ဆုိရင္ေတာ့ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး၊ ခုေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ Mike Pompeo ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေလးေယာက္ဟာ သမၼတၿပီးရင္ ရာထူးတာဝန္ ဆက္လက္ထမ္းေဆာင္ႏုိင္တဲ့ အဆင့္ဆင့္ တန္းစီေနတဲ့ ရာထူးေတြ ျဖစ္ပါတယ္၊ အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္းပုံဥပေဒအရ။”

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

----------------------

(Unicode)

အမေရိကန်သမ္မတ တာဝန်မထမ်းဆောင်နိုင်ရင် ဘယ်လို လူစားထိုးမလဲ

အမေရိကန်သမ္မတ Donald Trump ဟာ COVID-19 ရောဂါ ဖြစ်နိုင်တဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံထားရပါတယ်။ တကယ်လို့ သမ္မတတာဝန် မထမ်းဆောင်နိုင်ရင် သူ့နေရာမှာ ဘယ်သူက တာဝန်ယူရမလဲ။ တကယ်လို့ ဒုတိယသမ္မတရော အဲလိုဖြစ်ခဲ့ရင် နောက် ဘယ်သူတွေ တာဝန်ယူနိုင်သလဲ။ ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက် အမှတ် ၂၅ မှာ ဘာတွေ ပြဋ္ဌာန်းထားပါသလဲ။ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်း အစီအစဉ် အယ်ဒီတာ ဦးကျော်ဇံသာကို မသိင်္ဂီထိုက်က မေးမြန်းပြီး တင်ပြထားပါတယ်။

မသိင်္ဂီထိုက် - အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက် ၂၅ ဆိုတာကို အကျဉ်းချုံးပြီး ရှင်းပြပါ။

ဦးကျော်ဇံသာ - “အကျဉ်းချုံးပြီး ပြောရရင်တော့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဖြစ်တဲ့ သမ္မတ၊ ဒါမှမဟုတ် သူပြီးရင် အဆင့်အမြင့်ဆုံးဖြစ်တဲ့ ဒုတိယသမ္မတတို့ တယောက်ယောက် ကွယ်လွန်တာဖြစ်စေ၊ ရာထူးက ထုတ်ပယ်ခံရတာ၊ နုတ်ထွက်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်း မရှိတဲ့ အခြေအနေတရပ်ရပ် ဖြစ်လာတဲ့အခါမှာ သူတို့ကို ဘယ်သူနဲ့ အစားထိုးရမလဲ၊ အဲဒီလို အစားထိုးဖို့အတွက် ဘယ်ပုံဘယ်နည်း လုပ်ဆောင်ရမလဲ ဆိုတာကို ပြဋ္ဌာန်းထားတာဟာ ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက် အမှတ် ၂၅ ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။”

မသိင်္ဂီထိုက် - အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက် အမှတ် ၂၅ ကို ဘယ်အချိန်က ပြဋ္ဌာန်းပြီး စတင်အသုံးပြုခဲ့သလဲ။

ဦးကျော်ဇံသာ - “ဒီမတိုင်ခင်ကတော့ အမေရိကန်မှာ သမ္မတ ရုတ်တရက် တာဝန် မထမ်းဆောင်နိုင်တဲ့ အြခေအနေ ရှိတဲ့အခါ ဒုတိယသမ္မတက ပုံမှန်အားဖြင့် တာဝန်ယူလာတာလေးတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ၁၉၆၃ မှာ အဲဒီတုန်းက သမ္မတ John F. Kennedy လုပ်ကြံခံရတော့ သူလုပ်ကြံခံရပြီးတဲ့ ၂ နာရီအတွင်းမှာပဲ ဒုတိယသမ္မတ Lyndon Johnson ဟာ လေယာဉ်ပေါ်မှာ သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုပါတယ်။ အဲဒီလို အပူတပြင်း လုပ်ခဲ့ရတာဟာလည်းပဲ ဒုတိယသမ္မတလည်း လုပ်ကြံခံရတဲ့အထဲမှာ ဒဏ်ရာရတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ ထွက်လာတဲ့အတွက် လုပ်ခဲ့ရတာလို့ နောက်ပိုင်းမှာ ဖြေရှင်းချက်တွေ ထွက်ပါတယ်။

“ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သမ္မတဖြစ်လာတဲ့ Lyndon Johnson လက်ထက်မှာပဲ ၁၉၆၅ မှာ အထက်လွှတ်တော်နဲ့ အောက်လွှတ်တော် နှစ်ရပ်လုံးက အမတ် သုံးပုံနှစ်ပုံကျော်က အတည်ပြုတယ်။ ၁၉၆၇ မှာ ပြည်နယ်အားလုံးရဲ့ သုံးပုံနှစ်ပုံကျော်က အတည်ပြုတဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီ ပြင်ဆင်ချက် အမှတ် ၂၅ ဆိုတာ တရားဝင် အတည်ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ပထမဦးဆုံး ဒါကို ကျင့်သုံးတာကတော့ ၁၉၆၇ မှာ ထိုစဉ်က သမ္မတ Richard Nixon, Watergate အရှုပ်တော်ပုံနဲ့ ရာထူးက နုတ်ထွက်ရတော့ သူ့ရဲ့လက်အောက်က ဒုတိယသမ္မတဖြစ်တဲ့ Gerald Ford ကို ဒီပြင်ဆင်ချက် ၂၅ ကို ကိုးကားပြီးတော့ အာဏာလွှဲပြောင်းပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။”

မသိင်္ဂီထိုက် - အခုလောလောဆယ်မှာတော့ သမ္မတ Donald Trump က ကျန်းမာရေး ကောင်းနေတယ်လို့ သူ့ဆရာဝန်တွေက ပြောပါတယ်။ လိုအပ်လာရင်တော့ ဒုတိယသမ္မတကို လွှဲပြောင်းပေးရမယ်ဆိုရင်ရော ပြင်ဆင်ချက် ၂၅ ရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေက ဘယ်လိုရှိပါသလဲ။

ဦးကျော်ဇံသာ - “ဒီနေရာမှာ ပြင်ဆင်ချက် ၂၅ မှာ ပြဋ္ဌာန်းထားတာကတော့ သမ္မတက အထက်လွှတ်တော် အကြီးအကဲနဲ့ အောက်လွှတ်တော် အကြီးအကဲတို့ဆီကို စာရေး အကြောင်းကြားရမှာ ဖြစ်ပါတယ် အဓိကကတော့။ အထက်လွှတ်တော် အကြီးအကဲ ဆိုတဲ့နေရာမှာ လောလောဆယ် အထက်လွှတ်တော် အကြီးအကဲက ဒုတိယသမ္မတ Mike Pence ကိုယ်တိုင် ဖြစ်နေတယ်။ ဒါပေမယ့် သူ့ကို အာဏာလွှဲရမယ့်ကိစ္စဆိုတော့ သူ့ဆီကို မရေးကြပါဘူး။ သူမရှိတဲ့အခါ အထက်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ယာယီ တာဝန်ထမ်းဆောင်မယ့်၊ လောလောဆယ်ကတော့ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ဆီနိတ်တာ Chuck Grassley ကို လွှဲပေးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်လိုကတော့ သူ့ကို President pro tempore လို့ခေါ်ပါတယ်။ pro tempore ဆိုတာ Latin စကား၊ for the time being ပေါ့လေ၊ ယာယီလို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ ဆိုတော့ အထက်လွှတ်တော်ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ မရှိစဉ်မှာ ယာယီ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရမယ့် အထက်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ၊ သူနဲ့ အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌတို့ဆီကို စာရေးပြီး အကြောင်းကြားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါပြီးတော့မှ အာဏာလွှဲရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။”

မသိင်္ဂီထိုက် - တခု ဆက်ပြီးမေးချင်တယ်။ သမ္မတရော ဒုတိယသမ္မတရော တာဝန် မထမ်းနိုင်ဘူးဆိုရင် ဘယ်သူက ဆက်ခံရမလဲ။

ဦးကျော်ဇံသာ - “တာဝန်ဆက်ခံနိုင်မယ့်သူ အရှင်းဆုံး In-Line သတ်မှတ်ထားတာကတော့ သမ္မတမရှိရင် ဒုတိယသမ္မတ၊ ဒုတိယမရှိရင် အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ၊ လောလောဆယ်မှာ Nancy Pelosi ဖြစ်ပါတယ်။ အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌလည်း မရှိဘူးဆိုရင်တော့ အထက်လွှတ်တော်ရဲ့ ယာယီဥက္ကဋ္ဌ၊ President pro tempore ဖြစ်တဲ့ Chuck Grassley ကို လွှဲပေးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူလည်း မထမ်းဆောင်နိုင်ဘူး ဆိုရင်တော့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး၊ ခုလောလောဆယ်မှာတော့ Mike Pompeo ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလေးယောက်ဟာ သမ္မတပြီးရင် ရာထူးတာဝန် ဆက်လက်ထမ်းဆောင်နိုင်တဲ့ အဆင့်ဆင့် တန်းစီနေတဲ့ ရာထူးတွေ ဖြစ်ပါတယ်၊ အမေရိကန် ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေအရ။”

XS
SM
MD
LG