သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကန္ ဆႏၵျပပြဲေတြ ၂၀၂၀ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲကုိ ဘယ္လုိသက္ေရာက္ေစမလဲ


Philadelphia ၿမိဳ႕တြင္ ဆႏၵျပစဥ္

(Zawgyi/Unicode)

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု တ၀န္း အၾကမ္းဖက္ဆႏၵျပပဲြေတြ ျဖစ္ေပၚေနတာ ၆ ရက္ၾကာရွိေနပါၿပီ။ လူမည္းအမ်ဳိးသားတဦးကို ရဲေတြ၀ိုင္း၀န္းဖမ္းဆီးခ်ိန္မွာ အင္အားအလြန္အကြ်ံသံုးခဲ့တာေၾကာင့္ အသက္ရွဳက်ပ္ ေသဆံုးခဲ့တဲ့အတြက္ တရားမွ်တမႈရေရး ဆႏၵျပပဲြေတြမွာ ဘာေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြျဖစ္လာသလဲ။ ႏို၀င္ဘာလမွာ က်င္းပမယ့္ သမၼတေရြးေကာက္ပဲြကိုေရာ ဘယ္လို သက္ေရာက္မႈေတြရွိမလဲ။

ျမန္မာ အေမရိကန္ေတြရဲ႕ သံုးသပ္ခ်က္အျမင္ေတြကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

Mnnesota ျပည္နယ္ Minneapolis ျမိဳ႕မွာ ေမလ ၂၅ ရက္ေန႔က အသက္ (၄၆) ႏွစ္အရြယ္ လက္နက္မဲ့ လူမည္းအမ်ဳိးသားကို လူျမင္ကြင္းေရွ႕ ရဲ သံုးေလးေယာက္က အင္အားသံုး ဖမ္းဆီးခ်ိန္ အသက္ရွဳက်ပ္ ေသဆံုးခဲ့တဲ့ ဗီြဒီယိုဖိုင္ဟာ လူမႈကြန္ယက္မွာ တဟုန္ထိုး ပ်ံ႕ႏွံ႕သြားၿပီးေနာက္ တရားမွ်တမႈရေရး ဆႏၵျပပဲြေတြ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု တ၀ွမ္း ေပၚေပါက္ခဲ့ပါတယ္။

အခုလို ဆႏၵျပပဲြေတြ ျဖစ္လာတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ ရွိေနဆဲ လူျဖဴ၊ လူမည္းခဲြျခားမႈ သမိုင္းေၾကာင္းျပႆနာလည္း ပါ၀င္ေၾကာင္း ကာလီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ ဆန္ဖရန္စစၥကို Bay ဧရိယာမွာ ေနထိုင္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ေရးလႈပ္ရွားေနသူ ၈၈ ေက်ာင္းသားမ်ဳိးဆက္ဦးကိုကိုေလးက ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

" သမိုင္းေၾကာင္းအရ ေျပာမယ္ဆိုရင္ အျဖဴ၊ အမည္း ခဲြျခားဆက္ဆံမႈ ဆိုတဲ့ ျပႆနာက ၾကာခဲ့ၿပီ။ မာတင္လူသာကင္းတို႔လည္း တိုက္ပဲြ၀င္ခဲ့ၾကတာပဲ။ သို႔ေသာ္ ၂၀၁၄ခုႏွစ္ေလာက္ကစၿပီး ျဖစ္ေနတာေတြကလည္း အမ်ားႀကီးပဲ။ အဲဒီလိုျဖစ္ၿပီး လူမည္းေတြ ဖမ္းခံရစဥ္မွာ အသက္ထြက္သြားတာေတြ ကလည္း အမ်ားႀကီး။ အဲတာေတြက တရားရံုးေတြ ေရာက္သြားတဲ့အခါမွာ ကြင္းလံုးကြ်တ္ေတြ လြတ္သြားၾကတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ လူမည္းေတြက ေတာ္ေတာ္ေလး မေက်မနပ္ျဖစ္ၿပီး ေဒါသထြက္ၾကတယ္။"

ဒါေပမဲ့လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းစြာဆႏၵျပပဲြေတြကေန ေဒါသမထိန္းႏိုင္တဲ့ ဆႏၵျပသူ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က ဗဟိုအစိုးရနဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရ အေဆာက္အဦေတြ၊ စီးပြားေရး ကုမၸဏီေတြ၊ အေရာင္းဆိုင္ေတြ မီးရွဳိ႕ဖ်က္စီးၾကတာ၊ အဲဒီကတဆင့္ ပစၥည္းေတြကိုပါ လုယူမႈေတြျဖစ္လာတဲ့ အေျခအေနကေတာ့ အရုပ္ဆိုးအက်ည္းတန္ေၾကာင္း ဦးကိုကိုေလးက ဆိုပါတယ္။

အခုဆႏၵျပပဲြေတြနဲ႔ လက္ရွိ အေမရိကန္ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနကို ဆက္စပ္ ေနတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကိုေတာ့ ကာလီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ အေျခစိုက္ ရွမ္းစာေပ၊ ယဥ္ေက်းမႈေကာ္မတီ ဥကၠဌ ေဒါက္တာစိုင္းေထြးေမာင္က အခုလို ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

" လူျဖဴ အေမရိကန္သမၼတ ျဖစ္ေနလို႔ လူမည္းေတြကို အႏိုင္က်င့္တယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ဳိးနဲ႔ ျမင္တယ္သူေတြလည္း ရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕ကလည္း ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ လက္ရွိ ရီပါပလင္ကန္ ပါတီကို သိကၡာခ်ခ်င္တယ္။"

George Floyd ေသဆံုးခဲ့မႈမွာ တာ၀န္ရွိတဲ့ ရဲအရာရွိေတြကို ဖမ္းဆီးအေရးယူထားၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ အၾကမ္းဖက္ဆႏၵျပတာေတြကို ရပ္သင့္ၿပီလို႔ ျမင္ေၾကာင္း ေဒါက္တာစိုင္းေထြးေမာင္က ေျပာပါတယ္။

ဆႏၵျပသူေတြဘက္က မင္းမဲ့စရိုက္ဆန္တဲ့ လႈပ္ရွားမႈေတြအဆင့္ထိ ဘာေၾကာင့္ ေရာက္ခဲ့သလဲ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ ဦးကိုကိုေလးရဲ႕ အျမင္ကေတာ့

" ျဖစ္တာက ေမလ ၂၅ ရက္ေန႔ ဗီြဒီယိုေတြ ထြက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ျဖစ္ရပ္က မတရားဘူး၊ အသက္ထြက္တဲ့ အထိ ဒီလိုလုပ္တယ္ဆိုတာ သိသာေနတာကို အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ျခင္းမရွိပဲနဲ႔ ရဲေတြရဲ႕ body camera ေတြေပးပါအံုး ဆိုၿပီး ထပ္ေတာင္းေနတယ္။ အဲတာ ေနာက္ထပ္ ေလးရက္ေလာက္ၾကာေတာ့မွ ဒီရဲကို အေရးယူမယ့္ ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိပဲနဲ႔ လူသတ္မႈဆိုတဲ့ အဆင့္နဲ႕ တရားစဲြဆိုမယ္ဆိုၿပီး စတင္ဖမ္းဆီးတာေပါ့။ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ လုပ္လိုက္ရင္ ျပည္သူေတြက ေဒါသမေပါက္ကဲြပါဘူး။"

လူမ်ဳိးေရးခဲြျခားမႈ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ အေျခခံျဖစ္ေနတဲ့ လက္ရွိဆႏၵျပပဲြေတြက လာမယ့္ ႏို၀င္ဘာလ သမၼတေရြးေကာက္ပဲြေတြအေပၚမွာ ဘယ္လို ထိေရာက္မႈရွိႏိုင္မလဲ။ ဦးကိုကိုေလးရဲ႕ သံုးသပ္ခ်က္ကေတာ့

" ႏို၀င္ဘာ ေရြးေကာက္ပြဲကေတာ့ ျဖစ္မယ္။ ဒါေပမဲ့ လူေတြစိတ္၀င္စားမႈကေတာ့ သိပ္ၿပီး ရမွာ မဟုတ္ဘူး။"

ေဒါက္တာစိုင္းေထြးေမာင္ကေတာ့ ရီပါပလင္ကန္ပါတီကို လူႀကိဳက္နည္းလာတာက ပိုၿပီးသိသာလာမယ္လို႔ ျမင္ေၾကာင္း အခုလို ေျပာပါတယ္။

" ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း ရီပါပလင္ကန္ကို မႀကိဳက္တဲ့သူေတြရွိတယ္။ ဒီမိုကရက္ေတြကလည္း အဲဒါကို အခြင့္အေရးယူၿပီးမွ အျမတ္ရဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။"

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၁၅ ျပည္နယ္ေလာက္မွာေတာ့ အၾကမ္းဖက္ဆႏၵျပပဲြေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေရး ျပည္တြင္းလံုၿခံဳေရးအရန္တပ္ေတြကို ဆင့္ေခၚထားၿပီး၊၀ါရွင္တန္ဒီစီအပါအ၀င္ ၿမိဳ႕ေပါင္း ၄၀ ထက္မနည္းမွာ ျပည္နယ္အစိုးရေတြက ညမထြက္ရ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း တနဂၤေႏြေန႔ညအထိ ဆႏၵျပသူေတြဟာ ညမထြက္ရ အမိန္႔ကို ဖီဆန္ၿပီး ဆက္လက္အၾကမ္းဖက္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ ရဲေတြဘက္မွာေရာ၊ ဆႏၵျပသူေတြဘက္မွာပါ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရမႈေတြရွိခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


...........

ကန် ဆန္ဒပြပွဲတွေ ၂၀၂၀ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကို ဘယ်လိုသက်ရောက်စေမလဲ

(Unicode)

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တဝန်း အကြမ်းဖက်ဆန္ဒပြပွဲတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတာ ၆ ရက်ကြာရှိနေပါပြီ။ လူမည်းအမျိုးသားတဦးကို ရဲတွေဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးချိန်မှာ အင်အားအလွန်အကျွံသုံးခဲ့တာကြောင့် အသက်ရှုကျပ် သေဆုံးခဲ့တဲ့အတွက် တရားမျှတမှုရရေး ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာ ဘာကြောင့် အကြမ်းဖက်မှုတွေဖြစ်လာသလဲ။ နိုဝင်ဘာလမှာ ကျင်းပမယ့် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကိုရော ဘယ်လို သက်ရောက်မှုတွေရှိမလဲ။

မြန်မာ အမေရိကန်တွေရဲ့ သုံးသပ်ချက်အမြင်တွေကို မအင်ကြင်းနိုင်က စုစည်းတင်ပြထားပါတယ်။

Mnnesota ပြည်နယ် Minneapolis မြို့မှာ မေလ ၂၅ ရက်နေ့က အသက် (၄၆) နှစ်အရွယ် လက်နက်မဲ့ လူမည်းအမျိုးသား George Floyd ကို လူမြင်ကွင်းရှေ့ ရဲ သုံးလေးယောက်က အင်အားသုံး ဖမ်းဆီးချိန် အသက်ရှုကျပ် သေဆုံးခဲ့တဲ့ ဗွီဒီယိုဖိုင်ဟာ လူမှုကွန်ယက်မှာ တဟုန်ထိုး ပျံ့နှံ့သွားပြီးနောက် တရားမျှတမှုရရေး ဆန္ဒပြပွဲတွေ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တဝှမ်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပါတယ်။

အခုလို ဆန္ဒပြပွဲတွေ ဖြစ်လာတဲ့ အကြောင်းအရင်းမှာ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ရှိနေဆဲ လူဖြူ၊ လူမည်းခွဲခြားမှု သမိုင်းကြောင်းပြဿနာလည်း ပါဝင်ကြောင်း ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ဆန်ဖရန်စစ္စကို Bay ဧရိယာမှာ နေထိုင်တဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်ရေးလှုပ်ရှားနေသူ ၈၈ ကျောင်းသားမျိုးဆက်ဦးကိုကိုလေးက ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

" သမိုင်းကြောင်းအရ ပြောမယ်ဆိုရင် အဖြူ၊ အမည်း ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ဆိုတဲ့ ပြဿနာက ကြာခဲ့ပြီ။ မာတင်လူသာကင်းတို့လည်း တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြတာပဲ။ သို့သော် ၂၀၁၄ခုနှစ်လောက်ကစပြီး ဖြစ်နေတာတွေကလည်း အများကြီးပဲ။ အဲဒီလိုဖြစ်ပြီး လူမည်းတွေ ဖမ်းခံရစဉ်မှာ အသက်ထွက်သွားတာတွေ ကလည်း အများကြီး။ အဲတာတွေက တရားရုံးတွေ ရောက်သွားတဲ့အခါမှာ ကွင်းလုံးကျွတ်တွေ လွတ်သွားကြတယ်။ အဲဒီအပေါ်မှာ လူမည်းတွေက တော်တော်လေး မကျေမနပ်ဖြစ်ပြီး ဒေါသထွက်ကြတယ်။"

ဒါပေမဲ့လည်း ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒပြပွဲတွေကနေ ဒေါသမထိန်းနိုင်တဲ့ ဆန္ဒပြသူ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်က ဗဟိုအစိုးရနဲ့ ပြည်နယ်အစိုးရ အဆောက်အဦတွေ၊ စီးပွားရေး ကုမ္ပဏီတွေ၊ အရောင်းဆိုင်တွေ မီးရှို့ဖျက်စီးကြတာ၊ အဲဒီကတဆင့် ပစ္စည်းတွေကိုပါ လုယူမှုတွေဖြစ်လာတဲ့ အခြေအနေကတော့ အရုပ်ဆိုးအကျည်းတန်ကြောင်း ဦးကိုကိုလေးက ဆိုပါတယ်။

အခုဆန္ဒပြပွဲတွေနဲ့ လက်ရှိ အမေရိကန်နိုင်ငံရေး အခြေအနေကို ဆက်စပ် နေတဲ့ သုံးသပ်ချက်တွေကိုတော့ ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ် အခြေစိုက် ရှမ်းစာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှုကော်မတီ ဥက္ကဌ ဒေါက်တာစိုင်းထွေးမောင်က အခုလို ဗွီအိုအေကိုပြောပါတယ်။

" လူဖြူ အမေရိကန်သမ္မတ ဖြစ်နေလို့ လူမည်းတွေကို အနိုင်ကျင့်တယ် ဆိုတဲ့ သဘောမျိုးနဲ့ မြင်တယ်သူတွေလည်း ရှိတယ်။ တချို့ကလည်း ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ လက်ရှိ ရီပါပလင်ကန် ပါတီကို သိက္ခာချချင်တယ်။"

George Floyd သေဆုံးခဲ့မှုမှာ တာဝန်ရှိတဲ့ ရဲအရာရှိတွေကို ဖမ်းဆီးအရေးယူထားပြီဖြစ်တဲ့အတွက် အကြမ်းဖက်ဆန္ဒပြတာတွေကို ရပ်သင့်ပြီလို့ မြင်ကြောင်း ဒေါက်တာစိုင်းထွေးမောင်က ပြောပါတယ်။

ဆန္ဒပြသူတွေဘက်က မင်းမဲ့စရိုက်ဆန်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေအဆင့်ထိ ဘာကြောင့် ရောက်ခဲ့သလဲ ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ ဦးကိုကိုလေးရဲ့ အမြင်ကတော့

" ဖြစ်တာက မေလ ၂၅ ရက်နေ့ ဗွီဒီယိုတွေ ထွက်လာတဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်ရပ်က မတရားဘူး၊ အသက်ထွက်တဲ့ အထိ ဒီလိုလုပ်တယ်ဆိုတာ သိသာနေတာကို အစိုးရအနေနဲ့ မြန်မြန်ဆန်ဆန် အရေးယူဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိပဲနဲ့ ရဲတွေရဲ့ body camera တွေပေးပါအုံး ဆိုပြီး ထပ်တောင်းနေတယ်။ အဲတာ နောက်ထပ် လေးရက်လောက်ကြာတော့မှ ဒီရဲကို အရေးယူမယ့် ရည်ရွယ်ချက်မရှိပဲနဲ့ လူသတ်မှုဆိုတဲ့ အဆင့်နဲ့ တရားစွဲဆိုမယ်ဆိုပြီး စတင်ဖမ်းဆီးတာပေါ့။ မြန်မြန်ဆန်ဆန် လုပ်လိုက်ရင် ပြည်သူတွေက ဒေါသမပေါက်ကွဲပါဘူး။"

လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ အခြေခံဖြစ်နေတဲ့ လက်ရှိဆန္ဒပြပွဲတွေက လာမယ့် နိုဝင်ဘာလ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွေအပေါ်မှာ ဘယ်လို ထိရောက်မှုရှိနိုင်မလဲ။ ဦးကိုကိုလေးရဲ့ သုံးသပ်ချက်ကတော့

" နိုဝင်ဘာ ရွေးကောက်ပွဲကတော့ ဖြစ်မယ်။ ဒါပေမဲ့ လူတွေစိတ်ဝင်စားမှုကတော့ သိပ်ပြီး ရမှာ မဟုတ်ဘူး။"

ဒေါက်တာစိုင်းထွေးမောင်ကတော့ ရီပါပလင်ကန်ပါတီကို လူကြိုက်နည်းလာတာက ပိုပြီးသိသာလာမယ်လို့ မြင်ကြောင်း အခုလို ပြောပါတယ်။

" တော်တော်များများကလည်း ရီပါပလင်ကန်ကို မကြိုက်တဲ့သူတွေရှိတယ်။ ဒီမိုကရက်တွေကလည်း အဲဒါကို အခွင့်အရေးယူပြီးမှ အမြတ်ရဖို့ ကြိုးစားနေတာလည်း တွေ့ရပါတယ်။"

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၁၅ ပြည်နယ်လောက်မှာတော့ အကြမ်းဖက်ဆန္ဒပြပွဲတွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးအရန်တပ်တွေကို ဆင့်ခေါ်ထားပြီး၊ဝါရှင်တန်ဒီစီအပါအဝင် မြို့ပေါင်း ၄၀ ထက်မနည်းမှာ ပြည်နယ်အစိုးရတွေက ညမထွက်ရ အမိန့်ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း တနင်္ဂနွေနေ့ညအထိ ဆန္ဒပြသူတွေဟာ ညမထွက်ရ အမိန့်ကို ဖီဆန်ပြီး ဆက်လက်အကြမ်းဖက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြတဲ့အတွက် ရဲတွေဘက်မှာရော၊ ဆန္ဒပြသူတွေဘက်မှာပါ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရမှုတွေရှိခဲ့ပါတယ်။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG