သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

လူမ်ဳိးေရးနဲ႔ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ


Kichin KIA
လူမ်ဳိးေရးနဲ႔ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:43 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ဦးေအာင္ခင္ရဲ႕ ျမန္မာ့အေရး သုံးသပ္ခ်က္

ျမန္မာျပည္မွာ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ေရး၊ အေျခခံအခြင့္အေရး၊ ႏုိင္ငံေရးစတဲ့ အေရးကိစၥေတြမွာ လူမ်ဳိးေရးဟာ အဓိကျဖစ္ေနတယ္လို႔ Belgium ႏုိင္ငံ Brussels ၿမိဳ ႔ေတာ္အေျခစိုက္ ICG – International Crisis Group က ဆိုပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၾသဂုတ္လ (၂၈) ရက္ေန႔ထုတ္ Ethnicity & Conflict သံုးသပ္ခ်က္စာတမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။ လူမ်ဳိးစံုေနထိုင္တဲ့ တုိင္းျပည္မွာ လူမ်ဳိး (၁၃၅) မ်ဳိး ရိွတယ္လို႔ ကိုလိုနီေခတ္က စာရင္းလုပ္ထားပါတယ္။ ဒီစာရင္းကို အခုအထိ အသိအမွတ္ျပဳထားေပမယ့္ သံုးမရႏိုင္ေလာက္ေအာင္ အလြတ္တရာ ရႈပ္ေထြၿပီး အဓိပၸါယ္ကင္းမဲ့ေနတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

လူမ်ဳိးေရးကို အဓိကထားတာဟာ ျပည္သူ႔ဘဝကို အဆိပ္အေတာက္ ျဖစ္ေစတယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။ လူမ်ဳိးရပ္တည္ေရးအတြက္ လက္နက္ကိုင္ၾကတာမုိ႔ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡနဲ႔ လူမ်ဳိးေရး ဆက္စပ္ေနတာ ထင္ရွားပါတယ္။ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈနဲ႔ အခြင့္အေရး ခံစားမႈမွာ လူမ်ဳိးေရးကင္းရွင္းဖို႔ လိုပါတယ္။ ႏုိ္င္ငံေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ လူမ်ဳိးခြဲျခားမႈ ခိုင္မာသြားတာမ်ဳိး မျဖစ္သင့္ဘူးလို႔ ဆုိပါတယ္။ ဒီကိစၥကို တျပည္လံုးမွာ ေဆြးေႏြးၿပီး ခဲရာခဲဆစ္ စဥ္းစားဆင္ျခင္သင့္တယ္လို႔ အႀကံျပဳထားပါတယ္။

ဥေရာပအေျခစိုက္ ICG အဖြဲ႔ရဲ ႔အျမင္ကို ျပည္တြင္းမွာ ေဝဖန္ရွဳတ္ခ်မွာ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မိမိမႀကိဳက္တာကို ဓမၼဓိ႒ာန္က်က် ေလ့လာႏိုင္ရင္ အက်ဳိးရိွပါတယ္။ ဥေရာပ ဒီမိုကေရစီခရီးၾကမ္းမွာ စိတ္ဓါတ္ေျပာင္းလဲေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ဆက္စပ္ပံုကို ေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။ အသိဥာဏ္ကင္းမဲ့မႈနဲ႔ ယံုလြယ္မႈေၾကာင့္ ျပည္သူေတြ ဖိႏိွပ္ခံေနရတာဆုိတဲ့ (၁၈) ရာစု ဥေရာပ ပညာရွင္တစုရဲ ႔ သံုးသပ္ခ်က္ဟာ အခုအထိ မွန္ေနတုန္းပါပဲ။ အေတြးအေခၚ အသစ္အဆန္းနဲ႔ ႀကံဆခ်က္ေတြ မေပၚထြက္ႏိုင္လို႔ တုိးတက္ေျပာင္းလဲမႈမရိွဘဲ ေရေသလို ရပ္တန္႔ေနတဲ့ အေတြးအေခၚကို ႏုိင္ငံျခားက ဘယ္လိုျမင္သလဲဆိုတာ သိဖို႔လိုပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေတြရဲ ႔ နစ္နာခ်က္ေတြကို မေျဖရွင္းႏိုင္မႈနဲ႔ လံုၿခံေရးမေပးႏိုင္မႈဟာ လက္နက္ကိုင္ေဆာင္တဲ့ အေျခအေနကို ျဖစ္ေပၚေစတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူမ်ဳိးေရးကို အဓိကမထားတဲ့ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ဥပေဒေရးရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ဖို႔ လိုတယ္လုိ႔ အႀကံေပးထားပါတယ္။

၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒမွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိး ကြဲျပားမႈကို အသိအမွတ္ျပဳေပမယ့္ အရြယ္အစားကိုလိုက္ၿပီး ႀကီးတဲ့ေဒသက ေသးတဲ့ေဒသထက္ ပိုၿပီးအခြင့္အေရးရတဲ့အတြက္ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ၿပိဳင္ဆိုင္ေအာင္ ဖန္တီးသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ မေက်နပ္တဲ့ တုိင္းရင္းသားေတြဟာ လက္နက္ကိုင္တဲ့နည္းကို သံုးေနတုန္းပါ။ ႏုိင္ငံေရးအာဏာ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ထားတဲ့ ျမန္မာကို မယံုလို႔ လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသားေတြ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။ ၂၀၁၁ မွာ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေရးဟာ တိုင္းရင္းသားေတြ ေက်နပ္ေလာက္စရာ မရိွပါဘူး။ ႏုိင္ငံသူႏိုင္ငံသားအားလံုး အက်ဳံးဝင္တဲ့ အမ်ဳိးသားပံုရိပ္ (အသြင္သ႑ာန္) ကို ပံုေဖာ္ႏိုင္စြမ္း မရိွသေလာက္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းက တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ေတြဟာ လူမ်ဳိးေရးစိတ္ဓါတ္ေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာတဲ့အုပ္စုေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

လူမ်ဳိးေရးအေျခခံတဲ့ ပဋိပကၡေတြ သက္ဆိုးမရွည္ဖို႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးျဖစ္စဥ္မွာ အခြင့္အလမ္း ပြင့္လာေပမယ့္ ျပဳျပင္ေရးလုပ္တုန္းမွာ လူမ်ဳိးေရးဝါဒ ရွင္သန္ႀကီးထြားလာပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမွာ လူမ်ဳိးေရးဟာ ပိုၿပီးအဓိကက်လာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရခိုင္တပ္ေတာ္ ေပၚထြက္လာတာဟာ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ရဲ ႔ အားနည္းခ်က္နဲ႔ ရခိုင္အမ်ဳိးသားေရး စိတ္ဓါတ္ကို ျပသတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ICG အဖြဲ႔က သံုးသပ္ပါတယ္။ ရခုိင္တပ္ေတာ္နဲ႔ အစိုးရတပ္အၾကား ပိတ္မိေနသူေတြဟာ ဘယ္သူ႔အားကိုးရမွန္းမသိ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမွာ မိမိလံုၿခံဳေရးအတြက္ လက္နက္ကိုင္အုပ္စု ဖြဲ႔စည္းတာကို မ်က္ေမွာက္ေခတ္မွာ မၾကာခဏ ေတြ႔ေနရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူမ်ဳိးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့အျမင္ကို ေျပာင္းဖို႔လိုတယ္လုိ႔ ICG အဖြဲ႔က ဆိုပါတယ္။

စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း NUG အမ်ဳိးသားညီညႊတ္ေရးအစိုးရ ေပၚထြက္လာတာဟာ လူမ်ဳိးေရးျပႆနာကို ကိုင္တြယ္ဖို႔ အခြင့္အလမ္း ပြင့္သြားႏုိင္ပါတယ္။ ‘အမ်ဳိး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ’ ဆိုတဲ့ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒကို အစိုးရအဆက္ဆက္က အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းတာေၾကာင့္ အႏွစ္ (၇၀) ေက်ာ္ ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ေနတာလို႔ NUG က ဆိုပါတယ္။ ျပည္္တြင္းစစ္ကို အဆံုးသတ္ၿပီး တိုင္းရင္းသားအားလံုး ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ယွဥ္တြဲေနထိုင္ႏုိင္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုကို တည္ေထာင္လုိရင္ အမ်ဳိး၊ ဘာသာ၊ သာသနာကို အေျခခံတဲ့ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒကို စြန္႔လြတ္ရပါလိမ့္မယ္။ ဒါမွသာ တိုင္းရင္းသားအားလံုး လိုလားေနတဲ့ ‘ဖယ္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီ ျပည္ေထာင္စု’ ကို တည္ေဆာက္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ NUG က ယူဆပါတယ္။

စစ္အာဏာသိမ္းမႈေၾကာင့္ အရင္ကရိွခဲ့တဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ အမ်ဳိးသားညီညႊတ္ေရးအစိုးရရဲ ႔ PDF ျပည္သူ႔ကာကြယ္ေရးတပ္ေတြ မဟာမိတ္အျဖစ္ ပူးတြဲလႈပ္ရွားေနၾကတာဟာ ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တပ္မေတာ္ ေပၚထြန္းမယ့္ အလားအလာျဖစ္ေၾကာင္း ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုေရးရာဝန္ႀကီးဌာနကထုတ္တဲ့ ဖယ္ဒရယ္စာေစာင္မွာ အက်ယ္တဝင့္ ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။ စစ္တပ္က လူမ်ဳိးေရးဝါဒက်င့္သံုးလို႔ တုိင္းရင္းသားက လူမ်ဳိးေရးဝါဒနဲ႔ တံု႔ျပန္ေနတာကို ဖယ္ဒရယ္စနစ္က ေျဖရွင္းႏုိင္တယ္လို႔ အမ်ဳိးသားညီညႊတ္ေရးအစိုးရက ယံုၾကည္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

== Unicode ==

ဦးအောင်ခင်ရဲ့ မြန်မာ့အရေး သုံးသပ်ချက်

မြန်မာပြည်မှာ နိုင်ငံသားဖြစ်ရေး၊ အခြေခံအခွင့်အရေး၊ နိုင်ငံရေးစတဲ့ အရေးကိစ္စတွေမှာ လူမျိုးရေးဟာ အဓိကဖြစ်နေတယ်လို့ Belgium နိုင်ငံ Brussels မြို့တော်အခြေစိုက် ICG – International Crisis Group က ဆိုပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ် သြဂုတ်လ (၂၈) ရက်နေ့ထုတ် Ethnicity & Conflict သုံးသပ်ချက်စာတမ်းမှာ ဖော်ပြထားတာပါ။ လူမျိုးစုံနေထိုင်တဲ့ တိုင်းပြည်မှာ လူမျိုး (၁၃၅) မျိုး ရှိတယ်လို့ ကိုလိုနီခေတ်က စာရင်းလုပ်ထားပါတယ်။ ဒီစာရင်းကို အခုအထိ အသိအမှတ်ပြုထားပေမယ့် သုံးမရနိုင်လောက်အောင် အလွတ်တရာ ရှုပ်ထွေပြီး အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လူမျိုးရေးကို အဓိကထားတာဟာ ပြည်သူ့ဘဝကို အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လူမျိုးရပ်တည်ရေးအတွက် လက်နက်ကိုင်ကြတာမို့ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခနဲ့ လူမျိုးရေး ဆက်စပ်နေတာ ထင်ရှားပါတယ်။ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုနဲ့ အခွင့်အရေး ခံစားမှုမှာ လူမျိုးရေးကင်းရှင်းဖို့ လိုပါတယ်။ နိုင်ငံရေးနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်ကြောင့် လူမျိုးခွဲခြားမှု ခိုင်မာသွားတာမျိုး မဖြစ်သင့်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီကိစ္စကို တပြည်လုံးမှာ ဆွေးနွေးပြီး ခဲရာခဲဆစ် စဉ်းစားဆင်ခြင်သင့်တယ်လို့ အကြံပြုထားပါတယ်။

ဥရောပအခြေစိုက် ICG အဖွဲ့ရဲ့အမြင်ကို ပြည်တွင်းမှာ ဝေဖန်ရှုတ်ချမှာ သေချာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိမိမကြိုက်တာကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ လေ့လာနိုင်ရင် အကျိုးရှိပါတယ်။ ဥရောပ ဒီမိုကရေစီခရီးကြမ်းမှာ စိတ်ဓါတ်ပြောင်းလဲရေးနဲ့ ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေး ဆက်စပ်ပုံကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ အသိဉာဏ်ကင်းမဲ့မှုနဲ့ ယုံလွယ်မှုကြောင့် ပြည်သူတွေ ဖိနှိပ်ခံနေရတာဆိုတဲ့ (၁၈) ရာစု ဥရောပ ပညာရှင်တစုရဲ့ သုံးသပ်ချက်ဟာ အခုအထိ မှန်နေတုန်းပါပဲ။ အတွေးအခေါ် အသစ်အဆန်းနဲ့ ကြံဆချက်တွေ မပေါ်ထွက်နိုင်လို့ တိုးတက်ပြောင်းလဲမှုမရှိဘဲ ရေသေလို ရပ်တန့်နေတဲ့ အတွေးအခေါ်ကို နိုင်ငံခြားက ဘယ်လိုမြင်သလဲဆိုတာ သိဖို့လိုပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတွေရဲ့ နစ်နာချက်တွေကို မဖြေရှင်းနိုင်မှုနဲ့ လုံခြံရေးမပေးနိုင်မှုဟာ လက်နက်ကိုင်ဆောင်တဲ့ အခြေအနေကို ဖြစ်ပေါ်စေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် လူမျိုးရေးကို အဓိကမထားတဲ့ နိုင်ငံရေးနဲ့ ဥပဒေရေးရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေ လုပ်ဖို့ လိုတယ်လို့ အကြံပေးထားပါတယ်။

၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေမှာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ကွဲပြားမှုကို အသိအမှတ်ပြုပေမယ့် အရွယ်အစားကိုလိုက်ပြီး ကြီးတဲ့ဒေသက သေးတဲ့ဒေသထက် ပိုပြီးအခွင့်အရေးရတဲ့အတွက် တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း ပြိုင်ဆိုင်အောင် ဖန်တီးသလို ဖြစ်နေပါတယ်။ မကျေနပ်တဲ့ တိုင်းရင်းသားတွေဟာ လက်နက်ကိုင်တဲ့နည်းကို သုံးနေတုန်းပါ။ နိုင်ငံရေးအာဏာ လက်ဝါးကြီးအုပ်ထားတဲ့ မြန်မာကို မယုံလို့ လက်နက်ကိုင် တိုင်းရင်းသားတွေ ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။ ၂၀၁၁ မှာ ဒီမိုကရေစီ ပြုပြင်ရေးဟာ တိုင်းရင်းသားတွေ ကျေနပ်လောက်စရာ မရှိပါဘူး။ နိုင်ငံသူနိုင်ငံသားအားလုံး အကျုံးဝင်တဲ့ အမျိုးသားပုံရိပ် (အသွင်သဏ္ဍာန်) ကို ပုံဖော်နိုင်စွမ်း မရှိသလောက် ဖြစ်နေပါတယ်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေဟာ လူမျိုးရေးစိတ်ဓါတ်ကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာတဲ့အုပ်စုတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

လူမျိုးရေးအခြေခံတဲ့ ပဋိပက္ခတွေ သက်ဆိုးမရှည်ဖို့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဖြစ်စဉ်မှာ အခွင့်အလမ်း ပွင့်လာပေမယ့် ပြုပြင်ရေးလုပ်တုန်းမှာ လူမျိုးရေးဝါဒ ရှင်သန်ကြီးထွားလာပါတယ်။ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံသားဖြစ်ရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခမှာ လူမျိုးရေးဟာ ပိုပြီးအဓိကကျလာတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ရခိုင်တပ်တော် ပေါ်ထွက်လာတာဟာ ရွေးကောက်ပွဲစနစ်ရဲ့ အားနည်းချက်နဲ့ ရခိုင်အမျိုးသားရေး စိတ်ဓါတ်ကို ပြသတာ ဖြစ်တယ်လို့ ICG အဖွဲ့က သုံးသပ်ပါတယ်။ ရခိုင်တပ်တော်နဲ့ အစိုးရတပ်အကြား ပိတ်မိနေသူတွေဟာ ဘယ်သူ့အားကိုးရမှန်းမသိ ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမှာ မိမိလုံခြုံရေးအတွက် လက်နက်ကိုင်အုပ်စု ဖွဲ့စည်းတာကို မျက်မှောက်ခေတ်မှာ မကြာခဏ တွေ့နေရပါတယ်။ ဒါကြောင့် လူမျိုးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့အမြင်ကို ပြောင်းဖို့လိုတယ်လို့ ICG အဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း NUG အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ပေါ်ထွက်လာတာဟာ လူမျိုးရေးပြဿနာကို ကိုင်တွယ်ဖို့ အခွင့်အလမ်း ပွင့်သွားနိုင်ပါတယ်။ ‘အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ’ ဆိုတဲ့ အမျိုးသားရေးဝါဒကို အစိုးရအဆက်ဆက်က အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ကြိုးပမ်းတာကြောင့် အနှစ် (၇၀) ကျော် ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်နေတာလို့ NUG က ဆိုပါတယ်။ ပြည်တွင်းစစ်ကို အဆုံးသတ်ပြီး တိုင်းရင်းသားအားလုံး ငြိမ်းချမ်းစွာ ယှဉ်တွဲနေထိုင်နိုင်တဲ့ ပြည်ထောင်စုကို တည်ထောင်လိုရင် အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာကို အခြေခံတဲ့ အမျိုးသားရေးဝါဒကို စွန့်လွတ်ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါမှသာ တိုင်းရင်းသားအားလုံး လိုလားနေတဲ့ ‘ဖယ်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု’ ကို တည်ဆောက်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ NUG က ယူဆပါတယ်။

စစ်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် အရင်ကရှိခဲ့တဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရရဲ့ PDF ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်တွေ မဟာမိတ်အဖြစ် ပူးတွဲလှုပ်ရှားနေကြတာဟာ ဖယ်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တပ်မတော် ပေါ်ထွန်းမယ့် အလားအလာဖြစ်ကြောင်း ဖယ်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီးဌာနကထုတ်တဲ့ ဖယ်ဒရယ်စာစောင်မှာ အကျယ်တဝင့် ဆွေးနွေးထားပါတယ်။ စစ်တပ်က လူမျိုးရေးဝါဒကျင့်သုံးလို့ တိုင်းရင်းသားက လူမျိုးရေးဝါဒနဲ့ တုံ့ပြန်နေတာကို ဖယ်ဒရယ်စနစ်က ဖြေရှင်းနိုင်တယ်လို့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရက ယုံကြည်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG