သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ၾကားကာလ အစီအစဥ္မ်ား


NCA-S EAO
ၾကားကာလ အစီအစဥ္မ်ား
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:08 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

အပစ္အခတ္ရပ္စဲထားၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔ ေဆြးေႏြးေနစဥ္ကာလကို ၾကားကာလလို႔ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီၾကားကာလမွာ အပစ္ရပ္နယ္ေျမေတြ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာမယ္၊ လံုၿခံဳလာမယ္ဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဖို႔ အလားအလာေကာင္းမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ “ၾကားကာလအတြင္း ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ အစီအစဥ္” ေတြကို (၂၀၁၅) ေအာက္တိုဘာလမွာ လက္မွတ္ထိုးတဲ့ “တႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္” မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ စာခ်ဳပ္ရဲ ႔ အခန္း (၆) တခုလံုးဟာ ၾကားကာလအတြင္း ႏွစ္ဘက္ညိွႏိႈင္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ကိစၥေတြကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ၾကားကာလအစီအစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Ashley South ပါဝင္တဲ့ သုေတသီရွစ္ဦးအဖြဲ႔က လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္က စာတမ္းထုတ္ေဝထားပါတယ္။ မြန္ျပည္နယ္၊ ကရင္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္၊ တနသၤာရီနဲ႔ ရန္ကုန္တိုင္း၊ ေနျပည္ေတာ္စတဲ့ ေနရာေတြမွာ သက္ဆိုင္သူ (၅၀၀) နီးပါးကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းတဲ့အေပၚ အေျခခံထားတဲ့ စာတမ္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံ (၁၀) ႏုိင္ငံနဲ႔ ဂ်ပန္က အလွဴရွင္အဖြဲ႔အစည္းေတြ တည္ေထာင္ထားတဲ့ ပူးတြဲၿငိမ္းခ်မ္းေရးရန္ပံုေငြ၊ Joint Peace Fund ရဲ ႔ အကူအညီနဲ႔ သုေတသန လုပ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲ ေအာင္ျမင္ဖို႔အတြက္ ဒီမိုကေရစီ (၁၀) ႏို္င္ငံနဲ႔ ဂ်ပန္က ၂၀၁၆ မွာ ပူးတြဲရန္ပံုေငြ မတည္ပါတယ္။

အပစ္ရပ္ေဒသက ျပည္သူလူထုရဲ ႔ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးနဲ႔ လူမႈစီးပြားေရးမွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးလာေအာင္လုပ္ဖို႔ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ သေဘာတူၾကပါတယ္။ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး၊ တိုင္းရင္းသားစာေပ ယဥ္ေက်းမႈ ထိန္းသိမ္းျမွင့္တင္ေရး၊ ေဒသဆိုင္ရာ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ မူးယစ္ေဆးဝါးတိုက္ဖ်က္ေရး၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ အလွဴရွင္အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ ႔ အကူအညီရယူေရး၊ ျပည္သူကို အက်ဳိးသက္ေရာက္တဲ့ စီမံကိန္းေတြမွာ ေဒသခံလူထုနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ ညိွႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ေရး စတာေတြကို အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္မွာ သေဘာတူထားၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႔အေျခအေနမွာေတာ့ ၾကားကာလအစီအစဥ္ကို သက္ဆိုင္သူေတြက အမ်ဳိးမ်ဳိးအဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုေနၾကတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ရည္ရြယ္ခ်က္ေပၚလိုက္ၿပီး ကြဲျပားသြားၾကတာ ျဖစ္ပံုရပါတယ္။

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြရဲ ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ဝန္ေဆာင္လုပ္ငန္းေတြ ေကာင္းမြန္လာေအာင္ ၾကားကာလအစီအစဥ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ သေဘာတူၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တပ္မေတာ္ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတဲ့ေနရာေတြမွာ ၾကားကာလအစီအစဥ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ အခက္အခဲ ရိွပါတယ္။ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈရိွၿပီး ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ စစ္ေရး အာဏာ ေရာေထြးေနတဲ့ ေနရာေတြမွာေတာ့ ၾကားကာလအစီအစဥ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္တယ္လို႔ Ashley South ဦးေဆာင္တဲ့ ရွစ္ဦးအဖြဲ႔က ဆိုပါတယ္။ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ တိုင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႔ေတြရဲ ႔ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတာဝန္ကို အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ ၾကားကာလအစီအစဥ္ကို ေထာက္ခံအားေပးဖို႔ ရွစ္ဦးအဖြဲ႔က တင္ျပထားပါတယ္။

RCSS ရွမ္းအဖြဲ႔၊ KNU နဲ႔ မြန္ျပည္သစ္ပါတီဟာ သူတုိ႔နယ္ေျမေတြမွာ အစိုးရသဖြယ္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ နယ္ေျမေတြမွာ တိုင္းရင္းသားဘာသာစကား သင္ၾကားေပးတဲ့ စာသင္ေက်ာင္း (၂၀၀၀) ေက်ာ္ ရိွပါတယ္။ က်န္းမာေရး၊ တရားစီရင္ေရးစတဲ့ ဝန္ေဆာင္လုပ္ငန္းေတြလည္း လုပ္ေပးပါတယ္။ အပစ္ရပ္ NCA လက္မွတ္မထိုးေသးထားတဲ့ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာလည္း တိုင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႔ေတြဟာ အလားတူ ဝန္ေဆာင္မႈေတြ လုပ္ေပးပါတယ္။ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေၾကာင့္ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္သြားခဲ့တဲ့ ေဒသခံဒုကၡသည္ေတြကိုလည္း တုိင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႔ေတြက တတ္ႏိုင္သေလာက္ ၾကည့္ရႈေစာင့္ေရွာက္တယ္လို႔ ရွစ္ဦးအဖြဲ႔ စာတမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရိွၿပီးသား တိုင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႔ေတြနဲ႔ အရပ္သားအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ပူးတြဲေဆာင္ရြက္တာဟာ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္း ျဖစ္တယ္လို႔ အစိုးရကို အႀကံေပးထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၾကားကာလအစီအစဥ္ကို အစိုးရ စိတ္ဝင္စားမႈ နည္းေနပါတယ္။

ၾကားကာလအစီအစဥ္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တာဟာ ေဒသဆိုင္ရာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ကို လက္ေတြ႔က်င့္သံုးသလို ျဖစ္ေနတာမို႔ ဖယ္ဒရယ္စနစ္ကို ေအာက္ေျခကစၿပီး တည္ေဆာက္သလို ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႔ေတြရဲ ႔ အက်ဳိးတူ အရပ္သားအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ဝန္ေဆာင္လုပ္ငန္းေတြဟာ ဖယ္ဒရယ္စနစ္ တည္ေဆာက္ရာမွာ အေရးပါတဲ့ အုတ္ျမစ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ တိုးတက္မႈမရိွရင္လည္း ၾကားကာလအစီအစဥ္ကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ပါတယ္။ ပံုစံတခုတည္းကို ေနရာတကာမွာသံုးတဲ့ အစီအစဥ္ မဟုတ္ပါဘူး။

တိုင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႔ေတြရဲ ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္နဲ႔ ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြကို အသိအမွတ္ျပဳတာဟာ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေရးကို အားေပးရာ ေရာက္ပါတယ္။ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္မွာ ႏိုင္ငံေရးစိတ္ဓါတ္ ျပင္းထန္ေၾကာင့္ ျပသရာလည္း ေရာက္ပါတယ္။ ၾကားကာလအစီအစဥ္ေတြကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရင္ေဖာ္သလို အျပန္္အလွန္ယံုၾကည္မႈလည္း ခိုင္မာလာမွာျဖစ္လို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္အတြက္ အလြန္အလားအလာေကာင္းေၾကာင္း သုေတသီ (၈) ဦးရဲ ႔ စာတမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။


==Unicode==

အပစ်အခတ်ရပ်စဲထားပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးရဖို့ ဆွေးနွေးနေစဉ်ကာလကို ကြားကာလလို့ အပစ်ရပ်စာချုပ်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီကြားကာလမှာ အပစ်ရပ်နယ်မြေတွေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမယ်၊ လုံခြုံလာမယ်ဆိုရင် ငြိမ်းချမ်းရေးဖို့ အလားအလာကောင်းမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် “ကြားကာလအတွင်း ဆောင်ရွက်ရမယ့် အစီအစဉ်” တွေကို (၂၀၁၅) အောက်တိုဘာလမှာ လက်မှတ်ထိုးတဲ့ “တနိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်” မှာ ဖော်ပြပါတယ်။ စာချုပ်ရဲ့ အခန်း (၆) တခုလုံးဟာ ကြားကာလအတွင်း နှစ်ဘက်ညှိနှိုင်းပြီး ဆောင်ရွက်ရမယ့်ကိစ္စတွေကို ဖော်ပြထားပါတယ်။

ကြားကာလအစီအစဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး Ashley South ပါဝင်တဲ့ သုတေသီရှစ်ဦးအဖွဲ့က လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်က စာတမ်းထုတ်ဝေထားပါတယ်။ မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်၊ တနင်္သာရီနဲ့ ရန်ကုန်တိုင်း၊ နေပြည်တော်စတဲ့ နေရာတွေမှာ သက်ဆိုင်သူ (၅၀၀) နီးပါးကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းတဲ့အပေါ် အခြေခံထားတဲ့ စာတမ်း ဖြစ်ပါတယ်။ အနောက်နိုင်ငံ (၁၀) နိုင်ငံနဲ့ ဂျပန်က အလှူရှင်အဖွဲ့အစည်းတွေ တည်ထောင်ထားတဲ့ ပူးတွဲငြိမ်းချမ်းရေးရန်ပုံငွေ၊ Joint Peace Fund ရဲ့ အကူအညီနဲ့ သုတေသန လုပ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ အောင်မြင်ဖို့အတွက် ဒီမိုကရေစီ (၁၀) နိုင်ငံနဲ့ ဂျပန်က ၂၀၁၆ မှာ ပူးတွဲရန်ပုံငွေ မတည်ပါတယ်။

အပစ်ရပ်ဒေသက ပြည်သူလူထုရဲ့ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနဲ့ လူမှုစီးပွားရေးမှာ ဖွံ့ဖြိုးလာအောင်လုပ်ဖို့ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် သဘောတူကြပါတယ်။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး၊ တိုင်းရင်းသားစာပေ ယဉ်ကျေးမှု ထိန်းသိမ်းမြှင့်တင်ရေး၊ ဒေသဆိုင်ရာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ မူးယစ်ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်ရေး၊ ပြည်တွင်းပြည်ပ အလှူရှင်အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ အကူအညီရယူရေး၊ ပြည်သူကို အကျိုးသက်ရောက်တဲ့ စီမံကိန်းတွေမှာ ဒေသခံလူထုနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရေး စတာတွေကို အပစ်ရပ်စာချုပ်မှာ သဘောတူထားကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့အခြေအနေမှာတော့ ကြားကာလအစီအစဉ်ကို သက်ဆိုင်သူတွေက အမျိုးမျိုးအဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ဆိုနေကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ရည်ရွယ်ချက်ပေါ်လိုက်ပြီး ကွဲပြားသွားကြတာ ဖြစ်ပုံရပါတယ်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ ဝန်ဆောင်လုပ်ငန်းတွေ ကောင်းမွန်လာအောင် ကြားကာလအစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ သဘောတူကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တပ်မတော် ချုပ်ကိုင်ထားတဲ့နေရာတွေမှာ ကြားကာလအစီအစဉ် အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ အခက်အခဲ ရှိပါတယ်။ အစိုးရနဲ့ တပ်မတော် ပြိုင်ဆိုင်မှုရှိပြီး နိုင်ငံရေးနဲ့ စစ်ရေး အာဏာ ရောထွေးနေတဲ့ နေရာတွေမှာတော့ ကြားကာလအစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်တယ်လို့ Ashley South ဦးဆောင်တဲ့ ရှစ်ဦးအဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။ အပစ်ရပ်စာချုပ် လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ တိုင်းရင်းသားတပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ နိုင်ငံရေးနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်ကို အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ ကြားကာလအစီအစဉ်ကို ထောက်ခံအားပေးဖို့ ရှစ်ဦးအဖွဲ့က တင်ပြထားပါတယ်။

RCSS ရှမ်းအဖွဲ့၊ KNU နဲ့ မွန်ပြည်သစ်ပါတီဟာ သူတို့နယ်မြေတွေမှာ အစိုးရသဖွယ် လုပ်ဆောင်နိုင်ကြပါတယ်။ သူတို့ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နယ်မြေတွေမှာ တိုင်းရင်းသားဘာသာစကား သင်ကြားပေးတဲ့ စာသင်ကျောင်း (၂၀၀၀) ကျော် ရှိပါတယ်။ ကျန်းမာရေး၊ တရားစီရင်ရေးစတဲ့ ဝန်ဆောင်လုပ်ငန်းတွေလည်း လုပ်ပေးပါတယ်။ အပစ်ရပ် NCA လက်မှတ်မထိုးသေးထားတဲ့ ကချင်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှာလည်း တိုင်းရင်းသားတပ်ဖွဲ့တွေဟာ အလားတူ ဝန်ဆောင်မှုတွေ လုပ်ပေးပါတယ်။ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခကြောင့် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ ဖြစ်သွားခဲ့တဲ့ ဒေသခံဒုက္ခသည်တွေကိုလည်း တိုင်းရင်းသားတပ်ဖွဲ့တွေက တတ်နိုင်သလောက် ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်တယ်လို့ ရှစ်ဦးအဖွဲ့ စာတမ်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရှိပြီးသား တိုင်းရင်းသားတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ အရပ်သားအဖွဲ့တွေနဲ့ ပူးတွဲဆောင်ရွက်တာဟာ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်း ဖြစ်တယ်လို့ အစိုးရကို အကြံပေးထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကြားကာလအစီအစဉ်ကို အစိုးရ စိတ်ဝင်စားမှု နည်းနေပါတယ်။

ကြားကာလအစီအစဉ်တွေကို အကောင်အထည်ဖော်တာဟာ ဒေသဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးသလို ဖြစ်နေတာမို့ ဖယ်ဒရယ်စနစ်ကို အောက်ခြေကစပြီး တည်ဆောက်သလို ဖြစ်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားတပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ အကျိုးတူ အရပ်သားအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ ဝန်ဆောင်လုပ်ငန်းတွေဟာ ဖယ်ဒရယ်စနစ် တည်ဆောက်ရာမှာ အရေးပါတဲ့ အုတ်မြစ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲတွေ တိုးတက်မှုမရှိရင်လည်း ကြားကာလအစီအစဉ်ကို အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ပါတယ်။ ပုံစံတခုတည်းကို နေရာတကာမှာသုံးတဲ့ အစီအစဉ် မဟုတ်ပါဘူး။

တိုင်းရင်းသားတပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်နဲ့ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းတွေကို အသိအမှတ်ပြုတာဟာ ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရေးကို အားပေးရာ ရောက်ပါတယ်။ အစိုးရနဲ့ တပ်မတော်မှာ နိုင်ငံရေးစိတ်ဓါတ် ပြင်းထန်ကြောင့် ပြသရာလည်း ရောက်ပါတယ်။ ကြားကာလအစီအစဉ်တွေကို အကောင်အထည် ဖော်ရင်ဖော်သလို အပြန်အလှန်ယုံကြည်မှုလည်း ခိုင်မာလာမှာဖြစ်လို့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်အတွက် အလွန်အလားအလာကောင်းကြောင်း သုတေသီ (၈) ဦးရဲ့ စာတမ်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

မွတ္ခ်က္မ်ားဖတ္ရန္

XS
SM
MD
LG