သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ-ထုိင္း နဲ႔ အာဆီယံ


Indonesia's Foreign Minister Retno Marsudi talks with Myanmar's Foreign Minister Wunna Maung Lwin, as Thailand's Foreign Minister Don Pramudwinai listens during their meeting in Bangkok, Thailand, February 24, 2021. Courtesy of Indonesia's Ministry of For
ျမန္မာ-ထုိင္း နဲ႔ အာဆီယံ
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:12 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

စစ္အာဏာသိမ္းၿပီး မၾကာမီ တပ္ခ်ဳပ္ႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္က စာေရးၿပီး အကူအညီေတာင္းေၾကာင္း ထိုင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Prayut Chanocha က ေဖေဖၚဝါရီ (၁၀) ရက္ေန႔က ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Prayut ဟာ ၂၀၁၄ မွာ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီး ၂၀၁၉ မွာ က်င္းပတဲ့ အႀကံအဖန္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အႏုိင္ရလို႔ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာသူပါ။ တပ္ခ်ဳပ္မင္းေအာင္လိႈင္ရဲ ႔ ဒီမိုကေရစီလမ္းစဥ္ကို ေထာက္ခံတယ္လို႔ Prayut က ေျပာပါတယ္။ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီး ႏိုင္ငံေရးလုပ္စားတဲ့ေနရာမွာ အံတိုေနၿပီျဖစ္တဲ့ ထိုင္းဗိုလ္ခ်ဳပ္ကို အကူအညီေတာင္းတာဟာ ေရွ ႔ေဆာင္လမ္းျပ လုပ္ေစခ်င္တဲ့သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။

အာဏာသိမ္းစစ္ေကာင္စီခန္႔တဲ့ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဦးဏၰေမာင္လြင္ရဲ ႔ ပထမဦးဆံုး ျပင္ပခရီးဟာ ထိုင္းႏုိင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။ တပ္ခ်ဳပ္ႀကီး စာေရးအကူအညီေတာင္းၿပီး ႏွစ္ပတ္အတြင္း ဦးဝဏၰေမာင္လြင္ ေဖေဖၚဝါရီ (၂၄) ရက္ေန႔မွာ ဘန္ေကာက္ကို ေရာက္သြားပါတယ္။ ဂါရဝျပဳရင္း ထိုင္းအေတြ႔အႀကံဳကို သင္ခန္းစာယူဖို႔ သြားေရာက္တာ ျဖစ္ပံုရပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲႏုိ္င္တဲ့ အစိုးရကို ထိုင္းစစ္တပ္က မၾကာခဏ ျဖဳတ္ခ်ေပမယ့္ ဒဏ္ခတ္အေရးယူ မခံရပါဘူး။ ထိုင္းစစ္တပ္မွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဦးေရ (၁၆၀၀) ေက်ာ္ရိွၿပီး ႀကီးပြားခ်မ္းသာ စည္းစိမ္တုိးပြားေနတာဟာ ဗမာစစ္ဗိုလ္ေတြ သေဘာက်စရာ ျဖစ္ေနပံုရပါတယ္။

ထိုင္းစီးပြားေရးသမား စစ္ဗိုလ္ဟာ ျမန္မာအစိုးရ ဘာလုပ္လုပ္ ဗမာေစ်းကြက္မွာ ရိုက္စားလုပ္ရရင္ ၿပီးေရာလို႔ သေဘာထားၾကပံု ရပါတယ္။ ခ်ာတီခ်ဳိင္းအစိုးရ (၁၉၈၈-၉၁) ကစၿပီး ဗမာဗိုလ္ခ်ဳပ္ရဲ ႔ အႀကိဳက္လုပ္ေပးၿပီး ရိုက္စားလုပ္တဲ့လမ္းစဥ္ တည္ထြင္လိုက္တာပါပဲ။ မၾကာခဏ အာဏာသိမ္းတဲ့ အစဥ္အလာေၾကာင့္ ထိုင္းစစ္ဗိုလ္ဟာ ကိုယ္က်ဳိးရွာရာမွာ ကၽြမ္းက်င္ၾကပါတယ္။ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး၊ ေမွာင္ခိုလုပ္ငန္းစတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ေငြပိုရွာၾကပါတယ္။ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးေၾကာင့္ ခ်မ္းသာသြားတဲ့ ထိုင္းစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ႏုိ္င္ငံျခားက စစ္ပစၥည္းဝယ္ယူတဲ့အခါမွာလည္း ေကာ္မရွင္ရၾကပါတယ္။ ထိုင္းစစ္ဗိုလ္ဟာ ေျမယာအမ်ားအျပား ပိုင္ဆိုင္ၿပီး၊ စီးပြားေရး လုပ္ေနၾကပါတယ္။ ဗမာစစ္တပ္မွာလည္း ေျမယာသိမ္းယူမႈေတြ ရိွေပမယ့္ ပိုင္ဆိုင္မႈကို ခန္႔မွန္းတာမ်ဳိး မရိွေသးပါဘူး။

ဗမာစစ္ဗိုလ္ကို အႀကိဳက္ေပးၿပီး ကိုယ္က်ဳိးရွာတဲ့ေနရာမွာ ထိုင္းစစ္ဗိုလ္ေတြက ကၽြမ္းက်င္ပါတယ္။ ဒီအက်င့္ဟာ အာဆီယံအသင္းမွာ အျပဳသေဘာဆက္ဆံေရးလမ္းစဥ္ ျဖစ္လာပါတယ္။ အမ်ဳိးသားေရးမူဝါဒနဲ႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ စံသတ္မွတ္ခ်က္ကို ေလးစားတဲ့ ထိုင္းအစိုးရဟာ ဗမာစစ္အစိုးရနဲ႔ ဆက္ဆံေရး အဆင္မေျပ ျဖစ္တတ္ၿပီး၊ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားအဓိကထားတဲ့ ထိုင္းအစိုးရကသာ ဗမာစစ္အစိုးရနဲ႔ သူေတာ္ခ်င္းခ်င္း သီတင္းေလြ႔ေလြ႔ ေပါင္းဖက္ေတြ႔ၾကပါတယ္။ ထိုင္းအစိုးရအဆက္ဆက္ရဲ ႔ ျမန္မာျပည္ဆိုင္ရာလမ္းစဥ္ဟာ စီးပြားေရးအက်ဳိးအျမတ္အတြက္ ႏုိ္င္ငံေရးကစားတာသာ ျဖစ္တယ္လို႔ ထိုင္းႏုိင္ငံျခားေရးဌာနမွာ အႏွစ္ (၄၀) ေက်ာ္ အမႈထမ္းခဲ့တဲ့ Surapong Jayanama က စာတမ္းေရးဖူးပါတယ္။

အာဆီယံအသင္းဝင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ ႏုိင္ငံေရးျပႆနာကို အာဆီယံအသင္းကပဲ ေျဖရွင္းႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းမွာ ယူဆေနၾကပါတယ္။ ဗမာစစ္တပ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔ရဲ ႔ လူသတ္ပြဲနဲ႔ ရက္စက္ယုတ္မာမႈေတြကို ေန႔စဥ္ေန႔တုိင္း ျမင္ေတြ႔ေနရတဲ့ အာဆီယံအသင္းဟာ လက္ပိုက္ၾကည့္ေနလို႔မရေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဆႏၵျပေနသူေတြကို ပစ္သတ္ေနတာ ရပ္ဆိုင္းဖုိ႔ စကၤာပူနဲ႔ အင္ဒိုနီးရွားအစိုးရတုိ႔က အတိအလင္း ေတာင္းဆိုလာၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားက ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ဖို႔ အခြင့္အလမ္း မရိွဘူးလို႔ စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ုပ္က ေျပာေပမယ့္ ျမန္မာျပည္က စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို အာဆီယံအသင္းရဲ ႔ ျပႆနာအျဖစ္ ျမင္ၾကပါတယ္။ အာဆီယံအသင္းဝင္ေတြ အားလံုးပါဝင္လႈပ္ရွားမယ္ဆိုရင္ ထိေရာက္ႏုိင္ေၾကာင္း စကၤာပူနဲ႔ အင္ဒိုေနရွား ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနေတြ မတ္လ (၂၆) ရက္ေန႔က ဂ်ကာတားမွာ ေၾကညာပါတယ္။ အာဆီယံထိပ္သီးညီလာခံ ေခၚယူႏိုင္ဖို႔လည္း ႀကိဳးပမ္းေနၾကပါတယ္။

စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို ျပည္တြင္းေရးဆိုၿပီး ေရွာင္ေနလို႔ မရပါဘူး။ ထိုင္း၊ ကေမာၻဒီယားနဲ႔ ဗိယက္နမ္က ျပည္တြင္းေရးလို႔ သေဘာထားၿပီး အမ်ားဆံုး ရင္းႏီွးထားတဲ့ စကၤာပူနဲ႔ အင္ဒိုေနရွားကေတာ့ လက္မခံႏိုင္ဘဲ ျဖစ္ေနပံုရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ စစ္အာဏာသိမ္းတာကို အာဆီယံအသင္းဝင္ေတြက အမ်ဳိးမ်ဳိးတံု႔ျပန္ၾကပါတယ္။ မတ္လ (၂၇) ရက္ေန႔က က်င္းပခဲ့တဲ့ တပ္မေတာ္ေန႔ အခမ္းအနားကို ထိုင္း၊ ဗိယက္နမ္နဲ႔ လာအုိစတဲ့ အာဆီယံသံုးႏုိင္ငံရဲ ႔ ကိုယ္စားလွယ္သာ တက္ေရာက္တာကိုၾကည့္ရင္ အာဆီယံအသင္းမွာ စစ္အာဏာသိမ္းမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သေဘာထားကြဲျပားေနတာ သိသာထင္ရွားေနပါတယ္။

အေနာက္တိုင္းက ဒဏ္ခတ္အေရးယူလို႔ ဗမာစစ္ဗိုလ္ေတြ ေလ်ာ့ေပးတဲ့ အစဥ္အလာ မရိွေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာက ဝိုင္းဝန္းဖိအားေပးေနခ်ိန္မွာ တပ္ခ်ဳပ္မင္းေအာင္လိႈင္နဲ႔ ရင္းႏီွးတဲ့ ထိုင္းေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက ၾကားဝင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ ျမန္မာ့အေရးကို လမ္းစဖြင့္ေပးႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ယူဆၾကသူေတြ ရိွပါတယ္။ ဆႏၵျပသူေတြကို ျမန္မာစစ္ေကာင္စီက ေန႔စဥ္သတ္ျဖတ္ေနတာဟာ အာဆီယံအသင္းအတြက္ “ငါးခံုးမတေကာင္ေၾကာင့္ တေလွလံုးပုပ္” ရတဲ့အျဖစ္ကို ေရာက္သြားႏိုင္တာကိုလည္း သတိထားမိၾကပံု ရပါတယ္။

==Unicode==

စစ်အာဏာသိမ်းပြီး မကြာမီ တပ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်က စာရေးပြီး အကူအညီတောင်းကြောင်း ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် Prayut Chanocha က ဖေဖေါ်ဝါရီ (၁၀) ရက်နေ့က ထုတ်ဖော်ပြောဆိုပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး Prayut ဟာ ၂၀၁၄ မှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး ၂၀၁၉ မှာ ကျင်းပတဲ့ အကြံအဖန် ရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရလို့ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာသူပါ။ တပ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဒီမိုကရေစီလမ်းစဉ်ကို ထောက်ခံတယ်လို့ Prayut က ပြောပါတယ်။ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး နိုင်ငံရေးလုပ်စားတဲ့နေရာမှာ အံတိုနေပြီဖြစ်တဲ့ ထိုင်းဗိုလ်ချုပ်ကို အကူအညီတောင်းတာဟာ ရှေ့ဆောင်လမ်းပြ လုပ်စေချင်တဲ့သဘော ဖြစ်ပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီခန့်တဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဏ္ဏမောင်လွင်ရဲ့ ပထမဦးဆုံး ပြင်ပခရီးဟာ ထိုင်းနိုင်ငံ ဖြစ်ပါတယ်။ တပ်ချုပ်ကြီး စာရေးအကူအညီတောင်းပြီး နှစ်ပတ်အတွင်း ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင် ဖေဖေါ်ဝါရီ (၂၄) ရက်နေ့မှာ ဘန်ကောက်ကို ရောက်သွားပါတယ်။ ဂါရဝပြုရင်း ထိုင်းအတွေ့အကြုံကို သင်ခန်းစာယူဖို့ သွားရောက်တာ ဖြစ်ပုံရပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲနိုင်တဲ့ အစိုးရကို ထိုင်းစစ်တပ်က မကြာခဏ ဖြုတ်ချပေမယ့် ဒဏ်ခတ်အရေးယူ မခံရပါဘူး။ ထိုင်းစစ်တပ်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ဦးရေ (၁၆၀၀) ကျော်ရှိပြီး ကြီးပွားချမ်းသာ စည်းစိမ်တိုးပွားနေတာဟာ ဗမာစစ်ဗိုလ်တွေ သဘောကျစရာ ဖြစ်နေပုံရပါတယ်။

ထိုင်းစီးပွားရေးသမား စစ်ဗိုလ်ဟာ မြန်မာအစိုးရ ဘာလုပ်လုပ် ဗမာဈေးကွက်မှာ ရိုက်စားလုပ်ရရင် ပြီးရောလို့ သဘောထားကြပုံ ရပါတယ်။ ချာတီချိုင်းအစိုးရ (၁၉၈၈-၉၁) ကစပြီး ဗမာဗိုလ်ချုပ်ရဲ့ အကြိုက်လုပ်ပေးပြီး ရိုက်စားလုပ်တဲ့လမ်းစဉ် တည်ထွင်လိုက်တာပါပဲ။ မကြာခဏ အာဏာသိမ်းတဲ့ အစဉ်အလာကြောင့် ထိုင်းစစ်ဗိုလ်ဟာ ကိုယ်ကျိုးရှာရာမှာ ကျွမ်းကျင်ကြပါတယ်။ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး၊ မှောင်ခိုလုပ်ငန်းစတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ငွေပိုရှာကြပါတယ်။ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကြောင့် ချမ်းသာသွားတဲ့ ထိုင်းစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ အများကြီးပါ။ နိုင်ငံခြားက စစ်ပစ္စည်းဝယ်ယူတဲ့အခါမှာလည်း ကော်မရှင်ရကြပါတယ်။ ထိုင်းစစ်ဗိုလ်ဟာ မြေယာအများအပြား ပိုင်ဆိုင်ပြီး၊ စီးပွားရေး လုပ်နေကြပါတယ်။ ဗမာစစ်တပ်မှာလည်း မြေယာသိမ်းယူမှုတွေ ရှိပေမယ့် ပိုင်ဆိုင်မှုကို ခန့်မှန်းတာမျိုး မရှိသေးပါဘူး။

ဗမာစစ်ဗိုလ်ကို အကြိုက်ပေးပြီး ကိုယ်ကျိုးရှာတဲ့နေရာမှာ ထိုင်းစစ်ဗိုလ်တွေက ကျွမ်းကျင်ပါတယ်။ ဒီအကျင့်ဟာ အာဆီယံအသင်းမှာ အပြုသဘောဆက်ဆံရေးလမ်းစဉ် ဖြစ်လာပါတယ်။ အမျိုးသားရေးမူဝါဒနဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စံသတ်မှတ်ချက်ကို လေးစားတဲ့ ထိုင်းအစိုးရဟာ ဗမာစစ်အစိုးရနဲ့ ဆက်ဆံရေး အဆင်မပြေ ဖြစ်တတ်ပြီး၊ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအဓိကထားတဲ့ ထိုင်းအစိုးရကသာ ဗမာစစ်အစိုးရနဲ့ သူတော်ချင်းချင်း သီတင်းလွေ့လွေ့ ပေါင်းဖက်တွေ့ကြပါတယ်။ ထိုင်းအစိုးရအဆက်ဆက်ရဲ့ မြန်မာပြည်ဆိုင်ရာလမ်းစဉ်ဟာ စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်အတွက် နိုင်ငံရေးကစားတာသာ ဖြစ်တယ်လို့ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဌာနမှာ အနှစ် (၄၀) ကျော် အမှုထမ်းခဲ့တဲ့ Surapong Jayanama က စာတမ်းရေးဖူးပါတယ်။

အာဆီယံအသင်းဝင် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးပြဿနာကို အာဆီယံအသင်းကပဲ ဖြေရှင်းနိုင်လိမ့်မယ်လို့ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းမှာ ယူဆနေကြပါတယ်။ ဗမာစစ်တပ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ လူသတ်ပွဲနဲ့ ရက်စက်ယုတ်မာမှုတွေကို နေ့စဉ်နေ့တိုင်း မြင်တွေ့နေရတဲ့ အာဆီယံအသင်းဟာ လက်ပိုက်ကြည့်နေလို့မရတော့ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဆန္ဒပြနေသူတွေကို ပစ်သတ်နေတာ ရပ်ဆိုင်းဖို့ စင်္ကာပူနဲ့ အင်ဒိုနီးရှားအစိုးရတို့က အတိအလင်း တောင်းဆိုလာကြပါတယ်။ နိုင်ငံခြားက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ဖို့ အခွင့်အလမ်း မရှိဘူးလို့ စင်္ကာပူဝန်ကြီးချုပ်က ပြောပေမယ့် မြန်မာပြည်က စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို အာဆီယံအသင်းရဲ့ ပြဿနာအဖြစ် မြင်ကြပါတယ်။ အာဆီယံအသင်းဝင်တွေ အားလုံးပါဝင်လှုပ်ရှားမယ်ဆိုရင် ထိရောက်နိုင်ကြောင်း စင်္ကာပူနဲ့ အင်ဒိုနေရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနတွေ မတ်လ (၂၆) ရက်နေ့က ဂျကာတားမှာ ကြေညာပါတယ်။ အာဆီယံထိပ်သီးညီလာခံ ခေါ်ယူနိုင်ဖို့လည်း ကြိုးပမ်းနေကြပါတယ်။

စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ပြည်တွင်းရေးဆိုပြီး ရှောင်နေလို့ မရပါဘူး။ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီယားနဲ့ ဗိယက်နမ်က ပြည်တွင်းရေးလို့ သဘောထားပြီး အများဆုံး ရင်းနှီးထားတဲ့ စင်္ကာပူနဲ့ အင်ဒိုနေရှားကတော့ လက်မခံနိုင်ဘဲ ဖြစ်နေပုံရပါတယ်။ မြန်မာပြည်မှာ စစ်အာဏာသိမ်းတာကို အာဆီယံအသင်းဝင်တွေက အမျိုးမျိုးတုံ့ပြန်ကြပါတယ်။ မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့တဲ့ တပ်မတော်နေ့ အခမ်းအနားကို ထိုင်း၊ ဗိယက်နမ်နဲ့ လာအိုစတဲ့ အာဆီယံသုံးနိုင်ငံရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်သာ တက်ရောက်တာကိုကြည့်ရင် အာဆီယံအသင်းမှာ စစ်အာဏာသိမ်းမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သဘောထားကွဲပြားနေတာ သိသာထင်ရှားနေပါတယ်။

အနောက်တိုင်းက ဒဏ်ခတ်အရေးယူလို့ ဗမာစစ်ဗိုလ်တွေ လျော့ပေးတဲ့ အစဉ်အလာ မရှိသေးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာက ဝိုင်းဝန်းဖိအားပေးနေချိန်မှာ တပ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ ရင်းနှီးတဲ့ ထိုင်းခေါင်းဆောင်ပိုင်းက ကြားဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် မြန်မာ့အရေးကို လမ်းစဖွင့်ပေးနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ယူဆကြသူတွေ ရှိပါတယ်။ ဆန္ဒပြသူတွေကို မြန်မာစစ်ကောင်စီက နေ့စဉ်သတ်ဖြတ်နေတာဟာ အာဆီယံအသင်းအတွက် “ငါးခုံးမတကောင်ကြောင့် တလှေလုံးပုပ်” ရတဲ့အဖြစ်ကို ရောက်သွားနိုင်တာကိုလည်း သတိထားမိကြပုံ ရပါတယ်။

မွတ္ခ်က္မ်ားဖတ္ရန္

XS
SM
MD
LG