သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈ နဲ႔ ႏိုင္ငံမဲ့ျဖစ္မႈ


ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈနဲ႔ ႏိုင္ငံမဲ့ျဖစ္မႈ
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:27 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

၁၉၈၂ ျမန္မာႏုိင္ငံသားဥပေဒအရ ျမန္မာျပည္မွာ ႏိုင္ငံသား (၃) မ်ဳိး ရိွေနပါတယ္။ ပထမအမ်ဳိးအစားက ႏိုင္ငံသားျဖစ္ၿပီး ႏုိင္ငံသားစီစစ္ေရးကဒ္ျပား ကိုင္ေဆာင္သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယက ႏုိင္ငံသားျပဳခြင့္ရသူျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံသားျပဳမႈ စီစစ္ေရးကဒ္ျပား ကိုင္ေဆာင္သူ ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယအမ်ဳိးအစားက ဧည့္ႏုိင္ငံသားျဖစ္ၿပီး ဧည့္ႏုိင္ငံသားစီစစ္ေရးကဒ္ျပား ကိုင္ေဆာင္သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကဒ္ျပားအမ်ဳိးအစား တခုခု မကိုင္ေဆာင္ႏုိင္သူကေတာ့ ႏိုင္ငံမဲ့ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္မွာ ေမြးဖြားၿပီး ေနရင္းထုိင္ရင္း ႏုိင္ငံမဲ့ဘဝကို ေရာက္သြားသူေတြလည္း ရိွပါတယ္။

ဒီလိုလူေတြအေၾကာင္း Justice Base နဲ႔ Smile Foundation က အဖြဲ႔ဝင္ေတြ ကြင္းဆင္းေလ့လာၿပီး၊ “မွတ္ပံုတင္မႈနဲ႔ ႏိုင္ငံမဲ့ျဖစ္မႈျပႆနာ” ဆုိတဲ့ စာတမ္းတေစာင္ မၾကာမီက ထုတ္ေဝထားပါတယ္။ ပုသိမ္၊ ေမာ္လၿမိဳင္၊ ပဲခူး၊ ရန္ကုန္နဲ႔ မႏၱေလးမွာ စစ္တမ္းေကာက္ၿပီး ေရးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရွမ္းျပည္နယ္ ကိုးကန္႔ေဒသမွာလည္း စံုစမ္းေမးျမန္းတာေတြ လုပ္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရိွတဲ့ေဒသမွာ မိဘမွာရိွတဲ့ စာရြက္စာတမ္းကိုလိုက္ၿပီး မွတ္ပံုတင္ကဒ္ျပား ထုတ္ေပးေပမယ့္ စာရြက္စာတမ္းရဖို႔ အခက္အခဲနဲ႔ ျပႆနာေတြအမ်ဳိးမ်ဳိး ရိွေနတာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံမဲ့ျဖစ္သြားသူေတြ ရိွပါတယ္။

ႏုိင္ငံမဲ့ျဖစ္ေနသူေတြဟာ စာရြက္စာတမ္း မရိွၾကတာမ်ားတဲ့အတြက္ မွတ္ပံုတင္ဖို႔ အခက္အခဲရိွသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံသားမျဖစ္ေၾကာင္း မျပႏုိင္တဲ့ လူမ်ဳိးစုေတြဟာ ခြဲျခားဆက္ဆံတာကို ခံရႏိုင္ပါတယ္။ ကမာၻေပၚမွာ ႏုိင္ငံမဲ့ (၁၀) သန္းေလာက္ ရိွတဲ့အနက္ အာရွမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္လို႔ - ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားရံုးက ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ဘယ္ေလာက္ရိွႏိုင္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ မသိႏုိင္ေသးပါဘူး။ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ေလွ်ာက္ထားတဲ့အခါမွာ ေမြးလက္မွတ္၊ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း၊ မိဘဘိုးဘြားရဲ ႔ ေနထိုင္ခြင့္ အေထာက္အထားစတာေတြ လိုအပ္ပါတယ္။ ေလွ်ာက္လႊာစီစစ္ဖို႔အတြက္ လာဘ္ထိုးရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံသားအဆင့္တခုခုကို ရေတာ့လည္း (၁၅) ႏွစ္မွာတႀကိမ္၊ အႏွစ္ (၃၀) မွာတႀကိမ္၊ (၄၅) ႏွစ္မွာတႀကိမ္ ကဒ္ျပားအသစ္ လဲရျပန္ပါတယ္။ ကဒ္ျပားအသစ္ရဖို႔ လာဘ္ထိုးရျပန္ပါတယ္။ တခ်ဳိ ႔ကေတာ့ အသစ္လဲလိုက္ရင္ ရထားတဲ့အဆင့္ထက္ နိမ့္က်သြားမွာ စိုးရိမ္လို႔ အသစ္မလဲဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

တိုင္းရင္းသားျဖစ္မွ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ႏုိင္မယ္ဆိုတဲ့ ၁၉၈၂ ျမန္မာႏုိင္ငံသားဥပေဒကို နားမလည္ၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ စာရြက္စာတမ္းရေအာင္ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္ေတြဆီကို ေလွ်ာက္လႊာအဆင့္ဆင့္တင္ေနရတာဟာ အေျခခံပညာမရိွတဲ့ လူနည္းစုေတြအဖို႔ အခက္အခဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရရဲ ႔ လုပ္နည္းလုပ္ထံုးနဲ႔ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြကို အမ်ားျပည္သူ မသိႏုိင္တာဟာ အဓိက ျပႆနာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကဒ္ျပားသစ္လဲခ်ိန္ ေရာက္လာရင္၊ မလဲခ်င္သူက မ်ားပါတယ္။ မွတ္ပံုတင္ဌာနကို အယံုအၾကည္မရိွတဲ့ သေဘာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈ စာရြက္စာတမ္းရဖို႔ကိစၥဟာ ေငြေပးႏုိင္တဲ့ အတိုင္းအတာေပၚမွာ မူတည္တယ္လို႔ အမ်ားစုက ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။

လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဝန္ထမ္းနဲ႔ ျပည္သူလူထုအၾကား ဆက္သြယ္ေပးေနတဲ့ ၾကားပြဲစားေတြကို ေငြေပးႏိုင္ရင္ ေပးႏုိင္သလို လုပ္ရကိုင္ရ အဆင္ေျပတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ေလွ်ာက္ထားသူရဲ ႔ လူမ်ဳိးနဲ႔ဘာသာကိုလုိက္ၿပီး ေပးရတဲ့ ေငြေၾကးပမာဏဟာ ကြဲျပားသြားပါတယ္။ ေလွ်ာက္လႊာရွင္ဟာ မ်ဳိးရိုးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မေရမရာျဖစ္ေနရင္ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးအရာရိွကပဲ အဆံုးအျဖတ္ေပးရပါတယ္။ မြတ္စလင္ဘာသာဝင္ဆိုရင္ ဘဂၤါလီ၊ ပါကစၥတန္ နဲ႔ အိႏိၵယ မ်ဳိးႏြယ္ဝင္ေတြထဲ ထည့္သြင္းလုိက္ပါတယ္။ ဘာသာေရးလူနည္းစုေတြ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ေလွ်ာက္တဲ့အခါမွာ ႏုိင္ငံသားေပးရမယ့္အစား အမ်ဳိးသားမွတ္ပံုတင္ကဒ္ျပား ထုတ္ေပးတာမ်ဳိးလည္း ရိွပါတယ္။ တခ်ဳိ ႔ဆိုရင္ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာမွ ကဒ္ျပားရပါတယ္။ ခက္ခဲေအာင္လုပ္ၿပီး လာဘ္စားၾကတဲ့သေဘာ ျဖစ္ေနပါတယ္။

ကြင္းဆင္းေလ့လာတဲ့အရပ္ေဒသက အသက္အစိတ္ေအာက္ လူငယ္ေတြထဲမွာ (၄၅) ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ မွတ္ပံုတင္ စာရြက္စာတမ္း မရိွဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ၁၉၈၂ ျမန္မာႏုိင္ငံသားဥပေဒအေၾကာင္း အလြယ္တကူ အမ်ားျပည္သူသိေအာင္ လုပ္ျပဖို႔ အလြန္လိုအပ္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ရာမွာ အစိုးရတဦးတည္းသာမကဘဲ အရပ္ဖက္အသင္းအဖြဲ႔နဲ႔ ဥပေဒဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း ေခါင္းေဆာင္ၿပီး ပါဝင္သင့္တယ္လို႔ အႀကံေပးထားပါတယ္။ အဂၤလန္မွာေတာ့ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြကို အဂၤလိပ္လိုေရာ အျခားဘာသာစကားေတြနဲ႔ ေရးထားပါတယ္။

ႏိုင္ငံသားဥပေဒမွာ ႏိုင္ငံသားအမ်ဳိးအစား ခြဲျခားသတ္မွတ္တာကို ဖယ္ရွားပစ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈဟာ ေမြးရာပါ အခြင့္အေရးျဖစ္လို႔ ေမြးဖြားရာေဒသကိုသာ အေျခခံသင့္တယ္လို႔လည္း အႀကံေပးထားပါတယ္။ ဥပမာ ျမန္မာျပည္မွာ ေမြးဖြားသူဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ရိွပါတယ္။ ဒီလိုမလုပ္ရင္ ျမန္မာျပည္မွာ ေမြးဖြားသူဟာ ႏိုင္ငံမဲ့ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ မွတ္ပံုတင္ကဒ္ျပားေပၚမွာ မ်ဳိးႏြယ္နဲ႔ ယံုၾကည္မႈကို ေဖာ္ျပတာမ်ဳိးမလုပ္ဖို႔ Justice Base နဲ႔ Smile Foundation အစီရင္ခံစာမွာ အႀကံျပဳထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG