သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ-စကၤာပူ ဆက္ဆံေရး


Photography enthusiasts take photos at the Merlion Park in Singapore as the city state reopens the economy amid the coronavirus disease (COVID-19) outbreak, June 19, 2020. REUTERS/Edgar Su
ျမန္မာ-စကၤာပူ ဆက္ဆံေရး
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:40 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


ျမန္မာျပည္မွာ စစ္အာဏာသိမ္းတာဟာ ေနာက္ျပန္ဆုတ္တဲ့ လုပ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ကန႔္ကြက္ဆႏၵျပေနသူေတြအား ပစ္သတ္ေနတာကို လက္မခံႏိုင္ေၾကာင္း စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ လီရွန္လြန္း က မတ္လ (၂) ရက္ေန႔က ေျပာပါတယ္။ စကၤာပူႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးနဲ႔ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးကလည္း ပစ္သတ္တာေတြကို ရပ္ဆိုင္းဖို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စစ္အစိုးရ ေျပာင္းလဲသြားေအာင္ ျပည္ပကေန မလုပ္ႏိုင္ဘူးလို႔ လီရွန္လြန္းက ဆိုပါတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးေဟာင္း ခါဆစ္ပေရာ ကေတာ့ ဗမာအာဏာသိမ္းပြဲဟာ အာဆီယံကို သိကၡာက်ေစတာမို႔ ေျပာင္းလဲေအာင္ လုပ္ရမယ္လို႔ ဧၿပီလ (၄) ရက္ေန႔က ေျပာပါတယ္။

လီရွန္လြန္းရဲ႕ဖခင္ ကြယ္လြန္သူ လီကြမ္ယူးဟာ ဗမာဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ အသုံးမက်ေၾကာင္း အၿမဲတမ္းေျပာေနေပမယ့္ ၁၉၈၈ အေရးေတာ္ပုံကာလမွာ မ်က္ျဖဴဆိုက္ေနတဲ့ ဗမာအစိုးရကို ကူညီခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကစၿပီး စကၤာပူဟာ ဗမာဗိုလ္ခ်ဳပ္နဲ႔ ခ႐ိုနီေတြ မွီခိုအားထားရာေနရာ ျဖစ္လာပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ေဒၚလာေတြကို ထိန္းသိမ္းထားတာလည္း စကၤာပူပါပဲ။ အာဏာသိမ္းတာကို ကန႔္ကြက္ဆႏၵျပခြင့္မရတဲ့ စကၤာပူေန ျမန္မာေတြကေတာ့ CDM လႈပ္ရွားမႈကို ကိုယ့္နည္းကိုယ့္ဟန္နဲ႔ ကူညီၾကပါတယ္။ စကၤာပူမွာရွိတဲ့ စစ္အုပ္စုနဲ႔ ခ႐ိုနီေတြရဲ႕ အဆက္အသြယ္ ေဖာ္ထုတ္ၿပီး၊ ဝိုင္းၾကဥ္ေအာင္လည္း လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံျခားက ဒဏ္ခတ္အေရးယူေပမယ့္ စစ္အုပ္စုဟာ ေဒၚစုရဲ႕ NLD ပါတီကို အာဏာလႊဲေပးမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ လီကြမ္ယူး က ယူဆပါတယ္။ ၁၉၆၂ ဗိုလ္ေနဝင္း အာဏာသိမ္းစဥ္ကတည္းက စစ္တပ္ဟာ အစိုးရယႏၲရားလို ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ စစ္တပ္မရွိရင္ အေမရိကန္နဲ႔ ကုလသမဂၢတပ္ဖြဲ႕ကို ျမန္မာျပည္ထဲ လႊတ္ရလိမ့္မယ္လို႔ လီကြမ္ယူးက ျမင္ပါတယ္။ အာဏာခြဲေဝဖို႔ စစ္ေခါင္းေဆာင္ကို ေဖ်ာင္းဖ်ေျပာဆိုၿပီး အရပ္သားအစိုးရ ဖြဲ႕စည္းႏိုင္ဖို႔ တျဖည္းျဖည္း လုပ္ယူႏိုင္တယ္လို႔ လီကြမ္ယူး က ဆိုပါတယ္။ ဒီလို မလုပ္ႏိုင္ရင္ ျမန္မာျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္လို႔ရမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ လီကြမ္ယူးက ျမင္ပါတယ္။ ျမန္မာနဲ႔ အျပင္ေလာက ဆက္သြယ္မႈမ်ားေလေလ ဗမာစစ္ဗိုလ္ဟာ အာဆီယံကို အတုခိုးႏိုင္ေလေလ ျဖစ္လာမယ္လို႔ လီကြမ္ယူး က ျမင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အာဆီယံအသင္းဝင္ ျဖစ္လာၿပီး (၂၅) ႏွစ္ ၾကာတဲ့အခါမွာ ဗမာစစ္ဗိုလ္က အာဏာသိမ္းျပန္တာမို႔ အာဆီယံအသင္းလည္း အက်င့္ေဟာင္းကို မျပင္ႏိုင္တာ ထင္ရွားပါတယ္။

ကမာၻ႔အပယ္ခံ ဗမာစစ္ဗိုလ္ေတြရဲ႕ ထြက္ေပါက္အျဖစ္ စကၤာပူက အသုံးေတာ္ခံေနတာ ၾကာပါၿပီ။ အိမ္ေရွ႕မွာ လူႀကီးလူေကာင္းကို လက္ခံၿပီး အိမ္ေနာက္ေဘးမွာ သူခိုးဓါးျပကို လက္ခံတာဟာ စကၤာပူရဲ႕ လမ္းစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံက ေမွာင္ခိုစက္ေလွေတြရဲ႕ ေဖာက္သည္ဟာ စကၤာပူပါ။ ဗိုလ္ေနဝင္း အပယ္ခံဘဝ ေရာက္သြားေတာ့ စကၤာပူမွာ ေဆးကုပါတယ္။ ဗိုလ္သန္းေ႐ႊလည္း စကၤာပူကတဆင့္ လူရာဝင္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းပါတယ္။ စစ္ေခါင္းေဆာင္ဘဝက ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမာက္ခံရတဲ့ သမၼတဘဝကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဆူဟာတို ကူးေျပာင္းသြားပုံကို ေလ့လာဖို႔နဲ႔ အင္ဒိုေနရွားကို သြားလည္ဖို႔ ၁၉၉၅ မွာ စကၤာပူကို လာလည္တဲ့ ဗိုလ္သန္းေ႐ႊကို လီကြမ္ယူးက အႀကံေပးဖူးပါတယ္။

ဗိုလ္ေနဝင္း ေဆးကုဖို႔ ၁၉၉၄ မွာ စကၤာပူေရာက္လာေတာ့ လီကြမ္ယူး က သြားေတြ႕ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ စစ္အစိုးရဟာ အၿမဲတမ္း ကသိကေအာက္ ျဖစ္ေနလိမ့္မယ္လို႔ လီကြမ္ယူး က သတိေပးပါတယ္။ စီးပြားေရး တိုးတက္ေအာင္ စစ္ဗိုလ္ေတြ လုပ္ႏိုင္တာ မဟုတ္လို႔ ႏိုင္ငံျခား အေတြ႕အႀကဳံရွိၿပီး လုပ္ႏိုင္ကိုင္ႏိုင္သူေတြကို အကူအညီေတာင္းဖို႔နဲ႔ လက္ရွိ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ထိန္းသိမ္းဖို႔ မရည္႐ြယ္ရင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ စကၤာပူ ပါဝင္လုပ္ကိုင္ခြင့္ျပဳဖို႔ အႀကံေပးပါတယ္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ သူမ်ားနည္းတူ ဆက္လက္စခန္းသြားခ်င္ရင္ ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ အင္ဒိုေနရွားပုံစံမ်ိဳး လုပ္ရလိမ့္မယ္လို႔ လီကြမ္ယူးက ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဗမာစစ္အုပ္စုကို အမ်ားဆုံး ကူညီေနတဲ့ စကၤာပူအစိုးရကသာ ျမန္မာ့ျပႆနာမွာ ၾကားဝင္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားသင့္တယ္လို႔ ျမင္ၾကပါတယ္။

ဗမာအစိုးရရဲ႕ အခက္အခဲကိုလည္း စကၤာပူအစိုးရက သေဘာေပါက္ပုံ ရပါတယ္။ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕ကရတဲ့ ေဒၚလာေတြ စကၤာပူဘဏ္ (၂) ခုမွာ အပ္နံွထားတယ္လို႔ Earth Rights International က ၂၀၀၉ မွာ ေၾကညာဖူးပါတယ္။ စကၤာပူအစိုးရပိုင္တဲ့ DBS – Development Bank of Singapore နဲ႔ OCBC – Overseas Chinese Banking Corporation မွာ ဓါတ္ေငြ႕ေဒၚလာေတြကို အပ္နံွထားတာပါ။ ရန္ကုန္ OCBC ဘဏ္ခြဲမွာတင္ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္က အေမရိကန္ေဒၚလာသန္း (၆၅၀) ရွိေၾကာင္း သိရပါတယ္။ DBS ရဲ႕ ၂၀၂၀ အျမတ္ေငြက အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း (၃၅၀၀) ေက်ာ္ ျဖစ္ပါတယ္။

အင္ဒိုးေနရွား အာဏာရွင္ ဆူဟာတို လက္ထက္မွာ မသမာတဲ့နည္းနဲ႔ ရယူထားတဲ့ ေဒၚလာေတြကို စကၤာပူမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္နံွၿပီး စည္စိမ္ခံေနတဲ့ အင္ဒိုေနရွားႏိုင္ငံသား သန္းႂကြယ္သူေဌး (၂) ေသာင္းေက်ာ္ ရွိပါတယ္။ မိမိႏိုင္ငံမွာ အခြန္ေရွာင္တဲ့ အေနာက္တိုင္းက သူေဌးနဲ႔ ေပါင္းလိုက္ရင္ စကၤာပူမွာ သန္းႂကြယ္သူေဌး ငါးေသာင္းေက်ာ္မယ္လို႔ ခန႔္မွန္းၾကပါတယ္။ ဗမာစစ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းကို ေဆးဝါးကုသေပးေနတာလည္း စကၤာပူပါပဲ။ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမွာ ငိုစားရယ္စား လုပ္ေနတဲ့ စကၤာပူဟာ သူေဌးစစ္ဗိုလ္ေတြရဲ႕ ေရွ႕ေရးကို အာမခံႏိုင္ရင္ ၾကားဝင္ေဆာင္႐ြက္ဖို႔ အခြင့္အလမ္း ေပၚလာလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။


==Unicode===

မြန်မာပြည်မှာ စစ်အာဏာသိမ်းတာဟာ နောက်ပြန်ဆုတ်တဲ့ လုပ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြနေသူတွေအား ပစ်သတ်နေတာကို လက်မခံနိုင်ကြောင်း စင်္ကာပူဝန်ကြီးချုပ် လီရှန်လွန်း က မတ်လ (၂) ရက်နေ့က ပြောပါတယ်။ စင်္ကာပူနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးကလည်း ပစ်သတ်တာတွေကို ရပ်ဆိုင်းဖို့ ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စစ်အစိုးရ ပြောင်းလဲသွားအောင် ပြည်ပကနေ မလုပ်နိုင်ဘူးလို့ လီရှန်လွန်းက ဆိုပါတယ်။ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟောင်း ခါဆစ်ပရော ကတော့ ဗမာအာဏာသိမ်းပွဲဟာ အာဆီယံကို သိက္ခာကျစေတာမို့ ပြောင်းလဲအောင် လုပ်ရမယ်လို့ ဧပြီလ (၄) ရက်နေ့က ပြောပါတယ်။

လီရှန်လွန်းရဲ့ဖခင် ကွယ်လွန်သူ လီကွမ်ယူးဟာ ဗမာဗိုလ်ချုပ်တွေ အသုံးမကျကြောင်း အမြဲတမ်းပြောနေပေမယ့် ၁၉၈၈ အရေးတော်ပုံကာလမှာ မျက်ဖြူဆိုက်နေတဲ့ ဗမာအစိုးရကို ကူညီခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်ကစပြီး စင်္ကာပူဟာ ဗမာဗိုလ်ချုပ်နဲ့ ခရိုနီတွေ မှီခိုအားထားရာနေရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ဒေါ်လာတွေကို ထိန်းသိမ်းထားတာလည်း စင်္ကာပူပါပဲ။ အာဏာသိမ်းတာကို ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြခွင့်မရတဲ့ စင်္ကာပူနေ မြန်မာတွေကတော့ CDM လှုပ်ရှားမှုကို ကိုယ့်နည်းကိုယ့်ဟန်နဲ့ ကူညီကြပါတယ်။ စင်္ကာပူမှာရှိတဲ့ စစ်အုပ်စုနဲ့ ခရိုနီတွေရဲ့ အဆက်အသွယ် ဖော်ထုတ်ပြီး၊ ဝိုင်းကြဉ်အောင်လည်း လုပ်နိုင်ပါတယ်။

နိုင်ငံခြားက ဒဏ်ခတ်အရေးယူပေမယ့် စစ်အုပ်စုဟာ ဒေါ်စုရဲ့ NLD ပါတီကို အာဏာလွှဲပေးမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ လီကွမ်ယူး က ယူဆပါတယ်။ ၁၉၆၂ ဗိုလ်နေဝင်း အာဏာသိမ်းစဉ်ကတည်းက စစ်တပ်ဟာ အစိုးရယန္တရားလို ဖြစ်လာတဲ့အတွက် စစ်တပ်မရှိရင် အမေရိကန်နဲ့ ကုလသမဂ္ဂတပ်ဖွဲ့ကို မြန်မာပြည်ထဲ လွှတ်ရလိမ့်မယ်လို့ လီကွမ်ယူးက မြင်ပါတယ်။ အာဏာခွဲဝေဖို့ စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဖျောင်းဖျပြောဆိုပြီး အရပ်သားအစိုးရ ဖွဲ့စည်းနိုင်ဖို့ တဖြည်းဖြည်း လုပ်ယူနိုင်တယ်လို့ လီကွမ်ယူး က ဆိုပါတယ်။ ဒီလို မလုပ်နိုင်ရင် မြန်မာပြည်ကို အုပ်ချုပ်လို့ရမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ လီကွမ်ယူးက မြင်ပါတယ်။ မြန်မာနဲ့ အပြင်လောက ဆက်သွယ်မှုများလေလေ ဗမာစစ်ဗိုလ်ဟာ အာဆီယံကို အတုခိုးနိုင်လေလေ ဖြစ်လာမယ်လို့ လီကွမ်ယူး က မြင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အာဆီယံအသင်းဝင် ဖြစ်လာပြီး (၂၅) နှစ် ကြာတဲ့အခါမှာ ဗမာစစ်ဗိုလ်က အာဏာသိမ်းပြန်တာမို့ အာဆီယံအသင်းလည်း အကျင့်ဟောင်းကို မပြင်နိုင်တာ ထင်ရှားပါတယ်။

ကမ္ဘာ့အပယ်ခံ ဗမာစစ်ဗိုလ်တွေရဲ့ ထွက်ပေါက်အဖြစ် စင်္ကာပူက အသုံးတော်ခံနေတာ ကြာပါပြီ။ အိမ်ရှေ့မှာ လူကြီးလူကောင်းကို လက်ခံပြီး အိမ်နောက်ဘေးမှာ သူခိုးဓါးပြကို လက်ခံတာဟာ စင်္ကာပူရဲ့ လမ်းစဉ် ဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံက မှောင်ခိုစက်လှေတွေရဲ့ ဖောက်သည်ဟာ စင်္ကာပူပါ။ ဗိုလ်နေဝင်း အပယ်ခံဘဝ ရောက်သွားတော့ စင်္ကာပူမှာ ဆေးကုပါတယ်။ ဗိုလ်သန်းရွှေလည်း စင်္ကာပူကတဆင့် လူရာဝင်အောင် ကြိုးပမ်းပါတယ်။ စစ်ခေါင်းဆောင်ဘဝက ရွေးကောက်တင်မြောက်ခံရတဲ့ သမ္မတဘဝကို ဗိုလ်ချုပ်ဆူဟာတို ကူးပြောင်းသွားပုံကို လေ့လာဖို့နဲ့ အင်ဒိုနေရှားကို သွားလည်ဖို့ ၁၉၉၅ မှာ စင်္ကာပူကို လာလည်တဲ့ ဗိုလ်သန်းရွှေကို လီကွမ်ယူးက အကြံပေးဖူးပါတယ်။

ဗိုလ်နေဝင်း ဆေးကုဖို့ ၁၉၉၄ မှာ စင်္ကာပူရောက်လာတော့ လီကွမ်ယူး က သွားတွေ့ပါတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထိန်းသိမ်းထားတဲ့ စစ်အစိုးရဟာ အမြဲတမ်း ကသိကအောက် ဖြစ်နေလိမ့်မယ်လို့ လီကွမ်ယူး က သတိပေးပါတယ်။ စီးပွားရေး တိုးတက်အောင် စစ်ဗိုလ်တွေ လုပ်နိုင်တာ မဟုတ်လို့ နိုင်ငံခြား အတွေ့အကြုံရှိပြီး လုပ်နိုင်ကိုင်နိုင်သူတွေကို အကူအညီတောင်းဖို့နဲ့ လက်ရှိ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ထိန်းသိမ်းဖို့ မရည်ရွယ်ရင် မြန်မာ့စီးပွားရေးမှာ စင်္ကာပူ ပါဝင်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုဖို့ အကြံပေးပါတယ်။ အရှေ့တောင်အာရှမှာ သူများနည်းတူ ဆက်လက်စခန်းသွားချင်ရင် မြန်မာစစ်အစိုးရဟာ အင်ဒိုနေရှားပုံစံမျိုး လုပ်ရလိမ့်မယ်လို့ လီကွမ်ယူးက ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဗမာစစ်အုပ်စုကို အများဆုံး ကူညီနေတဲ့ စင်္ကာပူအစိုးရကသာ မြန်မာ့ပြဿနာမှာ ကြားဝင်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားသင့်တယ်လို့ မြင်ကြပါတယ်။

ဗမာအစိုးရရဲ့ အခက်အခဲကိုလည်း စင်္ကာပူအစိုးရက သဘောပေါက်ပုံ ရပါတယ်။ သဘာဝဓါတ်ငွေ့ကရတဲ့ ဒေါ်လာတွေ စင်္ကာပူဘဏ် (၂) ခုမှာ အပ်နံှထားတယ်လို့ Earth Rights International က ၂၀၀၉ မှာ ကြေညာဖူးပါတယ်။ စင်္ကာပူအစိုးရပိုင်တဲ့ DBS – Development Bank of Singapore နဲ့ OCBC – Overseas Chinese Banking Corporation မှာ ဓါတ်ငွေ့ဒေါ်လာတွေကို အပ်နံှထားတာပါ။ ရန်ကုန် OCBC ဘဏ်ခွဲမှာတင် ၂၀၂၀ ခုနှစ်က အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း (၆၅၀) ရှိကြောင်း သိရပါတယ်။ DBS ရဲ့ ၂၀၂၀ အမြတ်ငွေက အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း (၃၅၀၀) ကျော် ဖြစ်ပါတယ်။

အင်ဒိုးနေရှား အာဏာရှင် ဆူဟာတို လက်ထက်မှာ မသမာတဲ့နည်းနဲ့ ရယူထားတဲ့ ဒေါ်လာတွေကို စင်္ကာပူမှာ ရင်းနှီးမြုပ်နံှပြီး စည်စိမ်ခံနေတဲ့ အင်ဒိုနေရှားနိုင်ငံသား သန်းကြွယ်သူဌေး (၂) သောင်းကျော် ရှိပါတယ်။ မိမိနိုင်ငံမှာ အခွန်ရှောင်တဲ့ အနောက်တိုင်းက သူဌေးနဲ့ ပေါင်းလိုက်ရင် စင်္ကာပူမှာ သန်းကြွယ်သူဌေး ငါးသောင်းကျော်မယ်လို့ ခန့်မှန်းကြပါတယ်။ ဗမာစစ်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းကို ဆေးဝါးကုသပေးနေတာလည်း စင်္ကာပူပါပဲ။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ ငိုစားရယ်စား လုပ်နေတဲ့ စင်္ကာပူဟာ သူဌေးစစ်ဗိုလ်တွေရဲ့ ရှေ့ရေးကို အာမခံနိုင်ရင် ကြားဝင်ဆောင်ရွက်ဖို့ အခွင့်အလမ်း ပေါ်လာလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ရပါတယ်။

XS
SM
MD
LG