သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

site logo
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

သံခင္းတမန္ခင္း အရႈံးအႏိုင္


United Nations Secretary-General António Guterres and others gather for a UN security council.
သံခင္းတမန္ခင္း အရႈံးအႏိုင္
please wait

No media source currently available

0:00 0:10:16 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ NUG ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕တရားဝင္အစိုးရအျဖစ္ တရားဝင္ လက္ခံတာမရွိေသးေပမဲ့ ျမန္မာအၿမဲတမ္းကိုယ္စားလွယ္ လက္ခံေရး ဆိုင္းငံံ့လိုက္တာဟာ NUG အတြက္ ေအာင္ပြဲတခု ျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု George Washington တကၠသိုလ္ ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရးပါေမာကၡ Christina Fink က သုံးသပ္ပါတယ္။ ဒီအဆုံးအျဖတ္အတြက္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းက ဘယ္လိုသေဘာထားနဲ႔ ဘယ္လိုရပ္တည္ခဲ့ၾကသလဲဆိုတာကို ပါေမာကၡ Fink နဲ႔ ဦးေက်ာ္ဇံသာတို႔ ေဆြးေႏြးသုံးသပ္ထားပါတယ္။

ေမး ။ ။ အခု ကုလသမဂၢမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုယ္စားလွယ္ ေရြးခ်ယ္လက္ခံမယ့္ကိစၥကို မဆံုးျဖတ္ဘဲထားဖို႔ ဆိုင္းငံ့လိုက္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီကိစၥဟာ ဘယ္ေလာက္ထူးျခားသလဲဆိုတာကို ပထမဦးဆံုး စၿပီးရွင္းျပပါ။

ေျဖ ။ ။ အမ်ားႀကီးထူးျခားပါတယ္။ ဒါဟာ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းယူမႈကို တရားဝင္တယ္လို႔ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားက လက္မခံၾကဘူးဆိုတာကို ျပသလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအာဏာသိမ္းမႈ ျပန္လည္ရုတ္သိမ္းတာကို ေတြ႔ရဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကဆဲ သေဘာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုအာဏာသိမ္းရတာ ဘယ္လိုေၾကာင့္ မလြဲမေသြး သိမ္းရတာဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြကိုလည္း မယံုၾကည္ၾကပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး အၾကမ္းမဖက္တဲ့ ဆႏၵျပသမားေတြအေပၚ စစ္တပ္က ရက္ရက္စက္စက္ ႏိွမ္နင္းတာ၊ သတင္းသမားေတြ၊ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြအေပၚ ႏိွပ္ကြပ္တာေတြကလည္း စစ္ေကာင္စီရဲ ႔ပံုရိပ္ကို ပိုမိုဆိုးရြားေစပါတယ္။

ေမး ။ ။ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္ ခန္႔ထားေရးကို မေဆြးေႏြးဘဲ ထားလိုက္တဲ့အတြက္ စစ္ေကာင္စီဘက္က အဆိုျပဳတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ဟာ အပယ္ခံလိုက္ရတဲ့သေဘာလို ဆိုႏိုင္မယ္ထင္ပါတယ္။ အဲဒီလိုဆိုေတာ့ NUG အေနနဲ႔ စစ္ေကာင္စီအေပၚမွာ ေအာင္ပြဲတခု ရရိွလိုက္တယ္လို႔ ေျပာရင္ရမလား။

ေျဖ ။ ။ ဒါဟာ NUG အတြက္ ေအာင္ပြဲတရပ္ တကယ္ပဲ ရရိွသြားတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ NUG က သူတို႔ကိုယ္စားလွယ္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ တရားဝင္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ လက္ခံဖို႔ လိုလားေနပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းပါ။ သူကေတာ့ သူ႔ေနရာမွာ ဆက္လက္ရိွေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဦးေက်ာ္မုိးထြန္းသည္ NUG ရဲ ႔ တရားဝင္ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္သည္။ NUG သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တရားဝင္အစိုးရ ျဖစ္သည္လို႔ အသိအမွတ္ျပဳတာေတာ့ မရိွေသးပါဘူး။ ဆိုေတာ့ အဲဒီလို ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ေနလိမ့္မယ္ဆိုတာ အေသအခ်ာပါပဲ။ သို႔ေသာ္ျငားလဲ အခုလိုျဖစ္လာတာကိုယ္က NUG အတြက္ သိပ္အေရးႀကီးတဲ့ ေျခလွမ္းတလွမ္း ေရွ ႔ကိုတိုးသြားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ ဆိုေတာ့ NUG က သူတုိ႔ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အတိုင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္လာဖို႔အတြက္ ေရွ ႔ကိုဘာဆက္လုပ္ဖို႔ လိုမယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ။

ေျဖ ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အရပ္သားအစိုးရ ျပန္လည္ေပၚထြက္လာဖို႔ ကမာၻေပၚက အစိုးရအမ်ားအျပားဟာ အက်ဳိးရိွမယ့္ ေထာက္ခံမႈေပးဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနၾကတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ကမာၻ႔အစိုးရေတြအေနနဲ႔ အဲဒီလို ေထာက္ခံမႈ ေပးႏိုင္ေအာင္ သူတို႔ဘက္က ဘာေတြလုပ္ေပးရမလဲဆုိတာေတြကို စဥ္းစားဖို႔ လုိအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႔ NUG ကို အသိအမွတ္ျပဳတာက နည္းလမ္းတခုပါ။ ဒါေပမဲ့ တခ်ဳိ ႔အစိုးရေတြက အဲဒီအဆင့္ထိ လုပ္ခ်င္ၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီအစိုးရေတြ တျခားနည္းလမ္းနဲ႔ ကူညီႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြကို စဥ္းစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အၾကမ္းမဖက္တဲ့နည္းလမ္းေတြ ၿငိမ္းခ်မ္းေသာနည္းနဲ႔ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ အစိုးရေတြ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြ ေထာက္ခံႏိုင္ေအာင္လည္း လုပ္သင့္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ အခု ကိုယ္စားလွယ္ေရြးခ်ယ္တဲ့ကိစၥ ဆိုင္းငံ့တာကို ျပန္သြားရမယ္ဆုိရင္ ဂရန္ရွာေကာ္မတီနဲ႔ အေထြေထြညီလာခံတို႔မွာ ဒီကိစၥကို အမ်ားသေဘာအရ consensus နဲ႔ ဆံုးျဖတ္တယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ကာ အထူးသျဖင့္ တရုတ္၊ ရုရွားတုိ႔သည္ပင္ စစ္ေကာင္စီဘက္က မရပ္တည္ခ်င္ေတာ့ဘူးဆိုတာကို ျပသလိုက္တယ္လို႔ မွတ္ယူရင္ရမလား။

ေျဖ ။ ။ တရုတ္နဲ႔ ရုရွား ႏွစ္ႏုိင္ငံလံုးက သူတုိိ႔အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းမယ့္နည္းလမ္းကို ႀကိဳးစားေရြးခ်ယ္ေနၾကတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဆိုလိုတဲ့သေဘာက တခါတေလ စစ္ေကာင္စီနဲ႔ လက္တြဲၿပီး တခါတေလမွာ စစ္ေကာင္စီကို ေဘးဖယ္ၿပီး၊ ႏုိင္ငံတကာသေဘာထား International Opinion အတိုင္း ေမွ်ာၿပီးလိုက္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုလုပ္ရပ္ကိုၾကည့္ၿပီး တရုတ္နဲ႔ ရုရွားတို႔ဟာ စစ္ေကာင္စီနဲ႔ လက္တြဲလုပ္ေဆာင္လိုမႈ မရိွေတာ့ဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ပါဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒီလိုယူဆရင္ မပါးနပ္ရာ က်ပါလိမ့္မယ္။ အမွန္ေျပာရရင္ တရုတ္အစိုးရဟာ နာမည္ေကာင္းရဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာပါ။ အထူးသျဖင့္ သူတုိ႔ အိုလံပစ္ က်င္းပဖို႔ နီးစပ္လာခ်ိန္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ အခု ကိုယ္စားလွယ္ေရြးခ်ယ္ေရးကိစၥကို ဆိုင္းငံ့ဖုိ႔ သေဘာတူခဲ့တာ ျဖစ္မွာပါ။ ေနာက္တခ်က္ကလဲ တရုတ္ဟာ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ အလုပ္လုပ္ရတာကို မႀကိဳက္ပါဘူး။ အဲဒီဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ ကိစၥရပ္ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ခန္႔မွန္းလို႔ မရႏိုင္တဲ့သူေတြပါ။ သူတုိ႔ဟာ စီးပြားေရးကို စီမံခန္႔ခြဲႏိုင္တဲ့ အရည္အ်င္းလည္း ကင္းမဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တရုတ္ရဲ ႔ BRI ေခၚ ခါးပတ္လမ္း စီမံကိန္း ေအာင္ျမင္ဖို႔ဆိုတာ စစ္ေကာင္စီ ရိွေနသမွ် ျမန္မာျပည္သူေတြက ဆန္႔က်င္ေနသမွ် မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံေတြက ဒီ BRI စီမံကိန္းဟာ စစ္တပ္ကို ေထာက္္ခံဖို႔အတြက္ တရုတ္က လုပ္ေနတယ္လို႔ ယူဆေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆုိင္ပဲ မေန႔တေန႔က သတင္းတပုဒ္က ရုရွာသမၼတ Vladimir Putin နဲ႔ အိႏိၵယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Nerendra Modi တို႔ နယူးေဒလီမွာ ေတြ႔ဆံုၿပီးေတာ့ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ကာကြယ္ေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈကို အားျဖည့္ဖုိ႔ သေဘာတူလိုက္ၾကပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီႏွစ္ငံစလံုးဟာ တကယ္ေျပာရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံစစ္ေကာင္စီနဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျပ ဆက္ဆံခ်င္ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ သူတုိ႔ႏွစ္ႏုိင္ငံ ကာကြယ္ေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ တုိးျမွင့္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္လိုက္ၾကတာဟာ ျမန္မာျပည္အတြက္ ဘယ္လိုရိုက္ခတ္မႈ ရိွႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ။

ေျဖ ။ ။ ဒီမွာလဲ အိႏိၵယနဲ႔ ရုရွားတုိ႔ဟာ မတူညီတဲ့ အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြားေတြ အမ်ားႀကီးရိွပါတယ္။ အဲဒီထဲက တခုကေတာ့ လက္နက္ေရာင္းခ်ေရး ျဖစ္ပါတယ္။ ဝင္ေငြေကာင္းတဲ့ လုပ္ငန္းပါ။ ေနာက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚမွာ ၾသဇာလႊမ္းမိုးခ်င္ၾကတဲ့ ႏုိင္ငံေတြလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ တျခားတဘက္မွာလဲ ရွင္ေျပာသလိုပဲ ကုလသမဂၢမွာ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္ကိစၥကို ဆုိင္းငံ့ဖို႔ကိုလည္း ရုရွားက သေဘာတူခဲ့ပါတယ္။ ဆိုလိုတဲ့သေဘာက သူတို႔ဟာ တဘက္တည္းမွာ ပံုေအာၿပီး မေလာင္းခ်င္ၾကဘူးဆိုတာပါပဲ။ အိႏိၵယရဲ ႔ သေဘာထားလဲ အလားတူပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုအခါ အိႏိၵယ အေရွ ႔ေျမာက္မွာ ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြ အမ်ားအျပား ခိုလံႈေနၾကတာလဲ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါဟာလဲ သူတုိ႔မူဝါဒအေပၚ ရိုက္ခတ္မႈ ရိွေစႏိုင္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ အခုအခါမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းတခုျဖစ္တဲ့ အာဆီယံကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အာဆီယံဥကၠ႒ဟာ ဘရူးႏိုင္းကေန ကေမာၻဒီးယား လက္ထဲကို ေရာက္သြားၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကေမာၻဒီးယားက ျမန္မာႏိုင္ငံစစ္ေကာင္စီနဲ႔ ရင္းရင္းႏီွးႏီွး ဆက္ဆံေနပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ စစ္ေကာင္စီကိုလည္း သူတုိ႔ အာဆီယံအစည္းအေဝးကို ဖိတ္ဖို႔ သူက ေလာေဆာ္ေနပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္လာတာဟာ ကေမာၻဒီးယားရဲ ႔ ေနာက္ကြယ္မွာ တရုတ္ကမ်ား တြန္းအားေပးေနသလားဆိုတာလဲ စဥ္းစားစရာ ျဖစ္မယ္ထင္ပါတယ္။ ဘယ္လုိသေဘာရပါသလဲ။

ေျဖ ။ ။ ဒီေမးခြန္းအတြက္ အေျဖကို က်မ မသိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒီကိစၥမွာ အာဆီယံႏိုင္ငံေတြၾကား သေဘာထားကြဲေနတာပါ။ ျပည္တြင္းေရး ဝင္မစြက္ဆိုသူေတြနဲ႔ စစ္ေကာင္စီရဲ ႔ ျမန္မာျပည္သူေတြအေပၚ က်ဴးလြန္မႈေတြကို လက္မခံသင့္ဘူးဆိုသူေတြ ကြဲေနၾကတာပါ။ ဒါဟာ လာမယ့္ႏွစ္အတြင္း အာဆီယံအတြက္ ျပႆနာတရပ္အျဖစ္ ဆက္ရိွေနလိမ့္မယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ အေမရိကန္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔လဲ ေမးခြန္းတခု ေမးခ်င္ပါတယ္။ တေလာတုန္းက Bill Richardson ျမန္မာႏုိင္ငံကိုသြားတယ္။ သူကေတာ့ ပုဂၢိဳလ္ေရး အစီအစဥ္နဲ႔ သြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာတခ်ဳိ ႔က ဒီဟာကို သံသယ ရိွၾကတယ္။ Bill Richardson ဟာ သူတုိ႔ႏိုင္ငံသား သတင္းသမားကို ေခၚထုတ္သြားတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ ဘာမွအသံထြက္မလာဘူး။ ဒါ့အျပင္ တနည္းအားျဖင့္ သူဟာ အေမရိကန္ဘက္က ျမန္မာစစ္ေကာင္စီကို အသိအမွတ္ျပဳေရး နည္းလမ္းရွာေလသလားလို႔ တခ်ဳိ ႔က သံသယ ရိွၾကပါတယ္။ ဒီကိစၥကို Christina ဘာေျပာခ်င္ပါသလဲ။

ေျဖ ။ ။ Bill Richardson ဟာ ဒီခရီးစဥ္ လာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းရင္း အမ်ားႀကီးရိွမွာပါ။ အရင္တုန္းက သူဟာ အျပဳသေဘာေဆာင္တယ္လို႔ ယူဆတဲ့ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈတခ်ဳိ ႔ လုပ္ခဲ့ဖူးတာ ရိွပါတယ္။ ဒါမ်ဳိးထပ္ၿပီး ႀကိဳးစားၾကည့္ခ်င္တဲ့သေဘာလို႔ က်မ ထင္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ စစ္ေကာင္စီနဲ႔ စကားမေျပာၾကည့္ဘဲ စစ္ေကာင္စီရဲ ႔ သေဘာထားကို မသိဘဲ။ ဒါကိုလုပ္ဖို႔ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္အစိုးရ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဥပေဒေတြကို ေရွာင္လႊဲၿပီး ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ နည္းလမ္းရွာၾကည့္တာလို႔ပဲ ထင္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ ကုလသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္ ေရြးခ်ယ္ေရး ဆိုင္းငံ့တဲ့ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ နိဂံုးခ်ဳပ္ ေမးခ်င္တဲ့ ေမးခြန္းကေတာ့ ဒီလိုကိုယ္စားလွယ္ ေရြးခ်ယ္မႈ ဆုိင္းငံ့ျခင္း ခံရတဲ့ ႏုိင္ငံဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ စစ္ေကာင္စီနဲ႔ တာလီဘန္ အာဖဂန္နိစၥတန္တုိ႔ကို တၿပိဳင္တည္း ေျပာထားတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒါဟာ ျမန္မာစစ္ေကာင္စီနဲ႔ တာလီဘန္တုိ႔ကို တတန္းတစားထဲ သတ္မွတ္လိုက္တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ားလား။

ေျဖ ။ ။ ေသခ်ာတာကေတာ့ တာဘီဘန္ေတြကို တရားဝင္အစိုးရအျဖစ္ လက္မခံၾကသလို၊ ျမန္မာစစ္ေကာင္စီကိုလည္း တရားဝင္အျဖစ္ လက္မခံၾကဘူးဆိုတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္ တာလီဘန္ေတြဟာ အာဏာျပန္လည္ရရိွေရး ႀကိဳးပမ္းခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြအတြင္း ျပည္သူလူထုအေပၚ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တဲ့ နည္းလမ္းေတြကို က်င့္သံုးခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာစစ္ေကာင္စီကလည္း လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္လတာအတြင္း လူေတြေထာင္နဲ႔ခ်ီ ေသဆံုးရေလာက္ေအာင္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါမ်ဳိးေတြဟာ ကမာၻ႔ဘယ္ေနရာမွာမွ တရားဝင္အစိုးရအျဖစ္ ရိွမေနသင့္ပါဘူး။


==Unicode==

ကုလသမဂ္ဂအနေနဲ့ NUG မြန်မာနိုင်ငံရဲ့တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် တရားဝင် လက်ခံတာမရှိသေးပေမဲ့ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် လက်ခံရေး ဆိုင်းငံံ့လိုက်တာဟာ NUG အတွက် အောင်ပွဲတခု ဖြစ်တယ်လို့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု George Washington တက္ကသိုလ် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပါမောက္ခ Christina Fink က သုံးသပ်ပါတယ်။ ဒီအဆုံးအဖြတ်အတွက် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက ဘယ်လိုသဘောထားနဲ့ ဘယ်လိုရပ်တည်ခဲ့ကြသလဲဆိုတာကို ပါမောက္ခ Fink နဲ့ ဦးကျော်ဇံသာတို့ ဆွေးနွေးသုံးသပ်ထားပါတယ်။

မေး ။ ။ အခု ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ် ရွေးချယ်လက်ခံမယ့်ကိစ္စကို မဆုံးဖြတ်ဘဲထားဖို့ ဆိုင်းငံ့လိုက်ပါတယ်။ ဆိုတော့ ဒီကိစ္စဟာ ဘယ်လောက်ထူးခြားသလဲဆိုတာကို ပထမဦးဆုံး စပြီးရှင်းပြပါ။

ဖြေ ။ ။ အများကြီးထူးခြားပါတယ်။ ဒါဟာ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းယူမှုကို တရားဝင်တယ်လို့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများအပြားက လက်မခံကြဘူးဆိုတာကို ပြသလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအာဏာသိမ်းမှု ပြန်လည်ရုတ်သိမ်းတာကို တွေ့ရဖို့ မျှော်လင့်နေကြဆဲ သဘောလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုအာဏာသိမ်းရတာ ဘယ်လိုကြောင့် မလွဲမသွေး သိမ်းရတာဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေကိုလည်း မယုံကြည်ကြပါဘူး။ နောက်ပြီး အကြမ်းမဖက်တဲ့ ဆန္ဒပြသမားတွေအပေါ် စစ်တပ်က ရက်ရက်စက်စက် နှိမ်နင်းတာ၊ သတင်းသမားတွေ၊ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေအပေါ် နှိပ်ကွပ်တာတွေကလည်း စစ်ကောင်စီရဲ့ပုံရိပ်ကို ပိုမိုဆိုးရွားစေပါတယ်။

မေး ။ ။ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံမှာ မြန်မာကိုယ်စားလှယ် ခန့်ထားရေးကို မဆွေးနွေးဘဲ ထားလိုက်တဲ့အတွက် စစ်ကောင်စီဘက်က အဆိုပြုတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ဟာ အပယ်ခံလိုက်ရတဲ့သဘောလို ဆိုနိုင်မယ်ထင်ပါတယ်။ အဲဒီလိုဆိုတော့ NUG အနေနဲ့ စစ်ကောင်စီအပေါ်မှာ အောင်ပွဲတခု ရရှိလိုက်တယ်လို့ ပြောရင်ရမလား။

ဖြေ ။ ။ ဒါဟာ NUG အတွက် အောင်ပွဲတရပ် တကယ်ပဲ ရရှိသွားတာ ဖြစ်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ NUG က သူတို့ကိုယ်စားလှယ်ကို မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ တရားဝင်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် လက်ခံဖို့ လိုလားနေပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ဦးကျော်မိုးထွန်းပါ။ သူကတော့ သူ့နေရာမှာ ဆက်လက်ရှိနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဦးကျော်မိုးထွန်းသည် NUG ရဲ့ တရားဝင်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်သည်။ NUG သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ ဖြစ်သည်လို့ အသိအမှတ်ပြုတာတော့ မရှိသေးပါဘူး။ ဆိုတော့ အဲဒီလို ဖြစ်လာဖို့အတွက် မျှော်လင့်နေလိမ့်မယ်ဆိုတာ အသေအချာပါပဲ။ သို့သော်ငြားလဲ အခုလိုဖြစ်လာတာကိုယ်က NUG အတွက် သိပ်အရေးကြီးတဲ့ ခြေလှမ်းတလှမ်း ရှေ့ကိုတိုးသွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

မေး ။ ။ ဆိုတော့ NUG က သူတို့မျှော်လင့်တဲ့အတိုင်း အကောင်အထည် ဖော်လာဖို့အတွက် ရှေ့ကိုဘာဆက်လုပ်ဖို့ လိုမယ်လို့ ထင်ပါသလဲ။

ဖြေ ။ ။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အရပ်သားအစိုးရ ပြန်လည်ပေါ်ထွက်လာဖို့ ကမ္ဘာပေါ်က အစိုးရအများအပြားဟာ အကျိုးရှိမယ့် ထောက်ခံမှုပေးဖို့ ကြိုးပမ်းနေကြတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ဆိုတော့ ကမ္ဘာ့အစိုးရတွေအနေနဲ့ အဲဒီလို ထောက်ခံမှု ပေးနိုင်အောင် သူတို့ဘက်က ဘာတွေလုပ်ပေးရမလဲဆိုတာတွေကို စဉ်းစားဖို့ လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်။ နိုင်ငံတကာအနေနဲ့ NUG ကို အသိအမှတ်ပြုတာက နည်းလမ်းတခုပါ။ ဒါပေမဲ့ တချို့အစိုးရတွေက အဲဒီအဆင့်ထိ လုပ်ချင်ကြမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် အဲဒီအစိုးရတွေ တခြားနည်းလမ်းနဲ့ ကူညီနိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေကို စဉ်းစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အကြမ်းမဖက်တဲ့နည်းလမ်းတွေ ငြိမ်းချမ်းသောနည်းနဲ့ အပြောင်းအလဲဖြစ်နိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေနဲ့ အစိုးရတွေ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေ ထောက်ခံနိုင်အောင်လည်း လုပ်သင့်ပါတယ်။

မေး ။ ။ အခု ကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်တဲ့ကိစ္စ ဆိုင်းငံ့တာကို ပြန်သွားရမယ်ဆိုရင် ဂရန်ရှာကော်မတီနဲ့ အထွေထွေညီလာခံတို့မှာ ဒီကိစ္စကို အများသဘောအရ consensus နဲ့ ဆုံးဖြတ်တယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ အဲဒီတော့ကာ အထူးသဖြင့် တရုတ်၊ ရုရှားတို့သည်ပင် စစ်ကောင်စီဘက်က မရပ်တည်ချင်တော့ဘူးဆိုတာကို ပြသလိုက်တယ်လို့ မှတ်ယူရင်ရမလား။

ဖြေ ။ ။ တရုတ်နဲ့ ရုရှား နှစ်နိုင်ငံလုံးက သူတို့အကျိုးဖြစ်ထွန်းမယ့်နည်းလမ်းကို ကြိုးစားရွေးချယ်နေကြတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ဆိုလိုတဲ့သဘောက တခါတလေ စစ်ကောင်စီနဲ့ လက်တွဲပြီး တခါတလေမှာ စစ်ကောင်စီကို ဘေးဖယ်ပြီး၊ နိုင်ငံတကာသဘောထား International Opinion အတိုင်း မျှောပြီးလိုက်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အခုလုပ်ရပ်ကိုကြည့်ပြီး တရုတ်နဲ့ ရုရှားတို့ဟာ စစ်ကောင်စီနဲ့ လက်တွဲလုပ်ဆောင်လိုမှု မရှိတော့ဘူးလို့ မပြောနိုင်ပါဘူးလို့ ထင်ပါတယ်။ ဒီလိုယူဆရင် မပါးနပ်ရာ ကျပါလိမ့်မယ်။ အမှန်ပြောရရင် တရုတ်အစိုးရဟာ နာမည်ကောင်းရဖို့ ကြိုးစားနေတာပါ။ အထူးသဖြင့် သူတို့ အိုလံပစ် ကျင်းပဖို့ နီးစပ်လာချိန်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်လဲ အခု ကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ရေးကိစ္စကို ဆိုင်းငံ့ဖို့ သဘောတူခဲ့တာ ဖြစ်မှာပါ။ နောက်တချက်ကလဲ တရုတ်ဟာ မြန်မာစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေနဲ့ အလုပ်လုပ်ရတာကို မကြိုက်ပါဘူး။ အဲဒီဗိုလ်ချုပ်တွေ ကိစ္စရပ် အတော်များများမှာ ခန့်မှန်းလို့ မရနိုင်တဲ့သူတွေပါ။ သူတို့ဟာ စီးပွားရေးကို စီမံခန့်ခွဲနိုင်တဲ့ အရည်အျင်းလည်း ကင်းမဲ့ကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် တရုတ်ရဲ့ BRI ခေါ် ခါးပတ်လမ်း စီမံကိန်း အောင်မြင်ဖို့ဆိုတာ စစ်ကောင်စီ ရှိနေသမျှ မြန်မာပြည်သူတွေက ဆန့်ကျင်နေသမျှ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံတွေက ဒီ BRI စီမံကိန်းဟာ စစ်တပ်ကို ထောက်ခံဖို့အတွက် တရုတ်က လုပ်နေတယ်လို့ ယူဆနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မေး ။ ။ တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင်ပဲ မနေ့တနေ့က သတင်းတပုဒ်က ရုရှာသမ္မတ Vladimir Putin နဲ့ အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် Nerendra Modi တို့ နယူးဒေလီမှာ တွေ့ဆုံပြီးတော့ နှစ်နိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အားဖြည့်ဖို့ သဘောတူလိုက်ကြပါတယ်။ ဆိုတော့ ဒီနှစ်ငံစလုံးဟာ တကယ်ပြောရင် မြန်မာနိုင်ငံစစ်ကောင်စီနဲ့ နီးနီးကပ်ကပ် အကြောင်းအမျိုးမျိုးပြ ဆက်ဆံချင်ကြတဲ့ နိုင်ငံတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုတော့ သူတို့နှစ်နိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ဖို့ လုပ်ဆောင်လိုက်ကြတာဟာ မြန်မာပြည်အတွက် ဘယ်လိုရိုက်ခတ်မှု ရှိနိုင်မယ်လို့ ထင်ပါသလဲ။

ဖြေ ။ ။ ဒီမှာလဲ အိန္ဒိယနဲ့ ရုရှားတို့ဟာ မတူညီတဲ့ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ အဲဒီထဲက တခုကတော့ လက်နက်ရောင်းချရေး ဖြစ်ပါတယ်။ ဝင်ငွေကောင်းတဲ့ လုပ်ငန်းပါ။ နောက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအပေါ်မှာ သြဇာလွှမ်းမိုးချင်ကြတဲ့ နိုင်ငံတွေလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ တခြားတဘက်မှာလဲ ရှင်ပြောသလိုပဲ ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်ကိစ္စကို ဆိုင်းငံ့ဖို့ကိုလည်း ရုရှားက သဘောတူခဲ့ပါတယ်။ ဆိုလိုတဲ့သဘောက သူတို့ဟာ တဘက်တည်းမှာ ပုံအောပြီး မလောင်းချင်ကြဘူးဆိုတာပါပဲ။ အိန္ဒိယရဲ့ သဘောထားလဲ အလားတူပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုအခါ အိန္ဒိယ အရှေ့မြောက်မှာ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေ အများအပြား ခိုလှုံနေကြတာလဲ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါဟာလဲ သူတို့မူဝါဒအပေါ် ရိုက်ခတ်မှု ရှိစေနိုင်ပါတယ်။

မေး ။ ။ အခုအခါမှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အရေးကြီးတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတခုဖြစ်တဲ့ အာဆီယံကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌဟာ ဘရူးနိုင်းကနေ ကမ္ဘောဒီးယား လက်ထဲကို ရောက်သွားပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ကမ္ဘောဒီးယားက မြန်မာနိုင်ငံစစ်ကောင်စီနဲ့ ရင်းရင်းနှီးနှီး ဆက်ဆံနေပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ကောင်စီကိုလည်း သူတို့ အာဆီယံအစည်းအဝေးကို ဖိတ်ဖို့ သူက လောဆော်နေပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်လာတာဟာ ကမ္ဘောဒီးယားရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ တရုတ်ကများ တွန်းအားပေးနေသလားဆိုတာလဲ စဉ်းစားစရာ ဖြစ်မယ်ထင်ပါတယ်။ ဘယ်လိုသဘောရပါသလဲ။

ဖြေ ။ ။ ဒီမေးခွန်းအတွက် အဖြေကို ကျမ မသိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒီကိစ္စမှာ အာဆီယံနိုင်ငံတွေကြား သဘောထားကွဲနေတာပါ။ ပြည်တွင်းရေး ဝင်မစွက်ဆိုသူတွေနဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေအပေါ် ကျူးလွန်မှုတွေကို လက်မခံသင့်ဘူးဆိုသူတွေ ကွဲနေကြတာပါ။ ဒါဟာ လာမယ့်နှစ်အတွင်း အာဆီယံအတွက် ပြဿနာတရပ်အဖြစ် ဆက်ရှိနေလိမ့်မယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်။

မေး ။ ။ အမေရိကန်နဲ့ ပတ်သက်လို့လဲ မေးခွန်းတခု မေးချင်ပါတယ်။ တလောတုန်းက Bill Richardson မြန်မာနိုင်ငံကိုသွားတယ်။ သူကတော့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အစီအစဉ်နဲ့ သွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြန်မာတချို့က ဒီဟာကို သံသယ ရှိကြတယ်။ Bill Richardson ဟာ သူတို့နိုင်ငံသား သတင်းသမားကို ခေါ်ထုတ်သွားတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ဘာမှအသံထွက်မလာဘူး။ ဒါ့အပြင် တနည်းအားဖြင့် သူဟာ အမေရိကန်ဘက်က မြန်မာစစ်ကောင်စီကို အသိအမှတ်ပြုရေး နည်းလမ်းရှာလေသလားလို့ တချို့က သံသယ ရှိကြပါတယ်။ ဒီကိစ္စကို Christina ဘာပြောချင်ပါသလဲ။

ဖြေ ။ ။ Bill Richardson ဟာ ဒီခရီးစဉ် လာဖြစ်တဲ့အကြောင်းရင်း အများကြီးရှိမှာပါ။ အရင်တုန်းက သူဟာ အပြုသဘောဆောင်တယ်လို့ ယူဆတဲ့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုတချို့ လုပ်ခဲ့ဖူးတာ ရှိပါတယ်။ ဒါမျိုးထပ်ပြီး ကြိုးစားကြည့်ချင်တဲ့သဘောလို့ ကျမ ထင်ပါတယ်။ ဒီအတွက် စစ်ကောင်စီနဲ့ စကားမပြောကြည့်ဘဲ စစ်ကောင်စီရဲ့ သဘောထားကို မသိဘဲ။ ဒါကိုလုပ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် အမေရိကန်အစိုးရ ချမှတ်ထားတဲ့ ဥပဒေတွေကို ရှောင်လွှဲပြီး ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ နည်းလမ်းရှာကြည့်တာလို့ပဲ ထင်ပါတယ်။

မေး ။ ။ ကုလသမဂ္ဂ ကိုယ်စားလှယ် ရွေးချယ်ရေး ဆိုင်းငံ့တဲ့ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ နိဂုံးချုပ် မေးချင်တဲ့ မေးခွန်းကတော့ ဒီလိုကိုယ်စားလှယ် ရွေးချယ်မှု ဆိုင်းငံ့ခြင်း ခံရတဲ့ နိုင်ငံဟာ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ကောင်စီနဲ့ တာလီဘန် အာဖဂန်နိစ္စတန်တို့ကို တပြိုင်တည်း ပြောထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဆိုတော့ ဒါဟာ မြန်မာစစ်ကောင်စီနဲ့ တာလီဘန်တို့ကို တတန်းတစားထဲ သတ်မှတ်လိုက်တယ်ဆိုတဲ့ သဘောများလား။

ဖြေ ။ ။ သေချာတာကတော့ တာဘီဘန်တွေကို တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် လက်မခံကြသလို၊ မြန်မာစစ်ကောင်စီကိုလည်း တရားဝင်အဖြစ် လက်မခံကြဘူးဆိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်တချက် တာလီဘန်တွေဟာ အာဏာပြန်လည်ရရှိရေး ကြိုးပမ်းခဲ့တဲ့ နှစ်တွေအတွင်း ပြည်သူလူထုအပေါ် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်တဲ့ နည်းလမ်းတွေကို ကျင့်သုံးခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာစစ်ကောင်စီကလည်း လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်လတာအတွင်း လူတွေထောင်နဲ့ချီ သေဆုံးရလောက်အောင် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါမျိုးတွေဟာ ကမ္ဘာ့ဘယ်နေရာမှာမှ တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် ရှိမနေသင့်ပါဘူး။

XS
SM
MD
LG