သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ခ်င္းျပည္နယ္ကာကြယ္ေရး


People displaced by fighting in north-western Myanmar between junta forces and anti-junta fighters walk in Chin State, Myanmar, May 31, 2021. Picture taken May 31, 2021. REUTERS/Stringer
ခ်င္းျပည္နယ္ကာကြယ္ေရး
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:40 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ဦးေအာင္ခင္ရဲ႕ ျမန္မာ့အေရး သုံးသပ္ခ်က္

ခ်င္းျပည္နယ္က ထန္တလန္၊ မင္းတပ္၊ ဟားခါး၊ မတူပီနဲ႔ အျခားၿမိဳ ႔နယ္ေတြဟာ စစ္ေကာင္စီတပ္ကို ခုခံတိုက္ခိုက္ရာမွာ လူသိမ်ားပါတယ္။ စစ္ေကာင္စီတပ္ကို ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦးနဲ႔ ခ်င္းကာကြယ္ေရးတပ္က ခုခံတိုက္ခိုက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အမဲလိုက္မုဆိုးကိုင္ တူးမီးေသနတ္နဲ႔ စတင္လုိက္တဲ့ အာဏာရွင္ေတာ္လွန္ေရးဟာ ခ်င္းျပည္နယ္မွာ ျပန္႔ႏံွပေနပါၿပီ။ ခ်င္းကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြဖြဲ႔ၿပီး၊ စစ္ကိုင္းတိုင္း ကေလးၿမိဳ ႔နယ္အထိ တိုးခ်ဲ ႔ထားပါတယ္။ အက်အဆံုးမ်ားတဲ့ စစ္ေကာင္စီတပ္ဟာ လက္နက္ႀကီးနဲ႔ ပစ္ခတ္တဲ့အတြက္ အပ်က္အစီးမ်ားလာၿပီး ထြက္ေျပးရတဲ့ အရပ္သားဦးေရ တိုးပြားေနပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ခ်င္းျပည္နယ္အပါအဝင္ စစ္ဆင္ေရးအားလံုး ရပ္ဆိုင္းဖို႔ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ႏိုဝင္ဘာလ (၁၀) ရက္ေန႔က တိုက္တြန္းရတဲ့အထိ အေျခအေန ဆိုးဝါးလာပါတယ္။ ၿမိဳ ႔နယ္ (၉) ၿမိဳ ႔နယ္မွာ ဟားခါးကလြဲၿပီး ၿမိဳ ႔နယ္အားလံုးမွာ အင္တာနက္ ျဖတ္ထားပါတယ္။ ၿမိဳ ႔တြင္းတိုက္ပြဲ ျပင္းထန္တဲ့ ထန္တလန္မွာဆိုရင္ ၿမိဳ ႔သူၿမိဳ ႔သားအမ်ားအျပား ထြက္ေျပးၾကတဲ့အတြက္ လူေပါင္း (၃၀) ေလာက္သာ က်န္ေတာ့ေၾကာင္း သိရပါတယ္။ CNF ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦးကို ရွစ္ေလးလံုး အေရးေတာ္ပံုက ေမြးထုတ္ခဲ့သလို ေႏြဦးေတာ္လွန္ေရးက CDF ခ်င္းကာကြယ္ေရးတပ္ကို ေမြးဖြားလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

မဆလ ဆုိရွယ္လစ္စစ္အာဏာရွင္ေခတ္မွာ ခ်င္းႏုိင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ ရိွခဲ့ေပမယ့္၊ CNF ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦးကို ၁၉၈၈ မတ္လမွာ တည္ေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ ဖယ္ဒရယ္ႏုိင္ငံ တည္ေထာင္္မယ့္ ၁၉၉၂ မယ္နာပေလာ သေဘာတူခ်က္ကို NLD လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမနဲ႔အတူ လက္ခံခဲ့ပါတယ္။ အင္အား (၅၀၀) ဝန္းက်င္ရိွၿပီး ၂၀၁၂ မွာ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရနဲ႔ အပစ္ရပ္ဖုိ႔ သေဘာတူခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၅ ေအာက္တိုဘာမွာ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အပစ္ရပ္သေဘာတူညီခ်က္ NCA ကို လက္မွတ္ေရးထိုးပါတယ္။ ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦးဟာ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားအေရး ေဆာင္ရြက္ေနေပမယ့္ ဖယ္ဒရယ္အေရး၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ ရရိွေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအေရးအတြက္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေပါင္းစံုနဲ႔ လက္တြဲလႈပ္ရွားၿပီး တိုက္ပြဲဝင္မယ္လို႔ (၆၅) ႏွစ္ေျမာက္ ခ်င္းအမ်ဳိးသားေန႔ ၂၀၁၃ မွာ ေၾကညာထားပါတယ္။

စစ္ေကာင္စီ အာဏာသိမ္းၿပီး မၾကာမီ ဖြဲ႔စည္းလိုက္တဲ့ NUG အမ်ဳိးသားညီညႊတ္ေရးအစိုးရနဲ႔ CNF ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦး မဟာမိတ္ ဖြဲ႔လိုက္ေၾကာင္း ေမလမွာ ေၾကညာပါတယ္။ CNF ဒုဥကၠ႒ ေဒါက္တာဆလိုင္းလ်န္မႈန္ဆာေခါင္,ဟာ NUG အစိုးရအဖြဲ႔မွာ ဖယ္ဒရယ္ေရးရာဝန္ႀကီး ျဖစ္လာပါတယ္။ အင္အားနည္းေပမယ့္ CNF ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦးရဲ ႔ စစ္သင္တန္းတက္တဲ့လူငယ္ေတြ ေထာင္ေသာင္းခ်ီ ရိွေနပါၿပီ။ ခ်င္းလူငယ္ေတြတင္မကဘဲ စစ္ကိုင္းနဲ႔ မေကြးတိုိင္းက ဗမာလူငယ္ေတြလည္း CNF ရဲ ႔ စစ္သင္တန္းကို တက္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ CDF ခ်င္းကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြမွာ ပါဝင္တိုက္ခိုက္ေနသူေတြထဲက CNF ရဲ ႔ စစ္သင္တန္းတက္ခဲ့သူ အမ်ားအျပား ပါဝင္ဖြယ္ ရိွပါတယ္။ CDF ခ်င္း ကာကြယ္ေရးတပ္ကို ခ်င္းအဖြဲ႔ ငါးဖြဲ႔က စုေပါင္းဖြဲ႔စည္းထားတာျဖစ္ၿပီး အခုဆိုရင္ (၁၆) ဖြဲ႔အထိ ရိွေနပါၿပီ။

အၾကမ္းဖက္စစ္အာဏာသိမ္းတာကို ဆန္႔က်င္တာမို႔ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္သြားတဲ့အထိ တိုက္ပြဲဝင္သြားမယ္လုိ႔ ခ်င္းကာကြယ္ေရးတပ္က ဧၿပီလ (၂၄) ရက္ေန႔က ေၾကညာေၾကာင္းကိုလည္း DVB သတင္းမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ အမ်ဳိးသားညီညႊတ္ေရးအစိုးရနဲ႔ လက္တြဲၿပီး ဖယ္ဒရယ္စနစ္ တည္ေထာငင္မယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ရရာလက္နက္နဲ႔ စစ္ေကာင္စီတပ္ကို ခုခံတိုက္ခိုက္ဖို႔ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ခ်င္းကာကြယ္ေရးမွာ ႏိုင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္ပါ ရိွလာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ နယ္ေျမကၽြမ္းက်င္မႈ၊ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ ႔ ကူညီရိုင္းပင္းမႈ၊ စိတ္ဓါတ္ျပင္းထန္မႈစတဲ့ အာသာခ်က္ေတြေၾကာင့္ တူးမီးေသနတ္ကိုင္ ခ်င္းလူငယ္ေတြ ေအာင္ျမင္စြာ တိုက္ပြဲဆင္ႏိုင္တာျဖစ္ေၾကာင္း စက္တင္ဘာလ (၁) ရက္ေန႔ထုတ္ Myanmar Now မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ခ်င္းကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႔ (၁၆) ဖြဲ႔ ပူးတြဲၿပီး တိုက္ခိုက္ဖို႔လည္း စီစဥ္ထားပါတယ္။

ထန္တလန္ၿမိဳ ႔ကို ဖ်က္ဆီးခဲ့တဲ့ စစ္ေကာင္စီရဲ ႔လုပ္ရပ္ကို အျပင္းအထန္ ရွဳတ္ခ်ေၾကာင္း ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္သံုးဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ AA ရခိုင္တပ္ေတာ္၊ တအာင္းပေလာင္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္နဲ႔ MNDAA ကိုးကန္႔တပ္ဖြဲ႔တို႔ကလည္း ႏိုဝင္ဘာလ (၁) ရက္ေန႔က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ေရရွည္တိုက္ပြဲ ဆင္ႏြဲဖို႔အတြက္ စစ္လက္နက္ပစၥည္း ေကာင္းေကာင္းရိွဖို႔လည္း လုိပါတယ္။ အရင္က ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ဝယ္ယူႏုိင္ေပမယ့္ အခုေတာ့ ထိုင္းေစ်းကြက္ မရိွေတာ့ဘူးလို႔ စာေရးဆရာ Bertil Lintner က ဆိုပါတယ္။ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ေတြဆီက လက္နက္ခဲယမ္း အကူအညီရမလား ဆိုတာကလည္း စဥ္းစားစရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဝတပ္ဖြဲ႔မွာ တရုတ္လက္နက္မ်ဳိးစံု ရိွေနေပမယ့္ စစ္ေကာင္စီ ဆန္႔က်င္လႈပ္ရွားမႈမွာ ဝတပ္ဟာ စိတ္မဝင္စားဘဲ ခပ္ေရွာင္ေရွာင္ လုပ္ေနပံုရတယ္လို႔ Bertil Lintner က ဆိုပါတယ္။ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ ႔ ကူညီရိုင္းပင္းမႈနဲ႔ ခ်င္းကာကြယ္ေရးတပ္ေတြ ေအာင္ပြဲခံေနေပမယ့္ အိႏိၵယႏုိင္ငံ မီဇိုရမ္နဲ႔ မဏီပူမွာ ခိုလံႈေနတဲ့ ေဒသခံခ်င္းေတြ မ်ားျပားလာပါတယ္။ ခ်င္းလူမ်ဳိးအခ်င္းခ်င္း လူမႈေရးအကူအညီ ေပးၾကမွာ ျဖစ္ေပမယ့္၊ ဗမာစစ္အာဏာရွင္ ဆန္႔က်င္ေရးမွာ ပါဝင္လာမလားဆိုတာကေတာ့ စဥ္းစားစရာ ျဖစ္ေနေၾကာင္း Bertil Lintner က ဧရာဝတီစာေစာင္မွာ သံုးသပ္ထားပါတယ္။


==Unicode==

ဦးအောင်ခင်ရဲ့ မြန်မာ့အရေး သုံးသပ်ချက်

ချင်းပြည်နယ်က ထန်တလန်၊ မင်းတပ်၊ ဟားခါး၊ မတူပီနဲ့ အခြားမြို့နယ်တွေဟာ စစ်ကောင်စီတပ်ကို ခုခံတိုက်ခိုက်ရာမှာ လူသိများပါတယ်။ စစ်ကောင်စီတပ်ကို ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦးနဲ့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်က ခုခံတိုက်ခိုက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အမဲလိုက်မုဆိုးကိုင် တူးမီးသေနတ်နဲ့ စတင်လိုက်တဲ့ အာဏာရှင်တော်လှန်ရေးဟာ ချင်းပြည်နယ်မှာ ပြန့်နံှပနေပါပြီ။ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေဖွဲ့ပြီး၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း ကလေးမြို့နယ်အထိ တိုးချဲ့ထားပါတယ်။ အကျအဆုံးများတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဟာ လက်နက်ကြီးနဲ့ ပစ်ခတ်တဲ့အတွက် အပျက်အစီးများလာပြီး ထွက်ပြေးရတဲ့ အရပ်သားဦးရေ တိုးပွားနေပါတယ်။

ဒါကြောင့် ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် စစ်ဆင်ရေးအားလုံး ရပ်ဆိုင်းဖို့ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီက နိုဝင်ဘာလ (၁၀) ရက်နေ့က တိုက်တွန်းရတဲ့အထိ အခြေအနေ ဆိုးဝါးလာပါတယ်။ မြို့နယ် (၉) မြို့နယ်မှာ ဟားခါးကလွဲပြီး မြို့နယ်အားလုံးမှာ အင်တာနက် ဖြတ်ထားပါတယ်။ မြို့တွင်းတိုက်ပွဲ ပြင်းထန်တဲ့ ထန်တလန်မှာဆိုရင် မြို့သူမြို့သားအများအပြား ထွက်ပြေးကြတဲ့အတွက် လူပေါင်း (၃၀) လောက်သာ ကျန်တော့ကြောင်း သိရပါတယ်။ CNF ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦးကို ရှစ်လေးလုံး အရေးတော်ပုံက မွေးထုတ်ခဲ့သလို နွေဦးတော်လှန်ရေးက CDF ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ကို မွေးဖွားလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

မဆလ ဆိုရှယ်လစ်စစ်အာဏာရှင်ခေတ်မှာ ချင်းနိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းနဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ ရှိခဲ့ပေမယ့်၊ CNF ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦးကို ၁၉၈၈ မတ်လမှာ တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။ ဖယ်ဒရယ်နိုင်ငံ တည်ထောင်မယ့် ၁၉၉၂ မယ်နာပလော သဘောတူချက်ကို NLD လွတ်မြောက်နယ်မြေနဲ့အတူ လက်ခံခဲ့ပါတယ်။ အင်အား (၅၀၀) ဝန်းကျင်ရှိပြီး ၂၀၁၂ မှာ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရနဲ့ အပစ်ရပ်ဖို့ သဘောတူခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၅ အောက်တိုဘာမှာ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အပစ်ရပ်သဘောတူညီချက် NCA ကို လက်မှတ်ရေးထိုးပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦးဟာ ချင်းတိုင်းရင်းသားအရေး ဆောင်ရွက်နေပေမယ့် ဖယ်ဒရယ်အရေး၊ ကိုယ်ပိုင်ပြဌာန်းခွင့် ရရှိရေးနဲ့ ဒီမိုကရေစီအရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံနဲ့ လက်တွဲလှုပ်ရှားပြီး တိုက်ပွဲဝင်မယ်လို့ (၆၅) နှစ်မြောက် ချင်းအမျိုးသားနေ့ ၂၀၁၃ မှာ ကြေညာထားပါတယ်။

စစ်ကောင်စီ အာဏာသိမ်းပြီး မကြာမီ ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့ NUG အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရနဲ့ CNF ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး မဟာမိတ် ဖွဲ့လိုက်ကြောင်း မေလမှာ ကြေညာပါတယ်။ CNF ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာဆလိုင်းလျန်မှုန်ဆာခေါင်,ဟာ NUG အစိုးရအဖွဲ့မှာ ဖယ်ဒရယ်ရေးရာဝန်ကြီး ဖြစ်လာပါတယ်။ အင်အားနည်းပေမယ့် CNF ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦးရဲ့ စစ်သင်တန်းတက်တဲ့လူငယ်တွေ ထောင်သောင်းချီ ရှိနေပါပြီ။ ချင်းလူငယ်တွေတင်မကဘဲ စစ်ကိုင်းနဲ့ မကွေးတိုင်းက ဗမာလူငယ်တွေလည်း CNF ရဲ့ စစ်သင်တန်းကို တက်ကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် CDF ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေမှာ ပါဝင်တိုက်ခိုက်နေသူတွေထဲက CNF ရဲ့ စစ်သင်တန်းတက်ခဲ့သူ အများအပြား ပါဝင်ဖွယ် ရှိပါတယ်။ CDF ချင်း ကာကွယ်ရေးတပ်ကို ချင်းအဖွဲ့ ငါးဖွဲ့က စုပေါင်းဖွဲ့စည်းထားတာဖြစ်ပြီး အခုဆိုရင် (၁၆) ဖွဲ့အထိ ရှိနေပါပြီ။

အကြမ်းဖက်စစ်အာဏာသိမ်းတာကို ဆန့်ကျင်တာမို့ စစ်အာဏာရှင်စနစ် ချုပ်ငြိမ်သွားတဲ့အထိ တိုက်ပွဲဝင်သွားမယ်လို့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်က ဧပြီလ (၂၄) ရက်နေ့က ကြေညာကြောင်းကိုလည်း DVB သတင်းမှာ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရနဲ့ လက်တွဲပြီး ဖယ်ဒရယ်စနစ် တည်ထောငင်မယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ ရရာလက်နက်နဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ကို ခုခံတိုက်ခိုက်ဖို့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ချင်းကာကွယ်ရေးမှာ နိုင်ငံရေးရည်ရွယ်ချက်ပါ ရှိလာတာကို တွေ့ရပါတယ်။ နယ်မြေကျွမ်းကျင်မှု၊ ဒေသခံပြည်သူတွေရဲ့ ကူညီရိုင်းပင်းမှု၊ စိတ်ဓါတ်ပြင်းထန်မှုစတဲ့ အာသာချက်တွေကြောင့် တူးမီးသေနတ်ကိုင် ချင်းလူငယ်တွေ အောင်မြင်စွာ တိုက်ပွဲဆင်နိုင်တာဖြစ်ကြောင်း စက်တင်ဘာလ (၁) ရက်နေ့ထုတ် Myanmar Now မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (၁၆) ဖွဲ့ ပူးတွဲပြီး တိုက်ခိုက်ဖို့လည်း စီစဉ်ထားပါတယ်။

ထန်တလန်မြို့ကို ဖျက်ဆီးခဲ့တဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့လုပ်ရပ်ကို အပြင်းအထန် ရှုတ်ချကြောင်း မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ AA ရခိုင်တပ်တော်၊ တအာင်းပလောင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်နဲ့ MNDAA ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့တို့ကလည်း နိုဝင်ဘာလ (၁) ရက်နေ့က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ရေရှည်တိုက်ပွဲ ဆင်နွဲဖို့အတွက် စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ကောင်းကောင်းရှိဖို့လည်း လိုပါတယ်။ အရင်က ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ဝယ်ယူနိုင်ပေမယ့် အခုတော့ ထိုင်းဈေးကွက် မရှိတော့ဘူးလို့ စာရေးဆရာ Bertil Lintner က ဆိုပါတယ်။ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တွေဆီက လက်နက်ခဲယမ်း အကူအညီရမလား ဆိုတာကလည်း စဉ်းစားစရာ ဖြစ်နေပါတယ်။

ဝတပ်ဖွဲ့မှာ တရုတ်လက်နက်မျိုးစုံ ရှိနေပေမယ့် စစ်ကောင်စီ ဆန့်ကျင်လှုပ်ရှားမှုမှာ ဝတပ်ဟာ စိတ်မဝင်စားဘဲ ခပ်ရှောင်ရှောင် လုပ်နေပုံရတယ်လို့ Bertil Lintner က ဆိုပါတယ်။ ဒေသခံပြည်သူတွေရဲ့ ကူညီရိုင်းပင်းမှုနဲ့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်တွေ အောင်ပွဲခံနေပေမယ့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်နဲ့ မဏီပူမှာ ခိုလှုံနေတဲ့ ဒေသခံချင်းတွေ များပြားလာပါတယ်။ ချင်းလူမျိုးအချင်းချင်း လူမှုရေးအကူအညီ ပေးကြမှာ ဖြစ်ပေမယ့်၊ ဗမာစစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေးမှာ ပါဝင်လာမလားဆိုတာကတော့ စဉ်းစားစရာ ဖြစ်နေကြောင်း Bertil Lintner က ဧရာဝတီစာစောင်မှာ သုံးသပ်ထားပါတယ်။

မွတ္ခ်က္မ်ားဖတ္ရန္

XS
SM
MD
LG