သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး တုိးတက္ေအာင္ႀကိဳးပမ္းဖုိ႔ အာဆီယံကုိ တုိက္တြန္း


ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္ (Ministry of Foreign Affairs Myanmar)

ျမန္မာႏုိင္ငံလည္း အဖဲြ႔၀င္ျဖစ္တဲ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံမ်ားအသင္း (Asean) တည္ေထာင္တာ ႏွစ္ ၅၀ ျပည့္အျဖစ္ အဖဲြ႔၀င္ ႏုိင္ငံေတြက ေခါင္းေဆာင္ေတြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ တုိးျမွင့္ေရး ေျပာဆုိေနခ်ိန္မွာပဲ၊ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ တုိးတက္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းဖုိ႔လည္း ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက တုိက္တြန္းလုိက္ၾကပါတယ္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈေတြရဲ႕ အေျခခံအုတ္ျမစ္အျဖစ္ လူ႔အခြင့္အေရး ျပႆနာေတြကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔ ျမန္မာအပါအ၀င္ အာဆီယံ ႏုိင္ငံေတြၾကား ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ ကိစၥေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနုတုန္းပဲလုိ႔လည္း ေျပာဆုိခဲ့ၾကတာပါ။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ဆက္သြယ္စုံစမ္းထားတဲ့ နန္းေလာင္၀္က တင္ျပထားပါတယ္။

ASEAN စတင္ ထူေထာင္ခဲ့တာ ဒီသီတင္းပတ္ထဲမွာပဲ ႏွစ္ေပါင္း (၅၀) ျပည့္လာခ်ိန္မွာ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရးအရ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ တုိးျမွင့္ဖုိ႔ အဖဲြ႔၀င္ႏုိင္ငံက ေခါင္းေဆာင္ေတြ တုိက္တြန္းေနၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္ကလည္း ေရွ႕လာမယ့္ ႏွစ္ ၅၀ အတြင္း အာဆီယံေဒသတြင္း နုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ၊ လူမႈေရးအရ တာ၀န္ယူမႈရွိတဲ့ လူထုအေျချပဳ အသိုက္အ၀န္းတခု ထြက္ေပၚလာေရး ရည္မွန္းဖို႔ သ၀ဏ္လႊာေပးပို႔ခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ပူးေပါင္းလႈပ္ရွားေနတဲ့ Forum-Asia ကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ တုိးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ မ်က္ခ်ည္မျပတ္ဖုိ႔လည္း ဒီကေန႔ပဲ ေၾကညာခ်က္တေစာင္ ထုတ္ျပန္ တုိက္တြန္းခဲ့တာပါ။ Forum-Asia နဲ႔ ပူးေပါင္းလႈပ္ရွားေနတဲ့ ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈအဖဲြ႔ျဖစ္တဲ့ Alternative ASEAN Network for Burma အဖြဲ႔ရဲ့ အတြင္းေရးမႉး Debbie Stothard ကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခခံေတြ မရွိပဲ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈေတြ မရႏုိင္ဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“စီးပါြးေရးအရေရာ ႏုိင္ငံေရးအရပါ တညီတညႊတ္ထဲရွိတဲ့ လူထုအေျချပဳ အာဆီယံ အသိုက္အ၀န္းတခုထြက္ေပၚလာဖိို႔အတြက္ လူ႔အခြင့္ေရးကို ေလးစားလိုက္နာရမယ္ ဆိုတာ က်မတို႔အားလုံး ရွင္းရွင္းလင္းလင္းသိဖို႔ လိုပါတယ္။ အာဆီယံအဖြဲ႔ႀကီး ႏွစ္ (၅၀)ျပည့္တဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ေပၚလာတာ၊ လူ႔အခြင့္အေရးကို စနစ္တက်နဲ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ခ်ိဳးေဖာက္တာေတြ ရွိေနသလို အရင္တုန္းက ျဖစ္ပြါးခဲ့တဲ့ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းၾကား ပဋိပကၡေတြလည္း တေက်ာ့ျပန္ျဖစ္ပါြးလာေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံအားလုံးအေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကို အေလးအနက္ထား ေလးစားလိုက္နာဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။”

သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္ ကေတာ့ အာဆီယံထူေထာင္တဲ့ သမုိင္း၀င္ကာလ အျဖစ္သာမက၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ အာဆီ္ယံ အဖြဲ႔၀င္ ျဖစ္လာခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂၀ ျပည့္ ကာလအျဖစ္ ေပးပုိ႔တဲ့ သ၀ဏ္လႊာမွာေတာ့ ေဒသတြင္း ေပါင္းစည္းမႈ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ တက္တက္ႂကြႂကြပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္သြားမယ့္အေၾကာင္း ကတိျပဳခဲ့တာပါ။

Forum-Asia အဖဲြ႔၀င္ ညီမွ်ျခင္းျမန္မာအဖြဲ႔က ဒါရုိက္တာ ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းကေတာ့ အာဆီယံေဒသတြင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ တုိးျမွင့္ဖို႔႔ ရည္မွန္းခ်က္ေတြဟာ ေကာင္းမြန္ေပမယ့္ လူ႔အခြင့္အေရးကုိလည္း အာ႐ုံစုိက္ဖုိ႔လုိတယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အခုအခ်ိန္အထိ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈကို မရပ္ေသးတာကေတာ့ ျမန္မာျပည္သူ တရပ္လံုးအကုန္လံုး အသိပါ။ ဘာကို သက္ေသျပၿပီးေျပာႏိုင္ မလဲဆိုရင္ေတာ့ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြမွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ဘ၀ေတြ ခံစားခ်က္ေတြက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရဲ႕ သေကၤတေတြျဖစ္ပါတယ္။ တရားဥပေဒအရ က်ေနာ္တို႔ကို ဖိႏိွပ္တဲ့ဥပေဒေတြ တကိုယ္ရည္ လြတ္လပ္မႈကို ထိခိုက္ႏိုင္တဲ့ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုမႈကို ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့ ဥပေဒေတြရွိေနျခင္း ကလည္း သက္ေသအေထာက္အထားျပလို႔ရပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ က်ေနာ္တို႔ဒီ စီးပြားေရး ကုမၸဏီႀကီးေတြရဲ႕ သက္ေရာက္မႈေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ စီးပြားေရးဆိုတဲ့ အခန္းက႑ကိုလည္း ပိုမိုၿပီးေတာ့ သိရွိဖို႔လိုအပ္သလို လူေတြမွာ ဒီဟာနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ႀကံဳေတြ႔တာကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သက္ေသ အထင္အရွားျဖစ္ပါတယ္။”

အာဆီယံ ႏွစ္ ၅၀ ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကိုေတာ့ အာဆီယံအလွည့္က်ဥကၠ႒ တာ၀န္ယူထားတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွာ ဒီကေန႔ က်င္းပရာမွာ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ Rodrigo Duterte နဲ႔အတူ အာဆီယံႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြ၊ မဟာမိတ္ႏုိင္ငံေတြက ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေတြနဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အာဆီယံအဖြဲ႔ကို ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၈ ရက္ေန႔မွာ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွား၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ စင္ကာပူ နဲဲ႔ ထိုင္း ငါးႏိုင္ငံနဲ႔ စတင္ထူေထာင္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး ျမန္မာႏုိင္ငံကေတာ့ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ အဖဲြ႔၀င္အျဖစ္နဲ႔ တရား၀င္ ပူးေပါင္း ပါ၀င္လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG