သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကူညီမႈ လိုအပ္ေနတဲ့ စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္မ်ား


ကူညီမႈ လိုအပ္ေနတဲ့ စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္မ်ား
please wait

No media source currently available

0:00 0:12:43 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းအစီအစဥ္မွာ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းေဒသေတြမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ လက္တေလာ စစ္ပြဲေတြေၾကာင့္ ေနာက္ထပ္ စစ္ေဘးေရွာင္တဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ပိုတုိးလာၿပီးေတာ့ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ကေလးငယ္ေတြနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ စစ္ရဲ ႔သားေကာင္ေတြ ျဖစ္ေနၾကတယ္လုိ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ေခတၱေရာက္ရိွေနတဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ အေျခစိုက္ လူထုအလင္းေရာင္အဖြဲ႔ရဲ ႔ ဒါရိုက္တာ ေဒၚေမရီတြမ္ က ေျပာဆုိလိုက္ပါတယ္။ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို အေမရိကန္အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ျပည္တြင္းေစတနာဝန္ထမ္းေတြက အကူအညီေပးေနတာမ်ဳိးေတြ ရွိေနေပမယ့္ အခုေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ အကူအညီ ကယ္ဆယ္ေရး အေျခအေနဟာ ေလ်ာ့က်ေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဝါရွင္တန္ဒီစီကို ေရာက္ေနခိုက္ ေဒၚေမရီတြမ္ ကို VOA ရံုးခ်ဳပ္မွာ ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ ေဒၚေမရီတြမ္ အခုလို က်ေနာ္တုိ႔ VOA ကို သီးသန္႔လာေရာက္ၿပီး ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခြင့္ျပဳတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ေဒၚေမရီတြမ္ ။ ။ ဟုတ္တယ္။ က်မလည္း အခုလုိ ေတြ႔ရတာ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ ပထမဦးဆံုး သိခ်င္တာက အခု အေမရိကန္ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္းမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ စစ္ပြဲေတြေၾကာင့္ စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြ အေရးကိစၥကို ေဒၚေမရီတြမ္ လာေရာက္တင္ျပတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဘယ္လို အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ဘယ္လို အေရးႀကီးတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးျဖစ္ပါလဲ။

ေဒၚေမရီတြမ္ ။ ။ က်မတို႔ Department of State, Burma Unit, Mainland Southeast Asia က တာဝန္ရွိတဲ့လူေတြနဲ႔ ေတြ႔တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ DBSIP, ေနာက္ၿပီးေတာ့ Human Rights First, ေနာက္ၿပီးေတာ့ Refugees Council, Bishops ေတြပါတယ္။ ေနာက္ AGWS, အဓိကေတာ့ Senator John McCain သူ႔ရဲ ႔ရံုးတာဝန္ခံေတြနဲ႔ Congressmen တခ်ဳိ ႔နဲ႔ ေတြ႔ၿပီးမွ လက္ရွိ အေျခအေနေတြကို တင္ျပေပးႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ ေဒၚေမရီတြမ္ သိတဲ့အတိုင္း အခု ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းေတြကစၿပီးေတာ့ ရွမ္းျပည္နယ္ မူဆယ္ဘက္မွာ တိုက္ပြဲေတြ တေၾကာ့ျပန္ျဖစ္လာတယ္။ ျမန္မာအစိုးရတပ္ေတြနဲ႔ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္တပ္ဖြဲ႔ေတြၾကားမွာ ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီအခါၾကေတာ့ ဒီတုိက္ပြဲေတြေၾကာင့္ အရင္ရွိၿပီသာ စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ အေရအတြက္ထက္ကို ေနာက္ထပ္စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြ တုိးလာတဲ့အေနအထား ရွိပါလား။

ေဒၚေမရီတြမ္ ။ ။ ၂၀၁၁ ကေန ၂၀၁၅-၂၀၁၆ အထိ လက္ရွိမွာ ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္မွာ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ စုစုေပါင္းက တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္း ပတ္ဝန္းက်င္ခန္႔ ရွိပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏိုဝင္ဘာလကစၿပီး ရွမ္းေျမာက္ မူဆည္၊ မံုကိုး၊ ေဆာင္ကန္တေလွ်ာက္မွာ စစ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ နယ္စပ္တေလွ်ာက္လံုးမွာ ဒုကၡသည္ေတြ ေသာင္းခုႏွစ္-ႏွစ္ေသာင္းၾကား တခ်ဳိ ႔က တရုတ္ျပည္ထဲကို ထြက္ေျပးသြားတယ္။ တခ်ဳိ ႔က နယ္စပ္တေလွ်ာက္မွာ ရွိေနတဲ့ အေနအထား ရွိပါတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ ဆိုေတာ့ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြက ဘယ္ေနရာေတြမွာ အခုေလာေလာဆယ္ သြားၿပီးေတာ့ ခိုလံႈေနၾကလဲ။

ေဒၚေမရီတြမ္ ။ ။ အခု အသစ္ထပ္ထြက္တဲ့ IDP ဒုကၡသည္အသစ္ေတြက နယ္စပ္တေလွ်ာက္မွာရွိတဲ့ လူရွိသလို၊ တရုတ္ဘက္ကို ထြက္ေျပးတဲ့လူေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္ အေျခအေနတည္ၿငိမ္တဲ့အခါ ျပန္လာတယ္။ အေျခအေနက မတည္မၿငိမ္ေတာ့ ရွိိေနတယ္။ ပထမ ျပန္လို႔မရေသးတဲ့ မံုကိုးေဒသတေလွ်ာက္မွာဆို ရြာတရြာလံုးက ေလယာဥ္နဲ႔ လက္နက္ႀကီးေတြက် မီးရိႈ ႔ခံရတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ျဖစ္ေနတဲ့အခါမ်ဳိးမွာ သူတုိ႔က တရုတ္ျပည္ဘက္မွာ သြားခိုလံႈေနၾကတယ္။ ေနာက္ တခ်ဳိ ႔ဆိုရင္လဲ လြတ္ရာ၊ တခ်ဳိ ႔က တရုတ္ျပည္ျခမ္းထဲကို ေရာက္ေနတယ္။ တခ်ဳိ ႔ကေတာ့ နယ္စပ္မွာ ေရာက္ရွိေနပါတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ အခုဆုိရင္ ေဆာင္းရာသီကာလဆိုေတာ့ စစ္ေျပးေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြက သူတုိ႔ကို လုိအပ္ေနတဲ့ အေရးေပၚ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ဘယ္သူေတြက ေလာေလာဆယ္ ကူညီေပးေနတာ ရွိပါလဲ။ သူတုိ႔ ဘာေတြ လိုအပ္ေနလဲ။

ေဒၚေမရီတြမ္ ။ ။ က်မတို႔ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီတဲ့အခါမွာ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္ဘက္မွာ JSD ဆိုၿပီး ကူညီတယ္။ အခု ရွမ္းေျမာက္ဘက္မွာ အဓိကက ဘာသာေရးအသင္းေတြ KPC, KMSS ေမတၱာတို႔ အားလံုးက လက္တြဲပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ကူညီတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဓိက ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္းကို ကူညီေပးႏိုင္တာကေတာ့ ဘာသာေရးအသင္းအဖြဲ႔ KPC .. ေဒသခံေတြ ကူညီတာရွိတယ္။ တရုတ္ျပည္ဘက္ကို ေရာက္သြားတဲ့လူေတြကိုေတာ့ တရုတ္ျပည္အစိုးရနဲ႔ အဲဒီမွာ ရွိေနတဲ့ တရုတ္လူမ်ဳိးေတြက ကူညီေပးၾကတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးေလး ရွိပါတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ သတင္းေတြမွာ ေတြ႔ရတာက ျမန္မာအစိုးရဘက္ကလည္း ဒီ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြကို သြားၿပီးေတာ့ ေစာင္၊ အဝတ္အစား၊ အစားအေသာက္ -- အတိအက် မသိရေပမယ့္ -- ဒီလိုမ်ဳိး ကူညီတာေတြရွိတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီ အစိုးရပိုင္းရဲ ႔ ကူညီမႈေတြက ဘယ္လို အေနအထားရွိပါလဲ။

ေဒၚေမရီတြမ္ ။ ။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်မတို႔ အခ်က္အလက္ အတိအက်ေတာ့ မရဘူး။ ကူညီေပးေနတယ္ဆိုတာ သူက အရမ္းကို ရႈပ္ေထြေနတာ ရွိတယ္။ အခ်ဳိ ႔အပိုင္းေတြမွာ ေပးေနတာေတြေတာ့ ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔ေပးတဲ့ဆိုတာ တႏိုင္တပိုင္ လာေပးတာမ်ဳိး။ တကယ္ပဲ ဒုကၡသည္ေတြမွာ လိုအပ္ေနတဲ့အရာအားလံုးကို အလ်င္မီေအာင္၊ ျပည့္မီေအာင္ ေပးႏိုင္တာမ်ဳိးေတာ့ မရွိေသးဘူး။ ေပးတဲ့လူလဲ ရွိပါတယ္။ တႏုိင္တပိုင္အဖြဲ႔လည္း ရွိပါတယ္။ တခ်ဳိ ႔လဲ လူသားခ်င္းစာနာမႈအေနနဲ႔ လာေပးတဲ့လူေတြ ရွိတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ ေပးတာကို က်မတို႔ ၾကားေပမယ့္ အတိအက် ဘယ္ေလာက္ဆိုတာ မသိပါဘူး။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ ေနာက္တခုက တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ KIA လို အဖြဲ႔မ်ဳိးက စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ကူညီေပးတာေတြ ရွိပါလား။

ေဒၚေမရီတြမ္ ။ ။ လက္နက္ကိုင္ေတြအေနနဲ႔ လာၿပီးေတာ့ ကူညီေပးတာမ်ဳိး မသိဘူး။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ ဒီစစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ ျပႆနာက လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြထဲကေန စၿပီးေတာ့ ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ျဖစ္လာတဲ့အခါၾကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ၾကားသိရတာက ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီဖို႔ ႀကိဳးစားၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔သြားဖို႔ အခက္အခဲေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီေဒသေတြကို အဝင္မခံမ်ဳိးတာေတြလုိ႔ သိရတယ္။ ဆိုေတာ့ လက္ေတြ႔အေျခအေနက ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုမ်ဳိး ပိတ္ပင္ခံေနရတဲ့ အေနအထားလဲ။

ေဒၚေမရီတြမ္ ။ ။ ၂၀၁၁ ကေန ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ထဲကို ႏွစ္ကုန္ေတာ့မယ္။ ႏုိင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြ ဥပမာ အခုနေျပာသလို စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြက KIA control ေဒသေတြမွာ ရွိသလို၊ Government control area မွာ ရွိပါတယ္။ အဓိကေတာ့ KIA control area ကို သြားရမယ့္ INGO, UN တို႔က အစိုးရခြင့္ျပဳခ်က္ရမွ သြားရတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ရွိပါတယ္။ က်မရဲ ႔ ဒုကၡသည္ ကူညီေနတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳအရဆုိရင္ တႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္မွ ေရာက္တဲ့ဟာမ်ဳိး စစ္စျဖစ္ကတည္းက တႏွစ္ေက်ာ္မွ UN first convoy ေရာက္တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ နည္းနည္း သံုးေလးေျခာက္လတခါ အစိုးရခြင့္ျပဳမွ လာရတာ။ ေျခာက္လၾကာလိုက္၊ တႏွစ္ၾကာလိုက္ အဲဒီလိုမ်ဳိးေတြ ရွိတယ္။ ေတာက္ေလွ်ာက္လာဖို႔ဆိုတာ အထူးခြင့္ျပဳခ်က္ လုိပါတယ္။ ေနာက္ ပိုၿပီးလာတာက ၂၀၁၆ ႏိုဝင္ဘာေနာက္မွာဆုိရင္ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို ရိကၡာအေျခခံ ကူညီတဲ့အပိုင္းမွာ ျမန္မာစစ္တပ္က အတားအဆီး၊ ပိတ္ပင္တဲ့ဟာေတြကို က်မတို႔ မိတ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြ ႀကံဳေတြ႔ရပါတယ္။ ဥပမာ အခု စစ္ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ … ရွမ္းေျမာက္ဘက္က camp တခ်ဳိ ႔တုိ႔၊ ကခ်င္ျပည္က ဆြန္ပရာဘြမ္တို႔မွာဆိုရင္ လံုၿခံဳေရးအေၾကာင္းျပၿပီး သြားကူညီခြင့္ မေပးတာမ်ဳိးေတြ ႀကံဳရတယ္။ တခ်ဳိ ႔ camps ေတြမွာဆိုရင္ ေျခာက္လ၊ ေလးလ ၾသဂုတ္-စက္တင္ဘာက စၿပီးေတာ့ ရိကၡာျပတ္လက္မႈေတြ ဒါမ်ဳိးေလးေတြ က်မတုိ႔ ႀကံဳေတြ႔ေနရတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ ဒီလုိမ်ဳိး ရိကၡာကူညီခြင့္ မရတဲ့အေနအထားကို ကူညီခြင့္ ရႏိုင္ဖို႔ NLD အစိုးရကို အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြက တင္ျပၿပီးေတာ့ တုိက္တြန္းတာေတြလည္း ၾကားရတယ္။ အဲဒီေတာ့ လက္ရွိ အစိုးရအေနနဲ႔႕ သြားခြင့္လာခြင့္အတြက္ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးတာမ်ဳိး မရွိဘူးလား။

ေဒၚေမရီတြမ္ ။ ။ က်မတို႔ သက္ဆုိင္ရာေတြကို က်မတုိ႔ JSC ပူးေပါင္းလုပ္ငန္းစဥ္ဆုိရင္ က်မတို႔ ေနျပည္ေတာ္အထိ သြားၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ေနမႈအပိုင္းေတြကို သက္ဆုိင္ရာ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးနဲ႔ သြားေတြ႔ဆံုၿပီးမွ က်မတို႔ ကူညီေနမႈအပိုင္းကို ေျပာပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္မွာက က်မတုိ႔ တျခားေနရာေတြမွာေတာ့ အဆင္ေျပတယ္။ အစိုးရထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ ေနရာေတြမွာ အဆင္ေျပတယ္။ ဒါေပမဲ့ အစိုးရထိန္းခ်ဳပ္ ... နန္႔ခမ္း ရွမ္းေျမာက္မွာဆိုရင္ ကူညီမႈက အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ေနာက္တဘက္ အစိုးရအေနနဲ႔ ဗဟိုအုပ္ခ်ဳပ္ေရးရံုးက ဗန္းေမာ္မွာဆိုရင္ အထူးခြင့္ျပဳခ်က္ ေတာင္းခံၿပီးမွ ေပးရမယ္ဆိုတာမ်ဳိးေတြ နည္းနည္းကန္႔သတ္မႈမ်ဳိးေတြ၊ တင္းၾကပ္မႈမ်ဳိးေတြ ရွိေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုနေျပာသလိုပဲ ႏိုင္ငံတကာ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီ၊ လူသားတေယာက္ IDP ရဲ ႔ အခြင့္အေရးကို ေလးစားမႈနဲ႔ သူတို႔နဲ႔ အတူတူ ရွိေနတဲ့အတြက္ က်မတို႔က သက္ဆုိင္ရာ အစိုးရက ေတာင္းဆိုတဲ့အရာမွန္သမွ်ကို ျပဳလုပ္ေပးၿပီးမွ က်မတုိ႔ လုပ္ေဆာင္ေနမႈအပိုင္းေတြ ရွိပါတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ အဲဒီေတာ့ အေမရိကန္လူမႈ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြ အပိုင္းက ဒုကၡသည္ေတြ ကူညီေရးမွာ ဘယ္ေလာက္အထိ ကူညီပံ့ပိုးမႈေတြ ရွိေနပါလဲ။

ေဒၚေမရီတြမ္ ။ ။ က်မတို႔ မိတ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းတခ်ဳိ ႔ကေတာ့ USAID ရဲ ႔ ပံ့ပိုးမႈေတြ ရရွိၿပီးေတာ့မွ ကူညီမႈေတြကို စပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်မတို႔ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ အတြင္းမွာဆိုရင္ ႏုိင္ငံတကာလူသားခ်င္း စာနာမႈ အကူအညီရန္ပံုေငြက ပံ့ပိုးမႈက (၄၀) ရာခိုင္ႏႈန္းကေန (၆၀) ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလ်ာ့က်သြားမႈ ရွိပါတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ သူတို႔ အကူအညီလာေပးတဲ့အခါမွာ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔အစည္းေတြ အပါအဝင္ အရပ္ဘက္လူမႈ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြကတဆင့္ ေပးသြားတာမ်ဳိးလား။ ဒါမွမဟုတ္ တိုက္ရိုက္ေပးတာမ်ဳိးလား။

ေဒၚေမရီတြမ္ ။ ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ သူတုိ႔က တုိက္ရို္က္ေပးေလ့ မရွိဘူး။ က်မတုိ႔လိုမ်ဳိး Local Organization ေတြဆုိရင္ INGO တခုခုနဲ႔ မိတ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္တယ္။ INGO က ေပးတယ္။ အဲဒီမွာမွ ေဒသခံလူမႈ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ေရာက္တဲ့ဟာရွိတယ္။ Direct ေပးတာမ်ဳိးေတာ့ အခုထိ မသိေသးပါဘူး။ တဆင့္ခံ ေပးတာမ်ဳိး ရွိပါတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ အခုဆိုရင္ ကခ်င္ နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ တုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ အစိုးရတပ္ေတြနဲ႔ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြ စစ္ျဖစ္လာၿပီဆုိရင္ အဓိက ပိုၿပီးခံစားရတာက ကေလးငယ္ေတြနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြေပါ့။

ေဒၚေမရီတြမ္ ။ ။ ကေလးသူငယ္ေတြ စစ္ေၾကာင့္ ဒုကၡခံရတဲ့အပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ဒီ (၅) ႏွစ္တာအတြင္းမွာ ကေလးေတြ အမ်ားႀကီး အျပစ္မဲ့ကေလးေတြ လက္နက္ႀကီးက်တဲ့အတြက္ အသက္ဆံုးရံႈးရတာမ်ဳိးေတြ ရွိတယ္။ လတ္တေလာ အျဖစ္အပ်က္ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာ (၁) ရက္ေန႔မွာ မံုကိုးၿမိဳ ႔နယ္၊ ဘူဟြမ္ေက်းရြာမွာ မနက္ေစာေစာစီးစီး ေျခာက္နာရီမွာ လက္နက္ႀကီးက်ည္းက်ၿပီးမွ ကေလးငယ္တေယာက္ ဆံုးသြားပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးမွ အသက္ (၃) ႏွစ္၊ (၄) ႏွစ္ ကေလးဆုိရင္ အူေတြပြင့္ၿပီးေတာ့ က်မတို႔အဖြဲ႔က UNICEF နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးမွ တရုတ္ျပည္ေဆးရံုကို အခ်ိန္မီ ပို႔ေပးႏုိင္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ လုိအပ္တဲ့ ပံ့ပိုးမႈေတြ ေပးႏုိင္တယ္။ ဒါဆုိရင္ အင္မတန္မွ ဝမ္းနည္းစရာျဖစ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ေၾကာင့္မို႔ တကယ္ခံရတာ အျပစ္မဲ့တဲ့ ကေလးေတြ။ ဒီဟာမ်ဳိးေတြ ႀကံဳတယ္။ တဘက္ကလဲ ပညာေရး အင္မတန္မွ ထိခိုက္ပါတယ္။ ကေလးေတြဟာဆိုရင္ ကိုယ့္ရဲ ႔အသက္အရြယ္နဲ႔ စစ္ေၾကာင့္မို႔၊ အခု စစ္ျဖစ္ေနတဲ့တေလွ်ာက္မွာဆိုရင္ ေက်ာင္းေတြအကုန္ ပိတ္ေနရပါတယ္။ ကေလးေတြဆိုရင္ ပညာေရးေနာက္က်မႈ ။ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ မၾကာခင္မွာဆိုရင္ ေဖေဖၚဝါရီဆိုရင္ ေနာက္ဆံုး အတန္းတင္စာေမးပြဲ ေျဖရမယ့္အခ်ိန္ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလို မတည္မၿငိမ္တဲ့အတြက္ စာေတြမွာ စိတ္မဝင္စားမႈနဲ႔ အမ်ားႀကီးထိခိုက္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ ဒီကေလးငယ္ေတြ အနာဂတ္အတြက္ ဘယ္လို စိုးရိမ္မႈ ရွိပါလဲ။

ေဒၚေမရီတြမ္ ။ ။ အင္မတန္မွ စိုးရိမ္ပါတယ္။ ဥပမာ က်မလည္း တုိင္းရင္းသားတေယာက္ ျဖစ္တယ္။ တိုင္းရင္းသားတေယာက္အေနနဲ႔ စဥ္းစားမယ္ဆိုရင္ ဒီစစ္မက္က (၅) နွစ္ (၆) ႏွစ္ထဲကို ေရာက္ေနပါၿပီ။ ဒီစစ္မက္အတြင္းမွာ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ တုိင္းရင္းသားေတြဟာဆိုရင္ မိမိတို႔ … က်မတုိ႔က ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျပည္ေထာင္စုလို႔ေျပာေပမယ့္ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြဟာဆိုရင္ တျခားေဒသထက္ကို ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ ေနာက္က်ပါတယ္။ နဂိုကတည္းကေန အဘက္ဘက္ ေနာက္က်ေနတဲ့အထဲမွာ ဒီလို စစ္မက္ျဖစ္ပြားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အထူးသျဖင့္ ပညာေရးကို က်မတို႔က လုိခ်င္တက္မက္စြာ အပတ္တကုတ္ ႀကိဳးစားရမယ့္အခါ ဒီစစ္မက္ေၾကာင့္မို႔ က်မတို႔ဟာ ျပန္ၿပီးေတာ့ ေႏွာင့္ေႏွးသြားပါတယ္။ (၅) ႏွစ္ေက်ာ္ ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုေတာ့ (၅) ႏွစ္ေလာက္ နစ္နာသြားတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ ဒါက ေရရွည္အတြက္ကို အင္မတန္ စိုးရိမ္မႈ ျဖစ္ရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ KIA ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ေဒသမွာ ရွိေနတဲ့ ကေလးဟာဆိုရင္ တကၠသိုလ္ တက္ဖို႔အခြင့္အေရး မရွိေတာ့ဘူး။ ဥပမာ ဒီ (၅) နွစ္ (၆) ႏွစ္အတြင္းမွာ (၁၀) တန္းေအာင္ၿပီး ဘြဲ႔ရၿပီးေလာက္တဲ့အခ်ိန္ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေထာင္လိုက္ခ်ီ ရွိေနတဲ့ အထက္တန္းေက်ာင္းသားေတြဟာဆုိရင္ (၁၀) တန္းေအာင္ေပမယ့္လဲ တက္ႏုိင္ခြင့္ မရွိဘဲ ကိုယ့္ရဲ ႔ဘဝတသက္တာ (၅) ႏွစ္ဆိုတာ ဘဝတခုအတြက္ အင္မတန္မွ ေနာက္က်ေစတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်မအေနနဲ႔ ဒါဟာ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရအေနနဲ႔၊ ပညာေရးဌာနအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ လူသားခ်င္းစာနာမႈ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းကို ေလးစားလိုက္နာဖို႔ လိုအပ္သလို၊ တကယ္ပဲ ကိုယ့္ရဲ ႔တိုင္းသူျပည္သားေတြ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ တိုင္းျပည္လူ႔အရင္းအျမစ္တခုကို တကယ္ကိုပဲ သိနားလည္စြာနဲ႔ ကိုယ့္ရဲ ႔ႏုိင္ငံသားေတြရဲ ႔ ပညာေရး အဓိကႀကိဳးစားလုပ္ကိုင္ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။

ကိုဥာဏ္ဝင္းေအာင္ ။ ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG