သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္ လူထုယံုၾကည္မႈ ပိုရလာ


ဧၿပီ၁ရက္ေန႔ မေန႔ကက်င္းပခဲ့တဲ့၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိၿပီး မဲေပးတာ မဲစာရင္းေရတြက္တာ မဲရလဒ္ထုတ္ျပန္တာမ်ိဳးေတြမွာ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အေပၚမွာ အရင္ကထက္စာရင္လူထုရဲ႕ယံုၾကည္မႈ ပိုၿပီးေကာင္းလာတဲ့ အေနအထားရွိတယ္လို႔ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္စဥ္တခုလံုးကို ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာခဲ့တဲ့ အဖြဲ႔ (PACE) People’s Alliance for Credible Elections ကေျပာဆိုလုိက္ပါတယ္။ လစ္လပ္ေနရာေတြမွာ က်င္းပတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းၿပီးဆံုးခဲ့ၿပီး မဲ႐ံုေတြမွာ အေႏွာင့္အယွက္ တစံုတရာၾကီးၾကီးမားမားမရွိခဲ့ဘူးလို႔ဆုိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လို႔ တႏိုင္ငံလံုးအတုိင္းအတာနဲ႔ မဲဆႏၵရွင္ျပည္သူစာရင္း ထုတ္ျပန္တာနဲ႔ မဲေပးနည္းစနစ္နဲ႔ ပညာေပးမႈ အားနည္းတာေတြရွိခဲ့သလို မဲရလဒ္ ထုတ္ျပန္မႈေတြမွာေတာ့ ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာမႈေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ေဝဖန္ပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အေနနဲ႔၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲရဲ႕ အေတြ႔အၾကံဳေတြကို နမူနာယူၿပီး ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဒီမုိကေရစီစံခ်ိန္စံညႊန္းအမွီ က်င္းပႏုိင္ဖို႔ အခုကတည္း စတင္ျပင္ဆင္ထားသင့္ၿပီလို႔လည္း အၾကံျပဳပါတယ္။

ဒီကေန႔မွာပဲ ျပည္သူလူထုကို ၂၀၁၇ခုႏွစ္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ကနဦးအစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ People’s Alliance for Credible Elections(PACE) ရဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ ကိုစိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္ကို ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းက မဆုမြန္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းတဲ့အခါ သူက ၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္လို႔ PACE ရဲ႕ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို အခုလိုစေျဖပါတယ္။

ကိုစိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္။ ။က်ေနာ္တို႔ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္စဥ္ဟာ ၿငိမ္ၿငိမ္သက္သက္နဲ႔ၿပီးတယ္။ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈအရင္ကထက္စာရင္ေကာင္းလာတယ္လို႔ အၾကမ္းဖ်င္း ေျပာလို႔ရတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တို႔ ခ်ည္းကပ္မႈေတြ၊ မဲမသာမႈလုပ္တာေတြ၊ ေနာက္ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္စဥ္တခုလံုးကို ထိခိုက္ရေလာက္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ႀကီးႀကီးမားမား က်ေနာ္တို႔မေတြ႔ရဘူး။ ဒီျဖစ္စဥ္ဟာ က်ေနာ္တို႔ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေကာင္းမြန္တဲ ႔ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္စဥ္ လို႔ က်ေနာ္တို႔ သံုးသပ္လို႔ရပါတယ္။

မဆုမြန္။ ။ဟုတ္ကဲ့ပါရွင့္ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈနဲ႔ စိတ္ပါ၀င္စားမႈေပါ့ေနာ္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ျပန္ၿပီးေတာ့ လစ္လပ္တဲ့ေနရာမွာ ၀င္ၿပီးေတာ့ ေရြးမယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ေတြအေပၚမွာ စိတ္၀င္စားမႈ ဒီမဲသြားေပးရမယ့္ေန႔မွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ စိတ္၀င္စားမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုမ်ား ေလ့လာေတြ႔ရွိပါသလဲရွင့္။

ကိုစိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္။ ။ဒီ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲရွိတာကို သိသလားလို႔ေမးတဲ့အခါမွာ သိတဲ့ ရာခိုင္ႏွႈန္းနည္းတာကို ေတြ႔တယ္။ နည္းတယ္ဆိုေပမယ့္ တ၀က္ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ကို သိတာရွိတာေပါ့။ မဲလာထည့္မလားလို႔ ေမးတဲ့အခါမွာ မဲထည့္မယ္လို႔ေျပာတာ ၅၇ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲရွိတယ္ အဲဒီတုန္းက မဲတကယ္လာထည့္တဲ့ ရာခိုင္ႏႈန္းက မဲထည့္မယ္လို႔ေျပာတဲ့ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ နည္းတဲ့သေဘာေတြ႔ရတယ္။ ျပည္သူလူထုက ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ၂၀၁၅ ထက္စာရင္ ၂၀၁၇ က နည္းတယ္ဆိုတာ ျငင္းစရာမရွိပါဘူး။ က်ေနာ္ေရြးေကာက္ပြဲေန႔ကို ေစာင့္ၾကည့္တယ္ လူ ၆၀၀ နဲ႔မဲရံု ၃၀၀ ေပါ့ေနာ္။ မဲရံု ၃၀၀ကို က်ေနာ္တို႔ က်ပန္းနည္းနဲ႔ ေရြးၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တို႔ ေစာင့္ၾကည့္တယ္။ အဲဒါၿပီးေတာ့ ခုနထိေတာ့ မဲရလဒ္ျပဳစုတဲ့ျဖစ္စဥ္ကို ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲ ရံုးေတြမွာ က်ေနာ္တို႔ ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ၾကားျဖတ္မွာ က်ေနာ္တို႔ ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ျဖစ္စဥ္ ေတြေပါ့ေလ။ ဆိုေတာ့ ထူးထူးျခားျခားကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အေသးအမြားေတြေတာ့ရွိပါတယ္ ဥပမာ - မဲလာထည့္ဖို႔ လာတဲ့အခါမွာ မဲစာရင္းမွာ နာမည္ မပါတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ၁ ေယာက္ကေန ၁၀ ေယာက္ၾကားေလာက္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ဟာက မဲရံုေတြရဲ႕ ၂၅ ရာခိုင္ႏွဳန္းေလာက္မွာ ရွိတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔တယ္။

မဆုမြန္။ ။ဟုတ္က့ဲ အခုဒီၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲက အရင္ ၂၀၁၅ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းကဆိုရင္ မဲမသမာမႈေတြျဖစ္မွာမ်ိဳး ၊ မဲလိမ္မွာမ်ိဳးကို မဲဆႏၵရွင္ျပည္သူေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား စိုးရိမ္မႈေတြရွိခဲ့တယ္ေပါ့ေနာ္ အဲဒီေတာ့ ေနာက္ဆံုးမဲစာရင္း ရလဒ္ထြက္တဲ့အထိကို ေသခ်ာေအာင္ တိက်ေအာင္ ေနာက္ဆံုး ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကေန အတိအက် ထုတ္ျပန္ေတာ့မွပဲ ဒီရလဒ္က အတည္ျပဳတဲ့ဟာမ်ိဳးရွိေတာ့ ဒီၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာေရာ အဲဒီလိုမ်ိဳး စိုးရိမ္မႈရွိတာ ၾကားမိပါသလား။ ေနာက္ၿပီးအဲဒီလို စိုးရိမ္မႈရွိေလာက္ေအာင္ဒီလို မဲရံုေတြမွာ မသမာမႈေတြလုပ္တာမ်ိဳးေရာ ေလ့လာေတြ႔ရွိတာမ်ိဳးရွိပါသလားရွင့္။

ကိုစိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္။ ။အဲ့တာမ်ိဳးေတာ့ မရွိဘူးဗ်။ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ က်ေနာ္တို႔ စစ္တမ္းေကာက္တာ ၿမိဳ႕နယ္ ၂၂ၿမိဳ႕နယ္မွာ မဲဆႏၵရွင္ေတြကို ေမးတဲ့ေမးခြန္းက ဘာလဲဆ္ိုေတာ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္လို႔ စိုးရိမ္ပူပင္တာေတြ ရွိသလားလို႔ ေမးတဲ့အခါမွာ လူအမ်ားစု ၇၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ေက်ာ္နီးပါးက ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္လို႔ စိုးရိမ္ပူပင္စရာမရွိဘူးလို႔ ေျဖတာရွိပါတယ္။ အခုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကို ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ အရင္ေရြးေကာက္ပြဲရဲ႕ စိန္ေခၚမႈကက်ေတာ့ ျပည္သူလူထုက ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္နဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္စဥ္အေပၚ ယံုၾကည္မႈမရွိတာ ဒါေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ရဲ႕စိန္ေခၚမႈပဲ။ သူတို႔ အဲ့တာကို အၾကီးအက်ယ္တည္ေဆာက္ခဲ့ရတယ္။

ဆိုေတာ့ ဒီေကာ္မရွင္ရဲ႕အားသာခ်က္က ျပည္သူလူထုက သူတို႔အေပၚမွာ ေဝဖန္မႈ၊ မယံုၾကည္မႈကို ၂၀၁၅ ကေလာက္ ျပတာေတြ က်ေနာ္တို႔ မေတြ႔ရဘူး။ ဒီအေပၚမွာ ဘာကိုေတြ႔ရသလဲဆိုေတာ့ သူတို႔အတြက္က စိန္ေခၚမႈက ဘာလဲဆိုေတာ့ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဒီေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဒီ့ထက္ပိုၿပီး ဘယ္ေလာက္ေကာင္းေအာင္ လုပ္ႏုိင္မလဲ။ ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းေတြနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ျပည့္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္မလဲဆိုတာက သူတို႔အတြက္ စိန္ေခၚမႈပဲ။

မဆုမြန္။ ။ အခုၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ကိုစိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္တို႔ ေလ့လာေတြ႔ရွိခဲ့တဲ့ ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့တဲ့ အေတြ႔အၾကံဳေတြအရ လာမယ့္ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲၾကီးအတြက္ေရာ သက္ဆုိင္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ေရာ၊ မဲဆႏၵနယ္ေတြမွာ ဝင္ၿပီးၿပိဳင္မယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြအတြက္ ဘယ္လိုမ်ား အၾကံေပးခ်င္တာရွိပါလဲရွင္။

ကိုစိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္ ။ ။ အဓိက ကေတာ့ဗ်ာ ဒီေကာ္မရွင္က ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီးမွာ တက္လာတဲ့အစိုးရက ခန္႔အပ္ထားတဲ့ ေကာ္မရွင္ေပါ့ေလ ဒီေကာ္မရွင္ကိုယ္တုိင္ကလည္း အသံုးျပဳေနတဲ့ ဥပေဒေတြကိုယ္တုိင္ကလည္း အရင္ဥပေဒေတြပဲေလ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒအတုိင္း ေပၚလာတဲ့ ဥပေဒေတြ။ ဆိုေတာ့ ဒီဥပေဒမူေဘာင္ေတြကို က်ိန္းေသ ၂၀၂၀ မတုိင္ခင္မွာ အကုန္လံုးမဟုတ္ေတာင္မွ ေရြးေကာက္ပြဲကို ပိုၿပီးေတာ့မွ ပြင့္လင္းလာေအာင္ ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းလာေအာင္ လုပ္ဖို႔အတြက္ အေရးၾကီးတဲ့ ဥပေဒေတြ ျပင္ဆင္ဖို႔အတြက္ ဥပေဒမူေဘာင္ေတြ ျပန္လည္သံုးသပ္တာေတြ က်ိန္းေသလုပ္ရမယ္။ သာမာန္လူလည္း နားလည္မယ္။ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲေတြအကုန္လံုးနားလည္မယ္ အဲ့လိုဟာမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔ ျပန္လည္သံုးသပ္ဖို႔လိုမယ္။

မဆုမြန္။ ။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဘက္က ပညာေပးမႈ အားနည္းခဲ့တယ္လို႔ေျပာတယ္။ အထူးသျဖင့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ေနာ္ အဲ့တာကို ဘယ္လိုမ်ားသံုးသပ္မိပါလဲရွင့္။

ကိုစိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္။ ။ ေတြ႔ရွိခ်က္အရေတာ့ မဲဆႏၵရွင္ပညာေပးမႈ လုပ္တာ နည္းတာေတာ့ အမွန္ပဲ။ ေကာ္မရွင္ကိုယ္တုိင္လည္း လုပ္တဲ့ရာခုိင္ႏႈန္းေတြ သူတို႔ လုပ္ေတာ့လုပ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ေဝးလံတဲ့ေနရာမ်ိဳးေတြလုပ္တာနည္းတယ္ ေနာက္ၿပီးေတာ့ မဲဆႏၵရွင္အသိပညာေပးလုပ္ငန္းရဲ႕ လုပ္ပံုကိုင္ပံုေတြကလည္း နည္းနည္းရိုးတာလည္းပါတာေပါ့ေလ။ အထူးသျဖင့္ လူေတြကလည္း စိတ္မဝင္စားဘူး။ အထူးသျဖင့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲလို္မ်ိဳးကို လူေတြက စိတ္ဝင္စားမႈနည္းတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြလည္း ထိုနည္းလည္းေကာင္းပဲ။ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြက ကိုယ့္ကို မဲလာထည့္မယ့္သူကို မဲလာထည့္ခ်င္ေအာင္ ဝိုင္းၿပီးေတာ့မွ မဲဆႏၵရွင္ကို တိုက္တြန္းတာမ်ိဳး ထိထိေရာက္ေရာက္ မလုပ္ႏုိင္ခဲ့ဘူးလို႔ အၾကမ္းဖ်င္းေျပာလို႔ရပါတယ္။

မဆုမြန္။ ။ ကိုစိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္ အခုလိုေျဖေပးတာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ရွင္။

ကိုစိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္။ ။ ဟုတ္ကဲ့ပါခင္ဗ်ာ။

ဒါကေတာ့ People’s Alliance for Credible Elections (PACE) အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ကိုစိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္ ကို ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းက မဆုမြန္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG