သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ICJ တရားခြင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဘာေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္


ICJ မွာ တရားရင္ဆိုင္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံကို ျပန္လာတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ကို ေနျပည္ေတာ္မွာ ျပည္သူမ်ားက ေသာင္းေသာင္းျဖျဖ ႀကိဳဆိုမႈျမင္ကြင္း။ (ဓာတ္ပုံ - ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္း၊ ဒီဇင္ဘာ ၁၄၊ ၂၀၁၉)

(Zawgyi / Unicode)

ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ဂမ္ဘီယာႏုိင္ငံကေန ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ႏုိင္ငံတကာတရား႐ံုး (ICJ) မွာ အမႈရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာအေနနဲ႔ အျပန္အလွန္ ၾကားနာမႈအၿပီး ႏုိင္ငံတကာတရား႐ုံးဘက္က အျမန္ဆံုး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ႏိုင္ေျခ ရွိပါတယ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒေရးရာ ပညာရွင္တဦးက သံုးသပ္လိုက္ပါတယ္။ ဒီကေန႔မွာေတာ့ နယ္သာလန္ႏုိင္ငံ The Hague ႏိုင္ငံတကာတရား႐ံုး (ICJ) ကေန တရားရင္ဆိုင္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံကို ျပန္လာတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ကို ေနျပည္ေတာ္မွာ ျပည္သူအမ်ားက ေသာင္းေသာင္းျဖျဖ ႀကိဳဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိ မဆုမြန္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြအေပၚ လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္ဆိုၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ႏုိင္ငံတကာတရား႐ံုး (ICJ) မွာ ဂမ္ဘီယာႏုိင္ငံက တိုင္ၾကားထားတာကို ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္ ICJ တရား႐ံုးမွာ သြားေရာက္ရင္ဆိုင္ ေျဖရွင္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာ ၁၀ ရက္ေန႔ကေန စတင္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာနဲ႔ ဂမ္ဘီယာ ႏိုင္ငံခ်င္းအလုိက္ ေလွ်ာက္လဲမႈေရာ အျပန္အလွန္ ေလွ်ာက္လဲမႈေတြက ဒီဇင္ဘာလ ၁၂ ရက္ေန႔မွာ အဆံုးသတ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီကေန႔ ဒီဇင္ဘာလ ၁၄ ရက္ေန႔ စေနေန႔မွာေတာ့ နယ္သာလန္ႏုိင္ငံ The Hague ႏိုင္ငံတကာတရား႐ံုး (ICJ) ကေန တရားရင္ဆိုင္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံကိုျပန္လာတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ကို ေနျပည္ေတာ္မွာ ျပည္သူအမ်ားက ေသာင္းေသာင္းျဖျဖ ႀကိဳဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။

ေနျပည္ေတာ္ ႏုိင္ငံတကာေလဆိပ္ကေန ေနအိမ္ကိုျပန္လာေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢဳိ္လ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လမ္းမဝဲယာတေလွ်ာက္က ျပည္သူေတြ ဝန္ထမ္းေတြနဲ႔ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ ႀကိဳဆိုခဲ့ၾကတာပါ။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လာေရာက္ႀကဳိဆိုသူေတြထဲမွာ ပဲခူးကလာခဲ့တဲ့ ကိုမင္းမင္းလည္း ပါဝင္ပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ လူထုေခါင္းေဆာင္ အေမစုဟာ အသက္ ၇၅ ႏွစ္လည္း ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ တုိင္းျပည္အတြက္ သူ ကမၻာပတ္ၿပီး စည္း႐ုံးေတြလည္း ဆင္း၊ တုိင္းျပည္ တုိးတက္ရာ တုိးတက္ေၾကာင္းလည္း လုပ္တယ္။ အခုလို ICJ ကိစၥ ဂမ္ဘီယာ ကိစၥမွာလည္း သူ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ေျဖရွင္းတယ္။ ဒီလို အသက္လည္းႀကီးေနတဲ့ အေမစုကုိ က်ေနာ္တုိ႔က အေမျပန္လာတဲ့လမ္းမွာ အေမ့သားသမီးေတြ အေနနဲ႔ အေမအေမာေျပပါေစ ဆုိတဲ့စိတ္နဲ႔ အဲဒီရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လာႀကိဳတာပါ။ အေမ အေကာင္းဆုံး လုပ္ႏုိင္ခဲ့တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယုံၾကည္ပါတယ္။ ICJ တရား႐ုံး အေနနဲ႔ကလည္း တရားမွ်တတဲ့ စဥ္းစားဉာဏ္ရွိတဲ့ တရားသူႀကီးေတြ အေနနဲ႔လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ျဖစ္စဥ္အမွန္ကုိ ေသေသခ်ာခ်ာေလး ေလ့လာၿပီးေတာ့ ဆုံးျဖတ္ႏုိင္ပါေစလုိ႔ က်ေနာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။” လုိ႔ ကိုမင္းမင္းက ေျပာပါတယ္။

အခုဆိုရင္ေတာ့ ႏုိင္ငံတကာတရား႐ံုးမွာ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံလည္းျဖစ္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးလည္းျဖစ္တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ သူကိုယ္တုိင္ သြားေရာက္ရင္ဆိုင္ ေလွ်ာက္လဲခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံကို ျပန္ေရာက္လာၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာတရား႐ံုး (ICJ) ရဲ႕အမိန္႔ တရားသူႀကီးေတြရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အေပၚ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈနဲ႔ တရားစြဲခံရတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံေရာ တရားစြဲဆိုသူ ဂမ္ဘီယာႏုိင္ငံဘက္က တရားဥပေဒလမ္းေၾကာင္းအရ ေစာင့္ဆိုင္းရမယ့္ အေျခအေန အေနအထား အခ်ိန္ကာလနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေျခအေန ဘယ္လိုရွိႏုိင္ပါသလဲ။

ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒေရးရာ ေလ့လာသူ ဥပေဒပညာရွင္ ေဒါက္တာျမင့္ဇံက အခုလို သံုးသပ္ပါတယ္။

“တရား႐ုံး ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကိုေတာ့ ျပန္ေျပာရမယ္ဆုိရင္ တရားသူႀကီးဥကၠ႒ ကုိယ္တုိင္က ေနာက္ဆုံးမွာ အားလုံး ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေတြ ၿပီးတဲ့အခါမွာ ေျပာတာက Order လို႔ သုံးပါတယ္၊ ဗမာလုိ တုိက္႐ုိက္ျပန္ရရင္ေတာ့ အမိန္႔ေပါ့ေလ၊ ဆုံးျဖတ္ခ်က္လည္း ေခၚတယ္။ Provisional measures လို႔ေခၚတဲ့ လတ္တေလာ ေဆာင္ရြက္မႈကို သုံးတာ။ က်ေနာ္ ေသခ်ာေတြ႔ပါတယ္။ We will issue the order as soon as possible အျမန္ဆုံးထုတ္ျပန္မယ္လို႔ ေျပာတယ္။

“အခု ဘယ္ေလာက္ၾကာမယ္ ဆုိတာေတာ့ ခန္႔မွန္းဖို႔ ခက္သားပဲ။ တရားသူႀကီးေတြကုိယ္တုိင္ သူတို႔က အမႈတခုတည္း မဟုတ္ဘူးဗ်။ အခုေလာေလာဆယ္ ဂမ္ဘီယာနဲ႔ ျမန္မာအမႈမွာ ဂမ္ဘီယာ စတင္တာက ႏုိဝင္ဘာလ ၁၁ ရက္ဆုိရင္ ဒီေန႔ဆုိရင္ တလနဲ႔သုံးရက္ ရွိသြားပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာက ၾကားနာမႈၿပီးတာ ႏွစ္ရက္ပဲရွိပါေသးတယ္။ ဘယ္ေလာက္ၾကာမလဲ ဆုိတာေတာ့ အတိအက် မတြက္ႏုိင္ဘူးခင္ဗ်။ က်ေနာ့္အထင္ကေတာ့ ခရစၥမတ္မတုိင္ခင္ ျဖစ္ဖို႔၊ ျဖစ္ခ်င္လည္း ျဖစ္မယ္ေပါ့။ ျဖစ္ဖုိ႔ အခြင့္အေရးနည္းတယ္၊ ေနာက္ ခရစၥမတ္ၿပီးမွပဲ Provisional measures ICJ ရဲ႕အမိန္႔ကို ထုတ္လိုက္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။”

မဆုမြန္ - အခု အဲလုိမ်ဳိး တကယ္လို႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ က်ၿပီဆုိရင္ေတာ့ တရား႐ုံးကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ဂမ္ဘီယာေရာ ျမန္မာေရာ သြားျပန္ရင္ဆုိင္ရမယ့္ အေနအထားလား ဆရာ။

ေဒါက္တာျမင့္ဇံ - “အဲဒါက တရား႐ုံးက ဘယ္လိုအမိန္႔ေပးမလဲဆုိတာ အေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ အမိန္႔က တကယ္လို႔ ဂမ္ဘီယာမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးအေနနဲ႔ ေတာင္းတာ ႏွစ္ခုရွိတယ္။ အမႈကို တခုလုံးကုိ ဖ်က္ပစ္လုိက္ဖို႔၊ ဖ်က္တယ္ဆုိတာ ဒီအမႈက ရွိတယ္ဆုိတာကို မဟုတ္ေအာင္ စာရင္းကေန ဖ်က္ေပးဖုိ႔။ အဲဒါ နံပါတ္တစ္အခ်က္ပါ။ အဲဒါကို အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ တရား႐ုံးက မေပးဘူးဆုိရင္၊ ခြင့္မျပဳဘူးဆုိပါေတာ့ ဒုတိယအေနနဲ႔ Provisional measures လုိ႔ေခၚတဲ့ ၾကားျဖတ္လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ဂမ္ဘီယာရဲ႕ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ကုိ ပယ္ဖို႔၊ မေပးဖုိ႔ တင္ျပထားပါတယ္။ အဲေတာ့ တရား႐ုံးက အမႈတြဲကို ျဖဳတ္မယ္၊ မျဖဳတ္ဘူးဆုိတာေတာ့ တခ်ဳိ႕၊ အားလုံးကို ေျခာက္ခုစလုံးကို ေပးခ်င္ေပးမယ္၊ ဒါမွမဟုတ္လည္း တရားသူႀကီးတခ်ဳိ႕က ပထမႏွစ္ခုကို ေပးမယ္၊ သေဘာေျပာျပတာပါ၊ က်န္တဲ့သုံးခုကို မေပးဘူးဆိုၿပီး အမ်ားစုမဲနဲ႔ ဆုံးျဖတ္ခ်င္လည္းျဖတ္မယ္။ အဲဒါဆုိရင္ေတာ့ ဆုံးျဖတ္ရန္အဆင့္ကို ေရာက္ရင္ေတာ့ ဘယ္လိုျဖစ္မယ္ ဆုိတာကေတာ့ ျမန္မာအစုိးရပုိင္း အေနနဲ႔ အဲဒါကို ဆက္ေလွ်ာက္လဲမလား၊ မေလွ်ာက္လဲဘူးလား၊ ဒါကေတာ့ အခုေျပာရင္ အနာဂတ္ကုိေျပာသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။”

ဒါကေတာ့ ICJ တရား႐ုံးကေန ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ႏုိင္ေျခေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏုိင္ငံတကာ တရားခြင္ရဲ႕ အေျခအေန ေဒါက္တာျမင့္ဇံ သံုးသပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ တရားရင္ဆိုင္အၿပီးမွာေတာ့ နယ္သာလန္ႏုိင္ငံ ICJ တရား႐ုံးအထိ သူ႔ကို လိုက္လံဝန္းရံအားေပးတဲ့ ျမန္မာနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာက ျမန္မာအသိုင္းအဝိုင္းကုိ ႏွစ္ႀကိမ္တိုင္တိုင္ လက္ခံေတြ႔ဆံုခဲ့ေပမယ့္ ေသာၾကာေန႔က နယ္သာလန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္၊ ႏုိင္ငံျခားေရးေကာ္မတီနဲ႔ ေတြ႔ဆံုဖို႔ စီစဥ္ထားတာကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္မထားတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြေၾကာင့္ဆိုၿပီး ပ်က္ခဲ့ရတယ္လို႔ နယ္သာလန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ကို ကိုးကားၿပီး နယ္သာလန္ သတင္းေတြမွာေတာ့ ေဖာ္ျပပါရွိခဲ့ပါတယ္။

---------------------------------

(Unicode)

ICJ တရားခွင် နောက်ဆက်တွဲ ဘာမျှော်လင့်နိုင်

မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံကနေ ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု စွပ်စွဲချက်နဲ့ နိုင်ငံတကာတရားရုံး (ICJ) မှာ အမှုရင်ဆိုင်ခဲ့ရတဲ့ မြန်မာအနေနဲ့ အပြန်အလှန် ကြားနာမှုအပြီး နိုင်ငံတကာတရားရုံးဘက်က အမြန်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်ခြေ ရှိပါတယ်လို့ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေရေးရာ ပညာရှင်တဦးက သုံးသပ်လိုက်ပါတယ်။ ဒီကနေ့မှာတော့ နယ်သာလန်နိုင်ငံ The Hagueနိုင်ငံတကာတရားရုံး (ICJ) ကနေ တရားရင်ဆိုင်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လာတဲ့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ မြန်မာအစိုးရ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို နေပြည်တော်မှာ ပြည်သူအများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုခဲ့ကြပါတယ်။ အပြည့်အစုံကို မဆုမွန်က တင်ပြပေးထားပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက ရိုဟင်ဂျာ မွတ်စလင်တွေအပေါ် လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်ဆိုပြီး မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ စွပ်စွဲချက်နဲ့ နိုင်ငံတကာတရားရုံး (ICJ) မှာ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက တိုင်ကြားထားတာကို နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင် ICJ တရားရုံးမှာ သွားရောက်ရင်ဆိုင် ဖြေရှင်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်နေ့ကနေ စတင်ခဲ့တဲ့ မြန်မာနဲ့ ဂမ်ဘီယာ နိုင်ငံချင်းအလိုက် လျှောက်လဲမှုရော အပြန်အလှန် လျှောက်လဲမှုတွေက ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့မှာ အဆုံးသတ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီကနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့ စနေနေ့မှာတော့ နယ်သာလန်နိုင်ငံ The Hagueနိုင်ငံတကာတရားရုံး (ICJ) ကနေ တရားရင်ဆိုင်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကိုပြန်လာတဲ့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ မြန်မာအစိုးရ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို နေပြည်တော်မှာ ပြည်သူအများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုခဲ့ကြပါတယ်။

နေပြည်တော် နိုင်ငံတကာလေဆိပ်ကနေ နေအိမ်ကိုပြန်လာနေတဲ့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လမ်းမဝဲယာတလျှောက်က ပြည်သူတွေ ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ ကျောင်းသူကျောင်းသားတွေ ကြိုဆိုခဲ့ကြတာပါ။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လာရောက်ကြိုဆိုသူတွေထဲမှာ ပဲခူးကလာခဲ့တဲ့ ကိုမင်းမင်းလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

“ကျနော်တို့ရဲ့ နိုင်ငံခေါင်းဆောင် လူထုခေါင်းဆောင် အမေစုဟာ အသက် ၇၅ နှစ်လည်း ဖြစ်နေပါပြီ။ ဒါပေမယ့် တိုင်းပြည်အတွက် သူ ကမ္ဘာပတ်ပြီး စည်းရုံးတွေလည်း ဆင်း၊ တိုင်းပြည် တိုးတက်ရာ တိုးတက်ကြောင်းလည်း လုပ်တယ်။ အခုလို ICJ ကိစ္စ ဂမ်ဘီယာ ကိစ္စမှာလည်း သူ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဖြေရှင်းတယ်။ ဒီလို အသက်လည်းကြီးနေတဲ့ အမေစုကို ကျနော်တို့က အမေပြန်လာတဲ့လမ်းမှာ အမေ့သားသမီးတွေ အနေနဲ့ အမေအမောပြေပါစေ ဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ အဲဒီရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လာကြိုတာပါ။ အမေ အကောင်းဆုံး လုပ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ကျနော်တို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ICJ တရားရုံး အနေနဲ့ကလည်း တရားမျှတတဲ့ စဉ်းစားဉာဏ်ရှိတဲ့ တရားသူကြီးတွေ အနေနဲ့လည်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဖြစ်စဉ်အမှန်ကို သေသေချာချာလေး လေ့လာပြီးတော့ ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါစေလို့ ကျနော် မျှော်လင့်ပါတယ်။” လို့ ကိုမင်းမင်းက ပြောပါတယ်။

အခုဆိုရင်တော့ နိုင်ငံတကာတရားရုံးမှာ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံလည်းဖြစ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်တဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ သူကိုယ်တိုင် သွားရောက်ရင်ဆိုင် လျှောက်လဲခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်ရောက်လာပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာတရားရုံး (ICJ) ရဲ့အမိန့် တရားသူကြီးတွေရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနဲ့ တရားစွဲခံရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရော တရားစွဲဆိုသူ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက်က တရားဥပဒေလမ်းကြောင်းအရ စောင့်ဆိုင်းရမယ့် အခြေအနေ အနေအထား အချိန်ကာလနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခြေအနေ ဘယ်လိုရှိနိုင်ပါသလဲ။

နိုင်ငံတကာ ဥပဒေရေးရာ လေ့လာသူ ဥပဒေပညာရှင် ဒေါက်တာမြင့်ဇံက အခုလို သုံးသပ်ပါတယ်။

“တရားရုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုတော့ ပြန်ပြောရမယ်ဆိုရင် တရားသူကြီးဥက္ကဋ္ဌ ကိုယ်တိုင်က နောက်ဆုံးမှာ အားလုံး လျှောက်လဲချက်တွေ ပြီးတဲ့အခါမှာ ပြောတာက Order လို့ သုံးပါတယ်၊ ဗမာလို တိုက်ရိုက်ပြန်ရရင်တော့ အမိန့်ပေါ့လေ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်လည်း ခေါ်တယ်။ Provisional measures လို့ခေါ်တဲ့ လတ်တလော ဆောင်ရွက်မှုကို သုံးတာ။ ကျနော်သေချာတွေ့ပါတယ်။ We will issue the order as soon as possible အမြန်ဆုံးထုတ်ပြန်မယ်လို့ ပြောတယ်။

“အခု ဘယ်လောက်ကြာမယ် ဆိုတာတော့ ခန့်မှန်းဖို့ ခက်သားပဲ။ တရားသူကြီးတွေကိုယ်တိုင် သူတို့က အမှုတခုတည်း မဟုတ်ဘူးဗျ။ အခုလောလောဆယ် ဂမ်ဘီယာနဲ့ မြန်မာအမှုမှာ ဂမ်ဘီယာ စတင်တာက နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်ဆိုရင် ဒီနေ့ဆိုရင် တလနဲ့သုံးရက် ရှိသွားပါပြီ။ ဒါပေမယ့် မြန်မာက ကြားနာမှုပြီးတာ နှစ်ရက်ပဲရှိပါသေးတယ်။ ဘယ်လောက်ကြာမလဲ ဆိုတာတော့ အတိအကျ မတွက်နိုင်ဘူးခင်ဗျ။ ကျနော့်အထင်ကတော့ ခရစ္စမတ်မတိုင်ခင် ဖြစ်ဖို့၊ ဖြစ်ချင်လည်း ဖြစ်မယ်ပေါ့။ ဖြစ်ဖို့ အခွင့်အရေးနည်းတယ်၊ နောက် ခရစ္စမတ်ပြီးမှပဲ Provisional measures ICJ ရဲ့အမိန့်ကို ထုတ်လိုက်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။”

မဆုမွန် - အခု အဲလိုမျိုး တကယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ကျပြီဆိုရင်တော့ တရားရုံးကို ပြန်ပြီးတော့ ဂမ်ဘီယာရော မြန်မာရော သွားပြန်ရင်ဆိုင်ရမယ့် အနေအထားလား ဆရာ။

ဒေါက်တာမြင့်ဇံ - “အဲဒါက တရားရုံးက ဘယ်လိုအမိန့်ပေးမလဲဆိုတာ အပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။ အမိန့်က တကယ်လို့ ဂမ်ဘီယာမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအနေနဲ့ တောင်းတာ နှစ်ခုရှိတယ်။ အမှုကို တခုလုံးကို ဖျက်ပစ်လိုက်ဖို့၊ ဖျက်တယ်ဆိုတာ ဒီအမှုက ရှိတယ်ဆိုတာကို မဟုတ်အောင် စာရင်းကနေ ဖျက်ပေးဖို့။ အဲဒါ နံပါတ်တစ်အချက်ပါ။ အဲဒါကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံးက မပေးဘူးဆိုရင်၊ ခွင့်မပြုဘူးဆိုပါတော့ ဒုတိယအနေနဲ့ Provisional measures လို့ခေါ်တဲ့ ကြားဖြတ်လုပ်ဆောင်မှုများ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ ဂမ်ဘီယာရဲ့ လျှောက်လဲချက်ကို ပယ်ဖို့၊ မပေးဖို့ တင်ပြထားပါတယ်။ အဲတော့ တရားရုံးက အမှုတွဲကို ဖြုတ်မယ်၊ မဖြုတ်ဘူးဆိုတာတော့ တချို့၊ အားလုံးကို ခြောက်ခုစလုံးကို ပေးချင်ပေးမယ်၊ ဒါမှမဟုတ်လည်း တရားသူကြီးတချို့က ပထမနှစ်ခုကို ပေးမယ်၊ သဘောပြောပြတာပါ၊ ကျန်တဲ့သုံးခုကို မပေးဘူးဆိုပြီး အများစုမဲနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချင်လည်းဖြတ်မယ်။ အဲဒါဆိုရင်တော့ ဆုံးဖြတ်ရန်အဆင့်ကို ရောက်ရင်တော့ ဘယ်လိုဖြစ်မယ် ဆိုတာကတော့ မြန်မာအစိုးရပိုင်း အနေနဲ့ အဲဒါကို ဆက်လျှောက်လဲမလား၊ မလျှောက်လဲဘူးလား၊ ဒါကတော့ အခုပြောရင် အနာဂတ်ကိုပြောသလို ဖြစ်နေပါတယ်။”

ဒါကတော့ ICJ တရားရုံးကနေ ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်ခြေတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ နိုင်ငံတကာ တရားခွင်ရဲ့ အခြေအနေ ဒေါက်တာမြင့်ဇံ သုံးသပ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ တရားရင်ဆိုင်အပြီးမှာတော့ နယ်သာလန်နိုင်ငံ ICJ တရားရုံးအထိ သူ့ကို လိုက်လံဝန်းရံအားပေးတဲ့ မြန်မာနဲ့ နိုင်ငံတကာက မြန်မာအသိုင်းအဝိုင်းကို နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ပေမယ့် သောကြာနေ့က နယ်သာလန် အောက်လွှတ်တော်၊ နိုင်ငံခြားရေးကော်မတီနဲ့ တွေ့ဆုံဖို့ စီစဉ်ထားတာကတော့ မျှော်လင့်မထားတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကြောင့်ဆိုပြီး ပျက်ခဲ့ရတယ်လို့ နယ်သာလန် အောက်လွှတ်တော်ကို ကိုးကားပြီး နယ်သာလန် သတင်းတွေမှာတော့ ဖော်ပြပါရှိခဲ့ပါတယ်။

ICJ တရားခြင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဘာေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:32 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


XS
SM
MD
LG