သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ICJ ျမန္မာအမႈ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြၾကား အျမင္ကြဲျပား


(Zawgyi/ Unicode)

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ စြပ္စြဲခ်က္ကို ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ကုလသမဂၢအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ တရားရား႐ုံး ICJ မွာသြားေရာက္ တရားရင္ဆိုင္မယ့္အေပၚမွာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြၾကားမွာ သေဘာထားအျမင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေနၾကပါတယ္။ ဒီကိစၥဟာ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအေပၚမွာ အတိုင္းအတာ တခုထိ သက္ေရာက္မႈ ရွိႏိုင္တာေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြၾကားမွာ ကြဲျပားတဲ့အျမင္ေတြ ရွိေနၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္း တခ်ိဳ႕ရဲ႕ အျမင္ေတြကို ေမးျမန္းၿပီး ဗြီအိုေအ ျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ ကိုေဇာ္ထက္က ေျပာျပေပးထားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက မြတ္ဆလင္ေတြကို လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံရဲ႕ စြပ္စြဲခ်က္ကို ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ဦးေဆာင္တဲ့ ျမန္မာအစိုးရကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ ဟာ ၂၀၁၉ ဒီဇင္ဘာ ၁၀ ရက္၊ ႏိုင္ငံတကာ တရား႐ုံး ICJ မွာ တရားရင္ဆိုင္သြားမွာပါ။ ဒါဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ေက်ာ္ၾကာေနတဲ့ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျပႆနာကို မေျဖရွင္းႏိုင္ေသးတဲ့ ျမန္မာအစိုးရအတြက္ ေနာက္ထပ္ အက်ပ္အတည္း တခုျဖစ္ေနေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသူေတြက ေဝဖန္ၾကပါတယ္။

တႏိုင္ငံလုံးအပစ္ရပ္လက္မွတ္ NCA ေရးထိုးထားတဲ့ လက္နက္ကိုင္ ၁၀ဖြဲ႕ ပါဝင္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ဦးေဆာင္အဖြဲ႕ PPST အစည္းအေဝးကို ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕မွာ ဒီဇင္ဘာ ၂ရက္ကေန ၄ရက္အထိ က်င္းပေနပါတယ္။ ဒီအစည္းအေဝး အဖြင့္မိန႔္ခြန္းမွာ PPST ရဲ႕ယာယီအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္၊ ရွမ္းျပည္ ျပည္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ RCSS/ SSA က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးယြက္စစ္က အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး ICJ မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို တရားစြဲထားတဲ့ကိစၥ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းတဲ့အခါမွာ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တာ အစိုးရရဲ႕ တာဝန္ယူမႈကို ျပသလိုက္တာလို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ရွမ္းလက္နက္ကိုင္ ၂ဖြဲ႕ျဖစ္တဲ့ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ SSPP/ SSA နဲ႔ ရွမ္းျပည္ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး ေကာင္စီ RCSS/ SSA တို႔ကလည္း ICJ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ သေဘာထားေတြကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ ၾကပါတယ္။ NCA ကို လက္မွတ္ မထိုးေသးတဲ့ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရး ပါတီ SSPP ကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရ ကိုယ္စား တရားရင္ဆိုင္သြားမယ့္ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ဦးေဆာင္ရပ္တည္မႈ အေပၚမွာ အေကာင္းျမင္ေၾကာင္း ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

အလားတူပဲ “ ဝ” ျပည္ ေသြးစည္းညီၫြတ္ေရးတပ္မေတာ္ UWSA ရဲ႕ သေဘာထားကိုေတာ့ အဖြဲ႕ရဲ႕ ေျပာခြင့္ရ ဦးညီရန္းက ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈအေနနဲ႔ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ သြားေျဖရွင္းတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ေထာက္ခံပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အျမင္ကြဲလြဲတယ္ ဒီေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္အဖြဲ႕နဲ႔ ဆိုတဲ့အခ်က္ေပါ့ေနာ္ အဲဒါက က်ေနာ္တို႔ ျဖစ္တည္မႈရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ ကြာျခားမႈေတြက ရွိေနတယ္ေလေနာ္။ က်ေနာ္တို႔ ( UWSA) ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ယူလာခဲ့တာ ႏွစ္ ၃၀ ေလာက္ရွိၿပီဆိုတာ အားလုံသိတယ္ေလေနာ္။ သူတို႔ေဒသေတြမွာ ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္ ရႈေထာင့္ကေတာ့ မတူႏိုင္ဘူးေပါ့။ ဒါလည္းက်ေနာ္တို႔ နားလည္ေပးပါတယ္။ သူတို႔ေဒသေတြမွာ “ ဝ” ျပည္နယ္လိုမ်ိဳး ၿငိမ္းခ်မ္းမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ရဲ႕ အျမင္လည္း ေျပာင္းလဲလာမွာပါ။”

မိုင္းလားတပ္ဖြဲ႕ NDAA က လည္း ေထာက္ခံေၾကာင္း သေဘာထား ထုတ္ျပန္ ထားပါတယ္။

NCA လက္မွတ္မထိုးေသးတဲ့ ေျမာက္ပိုင္းလက္နက္ကိုင္ သုံးဖြဲ႕ျဖစ္တဲ့ MNDAA ကိုးကန႔္အဖြဲ႕၊ တအန္းလက္နက္ကိုင္ TNLA နဲ႔ ရခိုင္လက္နက္ကိုင္ AAတို႔က တပ္မေတာ္ရဲ႕ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္တာ၊ စစ္ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္ တာေတြကို ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးက အေရးယူဖို႔ႀကိဳးပမ္းတဲ့ေနတာ ေထာက္ခံတဲ့အေၾကာင္းႏိုဝင္ဘာလ ၂၈ရက္က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

အခုလိုေထာက္ခံရတာကလည္း ရွည္ၾကာေနတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္မွာ တပ္မေတာ္ဘက္က ဂ်ီနီဗာကြန္ဗင္းရွင္းပါ ႏိုင္ငံတကာ စစ္ရာဇဝတ္မႈ ဥပေဒေတြကို ဆန႔္က်င္ၿပီး ရာဇဝတ္မႈေတြက်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့အေပၚမွာ အေျခခံၿပီး ထုတ္ျပရတာ လို႔ တေအာန္းလက္နက္ကိုင္ TNLA ရဲ႕ ေျပာခြင့္ရ ဗိုလ္မႉးတားအိုက္ေက်ာ္က ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“ အခုက ဒီတိုင္းရင္းသား ေဒသမွာလည္း တခ်ိဳ႕က အဖြဲ႕အစည္းေတြက အဲဒီလိုမ်ိဳး စစ္ရာဇဝတ္မႈေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈကို ခံရတဲ့ ေဒသလည္း ရွိတယ္၊ မခံရတဲ့ ေဒသလည္းရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ေဒသမွာ ဒီ ျပည္တြင္းစစ္ေပၚေပါက္လာတာ ႏွစ္ ၇၀ အတြင္းေပါ့ေနာ္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရွိတယ္၊ စစ္ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြရွိတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္က်ေနာ္က လက္ရွိေျမျပင္မွာ၊ ဒီလူထုအေပၚမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ခံစားေနရတဲ့ အေပၚမွာအေျခခံၿပီးေတာ့မွ ထုတ္ျပန္တာျဖစ္တယ္။”

ႏိုဝင္ဘာ ၂၆ရက္ကေန ဒီဇင္ဘာ ၂ရက္အထိ အစိုးရ၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ဘာသာေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္း ေပါင္းစုံက အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ICJ မွာ တရားရင္ဆိုင္သြားမယ့္ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေၾကညာခ်က္ ၁၆ခုေက်ာ္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၇ က ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ နယ္ေျမ ရွင္းလင္းမႈေၾကာင့္ မြတ္ဆလင္ ၇သိန္းေလာက္ဟာ တဘက္ ဘဂၤလားေဒရွ႕္ ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီနယ္ေျမရွင္းလင္းမႈမွာ လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္တာေတြ ရွိခဲ့တယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ေတြက စြပ္စြဲခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ခုံ႐ုံး ICC က အမႈကို စိစစ္၊ စစ္ေဆးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ႏိုဝင္ဘာ ၁၁ရက္မွာ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံက ကုလသမဂၢရဲ႕ အျမင့္ဆုံး တရား႐ုံးျဖစ္တဲ့ ICJ မွာ အမႈကို တင္သြင္းလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။

အာဖရိကအေနာက္ပိုင္းက ႏိုင္ငံငယ္ေလးျဖစ္တဲ့ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံက ICJ မွာ တရားစြဲဆိုမႈဟာ ပုဂၢိဳလ္တဦး တေယာက္ကို စြဲဆိုတာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံကို စြဲဆိုတာျဖစ္တဲ့အတြက္ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕အစည္းေတြကလည္း ဒီအေပၚမွာ အထူးအာ႐ုံစိုက္ေနၾကတာပါ။

ႏိုင္ငံေရးသုံးသပ္သူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက တိုင္းရင္းသား ေဒသအသီးသီးက မတူညီတဲ့ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ အျမင္လည္းကြဲျပားႏိုင္ေၾကာင္း ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“ ေထာက္ခံတဲ့ အဖြဲ႕ေတြကေတာ့ အစိုးရနဲ႔ ပဋိပကၡမျဖစ္တာတို႔၊ အစိုးရနဲ႔ bilateral ထိုးထားၿပီး တိုက္ပြဲမျဖစ္တာတို႔၊ NCA ထိုးထားတဲ့ ဒီအဖြဲ႕ေတြကေတာ့ ေထာက္ခံတဲ့ဘက္က လက္ခံတာေတြ႕ရပါတယ္။ အဓိက ကန႔္ကြက္တဲ့ သုံးဖြဲ႕ကေတာ့ အစိုးရနဲ႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတဲ့ အဖြဲ႕ေပါ့။ ေဆြးေႏြးမႈေတြလည္း ရပ္ဆိုင္းေနတဲ့ အဖြဲ႕ေတြပါ။ ရပ္ဆိုင္းေနတဲ့ အဖြဲ႕ေတြကို ေျပာမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ေဒသေတြမွာ စစ္ေၾကာင့္အရပ္သား ေသဆုံးရတာေတြ ရွိတဲ့အခါမွာ ဒါေတြဟာ စစ္ရာဇဝတ္မႈ သင့္တယ္လို႔ သူတို႔ယူဆထားပုံရပါတယ္။ ယူဆထားၾကပါတယ္။ အဲဒီအေျခအေနမ်ိဳးမွာ သူတို႔ရဲ႕ အျမင္ေတြက၊ ရန္သူရဲ႕ ရန္သူက ကိုယ့္ရဲ႕ မိတ္ေဆြပဲလို႔ သေဘာထားပုံရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ တိုင္:ျပည္မွာ ရွိေနတဲ့ မတူညီတဲ့ အေျခအေနေတြေပၚကေန ေပၚထြက္လာတယ္လို႔ပဲ ေျပာရပါမယ္။”

ျမန္မာဘက္က ျပည္ေထာင္စုေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ုံး ဦးေဆာင္ၿပီး စစ္ဥပေဒခ်ဳပ္႐ုံးနဲ႔ ႏိုင္ငံျခား ေရးဝန္ႀကီးဌာန အႀကီးအကဲေတြပါတဲ့ ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္မႈ တရားစီရင္ေရးဆိုင္ရာ အထူးအဖြဲ႕ကို ႏိုဝင္ဘာ ၂၆ရက္က ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


.....................

ICJ မြန်မာအမှု တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေကြား အမြင်ကွဲပြား
(Unicode)

ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု စွပ်စွဲချက်ကို နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ကုလသမဂ္ဂအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရားရုံး ICJ မှာသွားရောက် တရားရင်ဆိုင်မယ့်အပေါ်မှာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကြားမှာ သဘောထားအမြင် အမျိုးမျိုးရှိနေကြပါတယ်။ ဒီကိစ္စဟာ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးအပေါ်မှာ အတိုင်းအတာ တခုထိ သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်တာကြောင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေကြားမှာ ကွဲပြားတဲ့အမြင်တွေ ရှိနေကြတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း တချို့ရဲ့ အမြင်တွေကို မေးမြန်းပြီး ဗွီအိုအေ မြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် ကိုဇော်ထက်က ပြောပြပေးထားပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက မွတ်ဆလင်တွေကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုတွေ ကျူးလွန်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံရဲ့ စွပ်စွဲချက်ကို နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ဦးဆောင်တဲ့ မြန်မာအစိုးရကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ဟာ ၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်၊ နိုင်ငံတကာ တရားရုံး ICJ မှာ တရားရင်ဆိုင်သွားမှာပါ။ ဒါဟာ နှစ်ပေါင်း ၇၀ကျော်ကြာနေတဲ့ ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ပြဿနာကို မဖြေရှင်းနိုင်သေးတဲ့ မြန်မာအစိုးရအတွက် နောက်ထပ် အကျပ်အတည်း တခုဖြစ်နေကြောင်း နိုင်ငံရေး လေ့လာသူတွေက ဝေဖန်ကြပါတယ်။

တနိုင်ငံလုံးအပစ်ရပ်လက်မှတ် NCA ရေးထိုးထားတဲ့ လက်နက်ကိုင် ၁၀ဖွဲ့ ပါဝင်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် ဦးဆောင်အဖွဲ့ PPST အစည်းအဝေးကို ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့မှာ ဒီဇင်ဘာ ၂ရက်ကနေ ၄ရက်အထိ ကျင်းပနေပါတယ်။ ဒီအစည်းအဝေး အဖွင့်မိန့်ခွန်းမှာ PPST ရဲ့ယာယီအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်၊ ရှမ်းပြည် ပြည်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ RCSS/ SSA က ဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ်က အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး ICJ မှာ မြန်မာနိုင်ငံကို တရားစွဲထားတဲ့ကိစ္စ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းတဲ့အခါမှာ အစိုးရနဲ့ တပ်မတော် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်တာ အစိုးရရဲ့ တာဝန်ယူမှုကို ပြသလိုက်တာလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

ရှမ်းလက်နက်ကိုင် ၂ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ SSPP/ SSA နဲ့ ရှမ်းပြည် ပြန်လည် ထူထောင်ရေး ကောင်စီ RCSS/ SSA တို့ကလည်း ICJ ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သူတို့ရဲ့ သဘောထားတွေကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ ကြပါတယ်။ NCA ကို လက်မှတ် မထိုးသေးတဲ့ ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေး ပါတီ SSPP ကတော့ မြန်မာအစိုးရ ကိုယ်စား တရားရင်ဆိုင်သွားမယ့် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ဦးဆောင်ရပ်တည်မှု အပေါ်မှာ အကောင်းမြင်ကြောင်း ရေးသားဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

အလားတူပဲ “ ဝ” ပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော် UWSA ရဲ့ သဘောထားကိုတော့ အဖွဲ့ရဲ့ ပြောခွင့်ရ ဦးညီရန်းက ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

“တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုအနေနဲ့ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ သွားဖြေရှင်းတယ်ဆိုတာ ကျနော်တို့ ထောက်ခံပါတယ်။ ကျနော်တို့ အမြင်ကွဲလွဲတယ် ဒီမြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်အဖွဲ့နဲ့ ဆိုတဲ့အချက်ပေါ့နော် အဲဒါက ကျနော်တို့ ဖြစ်တည်မှုရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ကွာခြားမှုတွေက ရှိနေတယ်လေနော်။ ကျနော်တို့ ( UWSA) ငြိမ်းချမ်းရေး ယူလာခဲ့တာ နှစ် ၃၀ လောက်ရှိပြီဆိုတာ အားလုံသိတယ်လေနော်။ သူတို့ဒေသတွေမှာ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ တိုက်ပွဲဖြစ်နေတဲ့ အခါကျတော့ သူတို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက် ရှုထောင့်ကတော့ မတူနိုင်ဘူးပေါ့။ ဒါလည်းကျနော်တို့ နားလည်ပေးပါတယ်။ သူတို့ဒေသတွေမှာ “ ဝ” ပြည်နယ်လိုမျိုး ငြိမ်းချမ်းမယ်ဆိုရင် သူတို့ရဲ့ အမြင်လည်း ပြောင်းလဲလာမှာပါ။”

မိုင်းလားတပ်ဖွဲ့ NDAA က လည်း ထောက်ခံကြောင်း သဘောထား ထုတ်ပြန် ထားပါတယ်။

NCA လက်မှတ်မထိုးသေးတဲ့ မြောက်ပိုင်းလက်နက်ကိုင် သုံးဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ MNDAA ကိုးကန့်အဖွဲ့၊ တအန်းလက်နက်ကိုင် TNLA နဲ့ ရခိုင်လက်နက်ကိုင် AAတို့က တပ်မတော်ရဲ့ လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်တာ၊ စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန် တာတွေကို နိုင်ငံတကာတရားရုံးက အရေးယူဖို့ကြိုးပမ်းတဲ့နေတာ ထောက်ခံတဲ့အကြောင်းနိုဝင်ဘာလ ၂၈ရက်က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

အခုလိုထောက်ခံရတာကလည်း ရှည်ကြာနေတဲ့ ပြည်တွင်းစစ်မှာ တပ်မတော်ဘက်က ဂျီနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းပါ နိုင်ငံတကာ စစ်ရာဇဝတ်မှု ဥပဒေတွေကို ဆန့်ကျင်ပြီး ရာဇဝတ်မှုတွေကျူးလွန်ခဲ့တဲ့အပေါ်မှာ အခြေခံပြီး ထုတ်ပြရတာ လို့ တအောန်းလက်နက်ကိုင် TNLA ရဲ့ ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်မှူးတားအိုက်ကျော်က ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

“ အခုက ဒီတိုင်းရင်းသား ဒေသမှာလည်း တချို့က အဖွဲ့အစည်းတွေက အဲဒီလိုမျိုး စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ၊ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုကို ခံရတဲ့ ဒေသလည်း ရှိတယ်၊ မခံရတဲ့ ဒေသလည်းရှိတယ်။ ကျနော်တို့ဒေသမှာ ဒီ ပြည်တွင်းစစ်ပေါ်ပေါက်လာတာ နှစ် ၇၀ အတွင်းပေါ့နော် မြန်မာ့တပ်မတော်က လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေရှိတယ်၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်မှုတွေရှိတယ်။ အဲဒါကြောင့်ကျနော်က လက်ရှိမြေပြင်မှာ၊ ဒီလူထုအပေါ်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ခံစားနေရတဲ့ အပေါ်မှာအခြေခံပြီးတော့မှ ထုတ်ပြန်တာဖြစ်တယ်။”

နိုဝင်ဘာ ၂၆ရက်ကနေ ဒီဇင်ဘာ ၂ရက်အထိ အစိုးရ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း ပေါင်းစုံက အတိုင်ပင်ခံ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ICJ မှာ တရားရင်ဆိုင်သွားမယ့်ကိစ္စနဲ့ပတ်သက်လို့ ကြေညာချက် ၁၆ခုကျော် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

၂၀၁၇ က ရခိုင်မြောက်ပိုင်းမှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အကြမ်းဖက်ဖြစ်စဉ်နောက်ပိုင်း မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ နယ်မြေ ရှင်းလင်းမှုကြောင့် မွတ်ဆလင် ၇သိန်းလောက်ဟာ တဘက် ဘင်္ဂလားဒေရှ့် နိုင်ငံကို ထွက်ပြေးသွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီနယ်မြေရှင်းလင်းမှုမှာ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်တာတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့တွေက စွပ်စွဲခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး ICC က အမှုကို စိစစ်၊ စစ်ဆေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက် နိုဝင်ဘာ ၁၁ရက်မှာ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အမြင့်ဆုံး တရားရုံးဖြစ်တဲ့ ICJ မှာ အမှုကို တင်သွင်းလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။

အာဖရိကအနောက်ပိုင်းက နိုင်ငံငယ်လေးဖြစ်တဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက ICJ မှာ တရားစွဲဆိုမှုဟာ ပုဂ္ဂိုလ်တဦး တယောက်ကို စွဲဆိုတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံကို စွဲဆိုတာဖြစ်တဲ့အတွက် တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့အစည်းတွေကလည်း ဒီအပေါ်မှာ အထူးအာရုံစိုက်နေကြတာပါ။

နိုင်ငံရေးသုံးသပ်သူ ဦးမောင်မောင်စိုးက တိုင်းရင်းသား ဒေသအသီးသီးက မတူညီတဲ့ အခြေအနေတွေကြောင့် အမြင်လည်းကွဲပြားနိုင်ကြောင်း ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

“ ထောက်ခံတဲ့ အဖွဲ့တွေကတော့ အစိုးရနဲ့ ပဋိပက္ခမဖြစ်တာတို့၊ အစိုးရနဲ့ bilateral ထိုးထားပြီး တိုက်ပွဲမဖြစ်တာတို့၊ NCA ထိုးထားတဲ့ ဒီအဖွဲ့တွေကတော့ ထောက်ခံတဲ့ဘက်က လက်ခံတာတွေ့ရပါတယ်။ အဓိက ကန့်ကွက်တဲ့ သုံးဖွဲ့ကတော့ အစိုးရနဲ့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်ပွဲဖြစ်နေတဲ့ အဖွဲ့ပေါ့။ ဆွေးနွေးမှုတွေလည်း ရပ်ဆိုင်းနေတဲ့ အဖွဲ့တွေပါ။ ရပ်ဆိုင်းနေတဲ့ အဖွဲ့တွေကို ပြောမယ်ဆိုရင် သူတို့ဒေသတွေမှာ စစ်ကြောင့်အရပ်သား သေဆုံးရတာတွေ ရှိတဲ့အခါမှာ ဒါတွေဟာ စစ်ရာဇဝတ်မှု သင့်တယ်လို့ သူတို့ယူဆထားပုံရပါတယ်။ ယူဆထားကြပါတယ်။ အဲဒီအခြေအနေမျိုးမှာ သူတို့ရဲ့ အမြင်တွေက၊ ရန်သူရဲ့ ရန်သူက ကိုယ့်ရဲ့ မိတ်ဆွေပဲလို့ သဘောထားပုံရပါတယ်။ အဲဒီတော့ ကျနော်တို့ တိုင်:ပြည်မှာ ရှိနေတဲ့ မတူညီတဲ့ အခြေအနေတွေပေါ်ကနေ ပေါ်ထွက်လာတယ်လို့ပဲ ပြောရပါမယ်။”

မြန်မာဘက်က ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး ဦးဆောင်ပြီး စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံးနဲ့ နိုင်ငံခြား ရေးဝန်ကြီးဌာန အကြီးအကဲတွေပါတဲ့ နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်မှု တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အထူးအဖွဲ့ကို နိုဝင်ဘာ ၂၆ရက်က ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG