သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္း အမ်ိဳးသမီးပိုမိုပါ၀င္ခြင့္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးလႈပ္ရွားသူေတြ တိုက္တြန္း


“ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီ တည္ေဆာက္ေရး” စကား၀ိုင္း။ (ဓာတ္ပံု - DVB၊ Women's League of Burma (WLB)- စက္တင္ဘာ ၂၁၊ ၂၀၂၀)

[Zawgyi/Unicode]

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ တုိးတက္ဖုိ႔အတြက္ အမ်ဳိးသမီးေတြ ပုိမုိပါ၀င္ခြင့္နဲ႔ သမား႐ုိးက်နည္းလမ္းေတြကေန ေဖာက္ထြက္ဖုိ႔ လုိအပ္ေနၿပီလုိ႔ အမ်ိဳးသမီးေရးလႈပ္ရွားသူေတြ တုိက္တြန္းလုိက္တဲ့ သတင္းကို ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ ကိုမိုးေဇာ္က တင္ျပပါမယ္။

ဒီကေန႔ က်ေရာက္တဲ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေန႔မွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဦးေဆာင္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရး စကား၀ုိင္းမွာ အြန္လိုင္းကေန က်င္းပရာမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ တုိးတက္မႈ ရႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြကုိလည္း ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးခဲ့ဲ့တာပါ။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ က်င္းပတဲ့ ၂၁ ရာစု ပင္လံု တတိယအစည္းအေ၀းက က်ား၊ တန္းတူညီမွ်ေရးမူ၀ါဒ ခ်မွတ္ဖို႔နဲ႔ က႑အသီးသီးမွာ အမ်ိဳးသမီး အနည္းဆံုး ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါ၀င္ေရးကို အားေပးဖို႔ သေဘာတူညီထားခဲ့ေပမဲ့ လက္ေတြ႔မွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း ေထာက္ျပေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပိုမိုပါ၀င္ဖို႔ဆုိရင္ သက္ဆုိင္ရာ အစု အဖဲြ႔ေတြက သမားရိုးက်အတုိင္း ေဆာင္ရြက္လို႔ မရႏိုင္ေၾကာင္းကို KNU ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုးရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး အၾကံေပးျဖစ္သူ ေနာ္ေမဦးက အခုလို ေျပာဆုိပါတယ္။

“အဖဲြ႔အစည္းတစ္ခုစီရဲ႕ တည္ေဆာက္ထားတဲ့အတိုင္းပဲဆုိရင္ သမားရိုးက် ေတြးေခၚ၊ ထံုးတမ္းစဥ္လာေတြအတိုင္း တည္ေဆာက္ထားတဲ့ အဖဲြ႔အစည္းမွာ ခ်က္ခ်င္းဆုိ ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ဘယ္လုိ ထည့္မလဲ။ အဖဲြ႔အစည္းကို ရိုက္ခ်ိဳးၿပီးေတာ့၊ တစ္ခါတည္း ဖ်က္ဆီးၿပီးေတာ့ လုပ္ဖုိ႔ ဆုိတာလည္း လက္ေတြ႔က မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ဆိုေတာ့ က်မတုိ႔ စဥ္းစားရေတာ့မယ္။ တစ္မ်ိဳးစဥ္းစားရေတာ့မယ္။ အဂၤလိပ္လုိဆို Creative ေပါ့။ နည္းနည္းထြင္ၿပီးေတာ့ တီထြင္ၾကံဆၿပီးေတာ့ က်မတို႔ စဥ္းစားရေတာ့မယ္။ အဓိကက တကယ္ပဲ အႏွစ္သာရရိွရိွ ေရွ႕တုိးႏိုင္ဖုိ႔ ျဖစ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးအဖဲြ႔အစည္းအသီးသီး အစဥ္အလာနဲ႔ လုပ္ခဲ့ၿပီးသားပဲျဖစ္တယ္။ ဒါကို အသိအမွတ္ျပဳႏိုင္ဖုိ႔ သတၱိပဲလုိတယ္။ အသိအမွတ္ျပဳႏိုင္ဖို႔ အရည္အခ်င္းပဲ လုိတယ္။”

၂၁ ရာစုပင္လံုအပါအ၀င္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံလံုးဆုိင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမုိကရက္တစ္တပ္ဦးက ဗဟုိေကာ္မတီ၀င္ မိဆူးပြင့္က ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ဖို႔ လုိေၾကာင္းလည္းေဆြးေႏြးပါတယ္။

“သေဘာတူညီခ်က္က ရိွထားၿပီ။ သေဘာတူညီခ်က္က သတ္သတ္ပဲ ဆိုတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲနဲ႔။ ဒါေတြဟာ အခုကတည္းက စၿပီး ျပင္ဆင္ရမယ္ဆုိတဲ့ နားလည္မႈေပါ့ေနာ္။ ဒီလုိျပင္ဆင္ထားျခင္းအားျဖင့္ အနာဂတ္မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ၊ ပစၥဳပၸန္မွာ လက္ေတြ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါ၀င္လာႏိုင္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြ ပိုပြင့္လာၿပီးေတာ့မွ မတူညီတဲ့အျမင္ေတြနဲ႔၊ မတူညီတဲ့အေတြ႔အၾကံဳေတြ၊ မတူညီတဲ့ ခံစားမႈေတြ အဲဒါေတြအားလံုးေပါင္းစံုၿပီးေတာ့မွ က်မတုိ႔ ဆက္သြားမယ့္ အနာဂတ္ ဒီမုိကရက္တစ္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအတြက္ အလားအလာေကာင္းေတြ ေဖာ္ေဆာင္မယ္ ဆုိတဲ့အဆင့္ထိကို နားလည္ႏိုင္တဲ့ စိတ္ႏွလံုး က်မတုိ႔ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြမွာ အမ်ားၾကီးရိွဖုိ႔ လုိေနေသးတယ္လုိ႔ဖို႔ က်မအေနနဲ႔ ေျပာခ်င္တယ္။”

အမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဦးေဆာင္အဖဲြ႔၀င္ ေမာ္ဖေရးျမာကေတာ့ အစိုးရ၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္နဲ႔ တပ္မေတာ္က ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းနဲ႔ အညီ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲဖုိ႔ လုိအပ္ေၾကာင္းလည္း အခုလို တိုက္တြန္းပါတယ္။

“အစိုးရအျပင္ EAO၊ တပ္မေတာ္ေတြက ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အမွတ္ေတြ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္ စံညႊန္းနဲ႔ ညီတဲ့ဟာမ်ိဳးေတြကိုလည္း သူတို႔ရဲ့ မူထဲမွာ ထားဖို႔ တာ၀န္အျပည့္ရိွတယ္ေပါ့။ အဲဒါေတြကို သူတုိ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ လုိတယ္။”

ဒါအျပင္ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ ခဲြျခားဆက္ဆံတဲ့ ဥပေဒနဲ႔ ဓေလ့ထံုးစံေတြကိုလည္း ျပဳျပင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လုိ႔ ေတာင္းဆုိထားပါတယ္။

အရင္ႏွစ္ေတြကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ ျမန္မာႏိုင္ငံက အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေန႔ကို ခ်ီတက္ပဲြေတြ၊ ေဟာေျပာပဲြေတြကို က်င္းပေလ့ ရိွခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ COVID 19 ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ အြန္လိုင္း ေဆြးေႏြးပဲြ က်င္းပခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢက စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔ကို အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေန႔အျဖစ္ ၁၉၈၁ခုႏွစ္မွာ စတင္သတ္မွတ္ က်င္းပခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အေထြေထြညီလာခံက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတိုးတက္ျဖစ္ထြန္းေစေရးအတြက္ ဒီေန႔မွာ အၾကမ္းမဖက္ဖုိ႔နဲ႔ တိုက္ပဲြေတြကို ရပ္ဆုိင္းဖို႔လည္း တုိက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ ကုလသမဂၢက စစ္ပဲြေတြမွာ တုိက္ခုိက္မယ့္ အစား COVID 19 ကပ္ေရာဂါကို အေလးထား တုိက္ဖ်က္ဖုိ႔ ေဆာ္ၾသထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်း အမျိုးသမီးပိုမိုပါဝင်ခွင့် မြန်မာအမျိုးသမီးလှုပ်ရှားသူတွေ တိုက်တွန်း

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် တိုးတက်ဖို့အတွက် အမျိုးသမီးတွေ ပိုမိုပါဝင်ခွင့်နဲ့ သမားရိုးကျနည်းလမ်းတွေကနေ ဖောက်ထွက်ဖို့ လိုအပ်နေပြီလို့ အမျိုးသမီးရေးလှုပ်ရှားသူတွေ တိုက်တွန်းလိုက်တဲ့ သတင်းကို ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် ကိုမိုးဇော်က တင်ပြပါမယ်။

ဒီကနေ့ ကျရောက်တဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနေ့မှာ အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ် မြန်မာနိုင်ငံက ဦးဆောင်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး စကားဝိုင်းမှာ အွန်လိုင်းကနေ ကျင်းပရာမှာ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ် တိုးတက်မှု ရနိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေကိုလည်း ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ဲ့တာပါ။

၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ ကျင်းပတဲ့ ၂၁ ရာစု ပင်လုံ တတိယအစည်းအဝေးက ကျား၊ တန်းတူညီမျှရေးမူဝါဒ ချမှတ်ဖို့နဲ့ ကဏ္ဍအသီးသီးမှာ အမျိုးသမီး အနည်းဆုံး ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်ရေးကို အားပေးဖို့ သဘောတူညီထားခဲ့ပေမဲ့ လက်တွေ့မှာ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ဖို့ လိုအပ်ကြောင်း ထောက်ပြဆွေးနွေးကြပါတယ်။

ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်နဲ့ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ အမျိုးသမီးတွေ ပိုမိုပါဝင်ဖို့ဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာ အစု အဖွဲ့တွေက သမားရိုးကျအတိုင်း ဆောင်ရွက်လို့ မရနိုင်ကြောင်းကို KNU ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးရဲ့ နိုင်ငံရေး အကြံပေးဖြစ်သူ နော်မေဦးက အခုလို ပြောဆိုပါတယ်။

“အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုစီရဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့အတိုင်းပဲဆိုရင် သမားရိုးကျ တွေးခေါ်၊ ထုံးတမ်းစဉ်လာတွေအတိုင်း တည်ဆောက်ထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းမှာ ချက်ချင်းဆို ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း ဘယ်လို ထည့်မလဲ။ အဖွဲ့အစည်းကို ရိုက်ချိုးပြီးတော့၊ တစ်ခါတည်း ဖျက်ဆီးပြီးတော့ လုပ်ဖို့ ဆိုတာလည်း လက်တွေ့က မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဆိုတော့ ကျမတို့ စဉ်းစားရတော့မယ်။ တစ်မျိုးစဉ်းစားရတော့မယ်။ အင်္ဂလိပ်လိုဆို Creative ပေါ့။ နည်းနည်းထွင်ပြီးတော့ တီထွင်ကြံဆပြီးတော့ ကျမတို့ စဉ်းစားရတော့မယ်။ အဓိကက တကယ်ပဲ အနှစ်သာရရှိရှိ ရှေ့တိုးနိုင်ဖို့ ဖြစ်တယ်။ အမျိုးသမီးအဖွဲ့အစည်းအသီးသီး အစဉ်အလာနဲ့ လုပ်ခဲ့ပြီးသားပဲဖြစ်တယ်။ ဒါကို အသိအမှတ်ပြုနိုင်ဖို့ သတ္တိပဲလိုတယ်။ အသိအမှတ်ပြုနိုင်ဖို့ အရည်အချင်းပဲ လိုတယ်။”

၂၁ ရာစုပင်လုံအပါအဝင် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦးက ဗဟိုကော်မတီဝင် မိဆူးပွင့်က နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်တွေအနေနဲ့ သဘောတူညီချက်တွေကို အကောင်အထည်ဖို့ လိုကြောင်းလည်းဆွေးနွေးပါတယ်။

“သဘောတူညီချက်က ရှိထားပြီ။ သဘောတူညီချက်က သတ်သတ်ပဲ ဆိုတာမျိုး မဟုတ်ဘဲနဲ့။ ဒါတွေဟာ အခုကတည်းက စပြီး ပြင်ဆင်ရမယ်ဆိုတဲ့ နားလည်မှုပေါ့နော်။ ဒီလိုပြင်ဆင်ထားခြင်းအားဖြင့် အနာဂတ်မှာ အမျိုးသမီးတွေ၊ ပစ္စုပ္ပန်မှာ လက်တွေ့ အမျိုးသမီးတွေ ပါဝင်လာနိုင်တဲ့ လမ်းကြောင်းတွေ ပိုပွင့်လာပြီးတော့မှ မတူညီတဲ့အမြင်တွေနဲ့၊ မတူညီတဲ့အတွေ့အကြုံတွေ၊ မတူညီတဲ့ ခံစားမှုတွေ အဲဒါတွေအားလုံးပေါင်းစုံပြီးတော့မှ ကျမတို့ ဆက်သွားမယ့် အနာဂတ် ဒီမိုကရက်တစ် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုအတွက် အလားအလာကောင်းတွေ ဖော်ဆောင်မယ် ဆိုတဲ့အဆင့်ထိကို နားလည်နိုင်တဲ့ စိတ်နှလုံး ကျမတို့ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်တွေမှာ အများကြီးရှိဖို့ လိုနေသေးတယ်လို့ဖို့ ကျမအနေနဲ့ ပြောချင်တယ်။”

အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင် မော်ဖရေးမြာကတော့ အစိုးရ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်နဲ့ တပ်မတော်က နိုင်ငံတကာစံနှုန်းနဲ့ အညီ ပြုပြင် ပြောင်းလဲဖို့ လိုအပ်ကြောင်းလည်း အခုလို တိုက်တွန်းပါတယ်။

“အစိုးရအပြင် EAO၊ တပ်မတော်တွေက ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ ဆုံးဖြတ်ချက် အမှတ်တွေ၊ နောက်ပြီးတော့မှ နိုင်ငံတကာ စံချိန် စံညွှန်းနဲ့ ညီတဲ့ဟာမျိုးတွေကိုလည်း သူတို့ရဲ့ မူထဲမှာ ထားဖို့ တာဝန်အပြည့်ရှိတယ်ပေါ့။ အဲဒါတွေကို သူတို့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲဖို့ လိုတယ်။”

ဒါအပြင် အမျိုးသမီးတွေအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံတဲ့ ဥပဒေနဲ့ ဓလေ့ထုံးစံတွေကိုလည်း ပြုပြင်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ တောင်းဆိုထားပါတယ်။

အရင်နှစ်တွေကတော့ အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ် မြန်မာနိုင်ငံက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနေ့ကို ချီတက်ပွဲတွေ၊ ဟောပြောပွဲတွေကို ကျင်းပလေ့ ရှိခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနှစ်မှာတော့ COVID 19 ကပ်ရောဂါကြောင့် အွန်လိုင်း ဆွေးနွေးပွဲ ကျင်းပခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂက စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနေ့အဖြစ် ၁၉၈၁ခုနှစ်မှာ စတင်သတ်မှတ် ကျင်းပခဲ့တာဖြစ်ပြီး အထွေထွေညီလာခံက ငြိမ်းချမ်းရေးတိုးတက်ဖြစ်ထွန်းစေရေးအတွက် ဒီနေ့မှာ အကြမ်းမဖက်ဖို့နဲ့ တိုက်ပွဲတွေကို ရပ်ဆိုင်းဖို့လည်း တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။ ဒီနှစ်မှာတော့ ကုလသမဂ္ဂက စစ်ပွဲတွေမှာ တိုက်ခိုက်မယ့် အစား COVID 19 ကပ်ရောဂါကို အလေးထား တိုက်ဖျက်ဖို့ ဆော်သြထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG