သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ႏုိင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက်င္းပ


ရန္ကုန္မွာက်င္းပတဲ့ႏို င္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးေန႔- ျမန္မာႏိုင္ငံလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ဦး၀င္းျမ အမွာစကားေျပာၾကား (Equality Myanmar)

လူ႔အခြင့္အေရးယဥ္ေက်းမႈထြန္းကားၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေသာကမာၻၾကီးတည္ေဆာက္ႏုိင္ဖို႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးေန႔ ၂၀၁၇ရဲ႕ ေဆာင္ပုဒ္ျဖစ္တဲ့“ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ရပ္တည္ၾက #standup4 humanrights” ဆိုတဲ့အတုိင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို လူသားတုိင္း မားမားမတ္မတ္ ရပ္တည္ကာကြယ္ၾကဖို႔ ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြက ဒီကေန႔က်ေရာက္တဲ့ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးေန႔မွာ တုိက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ ႏုိင္ငံတကာက ျပစ္တင္ရႈတ္ခ်ေဝဖန္ရတဲ့အထိ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ဆိုးဆိုးရြားရြား ဆက္ရွိေနေသးတာ ဟာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္သူေတြကို အေရးယူႏုိင္မႈ မရွိပဲ ခ်ိဳးေဖာက္ခံရသူေတြကို ဥပေဒအရ အကာအကြယ္ေပးႏုိင္မႈ အားနည္းေနေသးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ရႈ႕ျမင္ၾကပါတယ္။ အေသးစိတ္ မဆုမြန္ ဆက္ေျပာျပပါမယ္။

ဒီကေန႔ တနဂၤေႏြေန႔ ဒီဇင္ဘာလ ၁၀ရက္ေန႔မွာ က်ေရာက္တဲ့ ၆၉ ၾကိမ္ေျမာက္ ႏုိင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးေန႔ အခမ္းအနားေတြကို ကမာၻတဝွမ္းမွာ က်င္းပသလို ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း ရန္ကုန္၊ မႏၱေလးအပါအဝင္ ၿမိဳ႕ၾကီးေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြက ပူးေပါင္းက်င္းပၾကပါတယ္။

“ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ရပ္တည္ၾက #standup4 humanrights” ဆိုတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးေန႔ ၂၀၁၇ရဲ႕ ေဆာင္ပုဒ္ကို ကမာၻၾကီးမွာ လူ႔အခြင့္အေရးယဥ္ေက်းမႈ ထြန္းကားေစဖို႔ လူ႔အခြင့္အေရးကို အမွန္တကယ္ ရရွိခံစားေစဖို႔ လူသားတုိင္း လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြကို မားမားမတ္မတ္ ရပ္တည္ကာကြယ္ဖုိ႔ဆိုၿပီး ဒီႏွစ္အတြက္ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ၾကီးက ေရြးခ်ယ္ခဲ့တာပါ။ # သေကၤတ ကိုေရြးခ်ယ္ရတာကေတာ့ ယေန႔ခတ္ဆိုရွယ္မီဒီယာေတြကေန ထိေရာက္တဲ့ ဆက္ကြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းေတြကေန လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားမႈေတြ အရွိန္ျမင့္ဖို႔နဲ႔ လူသားတုိင္း လူ႔အခြင့္အေရး အေပၚ ရပ္တည္ကာကြယ္ၾကဖို႔ တိုက္တြန္းလာတာေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျပည္သူက ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္လိုက္တဲ့ အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနေသးတာ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြ ၾကံဳေနရဆဲ စိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ရန္ကုန္က ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးေန႔အခမ္းအနားကို ဦးေဆာင္က်င္းပခဲ့တဲ့အဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ျမွင့္တင္သူမ်ားအဖြဲ႔ HRDP (Human Rights Defenders and Promoters ) ရဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ဦးျမင့္ေအးက VOA ျမန္မာပိုင္းကို အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

"ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလူ႔အခြင့္အေရးေျခအေနက စံခ်ိန္စံႏွႈန္းေတြနဲ႔ မကိုက္ညီေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေတာ္ေတာ္ခက္ခက္ခဲခဲကို ေရွ႔ဆက္ၿပီး ရုန္းကန္ရဦးမွာပါပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တခ်ိဳ႔ဟာေတြကေတာ့ မျပည့္စံုပါဘူး။ မျပည့္စံုေသးတာလည္း ရွိဦးမွာေပါ့ေလ။ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုတာက စကားလံုးအားျဖင့္ေတာ့ ယဥ္ပါးသြားပါၿပီ။ သို႔ေသာ္လည္း အမွန္တကယ္သူတို႔ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ အသားမက်ႏိုင္ေသးပါဘူး။ ေျပာရရင္ေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာ ေကာင္းေကာင္းမသိေသးဘူးလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ေကာင္းေကာင္းသူတို႔ကိုယ္တိုင္မသိရင္ေတာ့ အခ်ိဳးေဖာက္ခံဖု႔ိနီးသြားပါၿပီ။ အဲဒီနည္းနဲ႔ပဲ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္မွာေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ လည္း ဆက္လက္ရွင္သန္ေနဆဲပါပဲ။ အစိုးရေရာ အုပ္ခ်ဳပ္သူေရာ အုပ္ခ်ဳပ္ခံေရာ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားလိုက္နာဖို႔အတြက္ကို ဒါေတြကို အစိုးရက သင္ေပးရမယ္။ ဥပေတြ လႊတ္ေတ္ာထဲကေန ျပဌာန္းေပးရမယ္ အဲဒီနည္းနဲ႔ရမွ လူထုရဲ႕ သက္သာရာ သက္သာေၾကာင္းျဖစ္လာမွာပါ။"

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံတကာ ျပစ္တင္ေဝဖန္ရႈတ္ခ်ခံရေလာက္တဲ့အထိ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ အေျခအေန ဆိုးဆိုးဝါးဝါးျဖစ္ေနတာဟာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္သူေတြကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ အေရးယူႏိုင္ျခင္းမရွိတာ၊ ေနာက္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရသူေတြကို အကာအကြယ္ေပးႏုိင္တဲ့ ဥပေဒျပ႒ာန္းမႈေတြ အားနည္းေနေသးတာေၾကာင့္လို႔ ႏုိင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးေန႔လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ ပူးေပါင္းပါဝင္တဲ့အဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ AAPPB ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အတြင္းေရးမွဴး ဦးတိတ္ႏုိင္က ေထာက္ျပပါတယ္။

"ဒီကေန႔အစိုးရဟာဆိုရင္ ျပည္သူေတြ ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ အစိုးရျဖစ္တယ္ေပါ့။ ဒီအစိုးရကလည္း လူ႔အခြင့္အေရးတိုးတက္ျမင့္မားေအာင္ ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ၾကိဳးစားေနတာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေတြ႔ရတယ္။ ေတြ႔ေပမယ့္လည္း သိသာထင္ရွားတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈမ်ိဳး တိုးတက္လာတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မေတြ႔ရဘူး အဓိကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လူေတြက ျပစ္ဒဏ္ကေန ကင္းလြတ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနဟာ လူ႔အခြင့္အေရး ျမင့္တင္ဖိို႔အတြက္ ၊ ကာကယ္ဖို႔အတြက္ အၾကီးမားဆံုးစိန္ေခၚမႈလို႔ျမင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြမွာ က်ဴးလြန္တဲ့လူေတြကို ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူမႈေတြ ေဆာင္ရြက္ရမယ္။ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈေတြ လုပ္ႏိုင္တဲ့ ဥပေဒေတြကို က်ေနာ္တို႔ အျမန္ဆံုးျပဌာန္းသင့္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒီ ၂ ခ်က္က အဓိကလို႔ ျမင္ပါတယ္။"

လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္းပါ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးေတြကို ျပည္သူလူထုက သိရွိၿပီး ေလးစားလိုက္နာဖို႔ ပညာေပးလႈ႔ံေဆာ္မႈေတြ ပိုၿပီး အေရးတၾကီး လုပ္ေဆာင္သင့္တာ အထူးသျဖင္ လူမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ အသားအေရာင္၊ လိင္စိတ္ခံယူမႈ ကြဲျပားမႈစတဲ့ လူသားတိုင္းရဲ႕ မတူညီကြဲျပားမႈေတြအေပၚ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးေတြ ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ ႏွိမ္ခ်ဆက္ဆံခံရမႈေတြ ပေပ်ာက္ေအာင္ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ လူသားတုိင္းက မားမားမတ္မတ္ရပ္တည္ေပးရမယ့္ဆိုတဲ့ အသိစိတ္ဓာတ္က အေရးၾကီးတယ္လို႔လည္း Triangle အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးလႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔ ဦးေဆာင္သူ မခင္ေလးကလည္း ေထာက္ျပပါတယ္။

"လူ႔အခြင့္အေရးဆိုတာကလည္း ကမာၻမွာ အားလံုးကေနၿပီးေတာ့ သေဘာတူ လက္ခံၿပီးေတာ့ ျပဌာန္းထားတဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ေၾကညာစာတန္းထဲမွာ ပါၿပီးသား လူတိုင္းမွာ ေမြးရာပါအခြင့္အေရးျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒါကိုလည္း က်မတို႔က အေရးစိုက္ၿပီးေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာနဲ႔ ကာကြယ္မႈအပိုင္းေတြကို လုပ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ျပည္သူျပည္သားေတြအားလံုးကလည္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈဆိုတဲ့ဟာမွာ ဘယ္လိုရွိတယ္ ေသနတ္နဲ႔ ပစ္မွ ၊ တုတ္နဲ႔ ရိုက္မွမဟုတ္ပဲနဲ႔ လူတဦးတေယာက္ကုိပဲ ျဖစ္ေစ စေျပာဆိုမႈကလည္း ခ်ိဳးေဖာက္မႈျဖစ္တယ္ဆိုတာကို အထူးသတိထားဖို႔လိုမယ္လို႔ က်မျမင္ပါတယ္။"

ကမာၻတဝွမ္းက လူသားတုိင္း လူ႔ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိ ေနထုိင္ႏိုင္ေရး၊ ေနာက္ စစ္မွန္ျပည့္ဝတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး အျပည့္အဝ ခံစားရရွိေရးနဲ႔ အစိုးရနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့တာဝန္ရွိသူေတြဘက္က လူ႔အခြင့္အေရးအေပၚ အမွန္တကယ္ေလးစားလိုက္နာၿပီးေတာ့ဥပေဒအရ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ထိေရာက္စြာအေရးယူႏိုင္ေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ၊ ကေလးသူငယ္ေတြ၊ မသန္စြမ္းသူေတြနဲ႔ လိင္စိတ္မတူကြဲျပားခံယူသူေတြအေပၚ ခ်ိဳးေဖာက္ေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ဥပေဒေတြ ျပ႒ာန္းၿပီး ခုိင္မာစြာ ကာကြယ္ေပးဖို႔ကိုလည္း လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြဘက္က အေလးအနက္တုိက္တြန္းၾကတာပါ။

ကုလသမဂၢက ႏုိင္ငံတိုင္း မျဖစ္မေနလိုက္နာသင့္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေၾကညာစာတမ္းကို အတည္ျပဳျပ႒ာန္းႏုိင္ခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလ ၁၀ရက္ေန႔ကို ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရးေန႔အျဖစ္ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံက တရားဝင္သတ္မွတ္ၿပီး က်င္းပလာခဲ့တာဆိုရင္ အခုဆိုရင္ ၆၉ၾကိမ္ေျမာက္ျဖစ္လာၿပီျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG