သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကခ်င္စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြ အေရးေပၚအကူအညီ လိုအပ္


ကခ်င္စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား ( REUTERS/Ann Wang)

(Zawgyi/Unicode)

ကခ်င္ျပည္နယ္ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႔နယ္က ဘြမ္ရာယန္ စစ္ေရွာင္စခန္းမွာ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ ၅၀၀ ေက်ာ္ဟာ လက္ရိွအခ်ိန္ထိ ေနရပ္ရင္း မျပန္ႏိုင္ဘဲ စားနပ္ရိကၡာနဲ႔ ေဆး၀ါးေတြ လိုအပ္ေနပါတယ္။ ေလာေလာဆည္မွာ မိုးရာသီကို ေရာက္လာေတာ့မွာျဖစ္တာေၾကာင့္ သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြနဲ႔ ကေလးငယ္ေတြအတြက္ စိုးရိမ္ေနရတယ္လို႔ ကူညီေရးေဆာင္ရြက္ေနသူေတြက ေျပာပါတယ္။ ရန္ကုန္္ကလာတဲ့ ဒီသတင္းအျပည့္အစံုကုိ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက ေျပာျပထားပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔က တပ္မေတာ္နဲ႔ KIA ကခ်င္လက္နက္ကိုင္တပ္ေတြၾကား ျဖစ္ပြားတဲ့တိုက္ပဲြေၾကာင့္ အနည္းဆံုး ေက်းရြာ ၆ ရြာေလာက္က ေဒသခံေတြဟာ ဘြမ္ရာယန္စစ္ေရွာင္စခန္းကို ေရာက္ရိွခိုလႈံေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

တိမ္းေရွာင္ေနတာ တစ္လေက်ာ္ ၾကာျမင့္လာခ်ိန္မွာေတာ့ ရိကၡာနဲ႔ ေဆး၀ါး အခက္အခဲေတြ ေတြ႔ၾကံဳေနၾကရေၾကာင္းကို ကူညီကယ္ဆယ္ေရးေဆာင္ရြက္ေနသူ တစ္ဦးက VOA ကို အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“ဘြမ္ရာယန္ စစ္ေရွာင္စခန္း ဟုတ္တယ္။ အိမ္ေထာင္စု ဦးေရက်ေတာ့ ၁၃၁ စုေပါ့။ လူဦးေရက်ေတာ့ ၅၅၉ေယာက္ ရိွတယ္။ အဓိက အခက္အခဲက ဆန္၊ ဆီ၊ ဆား ရိကၡာေပါ့့။ ၿပီးလုိ႔ရိွရင္ ဒီ ကေလးသူငယ္ေတြ၊ သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြ အဲလုိမ်ိဳးေတြ ပါတယ္။ က်န္းမာေရးပိုင္းကဆိုရင္လည္း ေဆး၀ါးမရိွဘူး။ ၿပီးေတာ့ ၾကြမ္းက်င္တဲ့ ဆရာ၊ ဆရာ၀န္ေတြ မရိွတဲ့အေျခအေနမွာ ေနာက္လဆုိရင္ မုိးစရြာၿပီေပါ့။ မုိးတြင္းမွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ ၀မ္းပ်က္ ၀မ္းေလ်ာတို႔၊ ငွက္ဖ်ားတို႔ေနာ စိုးရိမ္စရာေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အေျခအေနပါ။”

ဘြမ္ရာယန္စခန္းဟာ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႔နဲ႔ မုိင္၂၀ေလာက္ကြာေ၀းၿပီး ေထာက္ပံ့ေရးပစၥည္းေတြ ပို႔ေဆာင္မယ္ဆုိရင္ လမ္းခရီးမွာ အစစ္အေဆးမ်ားတာေၾကာင့္ ပို႔ေဆာင္ဖို႔ အခက္အခဲရိွတဲ့ ေနရာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရိွအခိ်န္မွာ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႔နယ္အတြင္း တုိက္ပဲြေတြ ၿငိမ္သက္ေနေပမဲ့ အခ်ိန္မေရြး စစ္ျပန္ျဖစ္လာႏိုင္တာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြ ေနရပ္မျပန္ရဲၾကဘူးလုိ႔လည္း ေျပာပါတယ္။

“အခု ဒီ စစ္ေရးတင္းမာမႈလည္း နည္းနည္းေတာ့ေျပေလ်ာ့သြားၿပီဟုတ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏွစ္ဘက္က စစ္မျဖစ္ေတာ့ဘူးလားဆိုေတာ့လည္း မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီအေျခအေနမွာ စစ္ေရွာင္စခန္းမွာ ေနေနတဲ့ သူေတြအကုန္လံုးက ကိုယ့္ရဲ့ ရပ္ရြာကို ျပန္ၾကမလား၊ မျပန္ၾကဘူးလား အဲလုိမ်ိဳး ေသခ်ာမေျပာႏိုင္ေသးတဲ့အေျခအေနေပါ့။”

ၿပီးခဲ့တဲ့လပိုင္းကေတာ့ ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္အဖဲြ႔ခ်ဳပ္ KBC က အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႔နယ္အတြင္းက စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို အကူအညီတခ်ဳိ႕ ေပးခဲ့ပါတယ္။

လက္ရိွ ျမန္မာျပည္ရဲ့ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနအရ INGO ႏိုင္ငံတကာအဖဲြ႔ေတြအေနနဲ႔ အကူအညီေပးဖုိ႔ အခက္အခဲေတြျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ လူမႈအသင္းအဖဲြ႔ေတြက အဓိက ကူညီႏိုင္ရင္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္လို႔KBC ဥကၠဌ ေဒါက္တာခလပ္ဆမ္ဆြန္က ေျပာပါတယ္။

“ဒီ က်ေနာ္တို႔ UNဒီ INGO အဖဲြ႔အစည္းေတြရဲ့ ေထာက္ပံ့မႈေတြကေတာ့ နည္းနည္းၾကန္႔ၾကာေနတယ္ေပါ့။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဘာဆက္လုပ္ရမွန္း မသိဘူးျဖစ္ေနတယ္။ ေလာေလာဆည္ဆည္ က်ေနာ္တို႔ အခ်င္းခ်င္းေတြပဲ စားေရးေသာက္ေရးအတြက္ ဟို တစ္ပတ္တန္၊ ႏွစ္ပတ္တန္ေပါ့ အဲလို ေထာက္ပံ့ေပးမႈ ေလာက္ပဲ ရႏိုင္မယ္ထင္တယ္။”

ၿပီးခဲ့တဲ့လ တုိက္ပဲြျဖစ္ပြားခ်ိန္မွာ အင္ဂ်န္းချမစ္ေျမာက္ဖက္ပိုင္း ေက်းရြာေတြ ဘြမ္ရာယာန္စခန္းကို တိမ္းေရွာင္ခဲ့ၾကတာျဖစ္ၿပီး ျမစ္ေတာင္ဖက္ပိုင္း ေက်းရြာေတြကေတာ့ ျမစ္ဆံုအနီး တန္ဖရဲရြာနဲ႔ ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႔ေတြကို တိမ္းေရွာင္ခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

အင္ဂ်န္းချမစ္ေတာင္ဘက္ပိုင္း ေဂြေထာ္၊ တန္ေဘာင္ယန္၊ ပဆိဇြပ္၊ ဆနီတူယန္နဲ႔ ဘြမ္နင္ယန္ရြာေတြဘက္ တိမ္းေရွာင္သူေတြဟာ ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႔ ပလနရြာ စစ္ေရွာင္စခန္းမွာ အနည္းဆံုး လူ ၄၀၀ေလာက္ ခိုလႈံေနၾကတာပါ။ တိုက္ပဲြမျဖစ္ေတာ့ေပမဲ့ သူတို႔ ေနရပ္မျပန္ႏိုင္ေသးတဲ့အေျခအေနကို ျမစ္ၾကီးနားကို တိမ္းေရွာင္လာတဲ့ ျပည္တြင္းဒုကၡသည္တေယာက္ကအခုလို ေျပာပါတယ္။

“လြန္ခဲ့တဲ့ ေဂြေထာင္စခန္းမွာ ျဖစ္တဲ့ေနာက္ပိုင္းဆိုေတာ့ ျဖစ္ၾကတာေတာ့ မရိွဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဟုိဘက္ကေရာ၊ ဒီဘက္ကေရာ ေရွာင္ေနတာေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ ခနတျဖဳတ္ သတိထားၿပီးမွပဲ ေရွာင္ေနတာ ေကာင္းတယ္ဆုိၿပီးမွ သက္ဆုိင္ရာ ဌာနေတြကေပါ့ေနာ အဲလုိေျပာၾကၿပီးမွပဲ က်ေနာတို႔က တကယ္ ရြာထဲမွာ ေအးေအးေဆးေဆးျပန္ေနဖုိ႔ကလည္း ခက္ေနတယ္။ ျဖစ္လာရင္က မလြယ္ဘူး ၾကားထဲမွာပဲ ၿငိသြားမယ္။”

ေတာင္ယာစိုက္ဖို႔ ျပင္ဆင္တာနဲ႔ အိမ္ေမြးတိရိစၦာန္ေတြ ၾကည္႔ဖို႔အတြက္ တခ်ိဳ႔ အမ်ိဳးသားေတြေလာက္ပဲ သူတို႔ ရြာေတြကို ခနျပန္ၾကတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့အဂၤါေန႔အထိေတာ့ ကခ်င္ျပည္နယ္က ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ KIA အၾကားတုိက္ပဲြေတြ ျဖစ္ပြားေနခဲ့ၿပီး လက္ရိွအေျခအေနမွာ တိုက္ပဲြေတြ ပိုမိုျပင္းထန္လာမယ္လုိ႔လည္း သံုးသပ္တာေတြ ရိွေနတာျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


........

ကချင်စစ်ရှောင်ဒုက္ခသည်တွေ အရေးပေါ်အကူအညီလိုအပ်

(Unicode)

ကချင်ပြည်နယ် အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်က ဘွမ်ရာယန် စစ်ရှောင်စခန်းမှာ စစ်ပြေးဒုက္ခသည် ၅၀၀ ကျော်ဟာ လက်ရှိအချိန်ထိ နေရပ်ရင်း မပြန်နိုင်ဘဲ စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ ဆေးဝါးတွေ လိုအပ်နေပါတယ်။ လောလောဆည်မှာ မိုးရာသီကို ရောက်လာတော့မှာဖြစ်တာကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အိုတွေနဲ့ ကလေးငယ်တွေအတွက် စိုးရိမ်နေရတယ်လို့ ကူညီရေးဆောင်ရွက်နေသူတွေက ပြောပါတယ်။ ရန်ကုန်ကလာတဲ့ ဒီသတင်းအပြည့်အစုံကို ကိုကျော်ကျော်သိန်းက ပြောပြထားပါတယ်။

ကချင်ပြည်နယ်ထဲမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့က တပ်မတော်နဲ့ KIA ကချင်လက်နက်ကိုင်တပ်တွေကြား ဖြစ်ပွားတဲ့တိုက်ပွဲကြောင့် အနည်းဆုံး ကျေးရွာ ၆ ရွာလောက်က ဒေသခံတွေဟာ ဘွမ်ရာယန်စစ်ရှောင်စခန်းကို ရောက်ရှိခိုလှုံနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

တိမ်းရှောင်နေတာ တစ်လကျော် ကြာမြင့်လာချိန်မှာတော့ ရိက္ခာနဲ့ ဆေးဝါး အခက်အခဲတွေ တွေ့ကြုံနေကြရကြောင်းကို ကူညီကယ်ဆယ်ရေးဆောင်ရွက်နေသူ တစ်ဦးက VOA ကို အခုလို ပြောပါတယ်။

“ဘွမ်ရာယန် စစ်ရှောင်စခန်း ဟုတ်တယ်။ အိမ်ထောင်စု ဦးရေကျတော့ ၁၃၁ စုပေါ့။ လူဦးရေကျတော့ ၅၅၉ယောက် ရှိတယ်။ အဓိက အခက်အခဲက ဆန်၊ ဆီ၊ ဆား ရိက္ခာပေါ့။ ပြီးလို့ရှိရင် ဒီ ကလေးသူငယ်တွေ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ အဲလိုမျိုးတွေ ပါတယ်။ ကျန်းမာရေးပိုင်းကဆိုရင်လည်း ဆေးဝါးမရှိဘူး။ ပြီးတော့ ကြွမ်းကျင်တဲ့ ဆရာ၊ ဆရာဝန်တွေ မရှိတဲ့အခြေအနေမှာ နောက်လဆိုရင် မိုးစရွာပြီပေါ့။ မိုးတွင်းမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ ဝမ်းပျက် ဝမ်းလျောတို့၊ ငှက်ဖျားတို့နော စိုးရိမ်စရာတွေ ဖြစ်နေတဲ့အခြေအနေပါ။”

ဘွမ်ရာယန်စခန်းဟာ အင်ဂျန်းယန်မြို့နဲ့ မိုင်၂၀လောက်ကွာဝေးပြီး ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းတွေ ပို့ဆောင်မယ်ဆိုရင် လမ်းခရီးမှာ အစစ်အဆေးများတာကြောင့် ပို့ဆောင်ဖို့ အခက်အခဲရှိတဲ့ နေရာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာ အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲတွေ ငြိမ်သက်နေပေမဲ့ အချိန်မရွေး စစ်ပြန်ဖြစ်လာနိုင်တာကြောင့် ဒေသခံတွေ နေရပ်မပြန်ရဲကြဘူးလို့လည်း ပြောပါတယ်။

“အခု ဒီ စစ်ရေးတင်းမာမှုလည်း နည်းနည်းတော့ပြေလျော့သွားပြီဟုတ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ နှစ်ဘက်က စစ်မဖြစ်တော့ဘူးလားဆိုတော့လည်း မဟုတ်ဘူး။ အဲဒီအခြေအနေမှာ စစ်ရှောင်စခန်းမှာ နေနေတဲ့ သူတွေအကုန်လုံးက ကိုယ့်ရဲ့ ရပ်ရွာကို ပြန်ကြမလား၊ မပြန်ကြဘူးလား အဲလိုမျိုး သေချာမပြောနိုင်သေးတဲ့အခြေအနေပေါ့။”

ပြီးခဲ့တဲ့လပိုင်းကတော့ ကချင်နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်အဖွဲ့ချုပ် KBC က အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်အတွင်းက စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေကို အကူအညီတချို့ ပေးခဲ့ပါတယ်။

လက်ရှိ မြန်မာပြည်ရဲ့ နိုင်ငံရေးအခြေအနေအရ INGO နိုင်ငံတကာအဖွဲ့တွေအနေနဲ့ အကူအညီပေးဖို့ အခက်အခဲတွေဖြစ်နေတာကြောင့် လူမှုအသင်းအဖွဲ့တွေက အဓိက ကူညီနိုင်ရင် အကောင်းဆုံးဖြစ်တယ်လို့KBC ဥက္ကဌ ဒေါက်တာခလပ်ဆမ်ဆွန်က ပြောပါတယ်။

“ဒီ ကျနော်တို့ UNဒီ INGO အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ ထောက်ပံ့မှုတွေကတော့ နည်းနည်းကြန့်ကြာနေတယ်ပေါ့။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဘာဆက်လုပ်ရမှန်း မသိဘူးဖြစ်နေတယ်။ လောလောဆည်ဆည် ကျနော်တို့ အချင်းချင်းတွေပဲ စားရေးသောက်ရေးအတွက် ဟို တစ်ပတ်တန်၊ နှစ်ပတ်တန်ပေါ့ အဲလို ထောက်ပံ့ပေးမှု လောက်ပဲ ရနိုင်မယ်ထင်တယ်။”

ပြီးခဲ့တဲ့လ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်မှာ အင်ဂျန်းခမြစ်မြောက်ဖက်ပိုင်း ကျေးရွာတွေ ဘွမ်ရာယာန်စခန်းကို တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး မြစ်တောင်ဖက်ပိုင်း ကျေးရွာတွေကတော့ မြစ်ဆုံအနီး တန်ဖရဲရွာနဲ့ မြစ်ကြီးနားမြို့တွေကို တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။

အင်ဂျန်းခမြစ်တောင်ဘက်ပိုင်း ဂွေထော်၊ တန်ဘောင်ယန်၊ ပဆိဇွပ်၊ ဆနီတူယန်နဲ့ ဘွမ်နင်ယန်ရွာတွေဘက် တိမ်းရှောင်သူတွေဟာ မြစ်ကြီးနားမြို့ ပလနရွာ စစ်ရှောင်စခန်းမှာ အနည်းဆုံး လူ ၄၀၀လောက် ခိုလှုံနေကြတာပါ။ တိုက်ပွဲမဖြစ်တော့ပေမဲ့ သူတို့ နေရပ်မပြန်နိုင်သေးတဲ့အခြေအနေကို မြစ်ကြီးနားကို တိမ်းရှောင်လာတဲ့ ပြည်တွင်းဒုက္ခသည်တယောက်ကအခုလို ပြောပါတယ်။

“လွန်ခဲ့တဲ့ ဂွေထောင်စခန်းမှာ ဖြစ်တဲ့နောက်ပိုင်းဆိုတော့ ဖြစ်ကြတာတော့ မရှိဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဟိုဘက်ကရော၊ ဒီဘက်ကရော ရှောင်နေတာတော့ ကောင်းပါတယ်။ ခနတဖြုတ် သတိထားပြီးမှပဲ ရှောင်နေတာ ကောင်းတယ်ဆိုပြီးမှ သက်ဆိုင်ရာ ဌာနတွေကပေါ့နော အဲလိုပြောကြပြီးမှပဲ ကျနောတို့က တကယ် ရွာထဲမှာ အေးအေးဆေးဆေးပြန်နေဖို့ကလည်း ခက်နေတယ်။ ဖြစ်လာရင်က မလွယ်ဘူး ကြားထဲမှာပဲ ငြိသွားမယ်။”

တောင်ယာစိုက်ဖို့ ပြင်ဆင်တာနဲ့ အိမ်မွေးတိရိစ္ဆာန်တွေ ကြည့်ဖို့အတွက် တချို့ အမျိုးသားတွေလောက်ပဲ သူတို့ ရွာတွေကို ခနပြန်ကြတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့အင်္ဂါနေ့အထိတော့ ကချင်ပြည်နယ်က နေရာအတော်များများမှာ တပ်မတော်နဲ့ KIA အကြားတိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်ပွားနေခဲ့ပြီး လက်ရှိအခြေအနေမှာ တိုက်ပွဲတွေ ပိုမိုပြင်းထန်လာမယ်လို့လည်း သုံးသပ်တာတွေ ရှိနေတာဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

စိတ္၀င္စားဖြယ္ ...

XS
SM
MD
LG