သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကခ်င္ဒုကၡသည္ေတြေနရပ္ျပန္ေရး စိန္ေခၚမႈေတြရွိေနဆဲ


ကခ်င္ဒုကၡသည္မ်ား

(Zawgyi / Unicode)

တိုက္ပြဲေတြ စဲလာေနတဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲမွာ စစ္ေရွာင္ေတြ ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ဖို႔ ဂ်ပန္အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြက အကူအညီေတြ ေပးလာေနေပမယ့္ တကယ္တမ္းသူတို႔ ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ေတာ့ စိန္ေခၚမႈေတြက အမ်ားအျပား ရွိေနတယ္လို႔ စစ္ေရွာင္အေရး ကူညီေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဒီဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ေရးကိစၥကို အစိုးရက ေရရွည္စီမံကိန္းခ် စနစ္တက် အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေပးဖို႔လည္း တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း အျပည့္အစုံကို ဗြီအိုေအ ျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ ကိုေဇာ္ထက္က ေျပာျပေပးမွာပါ။

ကခ်င္စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြေနရပ္ျပန္ႏိုင္ဖို႔ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅သန္းကို အခု ၂၀၂၀ ပထမ ၆လပတ္အတြင္း ကူညီေပးသြားမယ္လို႔ ဂ်ပန္အစိုးရက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ကုလသမဂၢနဲ႔ ဥေရာပသမဂၢအဖြဲ႕အစည္းေတြနည္းတူ ကခ်င္စစ္ေရွာင္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရးကိစၥမွာ ဂ်ပန္ကလည္းပူးေပါင္း ပါဝင္လာတာပါ။ ဂ်ပန္အစိုးရနဲ႔ Nippon Foundation ပူးတြဲေထာက္ပံ့မယ့္ ဒီေဒၚလာ ၅သန္းအေထာက္အပံ့မွာ အိမ္ေျခ ၅၀၀နဲ႔ အိမ္သာ အပါအဝင္ သူတို႔ဝင္ေငြတိုးတက္ဖို႔ စိုက္ပ်ိဳးေရးသင္တန္းေပးဖို႔လည္း ပါ,ပါတယ္။

အခုလို အကူအညီေတြ ေပးလာေနေပမယ့္ တကယ္တမ္းသူတို႔ ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ေတာ့ စိန္ေခၚမႈေတြက အမ်ားအျပား ရွိေန သလို ၊ ေရရွည္စီမံကိန္းေတြ လည္း လိုအပ္ေနေတယ္လို႔ စစ္ေရွာင္အေရး ေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကြန္ရက္က ေဒၚခြန္ဂ်ာက ေျပာပါတယ္။

“ ရန္ပုံေငြပမာဏဟာ ဒီအတိုင္းပဲၾကည့္ရင္ မ်ားတယ္လို႔ ယူဆရေပမယ့္ တကယ္တမ္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္လို႔ ေျပာတဲ့အခါမွာ ႐ြာတ႐ြာကို ျပန္ၿပီးတည္ေထာင္တဲ့အခ်ိန္မွာေတာင္ ေတာ္ေတာ္ေလးခက္ပါတယ္။ ဥပမာ- ေနအိမ္ကို ျပန္ျပင္ဖို႔ တအိမ္ကို အနည္းဆုံး ဆယ္သိန္းေလာက္ ရွိတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပန္ျပင္လို႔ရေကာင္း ရႏိုင္တယ္ေပါ့။ အနည္းဆုံးကေတာ့ တရာသီစားေသာက္ဖို႔ အစားအေသာက္ကလည္း လိုပါေသးတယ္။ ဘာမွစားဖို႔မရွိရင္လည္း ဒုကၡေရာက္ဦးမွာျဖစ္တယ္။ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး အားလုံးကို အစကေန တည္ေထာင္ယူရမယ့္ သဘာမွာရွိတယ္။ အရင္က ေဆးေပးခန္းေတြလည္းမရွိေတာ့ဘူး။ စာသင္ေက်ာင္းဆိုတာလည္း သုံးလို႔မရတာက မ်ားတဲ့အခါက်ေတာ့ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးတို႔၊ ေနရပ္ျပန္ေရးတို႔ဟာ စိန္ေခၚခ်က္ အႀကီးႀကီးျဖစ္ေနေသးတယ္။”

လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ရခိုင္၊ ကခ်င္၊ ရွမ္းနဲ႔ ကရင္ျပည္နယ္က ဒုကၡသည္စခန္းေတြ ပိတ္သိမ္းႏိုင္ဖို႔ National Strategy for the Closure of IDP Camps ဆိုတဲ့ စီမံကိန္းေရးဆြဲထား တာပါ။ ဒါေပမဲ့ ေျမျပင္အေျခအေနမွာ အစိုးရက ထိထိေရာက္ေရာက္ မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေသး ဘူးလို႔ လည္း ေဒၚခြန္ဂ်ာ က ေျပာပါတယ္။

“ နံပတ္ (၁)က အဲဒီရန္ပုံေငြကို ဘယ္လိုပုံစံမ်ိဳးနဲ႔ ခြဲေဝမလဲဆိုတဲ့ channel ေပါ့။ အခုအခ်ိန္မွာ ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ အၿမဲတမ္း တစိုက္မတ္မတ္လုပ္လာတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္ၿပီးမွ သူတို႔ကေနတဆင့္ ေပးၿပီးေတာ့မွ လုပ္ကိုင္ေဆာင္႐ြက္တာဆိုရင္ ပိုအဆင္ေျပတယ္ေပါ့။ ဥပမာ အစိုးရ channel ကေန အစိုးရအေကာင္အထည္ ေဖာ္မယ့္ဟာဆိုရင္ အဆင္မေျပဘူးလို႔ ယူဆတယ္။”

ဂ်ပန္အစိုးရ အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔ နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ ကခ်င္ႏွစ္ခ်င္းခရစ္ယာန္အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ KBC ရဲ႕ လူမႈဝန္ထမ္းႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဌာန တာဝန္ခံ ဦးေဖာ္ရမ္ခါးလီက အေျခေန ၃ ခုေပၚ မူတည္ၿပီး အကူညီေပးဖို႔ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လို႔ ဗြီအိုေအကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ သူတို႔ေနရပ္ျပန္ေရး လုံၿခဳံစြာနဲ႔ ျပန္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ က်ေနာ္ကေန သူတို႔ကို ဦးစီးဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ ျပန္တဲ့ဟာမ်ိဳးေလာက္ေတာ့ အခုအခ်ိန္မွာ အသင့္ေတာ္ဆုံးလို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ ႏွစ္လည္းၾကာလာတဲ့အခါ သူတို႔ဟာသူတို႔ ဆုံးျဖတ္ၿပီးေတာ့ ျပန္တဲ့ဟာ အင္မတန္မွ အႏၲရာယ္ မ်ားပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ criteria သတ္မွတ္ခ်က္ ၃ခုအေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အခု ေဆာင္႐ြက္ေနျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။”

စစ္မျဖစ္ဘဲ ထြက္ေျပးခဲ့တဲ့႐ြာ၊ အစိုးရ ဒါမွမဟုတ္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းက အုပ္ခ်ဳပ္ထားတဲ့႐ြာနဲ႔ အိမ္ေျခအနည္းဆုံး ၅၀%ေလာက္က်န္ေနေသးတဲ့႐ြာ စတဲ့ အေျခအေန ၃ခုနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့သူေတြ ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ဖို႔ အစိုးရနဲ႔ KBC က ညႇိႏႈိင္းေနတာပါ။

အျငင္းပြားဖြယ္ ေျမလြတ္ေျမ႐ိုင္းဥပေဒနဲ႔ ေျမျမႇဳပ္မိုင္း ဒါေတြကိုလည္း စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြက စိုးရိမ္ေနတာပါ။ တပ္မေတာ္နဲ႔ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္ KIA ျဖစ္ခဲ့တဲ့ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ လူ ၁၀၀,၀၀၀ နီးပါး စစ္ေဘးေရွာင္ခဲ့ရပါတယ္။

ကခ်င္စစ္ေရွာင္ကိစၥကို အစိုးရရဲ႕ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဗဟိုဌာန NRPC ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ကခ်င္စစ္ေဘးေရွာင္ျပည္သူမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးေကာ္မတီ KHCC တို႔ သုံးႀကိမ္ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး လာမယ့္ ေဖေဖာ္ဝါရီထဲမွာ ထပ္ေတြ႕သြားဖို႔ရွိပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


.............

ကချင်ဒုက္ခသည်တွေနေရပ်ပြန်ရေး စိန်ခေါ်မှုတွေရှိနေဆဲ

(Unicode)

တိုက်ပွဲတွေ စဲလာနေတဲ့ ကချင်ပြည်နယ်ထဲမှာ စစ်ရှောင်တွေ နေရပ်ပြန်နိုင်ဖို့ ဂျပန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းတွေက အကူအညီတွေ ပေးလာနေပေမယ့် တကယ်တမ်းသူတို့ နေရပ်ပြန်နိုင်ဖို့ အတွက်တော့ စိန်ခေါ်မှုတွေက အများအပြား ရှိနေတယ်လို့ စစ်ရှောင်အရေး ကူညီနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဒီဒုက္ခသည်တွေ နေရပ်ပြန်နိုင်ရေးကိစ္စကို အစိုးရက ရေရှည်စီမံကိန်းချ စနစ်တကျ အကောင်အထည် ဖော်ပေးဖို့လည်း တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။ ဒီအကြောင်း အပြည့်အစုံကို ဗွီအိုအေ မြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် ကိုဇော်ထက်က ပြောပြပေးမှာပါ။

ကချင်စစ်ဘေးရှောင် ဒုက္ခသည်တွေနေရပ်ပြန်နိုင်ဖို့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅သန်းကို အခု ၂၀၂၀ ပထမ ၆လပတ်အတွင်း ကူညီပေးသွားမယ်လို့ ဂျပန်အစိုးရက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ကုလသမဂ္ဂနဲ့ ဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့အစည်းတွေနည်းတူ ကချင်စစ်ရှောင်တွေ နေရပ်ပြန်ရေးကိစ္စမှာ ဂျပန်ကလည်းပူးပေါင်း ပါဝင်လာတာပါ။ ဂျပန်အစိုးရနဲ့ Nippon Foundation ပူးတွဲထောက်ပံ့မယ့် ဒီဒေါ်လာ ၅သန်းအထောက်အပံ့မှာ အိမ်ခြေ ၅၀၀နဲ့ အိမ်သာ အပါအဝင် သူတို့ဝင်ငွေတိုးတက်ဖို့ စိုက်ပျိုးရေးသင်တန်းပေးဖို့လည်း ပါ,ပါတယ်။

အခုလို အကူအညီတွေ ပေးလာနေပေမယ့် တကယ်တမ်းသူတို့ နေရပ်ပြန်နိုင်ဖို့ အတွက်တော့ စိန်ခေါ်မှုတွေက အများအပြား ရှိနေ သလို ၊ ရေရှည်စီမံကိန်းတွေ လည်း လိုအပ်နေတေယ်လို့ စစ်ရှောင်အရေး ဆောင်ရွက်နေတဲ့ ကချင်ငြိမ်းချမ်းရေးကွန်ရက်က ဒေါ်ခွန်ဂျာက ပြောပါတယ်။

“ ရန်ပုံငွေပမာဏဟာ ဒီအတိုင်းပဲကြည့်ရင် များတယ်လို့ ယူဆရပေမယ့် တကယ်တမ်း အကောင်အထည်ဖော်မယ်လို့ ပြောတဲ့အခါမှာ ရွာတရွာကို ပြန်ပြီးတည်ထောင်တဲ့အချိန်မှာတောင် တော်တော်လေးခက်ပါတယ်။ ဥပမာ- နေအိမ်ကို ပြန်ပြင်ဖို့ တအိမ်ကို အနည်းဆုံး ဆယ်သိန်းလောက် ရှိတယ်ဆိုရင်တော့ ပြန်ပြင်လို့ရကောင်း ရနိုင်တယ်ပေါ့။ အနည်းဆုံးကတော့ တရာသီစားသောက်ဖို့ အစားအသောက်ကလည်း လိုပါသေးတယ်။ ဘာမှစားဖို့မရှိရင်လည်း ဒုက္ခရောက်ဦးမှာဖြစ်တယ်။ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး အားလုံးကို အစကနေ တည်ထောင်ယူရမယ့် သဘာမှာရှိတယ်။ အရင်က ဆေးပေးခန်းတွေလည်းမရှိတော့ဘူး။ စာသင်ကျောင်းဆိုတာလည်း သုံးလို့မရတာက များတဲ့အခါကျတော့ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတို့၊ နေရပ်ပြန်ရေးတို့ဟာ စိန်ခေါ်ချက် အကြီးကြီးဖြစ်နေသေးတယ်။”

လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ရခိုင်၊ ကချင်၊ ရှမ်းနဲ့ ကရင်ပြည်နယ်က ဒုက္ခသည်စခန်းတွေ ပိတ်သိမ်းနိုင်ဖို့ National Strategy for the Closure of IDP Camps ဆိုတဲ့ စီမံကိန်းရေးဆွဲထား တာပါ။ ဒါပေမဲ့ မြေပြင်အခြေအနေမှာ အစိုးရက ထိထိရောက်ရောက် မလုပ်ဆောင်နိုင်သေး ဘူးလို့ လည်း ဒေါ်ခွန်ဂျာ က ပြောပါတယ်။

“ နံပတ် (၁)က အဲဒီရန်ပုံငွေကို ဘယ်လိုပုံစံမျိုးနဲ့ ခွဲဝေမလဲဆိုတဲ့ channel ပေါ့။ အခုအချိန်မှာ ဒုက္ခသည်များအတွက် အမြဲတမ်း တစိုက်မတ်မတ်လုပ်လာတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ပြီးမှ သူတို့ကနေတဆင့် ပေးပြီးတော့မှ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်တာဆိုရင် ပိုအဆင်ပြေတယ်ပေါ့။ ဥပမာ အစိုးရ channel ကနေ အစိုးရအကောင်အထည် ဖော်မယ့်ဟာဆိုရင် အဆင်မပြေဘူးလို့ ယူဆတယ်။”

ဂျပန်အစိုးရ အကူအညီပေးရေးအဖွဲ့ နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေတဲ့ ကချင်နှစ်ချင်းခရစ်ယာန်အဖွဲ့ချုပ် KBC ရဲ့ လူမှုဝန်ထမ်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဌာန တာဝန်ခံ ဦးဖော်ရမ်ခါးလီက အခြေနေ ၃ ခုပေါ် မူတည်ပြီး အကူညီပေးဖို့ လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ ဗွီအိုအေကို အခုလိုပြောပါတယ်။

“ သူတို့နေရပ်ပြန်ရေး လုံခြုံစွာနဲ့ ပြန်နိုင်ဖို့အတွက် ကျနော်ကနေ သူတို့ကို ဦးစီးဦးဆောင်ပြီးတော့ ပြန်တဲ့ဟာမျိုးလောက်တော့ အခုအချိန်မှာ အသင့်တော်ဆုံးလို့ မြင်ပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ်ရင် နှစ်လည်းကြာလာတဲ့အခါ သူတို့ဟာသူတို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးတော့ ပြန်တဲ့ဟာ အင်မတန်မှ အန္တရာယ် များပါတယ်။ ကျနော်တို့ criteria သတ်မှတ်ချက် ၃ခုအပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ ကျနော်တို့ အခု ဆောင်ရွက်နေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။”

စစ်မဖြစ်ဘဲ ထွက်ပြေးခဲ့တဲ့ရွာ၊ အစိုးရ ဒါမှမဟုတ် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းက အုပ်ချုပ်ထားတဲ့ရွာနဲ့ အိမ်ခြေအနည်းဆုံး ၅၀%လောက်ကျန်နေသေးတဲ့ရွာ စတဲ့ အခြေအနေ ၃ခုနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့သူတွေ နေရပ်ပြန်နိုင်ဖို့ အစိုးရနဲ့ KBC က ညှိနှိုင်းနေတာပါ။

အငြင်းပွားဖွယ် မြေလွတ်မြေရိုင်းဥပဒေနဲ့ မြေမြှုပ်မိုင်း ဒါတွေကိုလည်း စစ်ရှောင်ဒုက္ခသည်တွေက စိုးရိမ်နေတာပါ။ တပ်မတော်နဲ့ ကချင်လက်နက်ကိုင် KIA ဖြစ်ခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် လူ ၁၀၀,၀၀၀ နီးပါး စစ်ဘေးရှောင်ခဲ့ရပါတယ်။

ကချင်စစ်ရှောင်ကိစ္စကို အစိုးရရဲ့ အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဗဟိုဌာန NRPC ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ ကချင်စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးကော်မတီ KHCC တို့ သုံးကြိမ်တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး လာမယ့် ဖေဖော်ဝါရီထဲမှာ ထပ်တွေ့သွားဖို့ရှိပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG