သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကိုဗစ္ကာလ တားျမစ္မႈေၾကာင္႔ ရွမ္းေျမာက္ စစ္ေဘးေရွာင္ေတြဆီ အကူအညီမေရာက္ႏိုင္ 


မွတ္တမ္းဓါတ္ပံု- ၂၀၁၉ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္တုန္းက ရွမ္းေျမာက္ စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္မ်ား

(Zawgyi/Unicode)

ရွမ္းျပည္ ေျမာက္ပိုင္းက စစ္ေဘးေရွာင္ ျပည္သူေတြဟာ ကိုဗစ္ကာလ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ အေရးေပၚအကူအညီ မရႏိုင္ပဲျဖစ္ေနၿပီး ၊ အဲဒီေဒသမွာ ခုခ်ိန္ထိ အိမ္မျပန္ႏိုင္ ျဖစ္ေနရတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ ေထာင္ခ်ီ ရွိေနတယ္လို႔ ကုလသမဂၢအပါအဝင္ ကူညီကယ္ဆယ္ေရး အဖြဲ႔ေတြက ေျပာၾကတဲ့အေၾကာင္း ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္က တင္ျပမွာပါ။

၂၀၂၀ ခုႏွစ္ကုန္ပိုင္းနဲ႔ ၂၀၂၁ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း - အထူးသျဖင့္ ေက်ာက္မဲနဲ႔ နမၼတူၿမဳိ႕နယ္တဝိုက္ RCSS ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ ေတာင္ပိုင္းနဲ႔ TNLA တအန္း(ပေလာင္) တပ္ဖဲြ႔အၾကား တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြ စစ္နဲ႔ေဝးရာကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ရင္း အခုအခ်ိန္ထိ ေနရပ္ မျပန္ႏိုင္ေသးပဲ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို သြားေရာက္ အကူအညီေပးေနတဲ့ ေက်ာက္မဲၿမဳိ႕ခံ မိုင္အာေႏြးက VOA ကို ေျပာပါတယ္။

“ေလာေလာဆယ္ေတာ့ သူတို႔ကို ေနရာခ်ထားေပးတဲ့ ယာယီစခန္း ၅ ခုမွာ ေနၾကပါတယ္။ ေက်ာက္မဲ ၿမဳိ႕ထဲမွာပဲ။ လက္ရွိမွာ စစ္ေရွာင္ (၁၂၀၀)ေလာက္ က်န္ေနေသးတယ္။ အခက္အခဲလည္း ျဖစ္ေနၾကတယ္။ ဒီတေလာမွာ ရာသီဥတုလည္း ေအးေတာ့ ေစာင္ေတြလိုအပ္ေနတယ္။ ေအးတဲ့ရာသီဆိုေတာ့ မီးလႈံဖို႔ ထင္းမီးေသြး မရွိေတာ့ အဆင္မေျပဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ ေသာက္ေရတို႔ အစားအေသာက္ အနည္းအက်ဥ္းေတာ့ ၿမဳိ႕ေပၚက အလႉရွင္တခ်ဳိ႕က သြားလႉၾကတယ္။ အခုအခ်ိန္က ကုိဗစ္ကာလလည္းျဖစ္တယ္ ေအးတဲ့အခ်ိန္လည္း ျဖစ္ေနေတာ့ အျခားၿမဳိ႕က အလႉရွင္ေတြ ဒီၿမဳိ႕ကိုလာဖို႔ အခက္အခဲ ျဖစ္ေနၾကတယ္။”

စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြဟာ ေက်ာက္မဲၿမဳိ႕က စာသင္းေက်ာင္း၊ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း၊ ဓမၼာ႐ုံ စတဲ့ ေနရာေတြမွာ ျဖစ္သလို ခုိလႈံေနရၿပီး ကိုဗစ္ကာလ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ သြားေရးလာေရး ခက္ခဲတဲ့အတြက္ အေရးေပၚအကူအညီရဖို႔ ခက္ခဲေနတယ္လို႔ ဝမ္ေပါင္နိမ္းထဲြ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူညီေပးေရးအဖြဲ႔ တာဝန္ခံ ေဒၚေမရီတြမ္က ေျပာပါတယ္။

“ ဘယ္ေနရာမွာမဆို အခုကာလက ကိုဗစ္ေၾကာင့္ အသြားအလာ ကန္႔သတ္ထားေတာ့ အကူအညီ ခ်က္ခ်င္း သြားေပးဖို႔ဆိုတာက ခက္ခဲတဲ့အပိုင္းေတြ ရွိေနတယ္ေလ ။ ဒီလို လူတေထာင္ေက်ာ္ႀကီးကို ခ်က္ခ်င္း ကူညီဖို႔က်ျပန္ေတာ့ က်မတို႔အဖြဲ႔မွာ ရန္ပုံေငြကလည္း အဆင္သင့္မရွိဘူး။ ဒါမ်ဳိးကူညီဖို႔က အနည္းဆုံး ၂ ရက္ကေန ၃ ရက္ေလာက္ အခ်ိန္ယူျပင္ဆင္ၿပီးလုပ္မွ ေရာက္ႏိုင္မယ့္ အေနအထားရွိတာေလ။ ၿပီးရင္ တုိက္ပဲြကလည္း မၿငိမ္ေသးဘူး။ ၿပီးေတာ့ ရာသီဥတုကလည္း ရွမ္းေျမာက္မွာ ေတာ္ေတာ္ေအးတဲ့အခ်ိန္ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီဒုကၡသည္ေတြကို ခ်က္ခ်င္းကူညီဖို႔က လုံေလာက္မႈမရွိတဲ့အတြက္ ဒါကို ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြကေရာ ဒီအစိုးရကပါ အကူအညီေပးဖို႔ ခ်က္ခ်င္းလုပ္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။”

ဒီလို အခက္အခဲေတြၾကားမွာ ယာယီဒုကၡသည္ စခန္းထဲ စုၿပဳံေနရတဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္ ဒုကၡသည္ေတြၾကား ကုိဗစ္ကူးစက္မွာကိုလည္း စုိးရိမ္ေနရတယ္လို႔ မိုင္အာေႏြးက ေျပာပါတယ္။

“စုိးရိမ္ရတယ္ ။ စိုးရိမ္တယ္ဆိုတာ သူတို႔က ေတာင္ေပၚကလူေတြဆိုေတာ့ အျခားၿမဳိ႕ကျပန္လာတဲ့ လူေတြဆီမွာ ကိုဗစ္ရွိ၏ မရွိ၏ဆိုတာ အတိအက် မသိႏိုင္ဘူးေလ။ အဲဒါေၾကာင့္ စိုးရိမ္မိတာ။ သူတို႔ကို ႏွာေခါင္းစည္းေပးတာေတာင္မွ ဒီႏွာေခါင္းစည္းကို ေကာင္းေကာင္းလည္း မတပ္ၾကဘူး။ ခုက ကိုဗစ္ကာလဆိုေတာ့ ကိုဗစ္ကူးစက္ခံရမွာကို စုိးရိမ္တယ္ေလ လူအမ်ားနဲ႔ဆိုေတာ့။”

ဒါေၾကာင့္ ျပည္သူေတြရဲ႕ဒုကၡကို စာနာၿပီး တိုက္ပြဲေတြကို အဆုံးသတ္ၾကဖို႔ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြကို ဝမ္ေပါင္နိမ္းထဲြ အဖဲြ႔က ေတာင္းဆုိေၾကာင္း ေဒၚေမရီတြမ္က တိုက္တြန္းပါတယ္။

“အခုက ကုိဗစ္ကိုေၾကာက္ေနရခ်ိန္မွာ ဒီလို စစ္ေၾကာင့္ ထြက္ေျပးရတာဆိုေတာ့ အဲဒီလူေတြမွာ စိတ္ဖိစီးမႈ ႏွစ္ဆနဲ႔ ပုိပင္ပန္းရတာေပါ့ ။ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ဒါက မျဖစ္သင့္တဲ့အရာပဲေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဒီလိုကပ္ေဘးကာလမွာ တပ္မေတာ္ကေရာ လက္နက္ကိုင္ေတြကပါ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း လုပ္ရမွာေလ။ အဖက္ဖက္က အရမ္းၾကပ္တည္းတဲ့ ကာလမွာ ဒီလိုမ်ဳိး ျပန္ၿပီး ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ရေအာင္ လုပ္တယ္ဆိုေတာ့ ဒါက ေတာ္ေတာ္ လူသားမဆန္တဲ့ ကိစၥရပ္ပဲလုိ႔ က်မအဲလို ခံစားရပါတယ္။”

နမၼတူၿမဳိ႕နဲ႔ တဝုိက္မွာေတာ့ တေလာက တုိက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ယာယီ စစ္ေရွာင္လာသူထဲက အမ်ားစု ခုေတာ့ အိမ္ျပန္ကုန္ၾကၿပီလို႔ ေဒသခံတဦးက VOA ကိုေျပာပါတယ္။

ရန္ကုန္အေျခစိုက္ ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ ညႇိႏိႈင္းေရး႐ုံး (UNOCHA) ရဲ႕ ဇန္နဝါရီ(၁၃)ရက္ေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ တပ္ဖဲြ႔ၾကား တုိက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ အကုန္ထိ ရွမ္းေျမာက္ပိုင္းမွာ ယာယီစစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ (၈၆၀၀) ရွိၿပီး ေအာက္တုိဘာနဲ႔ ဒီဇင္ဘာလၾကား ပိုတိုးလာခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၂၀၂၁ ခု ပထမ အပတ္ထဲမွာတင္ ယာယီ စစ္ေဘးေရွာင္ရသူ ေနာက္ထပ္ (၂၅၀၀) တိုးလာတယ္လို႔လည္း ေဖၚျပထားပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္နဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ရင္ေတာ့ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္အတြင္း ရွမ္းေျမာက္ပုိင္းမွာ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ ဦးေရ က်ဆင္းလာတယ္လို႔ UNOCHA ရဲ႕ စာရင္းက ဆုိပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


..............

ကိုဗစ်ကာလ တားမြစ်မှုကြောင့် ရှမ်းမြောက် စစ်ဘေးရှောင်တွေဆီ အကူအညီမရောက်နိုင်

(Unicode)

ရှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်းက စစ်ဘေးရှောင် ပြည်သူတွေဟာ ကိုဗစ်ကာလ ကန့်သတ်ချက်တွေကြောင့် အရေးပေါ်အကူအညီ မရနိုင်ပဲဖြစ်နေပြီး ၊ အဲဒီဒေသမှာ ခုချိန်ထိ အိမ်မပြန်နိုင် ဖြစ်နေရတဲ့ စစ်ဘေးဒုက္ခသည် ထောင်ချီ ရှိနေတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂအပါအဝင် ကူညီကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့တွေက ပြောကြတဲ့အကြောင်း ကိုဉာဏ်ဝင်းအောင်က တင်ပြမှာပါ။

၂၀၂၀ ခုနှစ်ကုန်ပိုင်းနဲ့ ၂၀၂၁ နှစ်ဆန်းပိုင်းမှာ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း - အထူးသဖြင့် ကျောက်မဲနဲ့ နမ္မတူမြို့နယ်တဝိုက် RCSS ရှမ်းပြည်တပ်မတော် တောင်ပိုင်းနဲ့ TNLA တအန်း(ပလောင်) တပ်ဖွဲ့အကြား တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်ခဲ့တာကြောင့် ဒေသခံတွေ စစ်နဲ့ဝေးရာကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရင်း အခုအချိန်ထိ နေရပ် မပြန်နိုင်သေးပဲ ဖြစ်နေတယ်လို့ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေကို သွားရောက် အကူအညီပေးနေတဲ့ ကျောက်မဲမြို့ခံ မိုင်အာနွေးက VOA ကို ပြောပါတယ်။

“လောလောဆယ်တော့ သူတို့ကို နေရာချထားပေးတဲ့ ယာယီစခန်း ၅ ခုမှာ နေကြပါတယ်။ ကျောက်မဲ မြို့ထဲမှာပဲ။ လက်ရှိမှာ စစ်ရှောင် (၁၂၀၀)လောက် ကျန်နေသေးတယ်။ အခက်အခဲလည်း ဖြစ်နေကြတယ်။ ဒီတလောမှာ ရာသီဥတုလည်း အေးတော့ စောင်တွေလိုအပ်နေတယ်။ အေးတဲ့ရာသီဆိုတော့ မီးလှုံဖို့ ထင်းမီးသွေး မရှိတော့ အဆင်မပြေဘူး ဖြစ်နေတယ်။ သောက်ရေတို့ အစားအသောက် အနည်းအကျဉ်းတော့ မြို့ပေါ်က အလှူရှင်တချို့က သွားလှူကြတယ်။ အခုအချိန်က ကိုဗစ်ကာလလည်းဖြစ်တယ် အေးတဲ့အချိန်လည်း ဖြစ်နေတော့ အခြားမြို့က အလှူရှင်တွေ ဒီမြို့ကိုလာဖို့ အခက်အခဲ ဖြစ်နေကြတယ်။”

စစ်ဘေးရှောင်ဒုက္ခသည်တွေဟာ ကျောက်မဲမြို့က စာသင်းကျောင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၊ ဓမ္မာရုံ စတဲ့ နေရာတွေမှာ ဖြစ်သလို ခိုလှုံနေရပြီး ကိုဗစ်ကာလ ကန့်သတ်ချက်တွေကြောင့် သွားရေးလာရေး ခက်ခဲတဲ့အတွက် အရေးပေါ်အကူအညီရဖို့ ခက်ခဲနေတယ်လို့ ဝမ်ပေါင်နိမ်းထွဲ လူသားချင်းစာနာမှု အကူညီပေးရေးအဖွဲ့ တာဝန်ခံ ဒေါ်မေရီတွမ်က ပြောပါတယ်။

“ ဘယ်နေရာမှာမဆို အခုကာလက ကိုဗစ်ကြောင့် အသွားအလာ ကန့်သတ်ထားတော့ အကူအညီ ချက်ချင်း သွားပေးဖို့ဆိုတာက ခက်ခဲတဲ့အပိုင်းတွေ ရှိနေတယ်လေ ။ ဒီလို လူတထောင်ကျော်ကြီးကို ချက်ချင်း ကူညီဖို့ကျပြန်တော့ ကျမတို့အဖွဲ့မှာ ရန်ပုံငွေကလည်း အဆင်သင့်မရှိဘူး။ ဒါမျိုးကူညီဖို့က အနည်းဆုံး ၂ ရက်ကနေ ၃ ရက်လောက် အချိန်ယူပြင်ဆင်ပြီးလုပ်မှ ရောက်နိုင်မယ့် အနေအထားရှိတာလေ။ ပြီးရင် တိုက်ပွဲကလည်း မငြိမ်သေးဘူး။ ပြီးတော့ ရာသီဥတုကလည်း ရှမ်းမြောက်မှာ တော်တော်အေးတဲ့အချိန် ဖြစ်နေတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဒုက္ခသည်တွေကို ချက်ချင်းကူညီဖို့က လုံလောက်မှုမရှိတဲ့အတွက် ဒါကို နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းတွေကရော ဒီအစိုးရကပါ အကူအညီပေးဖို့ ချက်ချင်းလုပ်ပေးဖို့ လိုပါတယ်။”

ဒီလို အခက်အခဲတွေကြားမှာ ယာယီဒုက္ခသည် စခန်းထဲ စုပြုံနေရတဲ့ အခြေအနေကြောင့် ဒုက္ခသည်တွေကြား ကိုဗစ်ကူးစက်မှာကိုလည်း စိုးရိမ်နေရတယ်လို့ မိုင်အာနွေးက ပြောပါတယ်။

“စိုးရိမ်ရတယ် ။ စိုးရိမ်တယ်ဆိုတာ သူတို့က တောင်ပေါ်ကလူတွေဆိုတော့ အခြားမြို့ကပြန်လာတဲ့ လူတွေဆီမှာ ကိုဗစ်ရှိ၏ မရှိ၏ဆိုတာ အတိအကျ မသိနိုင်ဘူးလေ။ အဲဒါကြောင့် စိုးရိမ်မိတာ။ သူတို့ကို နှာခေါင်းစည်းပေးတာတောင်မှ ဒီနှာခေါင်းစည်းကို ကောင်းကောင်းလည်း မတပ်ကြဘူး။ ခုက ကိုဗစ်ကာလဆိုတော့ ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရမှာကို စိုးရိမ်တယ်လေ လူအများနဲ့ဆိုတော့။”

ဒါကြောင့် ပြည်သူတွေရဲ့ဒုက္ခကို စာနာပြီး တိုက်ပွဲတွေကို အဆုံးသတ်ကြဖို့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကို ဝမ်ပေါင်နိမ်းထွဲ အဖွဲ့က တောင်းဆိုကြောင်း ဒေါ်မေရီတွမ်က တိုက်တွန်းပါတယ်။

“အခုက ကိုဗစ်ကိုကြောက်နေရချိန်မှာ ဒီလို စစ်ကြောင့် ထွက်ပြေးရတာဆိုတော့ အဲဒီလူတွေမှာ စိတ်ဖိစီးမှု နှစ်ဆနဲ့ ပိုပင်ပန်းရတာပေါ့ ။ ဒီလိုအချိန်မှာ ဒါက မဖြစ်သင့်တဲ့အရာပဲပေါ့။ အဲဒီတော့ ဒီလိုကပ်ဘေးကာလမှာ တပ်မတော်ကရော လက်နက်ကိုင်တွေကပါ ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း လုပ်ရမှာလေ။ အဖက်ဖက်က အရမ်းကြပ်တည်းတဲ့ ကာလမှာ ဒီလိုမျိုး ပြန်ပြီး ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရအောင် လုပ်တယ်ဆိုတော့ ဒါက တော်တော် လူသားမဆန်တဲ့ ကိစ္စရပ်ပဲလို့ ကျမအဲလို ခံစားရပါတယ်။”

နမ္မတူမြို့နဲ့ တဝိုက်မှာတော့ တလောက တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ယာယီ စစ်ရှောင်လာသူထဲက အများစု ခုတော့ အိမ်ပြန်ကုန်ကြပြီလို့ ဒေသခံတဦးက VOA ကိုပြောပါတယ်။

ရန်ကုန်အခြေစိုက် ကုလသမဂ္ဂ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးရုံး (UNOCHA) ရဲ့ ဇန်နဝါရီ(၁၃)ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မြန်မာ့တပ်မတော်နဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့ကြား တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ၂၀၂၀ ခုနှစ် အကုန်ထိ ရှမ်းမြောက်ပိုင်းမှာ ယာယီစစ်ရှောင်ဒုက္ခသည် (၈၆၀၀) ရှိပြီး အောက်တိုဘာနဲ့ ဒီဇင်ဘာလကြား ပိုတိုးလာခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခု ပထမ အပတ်ထဲမှာတင် ယာယီ စစ်ဘေးရှောင်ရသူ နောက်ထပ် (၂၅၀၀) တိုးလာတယ်လို့လည်း ဖေါ်ပြထားပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ၂၀၁၉ ခုနှစ်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင်တော့ ၂၀၂၀ ခုနှစ်အတွင်း ရှမ်းမြောက်ပိုင်းမှာ စစ်ရှောင်ဒုက္ခသည် ဦးရေ ကျဆင်းလာတယ်လို့ UNOCHA ရဲ့ စာရင်းက ဆိုပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG