သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ မဲေပးခြင့္ရဖို႔ ကန္အေျခစိုက္အဖဲြ႕တိုက္တြန္း


ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ရွိ သက္ကယ္ျပင္ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေတြ႔ရတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ တခ်ိဳ႕။ (စက္တင္ဘာ ၀၇၊ ၂၀၁၆)

[Zawgyi/Unicode]

၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ မဲေပးပိုင္ခြင့္ ရရွိေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္အေျခစိုက္ အာေရကန္ရိုဟင္ဂ်ာယူနီယံက ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ အစီအရင္ခံစာ အေၾကာင္းတင္ျပမွာပါ။ ဇူလိုင္လ ၂၇ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ အဲဒီအစီရင္ခံစာမွာ အဓိကပါ၀င္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို အဖဲြ႔ဥကၠ႒ ေဒါက္တာ Wakar Uddin က အခုလို စေျပာပါတယ္။

ေဒါက္တာ Wakar Uddin။ ။ အေရးအႀကီးဆံုး တခုက ေရြးေကာက္ပဲြအေၾကာင္း ရိုဟင္ဂ်ာလူေတြရဲ႕ မဲဆႏၵေပးႏိုင္ခြင့္၊ ရိုဟင္ဂ်ာ ပါတီကို မဲဆႏၵ election မွာ ရပ္တည္ႏိုင္မယ့္အေၾကာင္း၊ ေနာက္တခုက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ၿမိဳ႕နယ္အမ်ိဳးမ်ိဳးမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ စစ္ျဖစ္ေနတဲ့အေျခအေန၊ ဒုကၡသည္အေျခအေန၊ ေနာက္တခုက ဒုကၡသည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာရွိတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြအေၾကာင္း၊ သူတို႔ ျပန္ႏိုင္၊ သြားဖို႔ အေျခအေန၊ ဘယ္လိုလဲ အဲ့ဒါ။"

မအင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ ဒီကိစၥက ကုလသမဂၢကလည္း ဒီဟာသူတို႔အတြက္ အေရးႀကီးဆံုးအခ်က္အေနနဲ႔ ေျပာထားတာ ရွိေတာ့ အခုလက္ရွိ အေျခအေနအရ ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ မဲေပးပိုင္ခြင့္အေျခအေန ဘယ္လို ရွိပါသလဲရွင့္။

ေဒါက္တာ Wakar Uddin။ ။ ျမန္မာအစိုးရက ေရွာင္ေနတယ္လို႔ ၾကားတယ္။ ေရွာင္ေနတာက က်ေနာ္ထင္တာက ဒီတပ္မေတာ္က တပ္မေတာ္ဘက္က ကန္႔ကြက္လို႔ အေျခအေနမေကာင္းလို႔ ျဖစ္ရင္ျဖစ္မွာေပါ့ေလ။ အစိုးရေရွ႕မွာလည္း NLD အစိုးရေရွ႕မွာလည္း ရိုဟင္ဂ်ာကို မုန္းတဲ့လူေတြလည္း ရွိတယ္ေလ၊ ဆန္႔က်င္တဲ့လူေတြလည္းရွိတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ ရႈပ္ပြတဲ့ ျပႆနာျဖစ္သြားတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ အေျခအေနက အခုက်ေနာ္တို႔ ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္ေလ။ သူတို႔ မဲေပးႏိုင္ခြင့္ ရွိမလား၊ မရွိဘူးလားဆိုတာ။

မအင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ အခုရခိုင္မွာ လုပ္မယ့္မဲဆႏၵနယ္ေျမေတြရဲ႕ အေနအထား ဥပမာ စစ္ေတြမွာရွိတဲ့ IDP မွာ ရွိတဲ့ လူေတြကေရာ မဲေပးႏိုင္မလားေပါ့ေနာ္။ အဲ့လိုမ်ိဳး အေျခအေနကိုေရာ ဘယ္ေလာက္ထိသိထားလဲရွင့္။

ေဒါက္တာ Wakar Uddin။ ။ အခုရခိုင္ျပည္မွာရွိတဲ့ ရြာေတြ၊ IDP စခန္းေတြ၊ IDP camp ေတြမွာ ရွိတဲ့ လူေတြကို အခုသူတို႔ ဘာလုပ္မယ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံသားရွိတဲ့သူေတြ green card ေတြ၊ ၿပီးေတာ့ ကဒ္အနီ သူတို႔ကို မဲေပးႏိုင္ခြင့္ေပးမယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာထဲမွာေတာ့ အနီကဒ္သိပ္မရွိပါဘူး။ ျမန္မာအစိုးရက ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို by force အတင္းအဓၶမ သူတို႔ကို NVC လုပ္ခိုင္းၿပီးေတာ့ အဲဒီကေနၿပီးေတာ့ ဒီႏိုင္ငံသားျပဳ လက္မွတ္ေတြေပးေနပါတယ္။ အဲဒါကို ရိုဟင္ဂ်ာကို ႏိုင္ငံျခားသားလာတယ္၊ တျခားႏိုင္ငံက လာတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ အဲဒါကို သူတို႔ကို NVC လုပ္ခိုင္းတယ္ေပါ့ေလ။ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးထဲမွာလည္း နားမလည္တဲ့သူေတြရွိလို႔ တခ်ိဳ႕လူေတြက အဲဒါ ဘယ္ေလာက္ဆိုတယ္ဆိုတာ နားမလည္လို႔ ႏိုင္ငံသားျပဳကဒ္ ကိုင္ထားတာ ရွိပါတယ္။ အခုသူတို႔ပါ အစိုးရက စာရင္းလုပ္ေနတာမွ အကဲြရိုဟင္ဂ်ာလူေတြ၊ ႏိုင္ငံသားျပဳကဒ္ေတြ ရွိတဲ့သူေတြ မဲေပးႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ၂၀၁၀ မွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳး white card သူတို႔ကို မဲဆႏၵေပးခြင့္ မေပးပါဘူး။ ရခိုင္ျပည္မွာ ရွိတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြအားလံုးမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ နည္းနည္းပါးပါးပဲ ၁၀၀၊ ၂၀၀ ေလာက္ေတာင္ ရွိမွာ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ မဲ ေပးႏိုင္ခြင့္ရွိတဲ့လူ ဆိုတာ။

မအင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ ဒီရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး အမတ္ေလာင္း၊ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အေနအထားေရာ ရွိၿပီလားရွင့္။

ေဒါက္တာ Wakar Uddin။ ။ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔မွာ အရည္အခ်င္းရွိတဲ့သူရွိပါတယ္။ အခုက်ေနာ္တို႔မွာ လက္ရွိပါတီ သံုးခုရွိပါတယ္။ အဲဒီ သံုးခုမွာ က်ေနာ္တို႔က ယွဥ္ျပိဳင္မယ့္သူေတြရွိပါတယ္။ အရည္အခ်င္းရွိတဲ့သူေတြရွိပါတယ္။ အခု လိုတာက ျမန္မာအစိုးရက သူတို႔ကို ခြင့္ျပဳဖို႔၊ ျပိဳင္ဆိုင္ခြင့္ျပဳဖို႔။

မအင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ ေဒါက္တာ Wakar Uddin ေျပာသြားတာပါ။ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို ျမန္မာအစိုးရက အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံထားျခင္းမရွိပါဘူးရွင္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

ရိုဟင်ဂျာတွေ မဲပေးခွင့်ရဖို့ ကန်အခြေစိုက်အဖွဲ့တိုက်တွန်း

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရိုဟင်ဂျာတွေ မဲပေးပိုင်ခွင့် ရရှိရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ အမေရိကန်အခြေစိုက် အာရေကန်ရိုဟင်ဂျာယူနီယံက ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ အစီအရင်ခံစာ အကြောင်းတင်ပြမှာပါ။ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်တဲ့ အဲဒီအစီရင်ခံစာမှာ အဓိကပါဝင်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ Wakar Uddin က အခုလို စပြောပါတယ်။

ဒေါက်တာ Wakar Uddin။ ။ အရေးအကြီးဆုံး တခုက ရွေးကောက်ပွဲအကြောင်း ရိုဟင်ဂျာလူတွေရဲ့ မဲဆန္ဒပေးနိုင်ခွင့်၊ ရိုဟင်ဂျာ ပါတီကို မဲဆန္ဒ election မှာ ရပ်တည်နိုင်မယ့်အကြောင်း၊ နောက်တခုက ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ မြို့နယ်အမျိုးမျိုးမှာ ဖြစ်နေတဲ့ စစ်ဖြစ်နေတဲ့အခြေအနေ၊ ဒုက္ခသည်အခြေအနေ၊ နောက်တခုက ဒုက္ခသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှာရှိတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်တွေအကြောင်း၊ သူတို့ ပြန်နိုင်၊ သွားဖို့ အခြေအနေ၊ ဘယ်လိုလဲ အဲ့ဒါ။"

မအင်ကြင်းနိုင်။ ။ ဒီကိစ္စက ကုလသမဂ္ဂကလည်း ဒီဟာသူတို့အတွက် အရေးကြီးဆုံးအချက်အနေနဲ့ ပြောထားတာ ရှိတော့ အခုလက်ရှိ အခြေအနေအရ ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့ မဲပေးပိုင်ခွင့်အခြေအနေ ဘယ်လို ရှိပါသလဲရှင့်။

ဒေါက်တာ Wakar Uddin။ ။ မြန်မာအစိုးရက ရှောင်နေတယ်လို့ ကြားတယ်။ ရှောင်နေတာက ကျနော်ထင်တာက ဒီတပ်မတော်က တပ်မတော်ဘက်က ကန့်ကွက်လို့ အခြေအနေမကောင်းလို့ ဖြစ်ရင်ဖြစ်မှာပေါ့လေ။ အစိုးရရှေ့မှာလည်း NLD အစိုးရရှေ့မှာလည်း ရိုဟင်ဂျာကို မုန်းတဲ့လူတွေလည်း ရှိတယ်လေ၊ ဆန့်ကျင်တဲ့လူတွေလည်းရှိတယ်။ အဲ့ဒီတော့ ရှုပ်ပွတဲ့ ပြဿနာဖြစ်သွားတယ်။ အဲ့ဒီတော့ အခြေအနေက အခုကျနော်တို့ စောင့်ကြည့်နေတယ်လေ။ သူတို့ မဲပေးနိုင်ခွင့် ရှိမလား၊ မရှိဘူးလားဆိုတာ။

မအင်ကြင်းနိုင်။ ။ အခုရခိုင်မှာ လုပ်မယ့်မဲဆန္ဒနယ်မြေတွေရဲ့ အနေအထား ဥပမာ စစ်တွေမှာရှိတဲ့ IDP မှာ ရှိတဲ့ လူတွေကရော မဲပေးနိုင်မလားပေါ့နော်။ အဲ့လိုမျိုး အခြေအနေကိုရော ဘယ်လောက်ထိသိထားလဲရှင့်။

ဒေါက်တာ Wakar Uddin။ ။ အခုရခိုင်ပြည်မှာရှိတဲ့ ရွာတွေ၊ IDP စခန်းတွေ၊ IDP camp တွေမှာ ရှိတဲ့ လူတွေကို အခုသူတို့ ဘာလုပ်မယ်ဆိုတာ နိုင်ငံသားရှိတဲ့သူတွေ green card တွေ၊ ပြီးတော့ ကဒ်အနီ သူတို့ကို မဲပေးနိုင်ခွင့်ပေးမယ်လို့ပြောပါတယ်။ ရိုဟင်ဂျာထဲမှာတော့ အနီကဒ်သိပ်မရှိပါဘူး။ မြန်မာအစိုးရက ရိုဟင်ဂျာတွေကို by force အတင်းအဓ္ဓမ သူတို့ကို NVC လုပ်ခိုင်းပြီးတော့ အဲဒီကနေပြီးတော့ ဒီနိုင်ငံသားပြု လက်မှတ်တွေပေးနေပါတယ်။ အဲဒါကို ရိုဟင်ဂျာကို နိုင်ငံခြားသားလာတယ်၊ တခြားနိုင်ငံက လာတယ်ဆိုပြီးတော့ အဲဒါကို သူတို့ကို NVC လုပ်ခိုင်းတယ်ပေါ့လေ။ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးထဲမှာလည်း နားမလည်တဲ့သူတွေရှိလို့ တချို့လူတွေက အဲဒါ ဘယ်လောက်ဆိုတယ်ဆိုတာ နားမလည်လို့ နိုင်ငံသားပြုကဒ် ကိုင်ထားတာ ရှိပါတယ်။ အခုသူတို့ပါ အစိုးရက စာရင်းလုပ်နေတာမှ အကွဲရိုဟင်ဂျာလူတွေ၊ နိုင်ငံသားပြုကဒ်တွေ ရှိတဲ့သူတွေ မဲပေးနိုင်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ၂၀၁၀ မှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး white card သူတို့ကို မဲဆန္ဒပေးခွင့် မပေးပါဘူး။ ရခိုင်ပြည်မှာ ရှိတဲ့ မြို့တွေအားလုံးမှာ ရိုဟင်ဂျာ နည်းနည်းပါးပါးပဲ ၁၀၀၊ ၂၀၀ လောက်တောင် ရှိမှာ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ မဲ ပေးနိုင်ခွင့်ရှိတဲ့လူ ဆိုတာ။

မအင်ကြင်းနိုင်။ ။ ဒီရိုဟင်ဂျာတွေကို ကိုယ်စားပြုပြီး အမတ်လောင်း၊ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အနေအထားရော ရှိပြီလားရှင့်။

ဒေါက်တာ Wakar Uddin။ ။ ရှိပါတယ်။ ကျနော်တို့မှာ အရည်အချင်းရှိတဲ့သူရှိပါတယ်။ အခုကျနော်တို့မှာ လက်ရှိပါတီ သုံးခုရှိပါတယ်။ အဲဒီ သုံးခုမှာ ကျနော်တို့က ယှဉ်ပြိုင်မယ့်သူတွေရှိပါတယ်။ အရည်အချင်းရှိတဲ့သူတွေရှိပါတယ်။ အခု လိုတာက မြန်မာအစိုးရက သူတို့ကို ခွင့်ပြုဖို့၊ ပြိုင်ဆိုင်ခွင့်ပြုဖို့။

မအင်ကြင်းနိုင်။ ။ ဒေါက်တာ Wakar Uddin ပြောသွားတာပါ။ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို မြန်မာအစိုးရက အသိအမှတ်ပြု လက်ခံထားခြင်းမရှိပါဘူးရှင်။

XS
SM
MD
LG